Wróci\u0142 do Polski w rok przed pierwsz\u0105 afryka\u0144sk\u0105 podró\u017c\u0105 s\u0142ynnego Arkadego Fiedlera. Za sob\u0105 mia\u0142 pi\u0119cioletni\u0105 w\u0119drówk\u0119 rowerem po bezdro\u017cach Afryki. Nikt przed nim ani nikt po nim nie przejecha\u0142 o w\u0142asnych si\u0142ach Czarnego L\u0105du z pó\u0142nocy na po\u0142udnie i z powrotem. A mimo to Polska us\u0142ysza\u0142a o nim dopiero rok temu.
<\/p>\n
{multithumb thumb_width=400} <\/p>\n
Na pozna\u0144skim Dworcu G\u0142ównym wielkie poruszenie. T\u0142um dziennikarzy, fotoreporterów, telewizyjne kamery, setki gapiów. W samym \u015brodku tego zamieszania cesarz reporta\u017cu Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski. Wyg\u0142asza kilka s\u0142ów do mikrofonu, mówi, \u017ce to, co zrobi\u0142 Kazik, na sta\u0142e powinno zapisa\u0107 si\u0119 na kartach polskiego reporta\u017cu. A potem ods\u0142ania tablic\u0119. Kontur Afryki z zaznaczon\u0105 tras\u0105, jak\u0105 pokona\u0142 pozna\u0144ski podró\u017cnik Kazimierz Nowak podczas swojej w\u0119drówki przez Czarny L\u0105d. I napisy w sze\u015bciu j\u0119zykach. Na wieczór tego samego dnia zaplanowano spotkanie, na którym Kapu\u015bci\u0144ski mia\u0142 opowiedzie\u0107 o swojej Afryce i Afryce Nowaka. Ale wielki reporter \u017ale si\u0119 poczu\u0142, postanowi\u0142 zosta\u0107 w hotelu. Dwa miesi\u0105ce pó\u017aniej zmar\u0142.<\/p>\n
Maciej<\/strong> \u0141ukasz<\/strong> Pani Irena<\/strong> Wróci\u0142 do Polski w rok przed pierwsz\u0105 afryka\u0144sk\u0105 podró\u017c\u0105 s\u0142ynnego Arkadego Fiedlera. Za sob\u0105 mia\u0142 pi\u0119cioletni\u0105 w\u0119drówk\u0119 rowerem po bezdro\u017cach Afryki. Nikt przed nim ani nikt po nim nie przejecha\u0142 o w\u0142asnych si\u0142ach Czarnego L\u0105du z pó\u0142nocy na po\u0142udnie i z powrotem. A mimo to Polska us\u0142ysza\u0142a o nim dopiero rok temu.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18441","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18441\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Tablica to pomys\u0142 pozna\u0144skiego globtrotera Macieja Pastwy. Kilka lat temu dosta\u0142 od przyjació\u0142 skromnie wygl\u0105daj\u0105c\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 „Rowerem i pieszo przez Czarny L\u0105d” autorstwa Kazimierza Nowaka, ci\u0105gle jednak odk\u0142ada\u0142 jej przeczytanie. – A\u017c w ko\u0144cu na promie na Islandi\u0119 zmusi\u0142 mnie do tego sztorm i nuda – wspomina nieco zawstydzony. Zacz\u0105\u0142 czyta\u0107 i ju\u017c po kilku stronach wiedzia\u0142, \u017ce ta historia nie sko\u0144czy si\u0119 wraz z ko\u0144cem ksi\u0105\u017cki. Sam podró\u017cowa\u0142 po niemal wszystkich kontynentach, autostopem przejecha\u0142 Australi\u0119 i Now\u0105 Zelandi\u0119, mieszka\u0142 w Kanadzie, samochodem pokona\u0142 Sahar\u0119. Tym bardziej podró\u017cniczy wyczyn Nowaka wcisn\u0105\u0142 go w fotel. Nie wyobra\u017cam sobie przejechania jego trasy samochodem. On j\u0105 pokona\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci na rowerze, pieszo i na wielb\u0142\u0105dzie. A do tego mieszka\u0142 na ulicy Lodowej w Poznaniu – tej samej, na której ja kilkadziesi\u0105t lat pó\u017aniej mia\u0142em praktyki cukiernicze.
Jeszcze w Islandii Maciej wpad\u0142 na pomys\u0142 tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej wielk\u0105 afryka\u0144sk\u0105 podró\u017c poznaniaka. A gdzie ona mog\u0142a stan\u0105\u0107? Tylko na dworcu, tam wszyscy, cho\u0107 na chwil\u0119, staj\u0105 si\u0119 podró\u017cnikami. I tam prawie zawsze jest mnóstwo ludzi. Ma\u0142o kto wie kim by\u0142, trzeba by\u0142o powiedzie\u0107 o nim \u015bwiatu – i od tego czasu Maciej Pastwa mówi ju\u017c na Nowaka Kazik.
Zadzwoni\u0142 do wydawnictwa Sorus, które w skromnym nak\u0142adzie wyda\u0142o pierwsze dwa wydania zbioru reporta\u017cy Nowaka. Tam dosta\u0142 numer do \u0141ukasza.<\/p>\n
– Mój dziadek chodzi\u0142 na jego wyk\u0142ady i pokazy zdj\u0119\u0107 odbywaj\u0105ce si\u0119 w pozna\u0144skim kinie Apollo tu\u017c przed wojn\u0105. Zbiera\u0142 wycinki z gazet. Cz\u0119sto opowiada\u0142 mi o Nowaku i jego wyczynie. Krótko przed \u015bmierci\u0105 powiedzia\u0142, \u017ce by\u0142oby wspaniale, gdyby te fragmenty kto\u015b zebra\u0142 i opublikowa\u0142. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce mia\u0142em wtedy woln\u0105 chwil\u0119 – wspomina \u0141ukasz Wierzbicki.
Bazuj\u0105c na wycinkach zebranych przez dziadka stworzy\u0142 list\u0119 gazet, które publikowa\u0142y teksty i zdj\u0119cia przysy\u0142ane przez Nowaka z Afryki. Tygodniami siedzia\u0142 w bibliotekach przegl\u0105daj\u0105c stare roczniki przedwojennych polskich pism i przepisuj\u0105c z nich reporta\u017ce podró\u017cnika. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce poznaniak publikowa\u0142 nie tylko w polskiej prasie. Jego teksty ukazywa\u0142y si\u0119 we Francji, W\u0142oszech, Wielkiej Brytanii. To by\u0142y dziesi\u0105tki artyku\u0142ów, blisko 200 fotografii. Wtedy Wierzbickiemu wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce to prawdziwy ogrom materia\u0142u. Po roku pracy ksi\u0105\u017cka by\u0142a gotowa. W 2000 roku ukaza\u0142o si\u0119 pierwsze wydanie. – Kilka lat pó\u017aniej zadzwoni\u0142 do mnie jaki\u015b go\u015b\u0107, mówi\u0142, \u017ce czyta\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119, \u017ce nie wolno pozwoli\u0107 by \u015bwiat zapomnia\u0142 o Nowaku, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce to dziwak, ale umówili\u015bmy si\u0119 na spotkanie – wspomina \u0141ukasz Wierzbicki. Spotkali si\u0119 nast\u0119pnego dnia.
– Wystarczy\u0142o kilka s\u0142ów i ju\u017c jechali\u015bmy na dworzec – mówi Maciej. Wtedy pierwszy raz przysz\u0142o mu do g\u0142owy, \u017ce tablic\u0119 powinien ods\u0142oni\u0107 Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski.<\/p>\n
To by\u0142 27 listopada 2006 roku – przeddzie\u0144 drugiej tury wyborów samorz\u0105dowych. Józef Biernacki z Leszna w\u0142\u0105czy\u0142 lokalny serwis informacyjny. Jedn\u0105 z ostatnich wiadomo\u015bci by\u0142a relacja z pozna\u0144skiego dworca. S\u0142ynny reporter Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski ods\u0142ania\u0142 tablic\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105… wujkowi Kaziowi. Zaraz po nim wyst\u0119powa\u0142o dwóch m\u0119\u017cczyzn, mówili, \u017ce szukali \u015bladów jego rodziny, \u017ce sprawdzili wszystkie mo\u017cliwe tropy, ale \u015blad po potomkach Nowaka zagin\u0105\u0142. Jak to zagin\u0105\u0142? – pomy\u015bla\u0142 wtedy Jacek Biernacki – a babcia Irena? – i chwyci\u0142 za s\u0142uchawk\u0119.
Grudzie\u0144 2006 roku. Su\u0142ów Wielki ko\u0142o Leszna. Szachulcowy ko\u015bció\u0142ek, staw i rozsypane lu\u017ano wokó\u0142 niego gospodarstwa. W tym na ko\u0144cu drogi, pod numerem dwudziestym trzecim mieszka Irena Go\u0142\u0119biewska. Gdy wyjmuje zawini\u0105tko i rozk\u0142ada na stole zdj\u0119cia z Afryki, \u0141ukasz Wierzbicki i Maciej Pastwa otwieraj\u0105 szeroko oczy. – Przypuszcza\u0142em, \u017ce zdj\u0119\u0107 jest wi\u0119cej, ale nie spodziewa\u0142em si\u0119 czego\u015b takiego! – Wierzbicki do dzi\u015b nie mo\u017ce si\u0119 nadziwi\u0107 ilo\u015bci przypadków jakie towarzysz\u0105 tej historii – Przecie\u017c gdyby Maciej nie nudzi\u0142 si\u0119 na promie na Islandi\u0119, nie przeczyta\u0142by ksi\u0105\u017cki, a zatem nie wpad\u0142by na pomys\u0142 tablicy. Kapu\u015bci\u0144ski nie mia\u0142by czego ods\u0142ania\u0107, relacja nie pokaza\u0142aby si\u0119 w telewizji, a Józef Biernacki nie obejrza\u0142by jej w programie lokalnym. I nie trafiliby\u015bmy na Iren\u0119 Go\u0142\u0119biewsk\u0105 – Jej ojciec, Stefan, by\u0142 bratem \u017cony Kazimierza Nowaka – Marii. Krótko po wojnie ma\u0142a Irena wozi\u0142a do Poznania, na ulic\u0119 Lodow\u0105 jajka, mleko i sery. Czasy by\u0142y trudne, sklepowe pó\u0142ki \u015bwieci\u0142y pustkami, wi\u0119c pomoc ze wsi pozwala\u0142a pozna\u0144skiej rodzinie przetrwa\u0107.
– I ciocia Marysia, za te moje dostawy, dawa\u0142a mi zdj\u0119cia nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c wówczas wujka Kazia z jego afryka\u0144skiej podró\u017cy – wyja\u015bnia pani Irena.
Skanuj\u0105c kolejne zdj\u0119cia w niewielkim domku w Su\u0142owie Wielkim do \u0141ukasza Wierzbickiego dotar\u0142o, \u017ce to nadal nie koniec historii.
Marian i El\u017cbieta<\/strong>
Dzi\u0119ki Irenie Go\u0142\u0119biewskiej uda\u0142o im si\u0119 dotrze\u0107 do kolejnego cz\u0142onka rodziny Nowaków – Mariana Gliszewskiego – zi\u0119cia Kazimierza Nowaka, który od kilkudziesi\u0119ciu lat mieszka\u0142 w Gda\u0144sku. Wraz ze swoj\u0105 \u017con\u0105, El\u017cbiet\u0105 Nowak-Gliszewsk\u0105 przez lata zbierali materia\u0142y, listy i reporta\u017ce z w\u0119drówek ojca. Chcieli je nawet opublikowa\u0107, ale nie znale\u017ali wydawców, potem stracili zapa\u0142 i si\u0142y.
– Pojechali<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"