{"id":17944,"date":"2006-10-26T23:09:34","date_gmt":"2006-10-26T21:09:34","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/w-ktora-strone-isc-3\/"},"modified":"2006-10-26T23:09:34","modified_gmt":"2006-10-26T21:09:34","slug":"w-ktora-strone-isc-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/w-ktora-strone-isc-3\/","title":{"rendered":"W kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 i\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c teolog ks. prof. J\u00f3zef Tischner w jednej ze swoich wypowiedzi m\u00f3wi, „\u017ce religia to jest sprawa dla m\u0105drych. A je\u017celi kto\u015b jest g\u0142upi i chce by\u0107 g\u0142upi to nie powinien do tego u\u017cywa\u0107 religii .”<\/strong><\/font> <\/div>\n

<\/strong><\/font>

<\/p>\n

\n

Piotr Larysz HO<\/strong><\/p>\n

Wychowanie duchowe, ale w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 i\u015b\u0107?
<\/strong>Kilka lat temu w jednym z numer\u00f3w presti\u017cowych czasopism harcerskich pojawi\u0142 si\u0119 artyku\u0142 o duchowo\u015bci harcerskiej. Czy taka istnieje, czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o wychowaniu duchowym w harcerstwie, je\u017celi tak to, o jakim wychowaniu nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 albo jak je rozumie\u0107? B\u0142\u0119dnie jest s\u0105dzi\u0107, i\u017c „wychowanie duchowe jest drog\u0105 w nieznane”. Najwi\u0119cej do powiedzenia o wychowaniu duchowym maj\u0105 Ci, kt\u00f3rzy nie wierz\u0105 b\u0105d\u017a podaj\u0105 si\u0119 za wierz\u0105cych niepraktykuj\u0105cych, za\u015b w harcerstwie okre\u015blaj\u0105 si\u0119 jako ci, kt\u00f3rzy poszukuj\u0105. <\/p>\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c wychowanie duchowe nale\u017cy wi\u0105za\u0107 okre\u015blonym rozwojem wewn\u0105trz osobowo\u015bciowym. Nie znaczy to, \u017ce ka\u017cdy wybiera sobie co najbardziej mu odpowiada tylko chodzi o osobisty kontakt z Bogiem, kt\u00f3ry dokonuje si\u0119 w sumieniu. cz\u0142owieka. „Sumienie jest najtajniejszym o\u015brodkiem i sanktuarium cz\u0142owieka, gdzie przebywa on sam z Bogiem, kt\u00f3rego g\u0142os w jego wn\u0119trzu rozbrzmiewa .”
<\/em>
Nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c teolog ks. prof. J\u00f3zef Tischner w jednej ze swoich wypowiedzi m\u00f3wi, „\u017ce religia to jest sprawa dla m\u0105drych. A je\u017celi kto\u015b jest g\u0142upi i chce by\u0107 g\u0142upi to nie powinien do tego u\u017cywa\u0107 religii .” Jak o wychowaniu duchowym mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 osoba, kt\u00f3ra nie potrafi nawet stwierdzi\u0107, kim jest i w co wierzy? Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Odpowiedzi mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, ale wysuwaj\u0105cym si\u0119 na pierwszy plan jest tak zwany kryzys to\u017csamo\u015bci cz\u0142owieka, kt\u00f3ry we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie przybiera r\u00f3\u017cne formy. <\/p>\n

Wg\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w zagadnienie wychowania duchowego w harcerstwie nale\u017cy stwierdzi\u0107, i\u017c wielu m\u0142odych ludzi nale\u017c\u0105cych do harcerstwa nie potrafi si\u0119 okre\u015bli\u0107. Rozumie tu przede wszystkim spraw\u0119 przynale\u017cno\u015bci do samej religii . M\u0142ody cz\u0142owiek ci\u0105gle poszukuje, a w konsekwencji traci nadziej\u0119 to z kolei przyczynia si\u0119 do utraty wiary w podstawowe warto\u015bci, a co dopiero m\u00f3wi\u0107 o Bogu. Oczywi\u015bcie nie dotyczy to wszystkich. Rozw\u00f3j duchowy mo\u017ce by\u0107 rozumiany bardzo r\u00f3\u017cnie, ale nie chodzi tu o jaki\u015b wyw\u00f3d teologiczny. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, i\u017c rozw\u00f3j duchowy to droga, kt\u00f3r\u0105 pod\u0105\u017ca cz\u0142owiek by co\u015b osi\u0105gn\u0105\u0107. Owo co\u015b w religii nazywa si\u0119 zbawieniem, wiecznym szcz\u0119\u015bciem, wyzwoleniem ze z\u0142a… Jednak\u017ce rozw\u00f3j duchowy wi\u0105\u017ce si\u0119 w znacznej mierze z poj\u0119ciem wychowania. Poprzez rozw\u00f3j duchowy cz\u0142owiek pragnie osi\u0105gn\u0105\u0107 cel za\u015b wychowanie staje si\u0119 konkretnym realizowaniem swojego rozwoju – przejawem pewnej aktywno\u015bci, uzewn\u0119trznieniem, wyra\u017ceniem i okre\u015bleniem, kim jestem i co chc\u0119 robi\u0107. Tym samym wyznaczaj\u0105c pewien szlak na drodze do doskona\u0142o\u015bci nie nale\u017cy zapomina\u0107 o wskaz\u00f3wkach, kt\u00f3re mog\u0105 nam pom\u00f3c doj\u015b\u0107 do okre\u015blonego celu. <\/p>\n

 Warto w tym miejscu zacytowa\u0107 jeden z dokument\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II m\u00f3wi\u0105cy o wychowaniu cz\u0142owieka. „Wszyscy ludzie jakiejkolwiek rasy, stanu i wieku maj\u0105 jako ciesz\u0105cy si\u0119 godno\u015bci\u0105 osoby nienaruszalne prawo do wychowania, odpowiadaj\u0105cego ich w\u0142asnemu celowi, dostosowanego do w\u0142a\u015bciwo\u015bci wrodzonych, r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci, kultury i ojczystych tradycji, a r\u00f3wnocze\u015bnie nastawionego na braterskie z innymi narodami wsp\u00f3\u0142\u017cycie dla wspierania prawdziwej jedno\u015bci i pokoju na ziemi. Prawdziwe za\u015b wychowanie zd\u0105\u017ca do kszta\u0142towania osoby ludzkiej w kierunku jej celu ostatecznego, a r\u00f3wnocze\u015bnie do dobra spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3rych cz\u0142owiek jest cz\u0142onkiem i w kt\u00f3rych obowi\u0105zkach, gdy doro\u015bnie, b\u0119dzie bra\u0142 udzia\u0142. Nale\u017cy wi\u0119c zgodnie z post\u0119pem nauk psychologicznych, pedagogicznych i dydaktycznych dopomaga\u0107 dzieciom i m\u0142odzie\u017cy do harmonijnego rozwijania wrodzonych w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych, moralnych i intelektualnych, do zdobywania stopniowo coraz doskonalszego zmys\u0142u odpowiedzialno\u015bci w nale\u017cytym kszta\u0142towaniu w\u0142asnego \u017cycia przez nieustanny wysi\u0142ek i w osi\u0105ganiu prawdziwej wolno\u015bci, po wielkodusznym i stanowczym przezwyci\u0119\u017ceniu przeszk\u00f3d. Winni oni te\u017c otrzyma\u0107 pozytywne i roztropne wychowanie seksualne, dostosowane do ich wieku. Poza tym trzeba ich tak przygotowywa\u0107 do uczestniczenia w \u017cyciu spo\u0142ecznym, aby wyposa\u017ceni nale\u017cycie w konieczne do tego i odpowiednie \u015brodki, mogli w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 czynnie w r\u00f3\u017cne zespo\u0142y ludzkiej spo\u0142eczno\u015bci, aby ujawniali przez rozmow\u0119 z innymi swe zapatrywania i ch\u0119tnie zabiegali o wsp\u00f3lne dobro .”
<\/em>
<\/font>Na kim spoczywa obowi\u0105zek wychowania?<\/strong>
Obowi\u0105zek wychowania ci\u0105\u017c\u0105cy w pierwszym rz\u0119dzie na rodzinie, potrzebuje pomocy ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci. Opr\u00f3cz wi\u0119c praw rodzic\u00f3w i tych, kt\u00f3rym oni powierzaj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zadania wychowawczego, pewne obowi\u0105zki i prawa przys\u0142uguj\u0105 pa\u0144stwu, poniewa\u017c do niego nale\u017cy organizowanie tego, czego wymaga wsp\u00f3lne dobro doczesne. Do jego zada\u0144 nale\u017cy popieranie r\u00f3\u017cnymi sposobami wychowania m\u0142odzie\u017cy, a mianowicie: ochrona obowi\u0105zk\u00f3w i praw rodzic\u00f3w oraz innych, kt\u00f3rzy maj\u0105 udzia\u0142 w wychowaniu, i dopomaganie im, przejmowanie wedle zasady pomocniczo\u015bci wychowania w wypadku braku inicjatywy ze strony rodzic\u00f3w i innych spo\u0142eczno\u015bci, lecz z uwzgl\u0119dnieniem \u017cycze\u0144 rodzic\u00f3w, ponadto zak\u0142adanie w\u0142asnych szk\u00f3\u0142 i instytut\u00f3w, w miar\u0119 jak dobro wsp\u00f3lne tego wymaga. <\/p>\n

Na harcerstwie r\u00f3wnie\u017c spoczywa obowi\u0105zek wychowania. M\u0142ody cz\u0142owiek wst\u0119puj\u0105c do harcerstwa powinien by\u0107 otoczony opiek\u0105, \u017cyczliwo\u015bci\u0105, trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107 mu czas by m\u00f3g\u0142 wzrasta\u0107 i si\u0119 wychowywa\u0107. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c ogromne znaczenie odgrywa wychowanie i rozw\u00f3j duchowe, kt\u00f3re nie mo\u017ce by\u0107 drog\u0105 w nieznane ale autentycznym okre\u015bleniem siebie w swoim wyborze. Dlatego obowi\u0105zek wychowania duchowego spoczywa przede wszystkim na osobach, kt\u00f3re daj\u0105 \u015bwiadectwo swojego \u017cycia.
<\/font><\/div>\n

<\/p>\n


O jakim wychowaniu m\u00f3wi si\u0119 w harcerstwie?<\/strong>
Wychowanie duchowe wed\u0142ug wielu harcerzy rozumiane jest jako nieustanne d\u0105\u017cenie do poszukiwania g\u0142\u0119bszego zrozumienia i pe\u0142niejszego kierowania si\u0119 w \u017cyciu okre\u015blonym systemem warto\u015bci. Mi\u0142o\u015b\u0107, nadzieja, dobro, prawda, wolno\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107, tolerancja i przyja\u017a\u0144 stanowi\u0105 harcerski system warto\u015bci oparty na zasadach chrze\u015bcija\u0144skich. Powstaje, zatem pytanie, w jaki spos\u00f3b rozumie\u0107 powy\u017csze poj\u0119cia, czy nie s\u0105 to przypadkiem puste s\u0142owa, nic nie znacz\u0105ce frazesy. Jak realizowa\u0107 np. mi\u0142o\u015b\u0107 w harcerstwie b\u0105d\u017a sprawiedliwo\u015b\u0107. Wed\u0142ug jakiego kryterium post\u0119powa\u0107. <\/p>\n

Nale\u017ca\u0142oby tu zdefiniowa\u0107 najpierw co rozumie si\u0119 pod poj\u0119ciem mi\u0142o\u015bci, nadziei, dobra, prawdy, wolno\u015bci, sprawiedliwo\u015bci czy tolerancji. Sk\u0105d wzi\u0105\u0107 zatem przepis na \u017cycie. Warto zada\u0107 w tym miejscu podstawowe pytania: Jak \u017cy\u0107 i jak powinno si\u0119 \u017cy\u0107? Zatem adresatem podstawowego pytania molarnego jest drugi cz\u0142owiek, mo\u017ce nim by\u0107 r\u00f3wnie\u017c harcerz (Przewodnik – Dru\u017cynowy czy Dru\u017cynowy – Gromada Zuchowa). Trzeba dzi\u015b zadawa\u0107 sobie podstawowe pytania w \u017cyciu, bo bez nich nie jeste\u015bmy w stanie m\u00f3wi\u0107 o cnotach, kt\u00f3re mamy przestyga\u0107 wed\u0142ug jakich mamy \u017cy\u0107. <\/p>\n

Bardzo cz\u0119sto o wychowaniu duchowym w harcerstwie us\u0142yszymy, \u017ce jest to \u017cycie wed\u0142ug cn\u00f3t. Przytaczaj\u0105c tut
\naj definicj\u0119 cnoty wyja\u015bni\u0107 mo\u017cna pewne b\u0142\u0119dy kt\u00f3re  wkradaj\u0105 si\u0119 do harcerstwa. „Cnota jest habitualn\u0105 i trwa\u0142\u0105 dyspozycj\u0105 do czynienia dobra. Pozwala ona osobie nie tylko wype\u0142nia\u0107 dobre czyny, ale tak\u017ce dawa\u0107 z siebie to, co najlepsze. Osoba cnotliwa wszystkimi swoimi si\u0142ami zmys\u0142owymi i duchowymi d\u0105\u017cy do dobra; zabiega o nie i wybiera je w konkretnych dzia\u0142aniach .” Wymieniona sprawiedliwo\u015b\u0107 nale\u017cy, do tzw. cn\u00f3t kardynalnych „Sprawiedliwo\u015b\u0107 jest cnot\u0105 moraln\u0105, kt\u00f3ra polega na sta\u0142ej i trwa\u0142ej woli oddawania Bogu i bli\u017aniemu tego, co im si\u0119 nale\u017cy. Sprawiedliwo\u015b\u0107 w stosunku do Boga nazywana jest „cnot\u0105 religijno\u015bci”. W stosunku do ludzi uzdalnia ona do poszanowania praw ka\u017cdego i do wprowadzania w stosunkach ludzkich harmonii, kt\u00f3ra sprzyja bezstronno\u015bci wzgl\u0119dem os\u00f3b i dobra wsp\u00f3lnego. Cz\u0142owiek sprawiedliwy, cz\u0119sto wspominany w Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 sta\u0142\u0105 uczciwo\u015bci\u0105 swoich my\u015bli i prawo\u015bci\u0105 swojego post\u0119powania w stosunku do bli\u017aniego. „Nie b\u0119dziesz stronniczym na korzy\u015b\u0107 ubogiego, ani nie b\u0119dziesz mia\u0142 wzgl\u0119d\u00f3w dla bogatego. Sprawiedliwie b\u0119dziesz s\u0105dzi\u0142 bli\u017aniego” (Kp\u0142 19,15). „Panowie, oddawajcie niewolnikom to, co sprawiedliwe i s\u0142uszne, \u015bwiadomi tego, \u017ce i wy macie Pana w niebie(Kol 4, 1)  .” Z kolei mi\u0142o\u015b\u0107 to cnota teologalna tu\u017c obok wiary i nadziei. „Mi\u0142o\u015b\u0107 jest cnot\u0105 teologaln\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mi\u0142ujemy Boga nade wszystko dla Niego samego, a naszych bli\u017anich jak siebie samych ze wzgl\u0119du na mi\u0142o\u015b\u0107 Boga .” Wi\u0119cej o mi\u0142o\u015bci mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107 z 1 Listu do Koryntian (1Kor 13).  <\/p>\n

Rozw\u00f3j duchowy osi\u0105ga si\u0119 wype\u0142niaj\u0105c obowi\u0105zki wobec samego siebie, innych ludzi i swojego otoczenia oraz otwieraj\u0105c si\u0119 na to, co duchowe, co znajduje si\u0119 poza zasi\u0119giem materialnego postrzegania \u015bwiata. Rozw\u00f3j duchowy w harcerstwie mo\u017ce by\u0107 realizowany mi\u0119dzy innymi poprzez:
• \u017cycie religijne, rozumiane jako dialog z Bogiem,
• refleksj\u0119 nad samym sob\u0105,
• pokonywanie w\u0142asnych s\u0142abo\u015bci,
• rozwijanie swoich zdolno\u015bci i doskonalenie samego siebie,
• poszukiwanie sensu \u017cycia,
• s\u0142u\u017cb\u0119 innym,
• kontakt z przyrod\u0105,
• rozbudzenie wra\u017cliwo\u015bci etycznej i estetycznej,
• budowanie harmonii,
• poznawanie i tworzenie kultury<\/p>\n

Rozw\u00f3j duchowy a rzeczywisto\u015b\u0107?<\/strong>
Kryzys rozwoju duchowego harcerza mo\u017ce by\u0107 spowodowany r\u00f3\u017cnymi czynnikami. Dla przyk\u0142adu mo\u017cna tu wymieni\u0107 tylko niekt\u00f3re, kt\u00f3re zas\u0142uguj\u0105 na uwag\u0119, cho\u0107 z g\u00f3ry zak\u0142adam, \u017ce to tylko „kropla w oceanie.”
• Brak oparcia w rodzinie, (je\u017celi rodzice nie praktykuj\u0105 jak mog\u0105 wymaga\u0107 tego od swoich dzieci)
• Brak autorytetu w\u015br\u00f3d r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w ( osoba ucz\u0119szczaj\u0105ca regularnie na nabo\u017ce\u0144stwa, zgromadzenia czy inne formy spotka\u0144 jest uwa\u017cana za dewot\u0119)
• Brak szacunku wzgl\u0119dem os\u00f3b duchownych i ich pos\u0142ugi duszpasterskiej, lider\u00f3w grup religijnych, innych wyzna\u0144 (a to przejawia si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby – m\u0142ody cz\u0142owiek po prostu nie chce mie\u0107 z tymi osobami nic wsp\u00f3lnego, dla niego si\u0119 nie licz\u0105 <\/p>\n

Piotr Larysz HO<\/strong>– XIV \u015arodowiskowy Szczep Harcerski Kr\u0105g Akademicki \u015awistaki,
Alumn III roku Wy\u017cszego \u015al\u0105skiego Seminarium Duchownego w Katowicach
<\/font><\/div>\n

<\/div>\n

<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c teolog ks. prof. J\u00f3zef Tischner w jednej ze swoich wypowiedzi m\u00f3wi, „\u017ce religia to jest sprawa dla m\u0105drych. A je\u017celi kto\u015b jest g\u0142upi i chce by\u0107 g\u0142upi to nie powinien do tego u\u017cywa\u0107 religii .”<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-17944","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17944\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}