{"id":18070,"date":"2007-01-29T20:18:39","date_gmt":"2007-01-29T18:18:39","guid":{"rendered":"http:\/\/"Naczeln\u0105cech\u0105c"},"modified":"2007-01-29T20:18:39","modified_gmt":"2007-01-29T18:18:39","slug":"najwieksza-przeszkoda-dla-prawdy-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/najwieksza-przeszkoda-dla-prawdy-3\/","title":{"rendered":"Najwi\u0119ksza przeszkoda dla prawdy?"},"content":{"rendered":"

\"Przyk\u0142adowy"Naczeln\u0105 cech\u0105 charakteru harcerza (harcerki) jest prawda. Harcerz – to rycerz, a rycerz – to cz\u0142owiek honoru. Honor wymaga prawdy. Dlatego harcerz (harcerka) ma tylko jedno s\u0142owo, którego nigdy nie \u0142amie."<\/em><\/strong><\/font><\/p>\n

<\/p>\n

"Co stanowi najwi\u0119ksz\u0105 przeszkod\u0119 dla prawdy? Niech\u0119\u0107, by stawi\u0107 czo\u0142o faktom"<\/em><\/strong><\/font><\/p>\n

                                                     De Mello, Minuta nonsensu, Kraków 1994.<\/strong><\/font><\/p>\n

hm. Ewa G\u0105siorowska<\/strong><\/font><\/p>\n

Stawianie czo\u0142a faktom<\/strong>
Czy warto po\u015bwi\u0119ca\u0107 si\u0119 dla prawdy? Cz\u0119sto skutkiem powiedzenia niepopularnej prawdy jest niech\u0119\u0107 innych – tych bli\u017cszych, rodziny, przyjació\u0142, ale tak\u017ce obcych ludzi. Cz\u0119sto \u0142atwo – i najwygodniej – jest dokona\u0107 ch\u0142odnej kalkulacji i powiedzie\u0107… cz\u0119\u015b\u0107 prawdy, pó\u0142prawd\u0119, przemilcze\u0107 j\u0105 w ogóle, „nie rani\u0107 innych”. Jednak czy w \u017cyciowej „kalkulacji”, kiedy sumujemy \u017cyciowe zyski, straty, kiedy oceniamy w\u0142asne decyzje, podj\u0119te w bli\u017cszej lub dalszej przesz\u0142o\u015bci, okazuje si\u0119, \u017ce bardzo cz\u0119sto to, czego \u017ca\u0142ujemy i sami przed sob\u0105 wstydzimy – to w\u0142asne zak\u0142amanie. Ale to te\u017c sytuacje, kiedy okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce sami zostali\u015bmy oszukani, ok\u0142amani… Kiedy nie dotrzymali\u015bmy s\u0142owa. Kiedy s\u0142owa nie dotrzymano nam. I nie dotyczy to wielkich k\u0142amstw, ale te\u017c drobnych – niedotrzymania obietnic, codziennych nies\u0142owno\u015bci. Cz\u0142owiek, któremu niedotrzymano s\u0142owa, czuje si\u0119 zlekcewa\u017cony – i bardzo cz\u0119sto tak w\u0142a\u015bnie jest. Jednocze\u015bnie k\u0142amstwa przychodz\u0105 nam, ludziom, nad podziw \u0142atwo.<\/font><\/p>\n

Niezawodno\u015b\u0107<\/strong>
Z drugiej strony – \u017cyjemy dzisiaj coraz szybciej. Harcerze s\u0105 lud\u017ami aktywnymi, podejmuj\u0105cymi cz\u0119sto wiele dzia\u0142a\u0144 jednocze\u015bnie; chc\u0105 godzi\u0107 \u017cycie rodzinne, towarzyskie, chc\u0105 si\u0119 sprawdza\u0107 na uczelni, w szkole i w pracy, przyjmuj\u0105 na siebie wiele obowi\u0105zków. W pogoni za czasem cz\u0119sto obiecujemy – „tak, napisz\u0119 artyku\u0142”, „tak, musimy si\u0119 spotka\u0107”, „tak, napisz\u0119 do Ciebie email”, „tak, wreszcie sko\u0144cz\u0119 pisa\u0107 magisterk\u0119”…. Wymienia\u0107 dalej? Jak cz\u0119sto s\u0105 to s\u0142owa, których nie dotrzymujemy?<\/font><\/p>\n

Wychowanie do warto\u015bci<\/strong>
Harcerstwo jako ruch wychowawczy dzia\u0142a tak, aby harcerki i harcerze rozwin\u0119li swoje cz\u0142owiecze\u0144stwo – we wszelkich mo\u017cliwych sferach. Aby mieli mocny, przemy\u015blany system warto\u015bci – i \u017ceby si\u0119 nim kierowali. Od samego pocz\u0105tku harcerskiego ruchu warto\u015b\u0107, jak\u0105 jest mówienie prawdy, zajmuje istotne miejsce w katalogu harcerskich warto\u015bci – Prawie Harcerskim. Przez lata warto\u015b\u0107 ta by\u0142a wyra\u017cana ró\u017cnymi s\u0142owami, jednak sprowadza\u0142a si\u0119 do jednego – harcerz mówi prawd\u0119, jest s\u0142owny, jego s\u0142owo znaczy wiele – mo\u017cna na nim polega\u0107. <\/font><\/p>\n

Ruch harcerski stwarza wi\u0119c warunki do wychowania do warto\u015bci – wa\u017cn\u0105 warto\u015bci\u0105 jest dotrzymywanie s\u0142owa, mówienie prawdy. Niezawodno\u015b\u0107, to trudne wyzwanie – bardzo ci\u0119\u017cko jest oceni\u0107, czy udaje si\u0119 w \u017cyciu by\u0107 niezawodnym i s\u0142ownym. Jak t\u0119 abstrakcj\u0119 uczyni\u0107 bardziej konkretn\u0105?<\/font><\/p>\n

Wa\u017cne jest, by w\u0119drownik czy instruktor d\u0105\u017cy\u0142 do tego, aby z góry przewidywa\u0107 konsekwencje – i mie\u0107 codzienn\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 i odwag\u0119 wybierania tego, co wa\u017cne. Trzeba umie\u0107 wybra\u0107, co chcemy i jeste\u015bmy w stanie zrobi\u0107. Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce anga\u017cujemy si\u0119 w projekty, które wydaj\u0105 si\u0119 ciekawe, ze wzgl\u0119dów merytorycznych, ale cz\u0119sto te\u017c dlatego, \u017ce zajmuj\u0105 si\u0119 nimi ludzie, z którymi chcemy przebywa\u0107. Przez to anga\u017cujemy si\u0119 bez opami\u0119tania w coraz to nowe przedsi\u0119wzi\u0119cia – a prawda jest taka, \u017ce mamy tylko 24 godziny w ci\u0105gu doby i nie mo\u017cemy zafundowa\u0107 sobie ich wi\u0119kszej ilo\u015bci. Chcemy we wszystkim uczestniczy\u0107, wsz\u0119dzie by\u0107, wsz\u0119dzie si\u0119 pokaza\u0107 i by\u0107 specjalist\u0105 od wszystkiego. Jednak nie mo\u017cemy tak\u017ce zafundowa\u0107 sobie wi\u0119kszej motywacji, kiedy emocje, pod wp\u0142ywem których podj\u0119li\u015bmy decyzj\u0119, opadn\u0105 – i ju\u017c nam si\u0119 przestanie chcie\u0107. <\/font><\/p>\n

Harcerz wi\u0119c, je\u015bli powa\u017cnie traktuje w\u0142asn\u0105 niezawodno\u015b\u0107, musi przewidywa\u0107 nast\u0119pstwa w\u0142asnych decyzji – i umie\u0107 realnie oceni\u0107, czy jest w stanie swoje zobowi\u0105zania wykona\u0107.
Harcerz umie tak\u017ce – w imi\u0119 odpowiedzialno\u015bci za swoje s\u0142owa – umie\u0107 odmówi\u0107. W imi\u0119 odpowiedzialno\u015bci za to, aby zapobiec fiasku przedsi\u0119wzi\u0119cia, w które si\u0119 anga\u017cujemy, chocia\u017c nie mamy na nie czasu i ochoty. Tak b\u0119dzie lepiej – i bardziej odpowiedzialnie.
Wa\u017cne jest wi\u0119c, aby wiedzie\u0107, jakie mamy w \u017cyciu priorytety, co si\u0119 naprawd\u0119 liczy – i w takim duchu podejmowa\u0107 decyzje i obiecywa\u0107. A pó\u017aniej tych obietnic dotrzymywa\u0107. <\/font><\/p>\n

Prawo harcerskie stawia zatem wymaganie wychowania m\u0142odych ludzi do warto\u015bci – odpowiedzialno\u015bci za to, co si\u0119 mówi. <\/font><\/p>\n

Brzmienie Prawa<\/strong>  
Czy brzmienie Prawa harcerskiego w tym zakresie nie brzmi zbyt staro\u015bwiecko? Dlaczego mamy polega\u0107 akurat na Zawiszy? (To nie jest nazwa klubu pi\u0142karskiego w Bydgoszczy?)                                                          <\/font><\/p>\n

                            <\/font><\/font><\/p>\n

• Na s\u0142owie harcerza polegaj jak na Zawiszy.<\/font><\/font><\/p>\n

• Harcerz mówi prawd\u0119 i dotrzymuje s\u0142owa.
• Harcerz mówi prawd\u0119, na jego s\u0142owie mo\u017cna polega\u0107.
• Harcerz mówi prawd\u0119.
Zapisy historyczne zebra\u0142 hm. Adrian \u0141askarzewski<\/strong><\/font>
 <\/font><\/p>\n

Dlaczego odwo\u0142ujemy si\u0119 w Prawie harcerskim do Zawiszy?<\/font><\/p>\n

Kim w\u0142a\u015bciwie by\u0142 Zawisza z Garbowa?<\/strong>
W polskiej mitologii narodowej Zawisza uchodzi za wzór rycerskich cnót, za kogo\u015b, kto by\u0142 uosobieniem najszlachetniejszych d\u0105\u017ce\u0144 i stara\u0144 o dobro kraju. Rycerz mia\u0142 broni\u0107 kraju, honoru, mia\u0142 dotrzymywa\u0107 s\u0142owa i opiekowa\u0107 si\u0119 s\u0142abszymi. By\u0107 szlachetnym, reagowa\u0107 na z\u0142o.
Rycerze walczyli w obronie wiary, pokoju i sprawiedliwo\u015bci. Szukali s\u0142awy, bronili honoru.<\/font><\/p>\n

Rycerz z rozkosz\u0105 oddawa\u0142 \u017cycie za swoj\u0105 i Ojczyzny cze\u015b\u0107. Zawisza Czarny z Garbowa, zaci\u0105gn\u0105wszy si\u0119 pod chor\u0105gwie Zygmunta Luksemburczyka przeciw Turkom, nie chcia\u0142 wraz z Niemcami cofn\u0105\u0107 si\u0119 przed nawa\u0142\u0105 poha\u0144ców za Dunaj, lecz zgin\u0105\u0142 z dwoma giermkami, dowodz\u0105c, \u017ce Polak nie ucieka i nie zna trwogi. Do dzi\u015b te\u017c polegamy na kim\u015b „jak na Zawiszy”, harcerze za\u015b polscy wymieniaj\u0105 to pe\u0142ne chwa\u0142y imi\u0119 w swoim prawie.
E. Piasecki: „Harce m\u0142odzie\u017cy polskiej”, Kraków 1918<\/strong><\/font><\/p>\n

Zawisza Czarny z Garbowa herbu Sulima (ok. 1380-1428) by\u0142 postaci\u0105 historyczn\u0105. By\u0142 s\u0142awnym polskim rycerzem, niepokonanym w licznych turniejach, wielokrotnie bra\u0142 udzia\u0142 w wyprawach przeciwko Turkom, wyst\u0119puj\u0105c w szeregach rycerstwa europejskiego, \u015bci\u0105ganego na te wyprawy przez króla W\u0119gier, Zygmunta Luksemburskiego, z którego dworem by\u0142 przez lata silnie zwi\u0105zany. By\u0142 bieg\u0142ym dyplomat\u0105 i jednym z najbardziej zaufanych ludzi króla W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. Jako jeden z nielicznych nale\u017ca\u0142 do obro\u0144ców sprawy i osoby Jana Husa.<\/font><\/p>\n

Kronikarz Jan D\u0142ugosz pisa\u0142:<\/strong>
"Nie tylko w tej bitwie, w której pojmany zgin\u0105\u0142, ale we wszystkich wyprawach okazywa\u0142 si\u0119 rycerzem dzielnym i znakomitym, s\u0142yn\u0105\u0142 odwag\u0105 i wielkimi czynami, w których nikt mu nie dorównywa\u0142. By\u0142 za\u015b w mowie s\u0142odki i ujmuj\u0105cy, tak \u017ce nie tylko ludzi zacnych i szlachetnych, ale barbarzy\u0144ców nawet swoj\u0105 uprzejmo\u015bci\u0105 zniewala\u0142. Mia\u0142 przede wszystkim ten rzadki w sobie przymiot, \u017ce jak w bitwie naj\u015bmielszy zapa\u0142, tak w radzie najumiarkowa\u0144sz\u0105 okazywa\u0142 rozwag\u0119. Godzien za swe bohaterskie dzie\u0142a nie moich s\u0142abych, ale i Homera samego pochwa\u0142".<\/font><\/p>\n

Posta\u0107 Zawiszy Czarnego szybko obros\u0142a w legend\u0119. <\/font><\/p>\n

Czy zmienia\u0107 brzmienie Prawa harcerskiego?
<\/strong>Ruch harcerski oparty jest na warto\u015bciach prawdy, niezawodno\u015bci, s\u0142owno\u015bci. Ale tak\u017ce odwagi mówienia prawdy. Nawet tej niepopularnej.
Moim zdaniem, obecne sformu\u0142owania zawarte w Prawie harcerskim oddaj\u0105 w\u0142a\u015bciwie warto\u015bci, do jakich Harcerstwo ma wychowywa\u0107.
Odniesienie do Zawiszy w tre\u015bci Prawa harcerskiego jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c prostym stwierdzeniem, \u017ce harcerz powinien mówi\u0107 prawd\u0119. To odniesienie do ca\u0142ego szeregu znacze\u0144 – dobrych cech, jakie si\u0119 z polskim rycerzem kojarz\u0105 – niewzruszonej odwagi, nadzwyczajnej s\u0142owno\u015bci i lojalno\u015bci.
Posta\u0107 Zawiszy i skojarzenia z nim zwi\u0105zane s\u0105 jak najbardziej pozytywne i zrozumia\u0142e w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie. Jest to kapita\u0142 odniesienia do powszechnie rozumianych warto\u015bci. Trzeba wi\u0119c Zawiszy dalej istnie\u0107 w naszym harcerskim Prawie. Potwierdzajmy rot\u0119 Przyrzeczenia, sk\u0142adanego w letnie gwia\u017adziste noce przez harcerzy przy ogniskach, przy proporcach, przy innych harcerzach – \u015bwiadkach – Na s\u0142owie harcerza polegaj jak na Zawiszy.
Polegaj na w\u0142asnym s\u0142owie ka\u017cdego dnia…
Miej odwag\u0119 mówi\u0107 prawd\u0119. <\/font><\/p>\n

\n

Inspiracje:<\/strong>
A. De Mello, Minuta nonsensu, Kraków 1994.
hm. Ryszard Polaszewski
hm. Adrian \u0141askarzewski
phm. Grzegorz Sierak<\/font><\/p>\n

Korzysta\u0142am z zasobów polskiej Wikipedii<\/font><\/p>\n

\"Wybranyhm.Ewa G\u0105siorowska<\/strong> – prawniczka, pracuje w sektorze energetyki i w konsultingu, trenerka w Grupa4 Training Team, Cz\u0142onkini Zespo\u0142u WAGGGS ds. kontaktów zewn\u0119trznych w Regionie Europejskim w Brukseli, Cz\u0142onkini Komisji ds. Unii Europejskiej w Europejskim Forum M\u0142odzie\u017cy w Brukseli, posiada Z\u0142ot\u0105 Odznak\u0119 Kadry Kszta\u0142c\u0105cej.
<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

"Naczeln\u0105 cech\u0105 charakteru harcerza (harcerki) jest prawda. Harcerz – to rycerz, a rycerz – to cz\u0142owiek honoru. Honor wymaga prawdy. Dlatego harcerz (harcerka) ma tylko jedno s\u0142owo, którego nigdy nie \u0142amie."<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18070","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18070\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}