Ka\u017cdy, kto w swojej naukowej pasji znalaz\u0142 si\u0119 kiedy\u015b na wydziale pedagogicznym wie, \u017ce do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cna tam spotka\u0107 studentów z harcerskimi naszywkami czy znajom\u0105 lilijk\u0105 na polarze. Harcerzy – pedagogów jest bardzo wiele, mimo to dorobek pedagogiczny Ruchu Harcerskiego pogr\u0105\u017cony jest w chaosie.
<\/p>\n
– Kiedy zacz\u0105\u0142em studia na wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego – opowiada Micha\u0142, – moj\u0105 uwag\u0119 zwróci\u0142y dwie rzeczy. Po pierwsze, program studiów, a w nim wielka ró\u017cnorodno\u015b\u0107 teorii maj\u0105cych t\u0142umaczy\u0107 z\u0142o\u017cone procesy kszta\u0142towania osobowo\u015bci i zdobywania wiedzy u osób w ró\u017cnym wieku. Po drugie studentki i studenci, a w\u015bród nich du\u017ca ilo\u015b\u0107 osób dzia\u0142aj\u0105cych w harcerstwie. Te dwie okoliczno\u015bci powodowa\u0142y, \u017ce podczas zaj\u0119\u0107 cz\u0119sto rozmawiali\u015bmy o harcerstwie jako przyk\u0142adzie na praktyczne zastosowanie jakiej\u015b teorii, albo odwrotnie – poznaj\u0105c jak\u0105\u015b teori\u0119 sprawdzali\u015bmy, czy co\u015b takiego robi si\u0119 w harcerstwie. Poniewa\u017c na pedagogice „od zawsze” by\u0142o bardzo du\u017co osób zwi\u0105zanych z harcerstwem, o metodzie harcerskiej i jej stosowaniu dyskutowa\u0142y kolejne pokolenia studentów. Niestety, zwykle ko\u0144czy\u0142o si\u0119 to na lu\u017anych rozmowach lub, w najlepszym razie, napisaniu jakiego\u015b referatu na zaj\u0119cia. Zmieni\u0142o si\u0119 to dopiero w roku 2004. <\/p>\n
– Na palcach jednej r\u0119ki mo\u017cna policzy\u0107 naukowe opracowania na temat harcerstwa – narzeka Agnieszka. – Wydajemy mnóstwo podr\u0119czników, poradników – spisujemy tam do\u015bwiadczenia i wiedz\u0119 przekazywan\u0105 przez naszych poprzedników. A \u017ce ka\u017cdy czym innym nazywa metod\u0119 czy metodyk\u0119 – nie jest to takie istotne. Przez to powsta\u0142 wielki ba\u0142agan metodologiczny utrudniaj\u0105cy zrozumienie „pedagogiki harcerskiej” osobom niezrzeszonym. Ch\u0119\u0107 uporz\u0105dkowania tego ba\u0142aganu by\u0142a powodem pierwszym.
Drugim powodem za\u0142o\u017cenia przeze mnie Naukowego Ko\u0142a Metody Harcerskiej by\u0142a ch\u0119\u0107 zbudowania pomostu pomi\u0119dzy wspó\u0142czesn\u0105 wiedz\u0105 pedagogiczn\u0105 oraz psychologiczn\u0105, a praktyk\u0105 harcersk\u0105. Studiuj\u0105c histori\u0119 psychologii zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce harcerstwo zdaje si\u0119 tkwi\u0107 w rozwi\u0105zaniach nowatorskich dla lat 50-tych ubieg\u0142ego stulecia. W ka\u017cdym skrypcie kursu zast\u0119powych mo\u017cna znale\u017a\u0107 rozdzia\u0142 o karach i nagrodach – a rzadko kiedy o motywacji, wzmocnieniach.
Skrzykn\u0119\u0142am wi\u0119c przyjació\u0142 harcerzy z Wydzia\u0142u Pedagogicznego UW i w 2004 za\u0142o\u017cyli\u015bmy ko\u0142o, którego zadaniem jest promowanie nowinek pedagogicznych w naszych \u015brodowiskach oraz upowszechnienie dorobku Ruchu Harcerskiego w kr\u0119gu pedagogów…<\/p>\n
Ko\u0142o utworzy\u0142a kilkunastoosobowa grupa studiuj\u0105cych pedagogik\u0119 instruktorów i instruktorek ZHP, ZHR i Stowarzyszenia Harcerskiego. Potem cz\u0119\u015b\u0107 osób si\u0119 wykrusza\u0142a, a dochodzi\u0142y nowe, jednak ca\u0142y czas liczebno\u015b\u0107 ko\u0142a wynosi\u0142a kilka – kilkana\u015bcie osób.<\/p>\n
Postanowili\u015bmy, \u017ce nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozpoczniemy od dok\u0142adnego przeanalizowania metody harcerskiej jako systemu pedagogicznego, od sprawdzenia „jak to dzia\u0142a”. Na spotkaniach ko\u0142a kolejne osoby prezentowa\u0142y poszczególne elementy metody harcerskiej – pozytywno\u015b\u0107, wzajemno\u015b\u0107, po\u015brednio\u015b\u0107 oddzia\u0142ywa\u0144 itp., a potem wszyscy dyskutowali na ten temat i porównywali dany element metody ze znanymi sobie teoriami pedagogiki i psychologii spo\u0142ecznej. W ten sposób starali\u015bmy si\u0119 nie tylko zrozumie\u0107, o co chodzi w metodzie, ale te\u017c znale\u017a\u0107 dla niej podstawy teoretyczne w „prawdziwej” wiedzy naukowej. Kiedy ju\u017c zbadali\u015bmy, jak dzia\u0142a metoda harcerska, mogli\u015bmy zacz\u0105\u0107 wykorzystywa\u0107 t\u0119 wiedz\u0119 w praktyce – materia\u0142y stworzone przez cz\u0142onków Ko\u0142a by\u0142y wykorzystywane na kursach instruktorskich. Pos\u0142u\u017cy\u0142y mi\u0119dzy innymi do przygotowania zaj\u0119\u0107 na temat metody harcerskiej na kursie dru\u017cynowych Hufca Warszawa \u017boliborz oraz opracowa\u0144 w jednej z prac magisterskich. <\/p>\n
Ko\u0142o stara si\u0119 te\u017c nad\u0105\u017ca\u0107 za metodycznymi nowinkami. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce w jednym roku do ko\u0142a nale\u017ca\u0142y instruktorki dwóch organizacji zajmuj\u0105ce si\u0119 wprowadzeniem harcerstwa do przedszkoli. Dzi\u0119ki temu, mogli\u015bmy pozna\u0107 dwa zupe\u0142nie inne pomys\u0142y i ich uzasadnienie (obecnie ZHP pracuje nad w\u0142\u0105czeniem sze\u015bciolatków do gromad zuchowych, a ZHR opracowuje podstawy nowego poziomu metodycznego – skrzatów).<\/p>\n
Staramy si\u0119 pomóc naszym cz\u0142onkom w ich poszukiwaniach naukowych; rozwa\u017cali\u015bmy metodologiczne aspekty bada\u0144 nad postaw\u0105 gimnazjalistów wobec harcerzy, a ostatnio brali\u015bmy udzia\u0142 w cz\u0119\u015bci bada\u0144 wykorzystanych w pracy doktorskiej na temat harcerstwa. W przysz\u0142o\u015bci chcieliby\u015bmy zorganizowa\u0107 ma\u0142\u0105 konferencj\u0119 na temat wzorów i sposobów wychowania w Ruchu Harcerskim.<\/p>\n
Poniewa\u017c co roku studia ko\u0144cz\u0105 kolejne roczniki studentów, po jakim\u015b czasie z Wydzia\u0142u Pedagogicznego UW znikn\u0119li za\u0142o\u017cyciele Ko\u0142a Naukowego Metody Harcerskiej. Jednak ko\u0142o nie zaprzesta\u0142o swojej dzia\u0142alno\u015bci – inicjatyw\u0119 przej\u0119\u0142y kolejne roczniki studentów, którzy nadal rozmawiaj\u0105 o metodzie harcerskiej i realizuj\u0105 swoje projekty badawcze. Nadal aktualne pozostaj\u0105 pytania: <\/p>\n
– Harcerstwo wychowuje czy tylko wspiera wychowanie? <\/p>\n
– Dlaczego system kar i nagród powinien odej\u015b\u0107 do lamusa? <\/p>\n
– Czy pomys\u0142 na harcerstwo w przedszkolu si\u0119 sprawdzi? <\/p>\n
– Dlaczego w ZHP wszyscy zdobywaj\u0105 naramienniki w\u0119drownicze, a w ZHR wybrani? <\/p>\n
– Czy o harcerstwie mo\u017cna napisa\u0107 mgr? <\/p>\n
Takie i inne pytania stawia si\u0119 w Naukowym Kole Metody Harcerskiej przy Wydziale Pedagogicznym UW. <\/p>\n
Do ko\u0142a mog\u0105 nale\u017ce\u0107 wszyscy studenci (nie tylko harcerze!) zainteresowani tematyk\u0105 teorii i rozwi\u0105za\u0144 psychologicznych, pedagogicznych i socjologicznych przydatnych harcerstwu. <\/p>\n
Obecnie szefow\u0105 ko\u0142a jest pwd. Marzena Sielu\u017cycka (ZHR) a opiekunem naukowym dr Aleksandra Piotrowska – znana psycholo\u017cka i entuzjastka harcerstwa.<\/p>\n
<\/p>\n
| <\/td>\n | phm. Agnieszka Le\u015bny (ZHR)<\/strong> <\/strong><\/td>\n <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/p>\n
|