{"id":17913,"date":"2006-10-22T14:20:40","date_gmt":"2006-10-22T12:20:40","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/skad-sie-wziely-specjalnosci-3\/"},"modified":"2006-10-22T14:20:40","modified_gmt":"2006-10-22T12:20:40","slug":"skad-sie-wziely-specjalnosci-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/skad-sie-wziely-specjalnosci-3\/","title":{"rendered":"Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y specjalno\u015bci"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n
Poradnik Harcerskich Specjalno\u015bci tylko w Na Tropie! Niniejszym, historycznym nieco  tekstem zaczynamy cykl dotycz\u0105cy harcerskich specjalno\u015bci. Tre\u015bci te pochodz\u0105 z niepublikowanej jeszcze nigdzie broszury, kt\u00f3ra do Was trafia dzi\u0119ki Wydzia\u0142owi Specjalno\u015bci GK ZHP.<\/strong><\/font><\/div>\n<\/div>\n

<\/strong><\/font>
<\/p>\n

\n

Wydzia\u0142 Specjalno\u015bci GK ZHP<\/font><\/p>\n

1. Z dziej\u00f3w harcerskich specjalno\u015bci
<\/strong><\/font><\/div>\n

<\/p>\n


Pocz\u0105tek XX wieku to atmosfera silnego rozkwitu nadziei niepodleg\u0142o\u015bciowych, a wraz z nimi rozwoju organizacji m\u0142odzie\u017cowych, \u0107wicze\u0144 Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sok\u00f3\u0142”, dzia\u0142ania oddzia\u0142\u00f3w \u0107wiczebnych „Zarzewia” oraz pracy wychowawczej Henryka Jordana. Na taki w\u0142a\u015bnie grunt pad\u0142o ziarno skautowej idei. \u00d3wczesna sytuacja polityczna sta\u0142a si\u0119 dogodn\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 przygotowania m\u0142odzie\u017cy do walki zbrojnej o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a korzystn\u0105 form\u0119 i wzorzec metodyczno – organizacyjny stanowi\u0142 w\u0142a\u015bnie skauting. Ten niepodleg\u0142o\u015bciowy charakter od pocz\u0105tku r\u00f3\u017cni\u0142 harcerstwo od Baden – Powelowskiego pierwowzoru. M\u0142odzie\u017c spontanicznie garn\u0119\u0142a si\u0119 do dru\u017cyn, szukaj\u0105c przyg\u00f3d w czasie \u0107wicze\u0144, gier, harc\u00f3w, w\u0119dr\u00f3wek i oboz\u00f3w, a przede wszystkim poci\u0105ga\u0142y j\u0105 perspektywy zbrojnej walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Przygotowania do walki wyzwole\u0144czej w obliczu I wojny \u015bwiatowej wysun\u0119\u0142y na pierwsze miejsce wyszkolenie wojskowe, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142y si\u0119:
– umiej\u0119tno\u015bci wywiadowcze,
– sygnalizacja i \u0142\u0105czno\u015b\u0107,
– umiej\u0119tno\u015b\u0107 poruszania si\u0119 w terenie (terenoznawstwo i topografia),
– pionierka,
– \u0107wiczenia strzeleckie,
– umiej\u0119tno\u015bci sanitarne (samarytanka),
– musztra i dba\u0142o\u015b\u0107 o og\u00f3lny rozw\u00f3j fizyczny (wychowanie sportowe).
<\/font><\/div>\n

<\/p>\n

Ju\u017c w 1914 r. powierzono harcerzom obs\u0142ug\u0119 zakonspirowanej Poczty Narodowej, kt\u00f3ra mia\u0142a za zadanie obs\u0142ugiwa\u0107 ludno\u015b\u0107 polsk\u0105 ze wzgl\u0119du na ograniczenia oficjalnego ruchu pocztowego, wynik\u0142ego z wybuchu wojny. Podczas I wojny \u015bwiatowej dzia\u0142a\u0142a na niekt\u00f3rych terenach Tajna Poczta Skautowa.
Powy\u017csze techniki stanowi\u0142y pierwsze harcerskie specjalno\u015bci, a ich powszechna znajomo\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w dru\u017cyn harcerskich zaowocowa\u0142a licznym udzia\u0142em harcerzy i harcerek w walkach o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w latach 1914-1921.
R\u00f3wnolegle rozwijano dru\u017cyny o charakterze rzemie\u015blniczym przygotowuj\u0105ce m\u0142odzie\u017c do zawodu, oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 sportow\u0105. W 1917 roku powsta\u0142 w Przemy\u015blu pierwszy harcerski klub sportowy „Czuwaj”, a na wody zatoki Z\u0142oty R\u00f3g ko\u0142o W\u0142adywostoku zesz\u0142y pierwsze harcerskie \u0142odzie.<\/p>\n

W okresie mi\u0119dzywojennym w ZHP powsta\u0142y nowe koncepcje programu specjalno\u015bci harcerskich. „Pyszne sukcesy odnosi\u0142o harcerstwo wodne – \u015br\u00f3dl\u0105dowe i morskie. Autentyczna przygoda dla m\u0142odzie\u017cy starszej. Tak\u0105 sam\u0105 przygod\u0119 ofiarowywa\u0142y dru\u017cyny szybownicze. Rozwija\u0142o si\u0119 kolarstwo, oczywi\u015bcie tylko turystyczne, oraz narciarstwo, r\u00f3wnie\u017c turystyczne. Coraz wi\u0119cej by\u0142o oboz\u00f3w zimowych, u\u0142atwionych przed\u0142u\u017ceniem do trzech tygodni szkolnych wakacji bo\u017conarodzeniowych. Coraz wi\u0119cej by\u0142o – dla m\u0142odzie\u017cy starszej – oboz\u00f3w w\u0119drownych: pieszych nizinnych, g\u00f3rskich, kajakowych, narciarskich, kolarskich. Intensywnie uprawiano kr\u00f3tkofalarstwo”. Du\u017ce znaczenie na obozach stacjonarnych odgrywa\u0142o puszcza\u0144stwo. <\/p>\n

Okazj\u0105 do upowszechniania specjalno\u015bci by\u0142y narodowe zloty harcerskie, podczas kt\u00f3rych dru\u017cyny prezentowa\u0142y swoje wyszkolenie harcerskie i specjalno\u015bciowe. Nie bez znaczenia dla rozwoju specjalno\u015bci by\u0142y tak\u017ce mi\u0119dzynarodowe zloty skautowe. W Jamboree w Gödölo na W\u0119grzech wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 1126 – osobowa reprezentacja ZHP, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142a wyprawa \u017ceglarska, szybowcowa, motorokolarska. Popisy polskich szybownik\u00f3w i lotnik\u00f3w by\u0142y prawdziw\u0105 rewelacj\u0105 zlotu. Harcerze zaprezentowali r\u00f3wnie\u017c ta\u0144ce narodowe. Na Jamboree w 1937 r. w Vogelensang – Bloemendaal w Holandii przyby\u0142a r\u00f3wnie\u017c wyprawa lotnicza prezentuj\u0105ca popisy akrobatyczne, a prawdziw\u0105 sensacj\u0105 by\u0142y skoki z op\u00f3\u017anionym otwarciem spadochronu. Do Holandii zawin\u0119\u0142y tak\u017ce harcerskie jachty: „Korsarz” i „Zawisza Czarny”.<\/p>\n

W obliczu zagro\u017cenia wojn\u0105, harcerstwo aktywnie zacz\u0119\u0142o si\u0119 przygotowywa\u0107 do obrony kraju. W 1938 roku powo\u0142ane zosta\u0142o Pogotowie Harcerek, przewidziane do s\u0142u\u017cby pomocniczej w wojsku.  Harcerki bra\u0142y udzia\u0142 w szkoleniach z zakresu s\u0142u\u017cby samaryta\u0144skiej, \u0142\u0105czno\u015bci, obrony przeciwlotniczej, kwatermistrzowskiej oraz sztabowej. Bra\u0142y one udzia\u0142 w obozach wojennej s\u0142u\u017cby harcerek.
W czasie Kampanii Wrze\u015bniowej harcerze pomagali w\u0142adzom wojskowym i administracyjnym w organizowaniu \u0142\u0105czno\u015bci, akcji ratowniczych podczas bombardowania, opiece nad uciekinierami oraz organizowali i pe\u0142nili s\u0142u\u017cb\u0119 sanitarn\u0105. Wiele jednostek harcerskich wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w walce zbrojnej odznaczaj\u0105c si\u0119 bohaterstwem.<\/p>\n

27 wrze\u015bnia 1939 roku ZHP podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, przyjmuj\u0105c kryptonim Szare Szeregi. Przez ca\u0142y okres okupacji Szare Szeregi prowadzi\u0142y swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w trzech grupach wiekowych:
– „Zawisza” – najm\u0142odsi (12 – 14 lat) przygotowywali si\u0119 do pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby pomocniczej, przechodzili szkolenie harcerskie, pomagali w „ma\u0142ej dywersji”. W okresie Powstania Warszawskiego zorganizowali i prowadzili oni Poczt\u0119 Harcersk\u0105.
– „Bojowe Szko\u0142y” (BS, 15-17 lat) pe\u0142ni\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119 w ma\u0142ym sabota\u017cu. Cz\u0142onkowie BS rozlepiali plakaty i afisze, rozdawali ulotki, kolportowali pras\u0119, zrywali flagi niemieckie itp. Przygotowywali si\u0119 do pracy w s\u0142u\u017cbach pomocniczych.
–  „Grupy Szturmowe” (GS, od 18 lat) – ich dzia\u0142anie to tzw. Wielka dywersja. Podejmowa\u0142y si\u0119 walki zbrojnej, bra\u0142y udzia\u0142 w wielu akcjach bojowych, w wysadzaniu most\u00f3w, poci\u0105g\u00f3w, w odbijaniu wi\u0119\u017ani\u00f3w i likwidacji funkcjonariuszy niemieckich.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych harcerki i harcerze przyst\u0105pili do odbudowy kraju ze zniszcze\u0144 wojennych, a prac\u0119 dru\u017cyn i zainteresowania m\u0142odzie\u017cy wi\u0105zano z potrzebami gospodarczymi i kulturalnymi kraju. Do 1949 roku dominowa\u0142y takie specjalno\u015bci jak: \u0142\u0105czno\u015bciowa, kulturalno – artystyczna, turystyczna, \u017ceglarska oraz podejmuj\u0105ca wyszkolenie wojskowe.<\/p>\n

Prawdziwy renesans harcerskich specjalno\u015bci nast\u0105pi\u0142 w 1957 roku. Powstaje wtedy Centralny Harcerski O\u015brodek Techniki (CEHOT) upowszechniaj\u0105cy w ZHP wychowanie politechniczne, a w Gdyni (w 1959 r.) na bazie Harcerskiego O\u015brodka Morskiego powstaje Centrum Wychowania Morskiego ZHP. Do najbardziej popularnych specjalno\u015bci nale\u017ca\u0142y w tym okresie: kulturalno – artystyczna, lotnicza, modelarska, \u0142\u0105czno\u015bciowa, M\u0142odzie\u017cowa S\u0142u\u017cba Ruchu (MSR), obronna (Czerwonych Beret\u00f3w), po\u017carnicza, sanitarno – medyczna, turystyczno – krajoznawcza i wodna. M\u0142odzie\u017c o zainteresowaniach sportowych nale\u017ca\u0142a do Szkolnych Klub\u00f3w Sportowych. <\/p>\n

W 1973 roku specjalno\u015bci sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 do powo\u0142ywania i dzia\u0142alno\u015bci harcerskich klub\u00f3w specjalno\u015bciowych – organizacyjnej formy pracy harcerstwa, r\u00f3wnoleg\u0142ej do dru\u017cyn HSPS. Do klub\u00f3w opr\u00f3cz harcerzy mog\u0142y nale\u017ce\u0107 r\u00f3wnie\u017c osoby nie nale\u017c\u0105ce do ZHP. W spos\u00f3b nieprzerwany dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontynuowa\u0142y jako specjalno\u015bciowe dru\u017cyny wodne, lotnicze, \u0142\u0105czno\u015bciowe, turystyczne i artystyczne.<\/p>\n

Okres lat 80 – ty
\nch to czas, w kt\u00f3rym w odpowiedzi na potrzeby \u015brodowisk oraz zachodz\u0105ce w \u015bwiecie zmiany, rodzi\u0142y si\u0119 nowe specjalno\u015bci m.in. informatyczno – komputerowa, astronomiczna i ekologiczna. W 1983 roku na bazie \u015brodowiska specjalno\u015bciowego w \u0141osicach powsta\u0142 Centralny O\u015brodek \u0141\u0105czno\u015bci ZHP. Na szczeblu centralnym organizowano fina\u0142y r\u00f3\u017cnorodnych konkurs\u00f3w, turniej\u00f3w, olimpiad i festiwali. Do takich dzia\u0142a\u0144 nale\u017cy zaliczy\u0107 Manewry Techniczno – Obronne, Festiwal Kultury M\u0142odzie\u017cy Szkolnej, Olimpiad\u0119 Wiedzy o Polsce i \u015awiecie Wsp\u00f3\u0142czesnym, Olimpiad\u0119 Wiedzy Technicznej, Turniej Wiedzy Obywatelskiej, Turniej M\u0142odych Mistrz\u00f3w Techniki, mistrzostwa ZHP w r\u00f3\u017cnych dyscyplinach sportowych o puchar Naczelnika ZHP, og\u00f3lnopolskie regaty \u017ceglarskie, rajdy turystyczne itp.<\/p>\n

Zmiany spo\u0142eczno-polityczne prze\u0142omu lat osiemdziesi\u0105tych i dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych spowodowa\u0142y wiele zmian w zainteresowaniach i mo\u017cliwo\u015bciach dzia\u0142alno\u015bci m\u0142odzie\u017cy, a tym samym wymusi\u0142y zmiany funkcjonowania specjalno\u015bci w ZHP. Niekt\u00f3re specjalno\u015bci zanik\u0142y zupe\u0142nie, a w ich miejsce powsta\u0142y nowe.<\/p>\n

W latach 1993-2005 istnia\u0142 utworzony z inicjatywy Harcerskiego Ko\u0142a Lotniczego „Trawers” i Wydzia\u0142u Specjalno\u015bci GK ZHP Centralny O\u015brodek Lotniczy ZHP z siedzib\u0105 w Z\u0142otoryi i baz\u0105 szkoleniow\u0105 na G\u00f3rze Szybowcowej w Je\u017cowie Sudeckim. W 1994 roku utworzona zosta\u0142a Harcerska Szko\u0142a Ratownictwa. Przez szereg lat rozgrywana by\u0142a Og\u00f3lnopolska Gra Specjalno\u015bciowa b\u0119d\u0105ca form\u0105 gie\u0142dy programowo-metodycznej oraz konfrontacji \u015brodowisk specjalno\u015bciowych. <\/p>\n

Prawdziwym sprawdzianem dla harcerzy w zakresie przygotowania specjalno\u015bciowego sta\u0142a si\u0119 pow\u00f3d\u017a w 1997 roku. Harcerze pomagali w ewakuacji ludzi z teren\u00f3w zalanych, dostarczali powodzianom \u017cywno\u015b\u0107, wod\u0119 pitn\u0105, leki i \u015brodki czysto\u015bci, organizowali i prowadzili \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105 i telefoniczn\u0105, umacniali i patrolowali wa\u0142y przeciwpowodziowe, opiekowali si\u0119 dzie\u0107mi z miejscowo\u015bci zalanych, pomagali osobom chorym i starszym, udzielali informacji na drogach dojazdowych, dostarczali powodzianom przesy\u0142ki i poczt\u0119. Do akcji wesz\u0142y 44 grupy ratownicze skupiaj\u0105ce 574 harcerek i harcerzy.<\/p>\n

Zwi\u0105zek Harcerstwa Polskiego nadal stara si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 postawy i umiej\u0119tno\u015bci harcerzy w oparciu o specjalno\u015bci harcerskie, jak r\u00f3wnie\u017c przygotowywa\u0107 ich do przysz\u0142ych zawod\u00f3w i pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby publicznej. Obecnie co pi\u0105ta dru\u017cyna harcerska jest dru\u017cyn\u0105 specjalno\u015bciow\u0105. <\/p>\n

W nast\u0119pnym numerze refleksja nad tym czym obecnie s\u0105 harcerskie specjalno\u015bci. Zapraszamy!<\/p>\n

Poradnik Harcerskich Specjalno\u015bci stworzy\u0142 zesp\u00f3\u0142:<\/p>\n

Redakcja:<\/strong> hm. Emilia Kulczyk-Prus, hm. Tomasz Nowak<\/div>\n

<\/p>\n


Autorzy:<\/strong> pwd. Marek Andryskowski, phm. Micha\u0142 Borun, hm. Urszula Bugaj, phm. Maciej Czapski, hm. Gnyszka Wojciech, hm. Marek Jedynak, hm. Katarzyna Krawczyk, hm. Emilia Kulczyk-Prus, hm. J\u0119drzej Kunowski, hm. Marek Niewiarowski, hm. Tomasz Nowak, phm. Robert Nowak, pwd. \u0141ukasz Piec, phm. Maciej Pietraszczyk, hm. Czes\u0142aw Przybytek, hm. Rafa\u0142 Raniowski, pwd. Jakub Sieczko, pwd. Piotr Stanis\u0142awski, phm. Wiktor Wr\u00f3blewski.<\/p>\n<\/div>\n

<\/font><\/p>\n


<\/font><\/div>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poradnik Harcerskich Specjalno\u015bci tylko w Na Tropie! Niniejszym, historycznym nieco  tekstem zaczynamy cykl dotycz\u0105cy harcerskich specjalno\u015bci. Tre\u015bci te pochodz\u0105 z niepublikowanej jeszcze nigdzie broszury, kt\u00f3ra do Was trafia dzi\u0119ki Wydzia\u0142owi Specjalno\u015bci GK ZHP.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-17913","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17913\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}