![\"Przykładowy](\"images\/stories\/Image\/07_05\/wt_dot.jpg\")
Potrzeba czyjej\u015b blisko\u015bci, dotyku, ciep\u0142a towarzyszy cz\u0142owiekowi od urodzenia. Noworodek uspokaja si\u0119 po\u0142o\u017cony na piersiach mamy, bo czuje jej ciep\u0142o i zapach, s\u0142yszy bicie jej serca. Ka\u017cd\u0105 dzieci\u0119c\u0105 pora\u017ck\u0119 czy ból dziecko jest w stanie ukoi\u0107 przytulaj\u0105c si\u0119 do rodziców. Im dziecko starsze, tym kontakt fizyczny z rodzicami staje si\u0119 bardziej symboliczny.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Ju\u017c nikt nie ko\u0142ysze do snu ani nie przytula do karmi\u0105cej piersi, po przyj\u015bciu ze szko\u0142y z pi\u0105tk\u0105 mo\u017cna raczej liczy\u0107 na u\u015bmiech czy pog\u0142askanie po g\u0142owie. Po dobrze zdanym egzaminie gimnazjalnym czy zdobyciu patentu \u017ceglarza rodzice raczej powa\u017cnie podaj\u0105 d\u0142o\u0144 i gratuluj\u0105. Na stopniow\u0105 zmian\u0119 intensywno\u015bci i rodzaju blisko\u015bci wp\u0142ywa wiele czynników psychologicznych, spo\u0142ecznych, kulturowych. Najcz\u0119\u015bciej zmniejszanie si\u0119 objawów czu\u0142o\u015bci ze strony rodziców idzie w parze z potrzeb\u0105 czucia si\u0119 doros\u0142ym i niezale\u017cnym u nastolatka i jest sytuacj\u0105 naturaln\u0105 i oczekiwan\u0105. <\/p>\n
<\/p>\n
Jednak nie jest tak, \u017ce cz\u0142owiek dorastaj\u0105cy czy doros\u0142y nie potrzebuje w ogóle czu\u0142o\u015bci i blisko\u015bci innych. O tym, jak bardzo czasem ludziom brakuje dotyku drugiego cz\u0142owieka \u015bwiadczy fakt, ze w Ameryce furor\u0119 robi\u0105 ostatnio warsztaty dla doros\u0142ych, podczas których mo\u017cna si\u0119 bezkarnie przytula\u0107 do innych ludzi! Z kolei w Europie bardzo popularny staje si\u0119 wolontariat polegaj\u0105cy na rozmawianiu i wys\u0142uchiwaniu ludzi, którzy chc\u0105 kim\u015b po prostu porozmawia\u0107. Ludzie p\u0142ac\u0105 za to, aby móc poby\u0107 blisko drugiej osoby. Umy\u015blnie szukaj\u0105 okazji do tego, aby do kogo\u015b si\u0119 przytuli\u0107 czy aby komu\u015b powierzy\u0107 najwi\u0119kszy sekret.<\/p>\n
<\/p>\n
Terapeutyczne dzia\u0142anie harcerstwa<\/strong> D\u0142ugie, szczere rozmowy w kr\u0119gu ogniska, wspólne wpatrywanie si\u0119 w gwiazdy, dotyk d\u0142oni w harcerskim kr\u0119gu, ale te\u017c podczas wi\u0119kszo\u015bci pl\u0105sów i zabaw stwarzaj\u0105 niesamowite warunki do rozkwitu harcerskich przyja\u017ani a nawet harcerskich mi\u0142o\u015bci. Bo i przyja\u017a\u0144 i mi\u0142o\u015b\u0107 opieraj\u0105 si\u0119 przecie\u017c na blisko\u015bci, pewnej intymno\u015bci prze\u017cy\u0107. <\/p>\n Ten magiczny kr\u0105g ognia pomóg\u0142 odnale\u017a\u0107 si\u0119 ju\u017c wielu bratnim duszom, po\u0142\u0105czy\u0142 wiele silnych, harcerskich ma\u0142\u017ce\u0144stw i przyja\u017ani. Czy\u017c wi\u0119c mo\u017ce by\u0107 co\u015b z\u0142ego w rytualnym witaniu si\u0119 „na misia”, cmokaniu podczas „Kó\u0142ek dwóch”, dotykaniu si\u0119 podczas zabawy w Cebulk\u0119 i siadaniu na kolanach podczas innej zabawy?<\/p>\n <\/p>\n Naruszanie intymno\u015bci Zabawa wymaga tego, aby siedz\u0105c w kr\u0119gu udo dotyka\u0142o uda (np. Laj luli) czy biodro biodra (np.Blues). Jedne osoby bez problemu wykonuj\u0105 polecenia prowadz\u0105cego, inne oci\u0105gaj\u0105 si\u0119 albo rezygnuj\u0105 z zabawy. Bo dla nich taki kontakt jest zbyt bliski, niepo\u017c\u0105dany. Kto\u015b siadaj\u0105c w kr\u0119gu przytula si\u0119 do osoby siedz\u0105cej obok, kto\u015b inny obk\u0142ada si\u0119 polarem, \u015bpiewnikami, kubkiem z herbat\u0105. Przypadek czy budowanie muru wokó\u0142 siebie? Ch\u0119\u0107 zaznaczenia granicy, poza któr\u0105 b\u0119dziesz ju\u017c intruzem?<\/p>\n W harcerskich \u017cyciu takich sytuacji, podczas których mo\u017cemy nie\u015bwiadomie naruszy\u0107 czyj\u0105\u015b stref\u0119 intymn\u0105 jest bardzo wiele. S\u0105 to sytuacje zwi\u0105zane z: <\/p>\n <\/p>\n Zabawy i \u0107wiczenia<\/strong> Tematy rozmów i zbiórek<\/strong> <\/p>\n Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce powy\u017csze tematy bardzo mocno wchodz\u0105 w prywatne sprawy ka\u017cdego z nas. I niech\u0119\u0107 do wypowiadania si\u0119 w niektórych w\u0105tkach czy nawet przys\u0142uchiwania si\u0119 rozmowie mo\u017ce bra\u0107 si\u0119 nie tylko z czyjej\u015b nie\u015bmia\u0142o\u015bci czy braku wyrobionego zdania. O sprawach tak intymnych nie ka\u017cdy chce si\u0119 wypowiada\u0107 na g\u0142os, w grupie. To tak samo, jak o jednych i tych samych sprawach jedni pisz\u0105 w pami\u0119tniku, inni w blogu. Poza tym m\u0142ody cz\u0142owiek, równie\u017c ten w naszej dru\u017cynie, mo\u017ce mie\u0107 za sob\u0105 traumatyczne przej\u015bcia zwi\u0105zane z w\u0142asn\u0105 seksualno\u015bci\u0105 (molestowanie, wykorzystanie seksualne, gwa\u0142t, aborcja, ci\u0105\u017ca nieletnich) i po prostu ka\u017cda taka dyskusja jest dla niego rozdrapywaniem bolesnej, niezagojonej rany. <\/p>\n Oczywi\u015bcie absolutnie nie do przyj\u0119cia w harcerskim gronie s\u0105 spro\u015bne \u017carty, niewybredne uwagi i komentarze. Nie tylko ze wzgl\u0119du na zapisy prawa harcerskiego, w którym mowa o rycersko\u015bci i czysto\u015bci w mowie, ale na zapisy prawa pa\u0144stwowego, zgodnie z którym ka\u017cde nieakceptowane zachowanie (werbalne, niewerbalne, fizyczne) o charakterze seksualnym lub odnosz\u0105ce si\u0119 do p\u0142ci, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godno\u015bci lub poni\u017cenie albo upokorzenie jest molestowaniem seksualnym!<\/p>\n <\/p>\n Warunki bytowe<\/strong> <\/p>\n Diagnoza ewentualnych problemów<\/strong> – wyra\u017ana zmiana zachowania dziewczyny czy ch\u0142opaka, <\/p>\n <\/p>\n Inny punkt widzenia<\/strong> <\/p>\n Spróbujcie poni\u017csze sytuacje rozpatrzy\u0107 w gronie dru\u017cynowych wcielaj\u0105c si\u0119 w rol\u0119 \u017bycz\u0119 Wam, aby jak najwi\u0119cej sytuacji wyst\u0119puj\u0105cych w waszych dru\u017cynach by\u0142o ocenionych tak samo pozytywnie i niewinnie, niezale\u017cnie z którego punktu widzenia na nie patrzycie<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Sytuacje<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/p>\n 1. podczas biwaku Iwona rozbi\u0142a okulary. Niestety nie zabra\u0142a zapasowych. Ma powa\u017cn\u0105 wad\u0119 wzroku, wi\u0119c aby na nic nie wpad\u0142a ci\u0105gle kto\u015b z ni\u0105 chodzi za r\u0119k\u0119. Do domu te\u017c odprowadza\u0142o j\u0105 dwóch ch\u0142opaków…<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n 2.„Gniazdo” jedzie poci\u0105giem na wypraw\u0119. Aby milej sp\u0119dzi\u0107 czas a jednocze\u015bnie poby\u0107 bardziej razem wsiadaj\u0105 wszyscy do jednego przedzia\u0142u. 12 osób jako\u015b si\u0119 upcha, dziewczyny mo\u017cna przecie\u017c wzi\u0105\u0107 na kolana…<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n 3. Jacek jest pierwszy raz z zast\u0119pem na biwaku. Dopiero poznaje harcerstwo, zwyczaje zast\u0119pu i dru\u017cyny. Jest zdziwiony, ze wszyscy w\u0119drownicy z dru\u017cyny komentuj\u0105 ka\u017cd\u0105 napotkan\u0105 kobiet\u0119 i to w niewybredny sposób. Na wszystkich patrz\u0105 jak na chodz\u0105ce obiekty seksualne. Przeszkadza mu to, ale woli na razie si\u0119 nie odzywa\u0107…<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n 4. Dru\u017cyna jedzie na obóz w okrojonym sk\u0142adzie. Okazuje si\u0119, ze z dziewczyn b\u0119dzie tylko Ewa. Postanawiaj\u0105, \u017ce nie b\u0119d\u0105 specjalnie dla niej targa\u0107 osobnego namiotu, b\u0119dzie spa\u0107 ze wszystkimi. Ewa si\u0119 zgadza, wi\u0119c nie ma sprawy… <\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n 5. Na obozie zawi\u0105za\u0142a si\u0119 bli\u017csza znajomo\u015b\u0107 Eli z zast\u0119pu „Czajek” i druha Olka. Teraz wymykaj\u0105 si\u0119 na nocne spacery, a do sta\u0142ych ju\u017c niepisanych zwyczajów wartowników nale\u017cy ich podgl\u0105danie i komentowanie rozwoju wypadków…<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/strong><\/p>\n <\/p>\n 6.„Tsunami” by\u0142o na wypadzie w czeskich gor\u0105cych \u017aród\u0142ach. Przy okazji wszyscy postanowili skorzysta\u0107 z sauny. Okaza\u0142o si\u0119, ze prze\u015bcierad\u0142a nale\u017cy w samej saunie zdj\u0105\u0107. Niektórzy mieli opory, ale jako\u015b dali rad\u0119. Dru\u017cynowy jest dumny, ze ma tak zgran\u0105 ekip\u0119…Ca\u0142a dru\u017cyna korzysta z sauny.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Potrzeba czyjej\u015b blisko\u015bci, dotyku, ciep\u0142a towarzyszy cz\u0142owiekowi od urodzenia. Noworodek uspokaja si\u0119 po\u0142o\u017cony na piersiach mamy, bo czuje jej ciep\u0142o i zapach, s\u0142yszy bicie jej serca. Ka\u017cd\u0105 dzieci\u0119c\u0105 pora\u017ck\u0119 czy ból dziecko jest w stanie ukoi\u0107 przytulaj\u0105c si\u0119 do rodziców. Im dziecko starsze, tym kontakt fizyczny z rodzicami staje si\u0119 bardziej symboliczny.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18176","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18176"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18176\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Do\u015b\u0107 trudno zrozumie\u0107 tak\u0105 sytuacj\u0119 komu\u015b, kto dzia\u0142a w harcerstwie. Tu nigdy nie brakuje nam drugiego cz\u0142owieka, zawsze kto\u015b jest obok a nasza harcerska metoda dzia\u0142ania stwarza mnóstwo okazji nie tylko do rozmowy, ale te\u017c do wspólnego wzruszenia, prze\u017cywania, milczenia, dotyku. I jak wszystko, co wyp\u0142ywa z metody skautowej sytuacje takie maj\u0105 charakter pozytywny, dobrowolny, indywidualny. <\/p>\n
<\/strong>Mo\u017ce. \u0179le dzieje si\u0119 zawsze wtedy, gdy naruszamy czyj\u0105\u015b stref\u0119 intymn\u0105. Naruszamy- czyli wkraczamy w ni\u0105 bez przyzwolenia, bez akceptacji.
Strefa intymna, to teoretycznie okolica najbli\u017cej nas, na wyci\u0105gni\u0119cie reki, oko\u0142o pól metra w ka\u017cd\u0105 stron\u0119. Troch\u0119 szersza jest strefa osobista- oko\u0142o 1,2 metra. W zale\u017cno\u015bci od temperamentu, dojrza\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej, umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych cz\u0142owieka jednym przychodzi \u0142atwiej, innym trudniej otworzenie tej sfery na drugiego cz\u0142owieka. Mo\u017cesz sprawdzi\u0107 na samym sobie, gdzie le\u017cy twoja indywidualna granica. Wybierz si\u0119 do sklepu outdoorowego i poprzymierzaj troch\u0119 ubra\u0144 Kiedy sprzedawca w sklepie pomaga ci ubra\u0107 wybran\u0105 kurtk\u0119- czy czujesz si\u0119 swobodnie? Do którego momentu jest ok? Kiedy staje blisko ciebie i podaje ci kurtk\u0119 do ubrania? Czy kiedy próbuje zapi\u0105\u0107 zacinaj\u0105cy si\u0119 zamek? A mo\u017ce kiedy poprawia ko\u0142nierz kurtki czy zak\u0142ada ci kaptur na g\u0142ow\u0119? Ka\u017cdy z nas w innym momencie odczuje dyskomfort, niektórzy z nas w ogóle go nie odczuj\u0105. Bo mamy inne predyspozycje i do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z naruszaniem naszej strefy intymnej.<\/p>\n
Zabawami i \u0107wiczeniami wymagaj\u0105cymi dotyku i du\u017cej blisko\u015bci
Tematami, jakie poruszamy podczas zbiórek
Warunkami bytowymi, jakie stwarzamy podczas biwaków, wypraw, obozów<\/p>\n
Nawet je\u017celi w\u0119drownicy nie pl\u0105saj\u0105 albo robi\u0105 to bardzo rzadko to i tak podczas zbiórek proponujemy im mnóstwo zabaw i \u0107wicze\u0144 wymagaj\u0105cych dotyku i blisko\u015bci. Siadamy sobie na kolanach (np. aby poprze\u0107 czyj\u015b pogl\u0105d), ciasno zamykamy kr\u0105g (cz\u0119sto w zabawach \u0107wicz\u0105cych refleks), cmokamy w policzek, czo\u0142o, usta (aby komu\u015b wyrazi\u0107 sympati\u0119 na zako\u0144czenie obozowego dnia), bezw\u0142adnie opadamy na druga osob\u0119 (aby budowa\u0107 zaufanie w grupie), dotykamy swoich pleców, nóg, ca\u0142ych cia\u0142 (np. podczas zabaw maj\u0105cych na celu integracj\u0119 grupy). Tworzymy jedn\u0105 wielk\u0105 pl\u0105tanin\u0119 cia\u0142, gdy próbujemy rozwi\u0105za\u0107 „s\u0142onia”, pokona\u0107 przeszkod\u0119 czy rozwi\u0105za\u0107 inny grupowy problem. Dotykamy ca\u0142ego cia\u0142a pozoranta podczas \u0107wicze\u0144 z zakresu pierwszej pomocy.
Nie namawiam, aby tych zabaw czy \u0107wicze\u0144 unika\u0107. Stosowane w konkretnej sytuacji pomagaj\u0105 nam osi\u0105ga\u0107 konkretny wychowawczy cel. Namawiam tylko, aby by\u0107 bardzo uwa\u017cnym i wra\u017cliwym obserwatorem. Nikogo nie zmusza\u0107, nie zach\u0119ca\u0107 do wzi\u0119cia udzia\u0142u w \u0107wiczeniu czy zabawie, nie wypytywa\u0107 i nie komentowa\u0107 odmowy. Pami\u0119ta\u0107 o dobrowolno\u015bci, tak wa\u017cnej w stosowaniu ca\u0142ej harcerskiej metody. Zadba\u0107 o to, aby w takich sytuacjach nie mo\u017cna by\u0142o odczu\u0107 presji otoczenia.<\/p>\n
M\u0142ody cz\u0142owiek poszukuje odpowiedzi na najistotniejsze dla siebie pytania równie\u017c w harcerstwie. Dlatego te\u017c podczas zbiorek dru\u017cyny w\u0119drowników nie nale\u017cy unika\u0107 tematów trudnych i niepopularnych. Rozmowa z rówie\u015bnikami, wymiana pogl\u0105dów, ale te\u017c spotkanie z ekspertem czy wspólne poszukiwanie odpowiedzi w \u017aród\u0142ach naukowych bardzo pomo\u017ce w kszta\u0142towaniu w\u0142asnego pogl\u0105du na wa\u017cne tematy Mo\u017cna wspólnie obejrze\u0107 film i o nim podyskutowa\u0107, wchodzi\u0107 w role podczas dramy (ostro\u017cnie!), uku\u0107 pogl\u0105d podczas ku\u017anicy czy nad jakim\u015b pogl\u0105dem odby\u0107 s\u0105d. Mo\u017cna godzinami gada\u0107 o tym, czym dla m\u0142odych jest przyja\u017a\u0144 czy mi\u0142o\u015b\u0107, ale mo\u017cna te\u017c debatowa\u0107 na temat prawa kobiety do antykoncepcji, aborcji, mo\u017cna zastanawia\u0107 si\u0119, czy zachowanie dziewictwa ma jeszcze jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 dla m\u0142odych ludzi, czy \u017cycie w konkubinacie jest \u0142amaniem prawa harc
\nerskiego itd. <\/p>\n
O poszanowaniu intymno\u015bci nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 zw\u0142aszcza organizuj\u0105c wypady dru\u017cyny, obozy, biwaki, rejsy. Na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie w przypadku w\u0119drowników s\u0105 oni wspó\u0142organizatorami takich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 wi\u0119c nie musz\u0105 biernie czeka\u0107, a\u017c kto\u015b im zapewni godziwe warunki do mycia czy spania. Ale niestety tu wpadamy cz\u0119sto w pu\u0142apk\u0119- gdyby\u015bmy spraw\u0119 zostawili tylko m\u0142odym, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, ze my\u0107 przez trzy dni to si\u0119 w ogóle nie trzeba, a spa\u0107 najmilej i najcieplej wszystkim razem. Przestrzegam przed nadmiern\u0105 demokracj\u0105 w tych kwestiach- nawet gdy wszyscy s\u0105 za (koedukacyjnym spaniem, wybraniem bazy namiotowej z koszmarnymi warunkami higienicznymi itd.) nie powinno to sprawy rozstrzyga\u0107. Po pierwsze dlatego, ze chcemy wykszta\u0142ci\u0107 w w\u0119drownikach pewne konkretne postawy (dba\u0142o\u015b\u0107 o siebie i swoje morale), po drugie dlatego, \u017ce przebieranie si\u0119 przy dziewczynach czy szukanie podpasek w plecaku przy ch\u0142opakach mo\u017ce jednak komu\u015b przeszkadza\u0107, tylko nie umie si\u0119 przeciwstawi\u0107 presji wi\u0119kszo\u015bci czy „zwyczajowi” \u015brodowiska.<\/p>\n
Uwaga! Je\u017celi kto\u015b w naszej dru\u017cynie ewidentnie unika wszelkiego kontaktu fizycznego- dotyku, bliskiego siedzenia obok innych, zabaw, \u0107wicze\u0144 lub rozmów na tematy zwi\u0105zane z seksualno\u015bci\u0105, jest nadmiernie (w porównaniu z reszt\u0105 dru\u017cyny) wstydliwy, nie \u015bwiadczy to jeszcze o tym, ze jest ofiar\u0105 przemocy seksualnej! Nie posuwajmy si\u0119 za daleko w domys\u0142ach i nie bawmy si\u0119 w domoros\u0142ych psychologów. Po prostu ka\u017cdy z nas ma inn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 i inaczej strze\u017ce swoje strefy intymnej. Natomiast je\u017celi zachowaniom opisanym powy\u017cej towarzyszy jeszcze:<\/p>\n
– obni\u017cenie lub podwy\u017cszenie nastroju,
– tajemnica,
– nowe znajomo\u015bci,
– próby powiedzenia nam czego\u015b tak, \u017ceby nie powiedzie\u0107,
– pogorszenie wyników w nauce,
– dra\u017cliwo\u015b\u0107 dotycz\u0105ca w\u0142asnego cia\u0142a,
– rozbudzenie seksualne,
– prezenty, pieni\u0105dze niewiadomego pochodzenia,
nale\u017cy spróbowa\u0107 porozmawia\u0107 z t\u0105 osob\u0105 i zapewni\u0107, \u017ce je\u017celi potrzebuje pomocy czy rozmowy, jeste\u015bmy obok!<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej w\u0119drownicy w dru\u017cynie s\u0105 tak zgran\u0105 ekip\u0105, \u017ce wiele z opisanych przeze mnie problemów mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 czysto teoretycznymi. Wydaje nam si\u0119, albo jeste\u015bmy wr\u0119cz pewni, ze w naszej dru\u017cynie nie ma tajemnic, nie ma osób po traumatycznych przej\u015bciach, wszyscy dobrowolnie akceptuj\u0105 zasady obowi\u0105zuj\u0105ce w naszej dru\u017cynie (na powitanie dwa ca\u0142usy, \u015bpimy wszyscy razem, oficjalne parki w dru\u017cynie mog\u0105 wypuszcza\u0107 si\u0119 na nocne spacery itd.). Je\u017celi tak jest, gratuluj\u0119. Zapewne czujecie si\u0119 ze sob\u0105 \u015bwietnie i jeste\u015bcie grup\u0105 przyjació\u0142. Ale aby by\u0107 zupe\u0142nie pewnym, ze to co robicie jest w\u0142a\u015bciwe, zach\u0119cam do spojrzenia na wasze dzia\u0142ania z innej strony. <\/p>\n
naczelniczki ZHP (która dba o przestrzeganie Statutu, Podstaw Wychowawczych, dzia\u0142anie zgodne z prawem harcerskim)
rodziców waszych w\u0119drowników
lokalnych mediów
rówie\u015bników waszych w\u0119drowników dzia\u0142aj\u0105cych np. w oazie
ch\u0142opaka (cywila) jednej z waszych harcerek
nauczycieli waszych w\u0119drowników<\/p>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n![\"Wybrany](\"images\/stories\/Image\/autorzy\/poraj.jpg\")
hm. Anna Poraj<\/strong>– instruktorka hufca ZHP Ruda \u015al\u0105ska, by\u0142a zast\u0119pczyni naczelnika ZHP do spraw programowych, pedagog, wspó\u0142autorka poradnika „Sytuacje intymne w pracy wychowawczej”<\/p>\n