W listopadzie 2007 r. w Warszawie odby\u0142a si\u0119 zbiórka kszta\u0142cenia, programu i specjalno\u015bci G\u0142ównej Kwatery i komend chor\u0105gwi. Jednak nie daje mi spokoju fakt, \u017ce grupa pracuj\u0105ca na temat specjalno\u015bci niczego nie wypracowa\u0142a. Sam bra\u0142em udzia\u0142 w tych obradach i nie wynios\u0142em nic konkretnego z kilku godzin rozmów.
<\/p>\n
Nale\u017cy najpierw przedstawi\u0107, jak dzi\u015b instruktorzy Wydzia\u0142u Specjalno\u015bci widz\u0105 swoje miejsce w stale doskonalonym i stymuluj\u0105cym do rozwoju programie… Programie ZHP, który ma wychodzi\u0107 na przeciw zainteresowa\u0144 cz\u0142onków ZHP i jednocze\u015bnie zach\u0119ca\u0107 do przy\u0142\u0105czania si\u0119 do naszej organizacji nowych cz\u0142onków.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z debatuj\u0105cych (tak przynajmniej ja to odebra\u0142em) uwa\u017ca, \u017ce miano dru\u017cyny specjalno\u015bciowej powinno by\u0107 zaszczytem dla \u015brodowiska rzeczywi\u015bcie wyspecjalizowanego w danej dziedzinie. Taki system pracy ze specjalno\u015bciami wprowadzaj\u0105 Zasady pracy specjalno\u015bci harcerskich, które powsta\u0142y pod koniec lat 80-tych XX wieku i z lekkimi zmianami przetrwa\u0142y do dnia dzisiejszego. Niektórzy instruktorzy specjalno\u015bciowi proponuj\u0105 nawet podniesienie wymaga\u0144 na miano dru\u017cyny specjalno\u015bciowej i zaostrzenie kontroli oraz wymaga\u0144 pozwalaj\u0105cych anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w prac\u0119 z t\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 harcerskiego programu.<\/p>\n
Ju\u017c dzi\u015b jest ci\u0119\u017cko o harcerskiego instruktora posiadaj\u0105cego jednocze\u015bnie uprawnienia pa\u0144stwowe do pracy ze specjalno\u015bci\u0105 obronn\u0105, lotnicz\u0105, czy nawet artystyczn\u0105, ekologiczn\u0105 lub ratownicz\u0105. Zajmuj\u0119 si\u0119 od kilku lat specjalno\u015bci\u0105 lotnicz\u0105. Organizuj\u0105c Harcersk\u0105 Sekcj\u0119 Spadochronow\u0105 przy Hufcu ZHP Ko\u0144skie, musia\u0142em prosi\u0107 instruktora spadochronowego z Aeroklubu Kieleckiego, \u017ceby zechcia\u0142 zosta\u0107 cz\u0142onkiem ZHP na prawach dzia\u0142acza. By\u0142 to jedyny sposób na, zgodne z naszymi wewn\u0119trznymi przepisami, za\u0142o\u017cenie klubu specjalno\u015bciowego. Kuriozalny jest tu fakt, \u017ce harcerze chc\u0105cy szkoli\u0107 si\u0119 w spadochroniarstwie nie mog\u0105 robi\u0107 tego wewn\u0105trz ZHP. Jedynymi certyfikowanymi miejscami do takiej dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 aerokluby regionalne. Nawet wspó\u0142praca z Wojskiem Polskim nie pomo\u017ce w tym wypadku, bo sprz\u0119t wojskowy nie jest dopuszczony do skoków cywilnych. Oznacza to, \u017ce zak\u0142adaj\u0105c klub specjalno\u015bciowy, w naszym przypadku powsta\u0142o tylko miejsce, gdzie zbieraj\u0105 si\u0119 harcerze chc\u0105cy pracowa\u0107 ze specjalno\u015bci\u0105. Pracuj\u0105 z ni\u0105 bezpo\u015brednio ju\u017c poza organizacj\u0105.<\/p>\n
Jak zatem w takiej sytuacji wygl\u0105da propozycja zaostrzania kryteriów specjalno\u015bciowych? Po co te\u017c wewn\u0119trzne pseudo-uprawnienia w stylu Harcerski Popularyzator Lotnictwa lub inne odznaki, których jak dzia\u0142am w specjalno\u015bciach nie widzia\u0142em na oczy u nikogo, a jedynie na papierze? Po co zdobywa\u0107 co\u015b, co jest tylko kolejn\u0105 przeszkod\u0105 do codziennej pracy z harcerzami, z programem, z \u017cywio\u0142em?<\/p>\n
Kolejnym problemem, jaki dzi\u015b widz\u0119 w harcerskich specjalno\u015bciach, to w\u0105ski kr\u0105g zainteresowanych. Obecnie Wydzia\u0142 Specjalno\u015bci i chor\u0105gwiane inspektoraty pracuj\u0105 „ze specjalno\u015bciami”, pracuj\u0105 ze \u015brodowiskami, które w wi\u0119kszo\u015bci przypadków nie potrzebuj\u0105 wsparcia z góry, bo znalaz\u0142y wsparcie w\u015bród swoich cz\u0142onków (posiadaj\u0105cych zewn\u0119trzne uprawnienia) b\u0105d\u017a pozyska\u0142y do wspó\u0142pracy osoby spoza ZHP. W ten sposób ro\u015bnie w \u015brodowisku specjalno\u015bciowym problem kastowo\u015bci – „specjalno\u015bciowcy” vs. „niespecjalno\u015bciowcy”.<\/p>\n
Ro\u015bnie, tak\u017ce niezrozumiana przeze mnie, potrzeba kolejnej plakietki, kolejnej dziedziny specjalno\u015bci i pokazania przez kolejny kr\u0105g osób swojej odmienno\u015bci i indywidualno\u015bci. Nie b\u0119d\u0119 ukrywa\u0142, \u017ce przyk\u0142adem jest tu pomys\u0142 na powo\u0142anie jako specjalno\u015bci „Harcerskiej S\u0142u\u017cby Porz\u0105dkowej”. Na dzie\u0144 dzisiejszy jest ju\u017c Harcerska S\u0142u\u017cba Ruchu Drogowego i Harcerska S\u0142u\u017cba Graniczna. Po wej\u015bciu Polski do strefy Schengen 21 grudnia 2007 r. HSG straci\u0142a racj\u0119 bytu, bo zmieni\u0142 si\u0119 te\u017c zakres dzia\u0142alno\u015bci naturalnego sojusznika – Stra\u017cy Granicznej! S\u0142u\u017cba ruchu drogowego za\u015b to jakby nie patrze\u0107 element s\u0142u\u017cby porz\u0105dkowej. Mo\u017ce zamiast tworzy\u0107 kolejne plakietki i na si\u0142\u0119 udowadnia\u0107 potrzeb\u0119, nale\u017ca\u0142oby po\u0142\u0105czy\u0107 w drodze ewolucji wszystkie te trzy specjalizacje w\u0142a\u015bnie w Harcersk\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Porz\u0105dkow\u0105.<\/p>\n
Innym ciekawym przyk\u0142adem „niepotrzebnej” specjalno\u015bci jest specjalno\u015b\u0107 ekologiczna. W harcerskim programie chyba ka\u017cda z dru\u017cyn powinna mie\u0107 elementy wychowania ekologicznego. Ekologia jest zapisana niemal w ka\u017cdym naszym dzia\u0142aniu w zgodzie z natur\u0105. Tu chyba \u017caden instruktor „specjalno\u015bciowy” i „niespecjalno\u015bciowy” zgodzi si\u0119 ze mn\u0105 co do obecno\u015bci takich dzia\u0142a\u0144 w ka\u017cdej harcerskiej dru\u017cynie.<\/p>\n
Jak zatem w XXI wieku i w ZHP pracuj\u0105cym nad podniesieniem jako\u015bci swoich dzia\u0142a\u0144 powinny wygl\u0105da\u0107 specjalno\u015bci? Spróbuj\u0119 to opisa\u0107 i zaproponowa\u0107 ma\u0142y przewrót pa\u0142acowy.<\/p>\n
Je\u017celi chcieliby\u015bmy traktowa\u0107 specjalno\u015bci jako element programu, jako przyn\u0119t\u0119 na w\u0119dce wci\u0105gaj\u0105cej m\u0142odych ludzi do harcerstwa, to powinni\u015bmy mie\u0107 do nich mo\u017cliwo\u015b\u0107 szerokiego dost\u0119pu! W dzisiejszej formie zamkni\u0119tych dru\u017cyn i inspektoratów jest to niemo\u017cliwe. A gdyby wyj\u015b\u0107 ze specjalno\u015bciami na zewn\u0105trz? Gdyby zacz\u0105\u0107 wreszcie traktowa\u0107 specjalno\u015bci jako element programu? Gdyby Wydzia\u0142 Specjalno\u015bci zamieni\u0107 na Zespó\u0142 Specjalno\u015bci w Wydziale Programowym GK ZHP? Gdyby instruktorzy „specjalno\u015bciowi” zacz\u0119li, zamiast podwy\u017csza\u0107 wymagania do zdobycia kolejnej plakietki, wychodzi\u0107 do \u015brodowisk „niespecjalno\u015bciowych”? Gdyby w\u0142a\u015bnie postawi\u0107 nowe zadanie Zespo\u0142owi Specjalno\u015bci – promowanie swoich dzia\u0142a\u0144 w ca\u0142ej Polsce, we wszystkich \u015brodowiskach harcerskich, które samodzielnie nie s\u0105 w stanie zorganizowa\u0107 pracy z tym trudnym, ale porywaj\u0105cym elementem programu!<\/p>\n
Tak w\u0142a\u015bnie post\u0119puje od kilku lat Harcerska Szko\u0142a Ratownictwa. Jest to \u015bwietny przyk\u0142ad na „Program in the box”. Instruktorzy HSR, kompetentni, przygotowani metodycznie i specjalistycznie, posiadaj\u0105cy swój sprz\u0119t oraz oparcie w silnych specjalno\u015bciowo dru\u017cynach i klubach, oferuj\u0105 przygod\u0119 ze specjalno\u015bci\u0105 ratownicz\u0105 nawet w najdalszym zak\u0105tku Polski. Przywo\u017c\u0105 ciekawy harcerski program do \u015brodowisk, w których nie ma mo\u017cliwo\u015bci zorganizowania szkole\u0144, w których nie ma osób z odpowiednimi uprawnieniami i przygotowaniem do przeprowadzenia zaj\u0119\u0107 na odpowiednim poziomie.<\/p>\n
Podobnie, po likwidacji Centralnego O\u015brodka Lotniczego GK ZHP, zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 Harcerska Sekcja Spadochronowa. Oferujemy harcerzom z ca\u0142ej Polski mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrealizowania marze\u0144 w harcerskim otoczeniu. Tym razem to oni jad\u0105 do programu, a nie program do nich. Propozycja jest jednak otwarta dla wszystkich, od Szczecina po Cieszyn i od Wroc\u0142awia po Suwa\u0142ki.<\/p>\n
W obu tych dzia\u0142aniach nie mo\u017cna nie oprze\u0107 si\u0119 na ju\u017c istniej\u0105cych silnych \u015brodowiskach specjalno\u015bciowych. Dlatego zamiast dokonywa\u0107 rewolucji, zostawi\u0142bym mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobywania miana dru\u017cyny specjalno\u015bciowej. Zostawi\u0142bym to nadal jako wyró\u017cnik \u015brodowisk zaanga\u017cowanych w konkretny element harcerskiego programu. Takie \u015brodowiska by\u0142yby jednocze\u015bnie oparciem i przyk\u0142adem dla pozosta\u0142ych dru\u017cyn, jak mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 harcerstwo z w\u0142asnymi pasjami.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c kolejny artyku\u0142 o miejscu harcerskich specjalno\u015bci, proponuj\u0119 kilka konkretnych dzia\u0142a\u0144. Inaczej pozostaniemy na kolejne kilka lat w tym samym miejscu. <\/p>\n
Proponuj\u0119:
Zmian\u0119 struktury Wydzia\u0142u Specjalno\u015bci.
Okre\u015bli\u0107 cele Zespo\u0142u Specjalno\u015bci Wydzia\u0142u Programowego GK ZHP.
Dokona\u0107 doboru instruktorów odpowiedz
\nialnych za specjalno\u015bci zgodnie z wymaganiami kszta\u0142cenia w ZHP. Powinni by\u0107 to ludzie, którzy uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z wizj\u0105 i celami ZHP oraz celami GK ZHP, a nie (jak z przykro\u015bci\u0105 dzi\u015b mog\u0119 stwierdzi\u0107) próbuj\u0105cy udowodni\u0107 swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 i elitarno\u015b\u0107.
Osobom spoza ZHP, bez konieczno\u015bci nak\u0142ania ich do wst\u0119powania w nasze struktury, zezwoli\u0107 na opiek\u0119 nad prac\u0105 ze specjalno\u015bciami.
Dokona\u0107 analizy wszystkich specjalno\u015bci w ZHP i pozostawienia tylko tych faktycznie zgodnych z celami i misj\u0105 ZHP.
Dokona\u0107 analizy aktualnych przepisów dotycz\u0105cych specjalno\u015bci; uwolni\u0107 prac\u0119 specjalno\u015bciow\u0105 od bezpodstawnych wewn\u0119trznych obostrze\u0144, nie posiadaj\u0105cych nic wspólnego ze \u015bwiatem realnym.
Pozwoli\u0107 programowi „dzia\u0107 si\u0119”, a nie obrasta\u0107 w niepotrzebn\u0105 biurokracj\u0119 i pogo\u0144 za dokumentami, które m\u0142odego dru\u017cynowego zniech\u0119caj\u0105, a czasem prowadz\u0105 do dzia\u0142a\u0144 samowolnych.<\/p>\n
Mam nadziej\u0119, \u017ce mój g\u0142os trafi do naszej G\u0142ównej Kwatery. Zosta\u0142o 2 lata. Planowane s\u0105 prace zwi\u0105zane z kszta\u0142ceniem i programem. Idzie to z du\u017cym impetem. Podobaj\u0105 mi si\u0119 te plany i sam gotowy jestem je realizowa\u0107. Jednak nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na dziur\u0119 w burcie naszego harcerskiego statku, przez któr\u0105 ju\u017c na poziomie GK ZHP do spójnej wizji dostaje si\u0119 woda i zalewa wszystkie nasze dzia\u0142ania! Czas na zmiany. Czas na rewolucj\u0119 w my\u015bleniu o harcerskich specjalno\u015bciach!<\/p>\n
PS.Pisz\u0105c powy\u017cszy tekst by\u0142em \u015bwie\u017co po zbiórce Pracy z Kadr\u0105 w Warszawie. Artyku\u0142 swój pokaza\u0142em pwd. Kasi Tylipskiej (komendantce Hufca ZHP Ziemi Zawiercia\u0144skiej i jednocze\u015bnie cz\u0142onkini Harcerskiej Sekcji Spadochronowej Hufca Ko\u0144skie). Zainspirowana moim tekstem, napisa\u0142a polemiczn\u0105 ripost\u0119. Jej tekst, jako propozycja dalej id\u0105ca, zostanie niebawem opublikowana w „Czuwaj”. Dlatego prosz\u0119 o potraktowanie mojego artyku\u0142u jako zapowied\u017a nast\u0119pnego, ale jak\u017ce wa\u017cnego g\u0142osu w dyskusji o harcerskich specjalno\u015bciach.<\/p>\n
| <\/td>\n | hm. Marek Jedynak –<\/strong> szef Zespo\u0142u Kadry Kszta\u0142c\u0105cej Chor\u0105gwi Kieleckiej, szef Harcerskiej Sekcji Spadochronowej przy Inspektoracie Dru\u017cyn Lotniczych GK ZHP, doktorant Instytutu Historii Akademii \u015awi\u0119tokrzyskiej.<\/td>\n| <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" | W listopadzie 2007 r. w Warszawie odby\u0142a si\u0119 zbiórka kszta\u0142cenia, programu i specjalno\u015bci G\u0142ównej Kwatery i komend chor\u0105gwi. Jednak nie daje mi spokoju fakt, \u017ce grupa pracuj\u0105ca na temat specjalno\u015bci niczego nie wypracowa\u0142a. Sam bra\u0142em udzia\u0142 w tych obradach i nie wynios\u0142em nic konkretnego z kilku godzin rozmów.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18427","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18427\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} |