![\"](\"images\/stories\/Image\/07_10\/wt_autorytet.gif\")
Czy harcerstwo da\u0142o mi taki autorytet, który do dzi\u015b jest dla mnie kim\u015b? W gronie zaledwie kilku osób d\u0142ugo nie mogli\u015bmy doj\u015b\u0107 do porozumienia. Jeste\u015bmy jednak g\u0142\u0119boko przekonani, \u017ce warto próbowa\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Dwa lata temu, na zje\u017adzie hufca, nasz Kr\u0105g Akademicki „Ósemka \u017boliborska” zaproponowa\u0142 uchwa\u0142\u0119, która zobowi\u0105zywa\u0142a w\u0142adze hufca do podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 nakierowanych na prac\u0119 z wzorcami osobowymi. Uchwa\u0142a zosta\u0142a przyj\u0119ta przez uczestników zjazdu, a nam nie pozosta\u0142o nic innego, jak da\u0107 dobry przyk\u0142ad i sta\u0107 si\u0119 nieformalnym koordynatorem podejmowanych w tym celu dzia\u0142a\u0144. Ten fakt jest te\u017c teraz powodem, dla którego wspólnie podj\u0119li\u015bmy si\u0119 na \u0142amach „Na tropie” napisania o naszych spostrze\u017ceniach, w\u0105tpliwo\u015bciach, ale nade wszystko o pozytywach p\u0142yn\u0105cych z pracy z wzorcami osobowymi. My\u015bl\u0105c o pracy z autorytetami mamy na my\u015bli prac\u0119 z konkretnymi osobami.<\/p>\n
<\/p>\n
Czy warto pracowa\u0107 z autorytetami? Gdy zadali\u015bmy sobie to pytanie, pada\u0142y ró\u017cne odpowiedzi:
– „Nie ma sensu, bo nikogo to nie interesuje, jest to temat nieatrakcyjny”.
– „Trudno si\u0119 do tego zabra\u0107. Nie mamy do tego energii, umiej\u0119tno\u015bci, robimy to po \u0142ebkach i w zwi\u0105zku z tym s\u0142abo”.
– „Powodem tej trudno\u015bci mo\u017ce by\u0107 te\u017c to, \u017ce nie mamy zbyt wielu „superbohaterów”, autorytetów.”
– „Nasi podopieczni pr\u0119dzej znajd\u0105 sobie sami jakie\u015b autorytety i poradz\u0105 sobie pewnie z tym lepiej od nas, ni\u017c my im co\u015b (kogo\u015b) ciekawego zaproponujemy.”<\/p>\n
Przy tych wszystkich w\u0105tpliwo\u015bciach nie mamy watpliwo\u015bci co do jednego, \u017ce warto podejmowa\u0107 prac\u0119 z wzorcami osobowymi, zw\u0142aszcza w czasach, gdy cierpimy na spadek autorytetów.<\/p>\n
<\/p>\n
Wychowuj\u0105c musimy pomaga\u0107 zuchom, harcerzom, harcerzom starszym i w\u0119drownikom szuka\u0107 autorytetów, wskazywa\u0107 im osoby, które s\u0105 atrakcyjne. Zw\u0142aszcza w pierwszym etapie ich wychowania, trzeba ograniczy\u0107 ten wybór, nakierowa\u0107 ich na konkretne jednostki, takie, które my uwa\u017camy za warte na\u015bladowania i które pomog\u0105 nam w realizacji postawionych przez nas celów wychowawczych. Z tego p\u0142ynie by\u0107 mo\u017ce oczywista, ale bardzo wa\u017cna konkluzja, mianowicie, praca z autorytetami musi by\u0107 dostosowana do wieku podopiecznych. Na ró\u017cnych poziomach musi ró\u017cnie wygl\u0105da\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Niebezpieczne jest wskazywanie ludziom konkretnych postaci i „zmuszanie” ich do tego, \u017ceby t\u0119 w\u0142a\u015bnie osob\u0119 uznali za swój autorytet. Niestety s\u0105 tacy dru\u017cynowi, którzy tak w\u0142a\u015bnie pojmuj\u0105 prac\u0119 z wzorcami osobowymi. Pozbawiamy wtedy harcerzy, zw\u0142aszcza harcerzy starszych i w\u0119drowników, mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego poszukiwania autorytetów. To w nich samych ma zapa\u015b\u0107 decyzja o tym, czy proponowany im przez nas cz\u0142owiek stanie si\u0119 dla nich wzorcem post\u0119powania. Nasz\u0105 rol\u0105 jest tylko nakierowywanie ich na ró\u017cne postacie, prezentowanie takich, które uwa\u017camy za warto\u015bciowe, a dezyzja o akceptacji ich nie nale\u017cy ju\u017c do nas.<\/p>\n
<\/p>\n
Co zrobi\u0107 z takimi wzorcami ososbowymi, które s\u0105 dwuznaczne, których cenimy za jedno, a których post\u0119powanie w niektórych sytacjach wzbudza nasz sprzeciw? Czy to s\u0105 jeszcze ludzie godni naszej uwagi? Istniej\u0105 osoby dwuznaczne, co do tego nie mamy w\u0105tpliwo\u015bci. Idea\u0142em by\u0142oby znalezienie kogo\u015b, kto by\u0142by jednoznaczny, ale mo\u017ce idealne, wygodne dla nas by\u0142oby to tylko je\u015bli chodzi o prac\u0119 z autorytetem, bo tak w ogóle to chyba nie. Czy osoby krystalicznie czyste zachwyc\u0105 naszych harcerzy? Wydaje si\u0119 to w\u0105tpliwe. Nale\u017cy jednak pamieta\u0107 o tym, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 naszych podopiecznych mo\u017ce potrzebowa\u0107 wyrazistych autorytetów i chyba nie warto serwowa\u0107 im wtedy tych najbardziej kontrowersyjnych.<\/p>\n
<\/p>\n
Jeden czy wielu? Oczywi\u015bcie wielu, autorytetem z definicji jest si\u0119 w jakiej\u015b dziedzinie. Je\u015bli kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce autorytet mo\u017ce by\u0107 tylko jeden, to chyba jest to wypaczenie, cho\u0107 warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zale\u017cy to te\u017c od wieku podopiecznych – na pewno dla m\u0142odszych dzieciaków \u0142atwiejsze b\u0119dzie do ogarni\u0119cia analizowanie jednej osoby. Dla w\u0119drowników za\u015b proponujemy wersj\u0119 rozszerzon\u0105. Duzi s\u0105 i m\u0105drzy, dlatego stawiamy przed nimi trudne zadanie – zmierzenia si\u0119 z ca\u0142ym olbrzymim wachlarzem wzorców osobowych. Oczekujemy od nich, \u017ce dokonaj\u0105 \u015bwiadomego wyboru i \u017ce decyduj\u0105c si\u0119 na prac\u0119 z konkretn\u0105 postaci\u0105, wezm\u0105 pod uwag\u0119 jej cechy charakteru. Od harcerzy nie musimy tego oczekiwa\u0107. Ich wybór mo\u017ce by\u0107 czysto emocjonalny – osoba taka musi by\u0107 po prostu atrakcyjna dla nich, bez konieczno\u015bci wnikania w jej wychowawczy charakter. Naszym zadaniem jako wychowawców jest dokonanie wst\u0119pnej selekcji, a nast\u0119pnie kontunuowanie tematu pracy z t\u0105 osob\u0105 po tym, jak zapadnie decyzja, \u017ce chcemy z ni\u0105 pracowa\u0107. Po\u015brednio\u015b\u0107 maleje chyba z wiekiem.<\/p>\n
<\/p>\n
Wielo\u015b\u0107 autorytetów niesie te\u017c za sob\u0105 powa\u017cny problem zwi\u0105zany z burzeniem autorytetów. Musimy zaopatrzy\u0107 naszych wychowanków w umiej\u0119tno\u015bci radzenia sobie z sytuacjami, w których nagle kto\u015b kogo za autorytet uznaj\u0105 okazuje si\u0119 nie by\u0107 postaci\u0105 idealn\u0105 we wszystkim co robi. Upadek jednej cechy nie oznacza upadku ca\u0142ego autorytetu.<\/p>\n
<\/p>\n
Czy harcerstwo da\u0142o mi taki autorytet, który do dzi\u015b jest dla mnie kim\u015b? Tu nasze zdania by\u0142y podzielone. Jedni potrafili bez problemu wskaza\u0107 na takie osoby, inni cho\u0107 d\u0142ugo nad tym my\u015bleli nie znale\u017ali nikogo takiego. O czym to \u015bwiadczy? O tym, \u017ce warto, \u017ce je\u015bli nasi wychowankowie w przysz\u0142o\u015bci odpowiedz\u0105 na tak postawione pytanie pustk\u0105 w g\u0142owie, znaczy\u0107 to bedzie o naszej pora\u017cce. Z drugiej strony, nawet je\u015bli harcerstwo nie daje autorytetów, to poprzez pokazywanie ró\u017cnych osób kszta\u0142tuje nas samych, \u017ceby\u015bmy sami mogli by\u0107 dla innych wzorcami. Je\u015bli dla siebie samych umiemy okre\u015bli\u0107 swoje dobre strony, poznajemy tym samym siebie, a w konsekwencji mo\u017cemy dbaj\u0105c o swój wizerunek sta\u0107 si\u0119 autorytetem dla kogos innego.<\/p>\n
<\/p>\n
My\u015bl\u0105c o pracy z autorytetami, dostrzegamy j\u0105 na dwóch poziomach. Po pierwsze, mamy na my\u015bli siebie jako wzorce (przyk\u0142ad w\u0142asny instruktora), po drugie, ludzi, którzy nie wchodz\u0105 z nami w \u017cadne relacje interpersonalne.<\/p>\n
W naszych dyskusjach o autorytetach pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c taki twór jak autorytet formalny, czyli taki, który wzbudza u nas pseudoszacunek niejako z urz\u0119du, np. kto\u015b traktowany jest jak autorytet tylko dlatego, \u017ce zajmuje wy\u017csz\u0105 pozycj\u0119 od nas.<\/p>\n
<\/p>\n
Cz\u0119sto jest te\u017c tak, \u017ce sam fakt, \u017ce jaka\u015b osoba zostaje bohaterem dru\u017cyny powoduje wzrost szacunku do niej. Czy tylko dlatego ten szacunek powinni\u015bmy dla tej osoby mie\u0107?<\/p>\n
Obserwujemy, \u017ce praca z bohaterem w jednostkach cz\u0119sto ogranicza si\u0119 tylko do uczczenia jej pami\u0119ci poprzez uczestniczenie w ró\u017cnych obchodach rocznic. To zdecydowanie za ma\u0142o i za ma\u0142o atrakcyjnie, ale to mo\u017ce by\u0107 dobry pocz\u0105tek, \u017ceby podj\u0105\u0107 w tym kierunku bardziej interesuj\u0105ce dzia\u0142ania. Bohaterów harcerskich trzeba reklamowa\u0107, trzeba pobudza\u0107, prowokowa\u0107, inspirowa\u0107 do ci\u0105g\u0142ego odkrywania ich na nowo. Praca w harcer
\nstwie z ró\u017cnymi postaciami, nawet bardzo historycznymi, nawet je\u015bli nie s\u0105 one atrakcyjne, mo\u017ce przynie\u015b\u0107 pozytywne efekty. Dzi\u0119ki temu ludzie poznaj\u0105 histori\u0119 tych osób, histori\u0119 w ogóle. Takie autorytety historyczne mog\u0105 by\u0107 dla nas samych inspiracj\u0105 do analizy w\u0142asnej osobowo\u015bci i zastanawiania si\u0119 nad tym, czy ja sam by\u0142bym gotów tak post\u0105pi\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Na koniec gar\u015b\u0107 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z pracy z autorytetami:
– poznanie historii i wiedzy z ró\u017cnych dziedzin,
– kszta\u0142towanie charakteru,
– \u0142atwe do przyswojenia wzorce cech,
– po\u015bredniczenie w pokazywaniu ró\u017cnych cech,
– mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwo\u0142ania si\u0119 do autorytetu w naszej pracy wychowawczej,
– pokazanie drogi rozwoju,
– nauka „wyci\u0105gania” z ludzi tego, co warte na\u015bladowania – ekstraktu, esencji,
– inspiracja do robienia czego\u015b ciekawego, pobudzanie do dzia\u0142ania,
– pobudzanie do rozwoju,
– jest taki wiek, kiedy wiadomo, \u017ce m\u0142odzie\u017c szuka tych autorytetów, a wi\u0119c jest to odpowied\u017a na potrzeby podopiecznych,
– mo\u017cemy dzi\u0119ki pracy z konkretn\u0105 postaci\u0105 zyska\u0107 sponsora dla dru\u017cyny,
– dobrze zaplanowana praca z autorytetem pomaga nam uatrakcyjni\u0107 program,
– praca z autorytetem mo\u017ce pomóc w kontaktach z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105,
– stajemy si\u0119 czytelni,
– bohater druzyny mo\u017ce stanowi\u0107 element identyfikacji ludzi w dru\u017cynie lub mi\u0119dzy dru\u017cynami o takim samym bohaterze,
– pomocne mo\u017ce by\u0107 te\u017c posi\u0142kowanie si\u0119 autorytetem, gdy nam samym czego\u015b brakuje.<\/p>\n
<\/p>\n
A ju\u017c naprawd\u0119 na koniec kilka wolnych my\u015bli, które wyrazili\u015bmy podczas burzliwej, ale twórczej pracy nad tym artyku\u0142em:<\/p>\n
– „Mo\u017cna wcale nie chcie\u0107 by\u0107 autorytetem. To, \u017ce kto\u015b zachowuje si\u0119 i post\u0119puje dobrze nie oznacza, \u017ce pracuje na swój autorytet, \u017ce buduje swój autorytet i \u017ce wcale nie musi by\u0107 to \u015bwiadome. Pracownie na swój autorytet brzmi jak kreowanie swojego wizerunku – w tym jest jaka\u015b sztuczno\u015b\u0107”.
– „Post\u0119powanie uczciwe pewnie jest ju\u017c samo w sobie gwarancj\u0105 na to, \u017ce znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto nas za mistrza uzna”.
– „Ka\u017cdy autorytet bliski kiedy\u015b si\u0119 ko\u0144czy, wygasa, ale czy na pewno musi? Na pewno si\u0119 musi zmienia\u0107”.
– „Na „widok” autorytetu nie musimy wpada\u0107 w zachwyt”.
– „Z autorytetem mo\u017cna dyskutowa\u0107”.
– „Odpowiedzialno\u015b\u0107 autorytetu, ci\u0119\u017car jaki na nim wisi jest olbrzymi”.<\/p>\n
<\/p>\n
Kto\u015b z nas powiedzia\u0142: „Mój dru\u017cynowy nie pracowa\u0142 z autorytetami i ja teraz zazdroszcz\u0119 innym, \u017ce maj\u0105 tak fajnie, bo pracuj\u0105”. To taka konkluzja poczyniona z perspektywy czasu, która mo\u017ce by\u0107 puent\u0105 tego artyku\u0142u i motywacj\u0105 do podejmowania dzia\u0142a\u0144, których celem jest w\u0142asnie praca z wzorcami osobowymi.<\/p>\n
<\/p>\n
Po burzliwych dyskusjach w gronie 8 Warszawskiego Kr\u0119gu Akademickiego „Ósemka \u017boliborska” spisa\u0142a:<\/p>\n
<\/p>\n
phm. Iwona Brzózka<\/strong> – instruktorka hufca Warszawa \u017boliborz, wicenamiestniczka zuchowa, w-ce przewodnicz\u0105ca hufcowej KSI, korektorka „Na Tropie”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy harcerstwo da\u0142o mi taki autorytet, który do dzi\u015b jest dla mnie kim\u015b? W gronie zaledwie kilku osób d\u0142ugo nie mogli\u015bmy doj\u015b\u0107 do porozumienia. Jeste\u015bmy jednak g\u0142\u0119boko przekonani, \u017ce warto próbowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18311","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18311\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}