Zdobywanie uprawnie\u0144 pa\u0144stowych w ZHP to tylko jedna z dróg pracy ze specjalno\u015bciami – nigdy nie mo\u017ce by\u0107 jednak jej celem. Do takich wniosków nasz Zwi\u0105zek doszed\u0142 ju\u017c wiele lat temu. Czy co\u015b z tego wynika dzi\u015b?<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Przeci\u0119tny instruktor interesuj\u0105cy si\u0119 sprawami ca\u0142ego ZHP gdy s\u0142yszy pytanie "Po co specjalno\u015bci?" jest ju\u017c chyba znu\u017cony. ZHP wyra\u017anie nie ma szcz\u0119\u015bcia do specjalno\u015bciowych dyskusji. A to co\u015b odwo\u0142aj\u0105, a to przyjdzie 5 osób, kiedy indziej ko\u0144czy si\u0119 na k\u0142ótni i wzajemnych po\u0142ajankach. W tym \u015bwiecie bardzo "harcerskiej" jako\u015bci warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na nieliczne g\u0142osy traktuj\u0105ce problem specjalno\u015bci ca\u0142o\u015bciowo i powa\u017cnie. Artyku\u0142 Rafa\u0142a Klepacza jest jednym z nich.<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Wojtek mia\u0142 racj\u0119<\/strong><\/p>\n W 1992 roku, w Paj\u0105ku, odbywa\u0142a si\u0119 Polowa Zbiórka Harcerzy Starszych. W jej trakcie, na biwaku specjalno\u015bciowym, by\u0142y zaj\u0119cia na temat przysz\u0142o\u015bci specjalno\u015bci w ZHP. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z osób uczestnicz\u0105cych w dyskusji, mówi\u0142a, \u017ce przysz\u0142o\u015bci\u0105 wychowania przez specjalno\u015b\u0107 w ZHP jest d\u0105\u017cenie do zdobywania uprawnie\u0144 pa\u0144stwowych. \u017be temu trzeba podporz\u0105dkowa\u0107 dzia\u0142anie, \u017ce to jest przysz\u0142o\u015b\u0107, \u017ce trzeba szuka\u0107 obszarów pracy specjalno\u015bciowej tam, gdzie s\u0105 uprawnienia i \u017ce specjalno\u015b\u0107 to nie tylko hobby, ale te\u017c „papier”. W\u015bród dyskutantów, raczej zgadzaj\u0105cych si\u0119 z t\u0105 wizj\u0105, trafi\u0142a si\u0119 jedna czarna owca, która my\u015bla\u0142a inaczej. Pech chcia\u0142, \u017ce by\u0142 to dru\u017cynowy z mojego hufca, Wojtek „Fazi”. Wojtek uwa\u017ca\u0142 inaczej. Wojtek w specjalno\u015bci widzia\u0142 drog\u0119 do rozwoju a nie do papierów. Wtedy zmietli\u015bmy Wojtka z dyskusji. Przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 go zakrzycza\u0142a.<\/p>\n Jednak po latach, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to Wojtek mia\u0142 racj\u0119.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Kim jestem?<\/strong><\/p>\n W 1992 roku prowadzi\u0142em dru\u017cyn\u0119 ratownicz\u0105. Na tej PZHS zabezpieczali\u015bmy punkt medyczny. Pó\u017aniej, na systemie odznak wypracowanym w naszym \u015brodowisku zbudowali\u015bmy w ca\u0142ym ZHP system szkole\u0144 ratowniczych. Wraz z wieloma innymi lud\u017ami budowa\u0142em HSR. W mi\u0119dzyczasie szkoli\u0142em si\u0119 \u017ceglarsko, jestem instruktorem \u017ceglarstwa PZ\u017b. Po kilku latach pracy, moje \u015brodowisko wysz\u0142o poza specjalno\u015b\u0107 ratownicz\u0105. Zaj\u0119li\u015bmy si\u0119 zdobywaniem gór, nurkowaniem, \u017ceglarstwem. Sam je\u017cd\u017c\u0119 turystycznie rowerem, chodz\u0119 po górach, biegam na nartach, \u017cegluj\u0119, nurkuj\u0119. Po\u0142owa mojego harcerskiego \u017cycia tkwi\u0142a gdzie\u015b w ró\u017cnych specjalno\u015bciach. Dlatego z zaniepokojeniem obserwuj\u0119, powrót do trendu, który istnia\u0142 na PZHS w Paj\u0105ku w 1992 roku, by specjalno\u015bci, mia\u0142y sens o tyle, o ile prowadz\u0105 do uprawnie\u0144 pa\u0144stwowych. \u015arodowiska specjalno\u015bciowe wykona\u0142y d\u0142ug\u0105 drog\u0119, by odej\u015b\u0107 od takiego w\u0142a\u015bnie pojmowania specjalno\u015bci. Wielu instruktorów, pozytywnie wp\u0142ywa na \u015bwiadom\u0105 prac\u0119 ze specjalno\u015bci\u0105, mam nadziej\u0119, \u017ce nie po to, by zamkn\u0105\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 tylko do kwestii zdobywania uprawnie\u0144 pa\u0144stwowych…<\/p>\n <\/p>\n Dla kogo uprawnienia<\/strong><\/p>\n Ale skoro – jak wida\u0107 – trzeba o tym mówi\u0107 wci\u0105\u017c, to powró\u0107my do sedna dyskusji.<\/p>\n Za\u0142o\u017cenie, \u017ce praca w dru\u017cynie specjalno\u015bciowej powinna zosta\u0107 podporz\u0105dkowana zdobywaniu uprawnie\u0144 pa\u0144stwowych, jest o tyle b\u0142\u0119dne, \u017ce takie uprawnienia dotycz\u0105 w zasadzie tylko kilku specjalno\u015bci. W \u017ceglarstwie mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142y rozwój cz\u0142onków dru\u017cyny o prac\u0119 nad uprawnieniami pa\u0144stwowymi. Tak te\u017c mo\u017ce by\u0107 w dru\u017cynach je\u017adzieckich. Potrzebne s\u0105 te\u017c uprawnienia w przypadku kierowania samolotami i innymi statkami powietrznymi. Praca z pozosta\u0142ymi specjalno\u015bciami nie powoduje konieczno\u015bci zdobywania uprawnie\u0144 pa\u0144stwowych. Bo jakie uprawnienie ma zdoby\u0107 cz\u0142onek dru\u017cyny ratowniczej? Pierwsze uprawnienie do wykonywania pewnych czynno\u015bci ratowniczych – to szko\u0142a piel\u0119gniarska lub ratowników medycznych. Popularne ostatnio w ZHP kursy BLS nie uprawniaj\u0105 do niczego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 czynno\u015bci dost\u0119pnych dla m\u0142odego cz\u0142owieka na miejscu zdarzenia, nie jest obj\u0119ta \u017cadn\u0105 licencj\u0105 czy konieczno\u015bci\u0105 posiadania „uprawnie\u0144” – na przyk\u0142ad na prowadzenie sztucznego oddychania. Jest nawet przeciwnie, zamiast wymagania „uprawnie\u0144” jest ustawowy nakaz udzielania pomocy. <\/p>\n W specjalno\u015bci na przyk\u0142ad kajakowej, nie ma \u017cadnych „pa\u0144stwowych uprawnie\u0144”, które móg\u0142by zdoby\u0107 ktokolwiek, by mie\u0107 „uprawnienie” do prowadzenia kajaka. S\u0105 uprawnienia do prowadzenia sp\u0142ywów, ale to s\u0105 uprawnienia kadry, a nie uprawnienia harcerzy. A wi\u0119c zdobywanie uprawnie\u0144 do prowadzenia sp\u0142ywów, nie jest tym, o co mo\u017cna oprze\u0107 prac\u0119 dru\u017cyny. O co wi\u0119c, ma si\u0119 oprze\u0107 praca takiej dru\u017cyny? Dlaczego tak\u0105 specjalno\u015b\u0107 nale\u017cy obarcza\u0107 konieczno\u015bci\u0105 „zdobywania uprawnie\u0144”? I wreszcie, co wa\u017cniejsze, z wychowawczego punktu widzenia: pewne umiej\u0119tno\u015bci dotycz\u0105ce pokonywania progów, radzenia sobie z trudnymi sytuacjami na wodzie, umiej\u0119tno\u015b\u0107 pracy w grupie, pomaganie sobie nawzajem, umiej\u0119tno\u015bci ratownicze – czy mityczne „uprawnienie”? A inne specjalno\u015bci? MTB, zespo\u0142y artystyczne, kluby dawców krwi, dru\u017cyny obronne, górskie, modelarskie? Jakie uprawnienie pa\u0144stwowe ma zdobywa\u0107 czternastoletni harcerz starszy w dru\u017cynie, która w tym roku chce si\u0119 zaj\u0105\u0107 turystyk\u0105 nizinn\u0105 i poznawaniem swojej okolicy?<\/p>\n <\/p>\n Specjalizujmy si\u0119<\/strong><\/p>\n Ale nawet je\u015bli za\u0142o\u017cymy, \u017ce da si\u0119 znale\u017a\u0107 takie uprawnienia, \u017ce cz\u0142onkowie dru\u017cyny, którzy chc\u0105 si\u0119 zaj\u0105\u0107 downhillem<\/em>, b\u0119d\u0105 sobie zdobywali kart\u0119 rowerow\u0105, \u017ce kajakarze b\u0119d\u0105 robili uprawnienia przodownika turystyki kajakowej PTTK, \u017ce turysta nizinny b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do zdobycia odznaki przewodnika regionalnego PTTK i wynikaj\u0105cych z tego tytu\u0142u uprawnie\u0144, to do czego to prowadzi? To zwi\u0105zanie si\u0119 ze specjalno\u015bci\u0105 na wiele lat. Po\u015bwi\u0119cenie jej prawie ca\u0142ego wolnego czasu. Kiedy\u015b próbowa\u0142em zdoby\u0107 uprawnienia przewodnika beskidzkiego, w SKBP w Warszawie. Liczba wyjazdów, wyk\u0142adów, któr\u0105 musia\u0142bym odby\u0107, praktycznie wyklucza\u0142a moj\u0105 ówczesn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ZHP (by\u0142em wtedy dru\u017cynowym, zast\u0119pc\u0105 komendanta hufca i szefem HSR). A coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy, \u017ce nie chodzi o to, by tworzy\u0107 zamkni\u0119te i szczelne dru\u017cyny zajmuj\u0105ce si\u0119 po kilka lat jedn\u0105 specjalno\u015bci\u0105, a o to, by pracowa\u0107 ze specjalno\u015bciami. S\u0142ycha\u0107, \u017ce wa\u017cniejsze jest zdobywanie przez m\u0142odego cz\u0142owieka ró\u017cnych umiej\u0119tno\u015bci, sprawdzania si\u0119 w ró\u017cnych sytuacjach, próbowania ró\u017cnych form aktywno\u015bci, ni\u017c d\u0142ugoletnie tkwienie w jednej z nich. Dzi\u015b m\u0142ody cz\u0142owiek chce latem je\u017adzi\u0107 rowe <\/p>\n Czy tylko w ZHP?<\/strong><\/p>\n Ta dyskusja – wbrew pozorom – nie dotyczy ZHP. To raczej dyskusja nad obszarem wolno\u015bci obywatela w pa\u0144stwie prawa i zakresu kompetencji, w jakie ma si\u0119 wtr\u0105ca\u0107 pa\u0144stwo. Mam wra\u017cenie, \u017ce osoby uwa\u017caj\u0105ce, \u017ce na wszystko trzeba mie\u0107 „uprawnienie” lub licencj\u0119, wywodz\u0105 si\u0119 z nurtu ingerencji pa\u0144stwa w ka\u017cd\u0105 aktywno\u015b\u0107 obywatelsk\u0105. Z czasów, gdy na wszystko trzeba by\u0142o mie\u0107 zgod\u0119, papier, licencj\u0119, patent i piecz\u0105tk\u0119. Dlaczego dzisiaj takie my\u015blenie wraca w ZHP? By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce podobne my\u015blenie pojawia si\u0119 w naszym kraju. Ustawa o \u015bwiadczeniu us\u0142ug przewodnickich, ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci wychodzenia grupami w góry, mityczne 1000 m.n.p.m – to z jednej strony owoce my\u015blenia z czasów, które – mam nadziej\u0119 – min\u0119\u0142y, a z drugiej wynik dzia\u0142ania korporacji zawodowej dbaj\u0105cej o swoje interesy i lobbuj\u0105cej za takim rozwi\u0105zaniem prawnym, które b\u0119dzie chroni\u0142o jej interesy. Kiedy\u015b prowadzi\u0142em zaj\u0119cia na kursie instruktorów survivalu, bo komu\u015b si\u0119 uroi\u0142o (dok\u0142adnie ministrowi wprowadzaj\u0105cemu rozporz\u0105dzenie), \u017ce do prowadzenia zaj\u0119\u0107 z survivalu, trzeba mie\u0107 „uprawnienie” instruktora rekreacji ruchowej o specjalno\u015bci survival! <\/p>\n <\/p>\n St\u0105d by\u0107 mo\u017ce, jeszcze pojawia si\u0119 my\u015blenie, \u017ce specjalno\u015bci s\u0105 po to, by zdobywa\u0107 uprawnienia.<\/p>\n <\/p>\n To po co s\u0105 specjalno\u015bci?<\/strong><\/p>\n Wszystko, co robimy w ZHP s\u0142u\u017cy wychowaniu. A przynajmniej powinno. Na przyk\u0142ad \u017ceglowanie, powinno s\u0142u\u017cy\u0107 temu, by wychowa\u0107 dobrego cz\u0142owieka. Dobieraj\u0105c do tego takie narz\u0119dzia, jakie na niego podzia\u0142aj\u0105: na przyk\u0142ad \u017ceglarstwo. Je\u015bli przyn\u0119t\u0105, która zwabi m\u0142odego cz\u0142owieka do ZHP b\u0119dzie rower, i po\u015brednio, przy okazji wycieczek rowerowych b\u0119dziemy na m\u0142odego cz\u0142owieka oddzia\u0142ywa\u0107, to w\u0142a\u015bnie o to chodzi. A wi\u0119c zdobywanie uprawnie\u0144, ma sens o tyle, o ile s\u0142u\u017cy realizacji jakiej\u015b specjalno\u015bci. Nie wyobra\u017cam sobie \u017ceglowania bez przej\u015bcia odpowiedniego kursu i szkolenia. Ale szkolimy si\u0119 nie po to, by tylko mie\u0107 papier, ale po to, by móc \u017ceglowa\u0107 i cieszy\u0107 si\u0119 z obcowania z wiatrem i wod\u0105. A w Polsce, bez odpowiedniego dokumentu nie jest to mo\u017cliwe. A wi\u0119c zdobywamy patent, by móc \u017ceglowa\u0107! Patent \u017ceglarski, to droga do celu przez \u017ceglowanie, a nie cel pracy w dru\u017cynie wodnej! <\/p>\n <\/p>\n Nie wyobra\u017cam sobie nurkowania, bez uko\u0144czenia którego\u015b z certyfikowanych kursów, (które zreszt\u0105 nie s\u0105 uprawnieniami pa\u0144stwowymi). Ale nie ko\u0144czymy kursu nurkowania po to, by mie\u0107 kawa\u0142eczek plastikowej karty z napisem OWD. Szkolimy si\u0119 po to, by w przysz\u0142o\u015bci bezpiecznie nurkowa\u0107. Zdobywanie uprawnie\u0144 jest \u015brodkiem do celu, którym jest realizowanie specjalno\u015bci, a nie celem do realizacji. A specjalno\u015b\u0107, jest \u015brodkiem do wychowania, a nie celem do tego, by zdoby\u0107 jakie\u015b uprawnienie.<\/p>\n Inaczej mówi\u0105c, jest to ogromne sp\u0142ycenie idei harcerskiej i wielkie niezrozumienie celu naszej pracy.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/font><\/span><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zdobywanie uprawnie\u0144 pa\u0144stowych w ZHP to tylko jedna z dróg pracy ze specjalno\u015bciami – nigdy nie mo\u017ce by\u0107 jednak jej celem. Do takich wniosków nasz Zwi\u0105zek doszed\u0142 ju\u017c wiele lat temu. Czy co\u015b z tego wynika dzi\u015b?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18364","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18364\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nrem, zim\u0105 na nartach, wiosn\u0105 p\u0142yn\u0105\u0107 na sp\u0142yw, a jesieni\u0105 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w konkursie piosenki ró\u017cnej. Dlaczego nale\u017cy budowa\u0107 mu d\u0142ugotrwa\u0142y i czasoch\u0142onny program przygotowuj\u0105cy do realizacji jednej specjalno\u015bci? Czy nie pro\u015bciej stworzy\u0107 warunki do realizacji tego, czego m\u0142odzi ludzie akurat teraz potrzebuj\u0105? <\/p>\n\n\n
\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n \n\n
\n <\/td>\n hm. Rafa\u0142 Klepacz<\/strong> – Szef Zespo\u0142u Kadry Kszta\u0142c\u0105cej w Hufcu Radom Miasto. Instruktor \u017ceglarstwa, sternik jachtowy, zapalony turysta rowerowy i górski. Za\u0142o\u017cyciel i wieloletni szef HSR. Z wykszta\u0142cenia jest socjologiem. Dyrektor Projektu w Stowarzyszeniu SOS Wioski Dzieci\u0119ce w Polsce<\/td>\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n