![\"Wybrany](\"images\/stories\/Image\/07_04\/WT_ODCHODZE.jpg\")
Moment „przyj\u015bcia” chcieliby\u015bmy pami\u0119ta\u0107 jak najd\u0142u\u017cej. To, jak wst\u0105pili\u015bmy do dru\u017cyny, jak zdobyli\u015bmy nasz\u0105 prac\u0119, czy wreszcie jak poznali\u015bmy si\u0119 z ukochan\u0105 osob\u0105, d\u0142ugo piel\u0119gnujemy we wspomnieniach. Chwil\u0119 odej\u015bcia cz\u0119sto wolimy jednak albo przemilcze\u0107, uciekaj\u0105c przy tym niepostrze\u017cenie, albo szuka\u0107 przyczyn naszej decyzji poza nami.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Wychowujesz ich do odej\u015bcia. Gdzie\u015b na ko\u0144cu \u015bcie\u017cki stawiasz drzwi, przez które w\u0119drownik pr\u0119dzej czy pó\u017aniej wychodzi w \u017cycie. To od ciebie zale\u017cy, czy przejdzie przez nie pewnym krokiem, czy wycofa si\u0119 okrakiem. Czy wychodz\u0105c zatrza\u015bnie je z hukiem i czy popatrzy czasem za siebie. A tak\u017ce, czy b\u0119dzie potrafi\u0142 zamyka\u0107 za sob\u0105 kolejne drzwi, których tyle jeszcze przed nim. Tekst Darii Siwki porusza niezmiernie wa\u017cny problem – jak m\u0105drze odej\u015b\u0107 i jak pozwoli\u0107 odchodzi\u0107 innym. <\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Czasem jednak role si\u0119 odwracaj\u0105 – to my jeste\u015bmy zostawiani, to od nas si\u0119 odchodzi: w dru\u017cynie, w pracy, w zwi\u0105zku. Mimo gorzkich do\u015bwiadcze\u0144 wci\u0105\u017c nie umiemy odchodzi\u0107 b\u0105d\u017a… pozwala\u0107 odej\u015b\u0107.<\/p>\n <\/p>\n Kto\u015b, kto mówi, \u017ce b\u0119dzie „tu” zawsze, z definicji nie mówi prawdy. Nikt nie jest w stanie zagwarantowa\u0107, \u017ce za jaki\u015b czas nie zmieni\u0105 mu si\u0119 plany \u017cyciowe czy priorytety, czy \u017ce po prostu nie przestanie mu si\u0119 chcie\u0107 by\u0107 w dru\u017cynie. Prawda mo\u017ce i smutna, ale tylko zgoda na ni\u0105 mo\u017ce nas wzmocni\u0107 i uchroni\u0107 przed gorycz\u0105 za tymi, którzy pewnego dnia po prostu odchodz\u0105. Przed gorycz\u0105 i z\u0142o\u015bci\u0105 tym wi\u0119ksz\u0105 za tymi, którzy czyni\u0105 to przede wszystkim w sposób „po mnie cho\u0107by potop” lub których my sami \u017cegnamy w stylu „kto nie jest z nami, jest przeciw nam”.<\/p>\n W momencie przyj\u015bcia zawieramy pewn\u0105 umow\u0119, sk\u0142adamy sobie (niekoniecznie s\u0142owem) obietnic\u0119, przyrzekamy pe\u0142ni\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119, mówimy: „tak, chc\u0119 by\u0107 tu z Wami”. Wielu z nas czuje t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 d\u0142ugo. Wielu te\u017c z nas tym bardziej nie wie, jak w pewnym momencie odej\u015b\u0107, by nie zrani\u0107 b\u0105d\u017a nie zawie\u015b\u0107 tych, którzy pozostaj\u0105.<\/p>\n <\/p>\n Mo\u017ce nikt nie zauwa\u017cy <\/p>\n Jak boomerang<\/strong> Dru\u017cyna, w której by\u0142am do niedawna, wszystkim swym instruktorom i w\u0119drownikom na po\u017cegnanie wr\u0119cza nietoperza (symbol dru\u017cyny) – maskotk\u0119. Ma\u0142o urocze to stworzenie jest jednak mi\u0142ym elementem podzi\u0119kowa\u0144 za prac\u0119 w\u0142o\u017con\u0105 w rozwój dru\u017cyny. Inna z kolei znana mi dru\u017cyna organizuje uczt\u0119 ze s\u0142odko\u015bciami, a jeszcze inna wykonuje prezentacj\u0119 multimedialn\u0105 na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 i wr\u0119cza w\u0142asnor\u0119cznie wykonane jakie\u015b „dzie\u0142o sztuki”. Zapewne jest tylko jeden warunek owych po\u017cegna\u0144: musimy mie\u0107 na nie szans\u0119. Je\u015bli kto\u015b znika bez s\u0142owa, to w najlepszym razie mo\u017cemy ten fakt tylko przemilcze\u0107.<\/p>\n Przede wszystkim jednak rozmawiajmy (i to nie tylko w obliczu opisywanej sytuacji), bo to dzi\u0119ki s\u0142owom wypowiedzianym i s\u0142yszanym poznajemy si\u0119 nawzajem dowiaduj\u0105c si\u0119 co w nas samych i w naszej dru\u017cynie jest dobrego, a nad czym jeszcze musieliby\u015bmy popracowa\u0107. Chyba nie musz\u0119 mówi\u0107, jakie warto\u015bci niesie ze sob\u0105 rozmowa, nawet ta trudna, w czasie której us\u0142yszymy krytyk\u0119 pod naszym adresem. Obracanie si\u0119 na pi\u0119cie i udawanie, \u017ce nie widzimy problemu jest tylko zamiataniem pod dywan czego\u015b, co i tak wyjdzie przy najbli\u017cszej okazji. W\u0105tpi\u0119, by niedopowiedziane s\u0142owa, niewyja\u015bnione sytuacje rozmy\u0142y si\u0119 z biegiem czasu. One wróc\u0105. By\u0107 mo\u017ce zupe\u0142nie ju\u017c w innej konfiguracji osób, ale wróc\u0105. Jak boomerang.<\/p>\n <\/p>\n Paradoksalnie, mam wra\u017cenie, \u017ce wiele razy kto\u015b, chc\u0105c odej\u015b\u0107, pragnie po prostu zaznaczy\u0107 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107. Odchodz\u0105c „mówi” o swoich potrzebach, o tym, czego mu u nas brakowa\u0142o, a na co nie mieli\u015bmy czasu. Co wi\u0119cej, zauwa\u017caj\u0105c proces odchodzenia (bo przecie\u017c nie nast\u0119puje to z dnia na dzie\u0144) dowiedzie\u0107 si\u0119 mo\u017cemy wiele na temat tego, jak post\u0119powa\u0107, aby nie opuszczali nas ludzie, którzy robi\u0105 to wy\u0142\u0105cznie w desperacji, nie wierz\u0105c w mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany. Innymi s\u0142owy, pozytywne nastawienie si\u0119 na „odej\u015bcie” mo\u017ce doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce zmniejszymy rotacj\u0119 w dru\u017cynie.<\/p>\n <\/p>\n Uczmy odchodzi\u0107 Umiej\u0119tno\u015b\u0107 odchodzenia (jak i pozwalania odej\u015b\u0107) jest przede wszystkim istotna w doros\u0142ym \u017cyciu. Zw\u0142aszcza w pracy, gdzie rotacja jest rzecz\u0105 naturaln\u0105, a jeszcze wi\u0119ksz\u0105 jest to, by nie pali\u0107 po sobie mostów i odej\u015b\u0107 tak, by mi\u0142o nas wspominali (mimo wszystko). Zdolno\u015b\u0107 ta pokazuje nasz\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 i odwag\u0119 spojrzenia problemowi, je\u015bli takowy wyst\u0119puje, prosto w oczy. Poza tym, jest te\u017c i druga strona medalu ca\u0142ej tej sytuacji. Cz\u0119sto zmieniamy pogl\u0105dy i po jakim\u015b czasie chcemy „wróci\u0107” do tego, co jeszcze niedawno wydawa\u0142o nam si\u0119 bezwarto\u015bciowe i niewarte zupe\u0142nie naszej energii. Jak\u017ce \u0142atwiej to uczyni\u0107, gdy nie palimy za sob\u0105 mostów…<\/p>\n <\/p>\n Mora\u0142<\/strong> Odchodzenie wcale nie jest proste i cz\u0119sto (niestety) zast\u0119puje nam ucieczk\u0119 przed problemami, które powi\u0119kszaj\u0105 nam list\u0119 spraw, którym i tak kiedy\u015b musimy stawi\u0107 czo\u0142o. Niecierpliwi wobec innych, a wyrozumiali wobec siebie nie dostrzegamy, \u017ce cz\u0119sto odej\u015bcie jest w\u0142a\u015bnie prób\u0105 zamanifestowania w\u0142asnej obecno\u015bci, g\u0142osem osobistych potrzeb i marze\u0144. Z chwil\u0105 odej\u015bcia mamy nadziej\u0119, \u017ce za zakr\u0119tem nasze marzenia si\u0119 spe\u0142ni\u0105. I biegniemy tak, co si\u0142 w nogach, nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 za siebie i nie my\u015bl\u0105c o tych, którzy zostali, by\u0107 mo\u017ce nie do ko\u0144ca pogodzeni z nasz\u0105 decyzj\u0105. To wszystko \u015bwiadczy o tym, jakimi jeste\u015bmy instruktorami i czy potrafimy z szacunkiem odnosi\u0107 si\u0119 do takich zmian. Nie twierdz\u0119, \u017ce jest to \u0142atwe. Sama chyba tego jeszcze nie potrafi\u0119. Ale wiem jedno: ludzi poznaje si\u0119 po tym nie jak przychodz\u0105, ale po tym jak odchodz\u0105. Tak samo w dru\u017cynie, w pracy czy w mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n
<\/strong>Ilu mieli\u015bmy w swojej dru\u017cynie harcerzy, którzy po prostu coraz rzadziej przychodzili na zbiórki, a\u017c przestali\u015bmy widzie\u0107 ich na nich zupe\u0142nie? A ilu mieli\u015bmy takich, którzy znikn\u0119li z dnia na dzie\u0144 nie mówi\u0105c ani s\u0142owa?
Pewnie niejeden z nich odchodzi\u0142 z dru\u017cyny z my\u015bl\u0105, \u017ce i tak nikt nie zauwa\u017cy jego nieobecno\u015bci. Skoro wcze\u015bniej nie dali\u015bmy mu odpowiednich wzorców, to sk\u0105d mia\u0142 si\u0119 nauczy\u0107, \u017ce warto chocia\u017cby po paru miesi\u0105cach bycia w dru\u017cynie porozmawia\u0107 z dru\u017cynowym o swojej decyzji, a pozosta\u0142ym harcerzom powiedzie\u0107 po prostu „dzi\u0119kuj\u0119” (bez wzgl\u0119du na przyczyny odej\u015bcia)? Mo\u017ce cz\u0119sto wynika to z braku odwagi u tej osoby, ale wierz\u0119, \u017ce ka\u017cdy jest w stanie j\u0105 odnale\u017a\u0107 widz\u0105c, \u017ce jednak „odchodz\u0105cych” nie wysy\u0142a si\u0119 na szafot, \u017ce jednak mo\u017cna si\u0119 rozsta\u0107 w conajmniej cywilizowany i kulturalny sposób. <\/p>\n
Spotka\u0142am si\u0119 z ró\u017cnymi formami po\u017cegna\u0144, cz\u0119\u015b\u0107 z nich poczu\u0142am na w\u0142asnej skórze. Czasem jest to p\u0142acz i z\u0142o\u015b\u0107, czasem oboj\u0119tno\u015b\u0107, a czasem bezsilna niezgoda. Nie ma gotowej recepty jak zrobi\u0107 to tak, by kogo\u015b nie urazi\u0107, by nie wywo\u0142a\u0107 smutku czy nawet krytyki. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce warto mówi\u0107 o tym otwarcie po to, by przynajmniej z czystym sumieniem powiedzie\u0107 komu\u015b: „dzi\u0119kuj\u0119 za to, \u017ce by\u0142e\u015b”.<\/p>\n
<\/strong>Uczmy odchodzi\u0107 tak samo, jak przychodzi\u0107, tak samo, jak kocha\u0107 czy by\u0107 przyjacielem, tak samo, jak dotrzymywa\u0107 s\u0142owa czy jak bra\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107. Kto\u015b powie, \u017ce zupe\u0142nie niepotrzebna to umiej\u0119tno\u015b\u0107, bo co nam po tym, co zostaje poza nami? Okre\u015bli\u0142abym takie osoby jako te, dla których „jutro” jest o stokro\u0107 wa\u017cniejsze od „wczoraj” i które nie odwracaj\u0105 si\u0119 z obawy przed wstydem, jaki mo\u017ce ich ogarn\u0105\u0107. Oczywi\u015bcie to, co przed nami jest szalenie wa\u017cne. Ale nie zapomina\u0142abym o przesz\u0142o\u015bci, o tym, co by\u0142o, a co przecie\u017c wp\u0142yn\u0119\u0142o na to, jakimi jeste\u015bmy „tu i teraz”. To te\u017c jest wa\u017cne.<\/p>\n
Mamy tyle obrz\u0119dów na „pocz\u0105tek drogi”: przyj\u0119cie do dru\u017cyny, z\u0142o\u017cenie Przyrzeczenia Harcerskieg
\no, Zobowi\u0105zanie Instruktorskie, nadanie naramiennika. A tak ma\u0142o na po\u017cegnanie. Czy\u017cby\u015bmy bali si\u0119 i nie mieli si\u0142 zgodzi\u0107 si\u0119 otwarcie na co\u015b, co nie zale\u017cy do ko\u0144ca od nas samych?<\/p>\n
![\"Wybrany](\"images\/stories\/Image\/autorzy\/dariamale.jpg\")
phm. Daria Siwka<\/strong> – Rzecznik Prasowy Chor\u0105gwi Wlkp., redaktor naczelny