Artyku\u0142em tym chc\u0119 Wam zaproponowa\u0107 zorganizowanie w swoich \u015brodowiskach szantowych \u015bpiewanek. Dzi\u0119ki zebranemu tu materia\u0142owi b\u0119dziecie mogli wzbogaci\u0107 ka\u017cd\u0105 piosenk\u0119 barwn\u0105 anegdot\u0105.
<\/p>\n
Dlaczego szanty? Ano dlatego \u017ce do ich \u015bpiewania, nie jest potrzebny ani szczególnie pi\u0119kny g\u0142os, ani umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry na instrumencie muzycznym. Poza tym szanty zwane s\u0105 równie\u017c – pie\u015bniami pracy. Gdy nasza dru\u017cyna ma do wykonania jak\u0105\u015b uci\u0105\u017cliwe zadanie np. \u0142adowanie sprz\u0119tu na obóz, wspólnie \u015bpiewane szanty pozwalaj\u0105 umili\u0107 monotonne zaj\u0119cie.<\/p>\n
A teraz troch\u0119 historii…<\/strong><\/p>\n Pierwsza oficjalny zapis, o pie\u015bni \u015bpiewanej na pok\u0142adzie przy wybieraniu liny pochodzi z pracy dominikanina Feliksa Fabri z Ulm który w 1493 pop\u0142yn\u0105\u0142 do Palestyny na galerze weneckiej. Natomiast pierwszym zbiorem morskich pie\u015bni jest dzie\u0142o niejakiego Barboura pt. The Complyant of Scotland (1549).<\/p>\n Muzyka szant jest zwykle bardzo prosta, dostosowana do rytmu pracy. Cz\u0119sto wida\u0107 w niej wp\u0142ywy irlandzkie, szkockie, celtyckie. W s\u0142owach przewijaj\u0105 si\u0119 ró\u017cne tematy: t\u0119sknota za l\u0105dem, kobiety, ci\u0119\u017cka praca. Pe\u0142no w nich oklepanych zwrotów: morze jest s\u0142one, fale rycz\u0105. A jednak Szanty maj\u0105 swój urok. Trudno mi okre\u015bli\u0107 na czym on polega. Ka\u017cdy z was jednak mo\u017ce go odkry\u0107 sam…<\/p>\n WST\u0118P<\/strong><\/p>\n Dzi\u015b udamy si\u0119 w podró\u017c niezwyk\u0142\u0105. Zamknijcie na chwil\u0119 oczy i przenie\u015bcie si\u0119 razem ze mn\u0105 w czasy wielkich \u017caglowców. W czasy, gdzie rytm pracy odmierza\u0142o monotonne skrzypienie pok\u0142adu i \u0142opot \u017cagli na wietrze. W czasy, gdy herbaciane klipry \u015bciga\u0142y si\u0119 po oceanach, w walce o zysk i s\u0142aw\u0119. Wtedy, to triumfy \u015bwieci\u0142a pewien szczególny rodzaj pie\u015bni – Szanty.<\/p>\n Co to takiego szanty? Pie\u015bni pracy — rytmiczne i monotonne, jak i czynno\u015b\u0107, podczas której j\u0105 wykonywano. A by\u0142o to stawianie i zwijanie wielkich \u017cagli rejowych, brasowanie ci\u0119\u017ckich rei, pompowanie wody, wybieranie kotwicy, i wiele, wiele innych zaj\u0119\u0107. Szanta stawa\u0142a si\u0119 wi\u0119c swoistym narz\u0119dziem pracy, bez którego 'nie sz\u0142a' \u017cadna robota na pok\u0142adzie.<\/p>\n Zawód szantymena (\u015bpiewaj\u0105cego szanty na statku) ceniony by\u0142 niekiedy na równi z profesj\u0105 cie\u015bli czy \u017caglomistrza. Na wielu statkach wachty wypo\u017cycza\u0142y sobie nawzajem szantymena, by\u0142o to wi\u0119c zaj\u0119cie w du\u017cym stopniu specjalistyczne Pocz\u0105tkowo szantymen otrzymywa\u0142 nawet wy\u017csze wynagrodzenie ni\u017c zwyk\u0142y marynarz i nie pracowa\u0142 tak ci\u0119\u017cko jak reszta za\u0142ogi — by\u0142 traktowany podobnie jak bosman, cie\u015bla czy \u017caglomistrz. Szantymen nie musia\u0142 pi\u0119knie \u015bpiewa\u0107, ani te\u017c gra\u0107 na instrumencie, cho\u0107 by\u0142o to bardzo po\u017c\u0105dane. Bardziej od talentów muzycznych za\u0142oga ceni\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 prowadzenia ludzi i kierowania wspólnym wysi\u0142kiem, równie\u017c jego do\u015bwiadczenie. Szantymen zna\u0142 jak nikt liny i ca\u0142y takielunek, musia\u0142 wiedzie\u0107 – na pewno i od razu – co, jak i gdzie poluzowa\u0107, wybra\u0107 i ob\u0142o\u017cy\u0107 oraz co i jak przy tym \u015bpiewa\u0107. Dobry szantymen powinien mie\u0107 te\u017c poczucie rytmu, umie\u0107 improwizowa\u0107 i dobr\u0105 orientacj\u0105 tego co si\u0119 dzieje w danej chwili na statku, przecie\u017c to od niego zale\u017ca\u0142o, czy \u017cagle zostan\u0105 postawione na czas, czy reje zostan\u0105 zbrasowane odpowiednio szybko podczas zwrotu i nie z\u0142api\u0105 wiatru z przeciwnej strony, w ko\u0144cu, czy podczas wybierania tali\u0105 gejtawy \u015blamazarny marynarz nie straci palców w bloku.<\/p>\n ROZ\u015aPIEWANIE<\/strong><\/p>\n Dzielimy dru\u017cyn\u0119 na 4 grupy. Ka\u017cdej, dajemy do za\u015bpiewania po jednej zwrotce kanonu.<\/p>\n 'Dalej Jerry' – s\u0142owa: M.Siurawski<\/u><\/p>\n Dalej Jerry, w gór\u0119 szk\u0142o! Ostrygi, ostrygi! \u015awie\u017ce mam ostrygi! Gore! Gore! Ko\u0144czy si\u0119 noc; Kanon ten stanowi muzyczn\u0105 ilustracje, niektórych obrazków z \u017cycia Baltimore nad zatok\u0105 Chesapeake, jest wi\u0119c w pewnym sensie pie\u015bni\u0105 morsk\u0105. Ma równie\u017c swoj\u0105 histori\u0119.<\/p>\n Na pocz\u0105tku osiemnastego wieku w tym miasteczku powsta\u0142o Towarzystwo Anakreontyczne. Pod t\u0105 oryginaln\u0105 nazw\u0105 kry\u0142o si\u0119 stowarzyszenie 'd\u017centelmenów ró\u017cnorakiej profesji, którzy zbierali si\u0119 raz w tygodniu, aby \u015bpiewa\u0107, ró\u017cnorakie pie\u015bni chóralne i kanony'. Sama nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od imienia greckiego poety Anakreonta z Teos, który w VI wieku przed nasz\u0105 er\u0105 tworzy\u0142 pogodne wiersze o tematyce biesiadnej i mi\u0142osne.<\/p>\n Oprócz niew\u0105tpliwej zas\u0142ugi dla historii – jak\u0105 jest pie\u015b\u0144 'Dalej Jerry', cz\u0142onek tego towarzystwa – niejaki Francis Key – ws\u0142awi\u0142 si\u0119 jeszcze jedn\u0105 rzecz\u0105. Otó\u017c w 1814 roku, podczas ataku brytyjskiego okr\u0119tu na Fort McHenry, broni\u0105cy dost\u0119pu do miasta, do melodii 'Anachreon in Heaven' (Anakreont w niebiosach) napisa\u0142 s\u0142owa. A ca\u0142o\u015b\u0107 nazwa\u0142 'The Star-Spangled Banner' (Gwia\u017adzisty Sztandar). Dzisiaj jest to hymn Stanów Zjednoczonych.<\/p>\n SZANTY KABESTANOWE.<\/strong><\/p>\n Oto jak o szantach kabestanowych pisze jeden z najwi\u0119kszych polskich szantymenów, cz\u0142onek zespo\u0142u 'Cztery Refy' – Jerzy Rogacki:<\/p>\n "W pierwszej fazie (wybieranie luzu \u0142a\u0144cucha i napinanie go) gromko brzmia\u0142y \u017cwawe szanty o charakterze marszowym. Gdy kotwica by\u0142a ju\u017c w pionie — przy jej rwaniu przewa\u017cnie nie \u015bpiewano, a energi\u0119 potrzebn\u0105 do wykonywania tej wyj\u0105tkowo m\u0119cz\u0105cej pracy wyzwala\u0142y krótkie a tre\u015bciwe okrzyki. Przy podnoszeniu wyrwanej kotwicy (a by\u0142y to ci\u0119\u017ckie kotwice admiralicji) \u015bpiewano znacznie wolniejsze szanty, cz\u0119sto w metrum na 3\/4, czy 6\/8. Ich zwrotki zawiera\u0142y niekiedy do\u015b\u0107 rozbudowane i egzotyczne w\u0105tki""<\/p>\n 'Co si\u0119 zdarzy\u0142o jeden raz' s\u0142owa: B. Ch\u0119ci\u0144ski, M. Dagnan.<\/u><\/p>\n Co si\u0119 zdarzy\u0142o jeden raz, D G Ci\u0105gnij pomalutku, a\u017c do skutku, D G A7 D Dziewuszka grzeczna vis-a-vis Ci\u0105gnij pomalutku, …<\/p>\n Kielicha – rzek\u0142a – znajdziesz tam, Ci\u0105gnij pomalutku, …<\/p>\n Do wierzchu nalewano szk\u0142o Ci\u0105gnij pomalutku, …<\/p>\n Przyjació\u0142eczk\u0105 wzrusza bo Ci\u0105gnij pomalutku, …<\/p>\n Przejrza\u0142em nagle, oczy tr\u0105c Ci\u0105gnij pomalutku, …<\/p>\n Pustynn\u0105 i\u015bcie zionie w kr\u0105g Ci\u0105gnij pomalutku, …<\/p>\n To w czym do portu szed\u0142em, do\u015b\u0107 Wszystko pomalutku ci\u0105gnie si\u0119 do skutku, Polka jako taniec narodzi\u0142a si\u0119 w Pradze, w po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku i szybko opanowa\u0142a sale balowe ówczesnej Europy. Trafi\u0142a równie\u017c na morze, gdzie ta\u0144czono j\u0105 Cho\u0107 stosunkowo pó\u017ano, lecz polka w ko\u0144cu zaw\u0119drowa\u0142a za Atlantyk, i st\u0105d pytanie skierowane do ameryka\u0144skich dziewczyn: 'Can't you dance the Polka?'<\/p>\n Z szant\u0105 ta wi\u0105\u017ce te\u017c si\u0119 pewna dramatyczna historia. Otó\u017c poniewierane i wyzyskiwane dziewczyny z najwi\u0119kszych nowojorskich domów publicznych na rogu Broadwayu i Pierwszej Alei, udr\u0119czone, bez widoków na przysz\u0142o\u015b\u0107, decydowa\u0142y si\u0119 cz\u0119sto na samobójstwo. Wychodzi\u0142y wtedy na ulic\u0119 i \u015bpiewa\u0142y 'Can't you dance the Polka?', jako swoje po\u017cegnanie i zapowied\u017a rych\u0142ego odej\u015bcia z tego \u015bwiata.<\/p>\n 'Hiszpa\u0144skie Dziewczyny' s\u0142owa: A, Mandryga\u0142, G. Wasilewski<\/u> <\/p>\n \u017begnajcie nam dzi\u015b hiszpa\u0144skie dziewczyny, e C H7 I smak waszych ust hiszpa\u0144skie dziewczyny, e C H7 Nied\u0142ugo ujrzymy znów w dali Cap Deadman, I smak …<\/p>\n A potem znów \u017cagle na masztach rozkwitn\u0105. I smak …<\/p>\n Zab\u0142ysn\u0105 nam biel\u0105 ska\u0142 z\u0119by pod Dover, I smak …<\/em> <\/p>\n Typowa pie\u015b\u0144 powrotu \u015bpiewana przy kabestanie, znana ju\u017c w XVI wieku. Pocz\u0105tkowo \u015bpiewana przez za\u0142ogi okretów wojennych, które powraca\u0142y do Anglii, z Morza \u015aródziemnego, wzd\u0142u\u017c brzegów Hiszpanii. Od nich przej\u0119li je ludzie ze statków Handlowych i wkrótce 'Hiszpa\u0144skie..' sta\u0142a jedn\u0105 z najbardziej lubianych pie\u015bni powrotu.<\/p>\n W tek\u015bcie jest sporo geografii (mo\u017cecie to wykorzysta\u0107 na jakiej\u015b 'geograficznej' zbiórce).<\/p>\n Cape Deadman to dzisiejszy Dodman Point, na pó\u0142nocny wschód od Falouth, a Barania G\u0142owa, to – p\u0142yn\u0105c dalej na wschód – Rame Head, ju\u017c przy Plymouth. Portland i Wight to wyspy przy Weymouth i Portsmouth, a za przyl\u0105dkiem Beachy Head ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 latarnie Dungennes i zatoka South Foreland, pomi\u0119dzy któr\u0105 bielej\u0105, s\u0142ynne kredowe ska\u0142y Dover. Shenandoah O, Missouri, ty wielka rzeko! D G D O, Shenandoah, jej imi\u0119 by\u0142o, A\u017c przyby\u0142 kupiec i w rozterce A stary wódz rzek\u0142, \u017ce nie mo\u017ce Lecz wódka bia\u0142ych wzrok mu mami; Wzi\u0105\u0142 czó\u0142no swe i z biegiem rzeki O, Shenandoah, czerwony ptaku, O, Missouri, ty wielka rzeko! Pie\u015b\u0144 ta narodzi\u0142a si\u0119 w\u015bród kanadyjskich 'voyageurs', którzy zapo\u017cyczyli j\u0105 od Indian. Pó\u017aniej 'sp\u0142yn\u0119\u0142a' dalej z nurtem Missouri i Missisipi do Nowego Orleanu, gdzie zacz\u0119li j\u0105 \u015bpiewa\u0107 dokerzy, a od nich przej\u0119li j\u0105 marynarze.<\/p>\n Samo s\u0142owo 'Shenandoah' ma bardzo romantyczne pochodzenie. W j\u0119zyku Indian z plemienia Dakota znaczy 'Córka Gwiazd'. A có\u017c to s\u0105 kotbelki, które pojawi\u0105 si\u0119 w nast\u0119pnej szancie? By\u0142y to dwie mocne belki d\u0119bowe lub tekowe, przymocowane do pok\u0142adu nad kubrykiem, prostopadle do burt. Na ich zwie\u0144czeniach, cz\u0119sto rze\u017abiono g\u0142ow\u0119 kota, którego oczy mia\u0142y strzec przed niebezpiecze\u0144stwem.<\/p>\n 'Cheely man' s\u0142owa: M. Siurawski<\/u><\/p>\n Rwij j\u0105 do góry, a-jo! Cheely man! I \u0142a\u0144cuch luzuj, We\u017a na dwa bloki z do\u0142u, Ci\u0119\u017cka tu robota, Ci\u0119\u017cka jak o\u0142ów, Cheely man, o! O-a-jo! Cheely man!<\/p>\n O! O-a-jo! Cheely man!<\/em> <\/p>\n Okrzyk 'Cheerilly man' by\u0142 bardzo popularny w angielskiej flocie handlowej i wojennej. Nie tylko popularne, ale i stare. U Szekspira, w pierwszej scenie 'Burzy' s\u0142yszymy taki oto tekst 'Heigh, my hearts, cherily, cherily, my hearts, yare, yare! Take in the topsail'.<\/p>\n SZANTY FA\u0141OWE<\/strong><\/p>\n Kiedy w gór\u0119 sz\u0142y górne marsle i bramsle, bombramy albo \u017cagle gaflowe, szantyman intonowa\u0142 szant\u0119 fa\u0142ow\u0105 na tzw. D\u0142ugie poci\u0105gni\u0119cia. Aha – aby da\u0107 wam wyobra\u017cenie o skali tego wysi\u0142ku, powiem wam i\u017c np. marsreja grota (jeden z \u017cagli) na Darze Pomorza, wa\u017cy\u0142a 2,5 tony, a podnoszono j\u0105 w ci\u0105gu dwóch i pó\u0142 minuty.<\/p>\n 'Emma' s\u0142owa: M. Siurawski<\/u><\/p>\n Emma, Emma, pozwól mi, E7 H E I! Zako\u0142ysz mocno i W epoce kliprów rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rywalizacja miedzy flot\u0105 angielsk\u0105 o ogromnych ju\u017c wtedy tradycjach i historii, i m\u0142oda ale dynamiczn\u0105 flota ameryka\u0144sk\u0105. W wy\u015bcigu o rynki zbytu, szybko\u015b\u0107 i tona\u017c wygrywali Amerykanie, czego Angole nie mogli im darowa\u0107. Przegrywaj\u0105cy wy\u015bmiewali si\u0119 przy ka\u017cdej okazji z nie lubianych Jankesów, a zw\u0142aszcza z fatalnych – zdaniem Anglików – porz\u0105dków i zwyczajów – panuj\u0105cych na statkach ameryka\u0144skich. Czego pi\u0119knym przyk\u0142adem jest ta szanta:<\/p>\n 'Congo River' s\u0142owa: J. Sikorski<\/u><\/p>\n Czy by\u0142e\u015b kiedy\u015b tam nad Kongo River? D G Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy, bra\u0107, a \u017cywo! D G Jankeski okr\u0119t w rzek\u0119 wp\u0142yn\u0105\u0142; Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Sk\u0105d wiesz, \u017ce okr\u0119t to jankeski? Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Ach Kongo River, a potem Chiny; Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Ach, powiedz kto tam jest kapitanem? Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n A kto tam jest pierwszym oficerem? Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n A kogo tam maj\u0105 za drugiego? Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n A bosman – czarnuch zaple\u015bnia\u0142y;, Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Kuk lubi z ch\u0142opcem pobaraszkowa\u0107;, Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Jak my\u015blisz, co maj\u0105 na \u015bniadanie? Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Jak my\u015blisz, co na obiad zjedz\u0105? Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/p>\n Nie zgadniesz, jaki tam jest \u0142adunek – Bra\u0107 si\u0119 ch\u0142opcy …<\/em> <\/p>\n SZANTY REFOWE<\/strong><\/p>\n Refowanie – czyli zwijanie \u017cagla. By\u0142a to czynno\u015b\u0107 trudna i niebezpieczna. Trzeba by\u0142o wspi\u0105\u0107 si\u0119 na rozchybotan\u0105 rej\u0119 po wantach i tam, bez zabezpiecze\u0144 refowa\u0107 \u017cagle. Marynarze robili to stoj\u0105c na cienkiej linie – percie. Je\u017celi pracowa\u0142y dwie wachty – cz\u0119sto zaczyna\u0142a si\u0119 rywalizacja – kto lepiej zrefuje swój \u017cagiel. Obie r\u0119ce marynarz musia\u0142 u\u017cywa\u0107 do pracy, wymaga\u0142o to od niego niesamowitej zr\u0119czno\u015bci. Pod spodem by\u0142 tylko pok\u0142ad i morze.<\/p>\n Towarzyszy\u0142a im te\u017c pie\u015b\u0144:<\/p>\n 'Paddy Doyle' S\u0142owa: M. Siurawski, J. Sikorski.<\/u><\/p>\n Hej o hej! brac na gejtawy o-o D A7 D G – Wida\u0107 Paddy interes w tym mia\u0142 Paddy to popularne okre\u015blenie Irlandczyka. Ale ten konkretny istnia\u0142 naprawd\u0119 i nie zapisa\u0142 si\u0119 chlubnie na kartach historii.<\/p>\n By\u0142 to kupiec \u017cyj\u0105cy na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku w Dublinie, który handlowa\u0142 wyposa\u017ceniem \u017ceglarskim 'kiwaj\u0105c' przy tym klientów, ile si\u0119 da\u0142o. SZANTY BRASOWE<\/strong><\/p>\n Wbrew pozorom by\u0142a to jedna z najbardziej niebezpiecznych prac na pok\u0142adzie. Wybierano zawsze brasy zawietrzne, w zwi\u0105zku z czym ludzie pracowali po najbardziej nachylonej stronie pok\u0142adu, cz\u0119sto po sam pas w wodzie. Wystarczy\u0142a chwila nieuwagi i cz\u0142owiek wypada\u0142 za burt\u0119.<\/p>\n A same brasy? By\u0142y to jedne z lin u\u017cywanych do stawiania \u017cagli.<\/p>\n Przy tej robocie ludzie chwytali lin\u0119 g\u0119siego i szli wzd\u0142u\u017c burty w kierunku rufy, wybieraj\u0105c bras. Chyba najs\u0142ynniejsz\u0105 szant\u0105 brasow\u0105 jest:<\/p>\n 'Z pijanym \u017ceglarzem, co zrobimy?' s\u0142owa: R. Burchard i inni<\/u><\/p>\n Z pijanym \u017ceglarzem co zrobimy, e Hej, jak si\u0119 zabawimy, Z\u0142ó\u017cmy go w ratowniczej \u0142odzi … Istnieje te\u017c \u015bliczna kaszubska wersja tej szanty, \u015bpiewana przy stawianiu \u017cagli na 'Lwowie' – pi\u0119knym polskim przedwojennym \u017caglowcu. PIE\u015aNI KUBRYKU<\/strong><\/p>\n Zostawmy na chwil\u0119 szanty i zajrzyjmy wspólnie pod pok\u0142ad \u017caglowca. Konkretnie do szczególnego miejsca, a mianowicie do Kubryku. By\u0142o to miejsce w którym znajdowa\u0142y si\u0119 koje, na \u015bcianach wisia\u0142y sztormiaki oraz ozdoby wykonane przez marynarzy. W powietrzu unosi\u0142a si\u0119 charakterystyczna mieszanka zapachów na któr\u0105 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 zapach tytoniu, gotowanego mi\u0119sa, susz\u0105cych si\u0119 lin, myd\u0142a, kawy, mahoniu, we\u0142nianych koców i najwspanialszego z zapachów: pieczonego chleba. To tu umilano sobie czas urz\u0105dzaj\u0105c np. walki karaluchów.<\/p>\n W takich warunkach \u015bpiewano jedne z najpi\u0119kniejszych marynarskich pie\u015bni – Pie\u015bni Kubryku.<\/p>\n Pie\u015bni kubryku s\u0105 inne ni\u017c szanty, spokojniejsze, o mi\u0142ej dla ucha melodii. Cz\u0119sto utrzymane w formie ballady. Nie czuj\u0119 si\u0119 w nich charakterystycznego dla szant rytmu pracy.<\/p>\n W\u0142a\u015bnie pie\u015bni\u0105 kubryku jest Po\u017cegnanie Liverpoolu:<\/p>\n 'Po\u017cegnanie Liverpoolu' s\u0142owa: K.Kuza. J.Rogacki<\/u><\/p>\n \u017begnaj nam dostojny, stary porcie C C7 F C A wiec \u017cegnaj mi, kochana ma! Zaci\u0105gn\u0105\u0142em si\u0119 na herbaciany kliper, A wiec \u017cegnaj…<\/p>\n Z kapitanem tym p\u0142yn\u0119 ju\u017c nie pierwszy raz, A wiec \u017cegnaj…<\/p>\n \u017begnaj nam dostojny, stary porcie, A wiec \u017cegnaj…<\/em> <\/p>\n Herbaciany Kilper to tak naprawd\u0119 'David Crocket', zwodowany w roku 1853 w stoczni 'Mystic' w Stanach Zjednoczonych. Dziesi\u0119\u0107 lat pó\u017aniej kliper ten rozpocz\u0105\u0142 regularn\u0105 \u017ceglug\u0119 na trasie Liverpool – Kalifornia pod dowództwem Johna Burgesa, znanego z utrzymywania niezwykle surowej dyscypliny na pok\u0142adzie. Jak podaj\u0105 dzienniki 'Loyda', w roku 1874 Burgess wypad\u0142 za burt\u0119 w czasie ostatniej podró\u017cy przed odej\u015bciem na emerytur<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Artyku\u0142em tym chc\u0119 Wam zaproponowa\u0107 zorganizowanie w swoich \u015brodowiskach szantowych \u015bpiewanek. Dzi\u0119ki zebranemu tu materia\u0142owi b\u0119dziecie mogli wzbogaci\u0107 ka\u017cd\u0105 piosenk\u0119 barwn\u0105 anegdot\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18516","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18516"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18516\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Mo\u017ce by tak, rygi-dygi!
Po kropelce i na g\u0142osy
'Gore i ostrygi'?<\/p>\n
Dobre, t\u0142uste, \u015bwie\u017cute\u0144kie mam ostrygi!<\/p>\n
Gore, gore, gore!
Dawaj beczkowóz, bo tam
gore, gore, gore!<\/p>\n
Bledn\u0105 ranne gwiazdy.<\/em> <\/p>\n
Nie uwierzycie mi, A7 D
Gdym wdepn\u0105\u0142 sobie w pi\u0119kny czas D G
W New-Yorsk\u0105 Chatham Street. A7 D<\/p>\n
Jak te New York girls, co nie ta\u0144cz\u0105 polki. D G A7 D<\/p>\n
Obra\u0142a kurs na wprost:
– Tu\u017c, tu\u017c na Bleeker mieszkam, Street
Wi\u0119c si\u0119 zabra\u0142em z ni\u0105.<\/p>\n
Przek\u0105sk\u0119, to i sio.
Mamusia nas wita\u0142a w drzwiach,
Siostrzyczek ca\u0142y rz\u0105d.<\/p>\n
I pito a\u017c po dno,
A\u017c zacz\u0105\u0142 kr\u0119ci\u0107 si\u0119 jak b\u0105k
Mój globus w miejscu, o …<\/p>\n
Ja przypominam jej
Braciszka, co w Szanghaju jest
Za nie wiadomo co.<\/p>\n
Królow\u0105 Bo\u017ce Chro\u0144,
Ten go\u0142y facet w \u0142ó\u017cku jest
Bez w\u0105tpliwo\u015bci mn\u0105.<\/p>\n
Golizn\u0105 ka\u017cdy k\u0105t,
A bez bielizny, forsy kto\u015b
Jest bez w\u0105tpienia mn\u0105.<\/p>\n
Wytworn\u0105 mia\u0142o wo\u0144.
Po m\u0105czce rybnej wór, a-hoj,
Jak ula\u0142 na Cape Horn.<\/p>\n
Jak te New York girls, co nie ta\u0144cz\u0105 polki.<\/em> <\/p>\n
\nw portach, a za\u0142ogi \u017caglowców \u015bpiewa\u0142y w jej rytmie swoje szanty przy kabestanie i fa\u0142ach.<\/p>\n
\u017begnajcie nam dzi\u015b marzenia ze snów. e C H7
Ku brzegom angielskim ju\u017c rusza\u0107 nam pora, e D e H7
Lecz kiedy\u015b na pewno wrócimy tu znów. e C H7 e H7 e<\/p>\n
W noc ciemn\u0105 i z\u0142\u0105 nam b\u0119dzie si\u0119 \u015bni\u0142. e C H7
Leniwie pop\u0142yn\u0105 znów rejsu godziny, e D e H7
Wspomnienie ust waszych przysporzy nam si\u0142. e C H7 e H7 e<\/p>\n
I g\u0142ow\u0119 barani\u0105 stercz\u0105c\u0105 w\u015bród wzgórz.
I statki stoj\u0105ce na redzie przed Plymouth,
Klarowa\u0107 kotwic\u0119 najwy\u017cszy czas ju\u017c.<\/p>\n
Kurs szyper wyznaczy do Portland i Wight.
I znów stara \u0142ajba potoczy si\u0119 ci\u0119\u017cko,
Przez fale w kierunku na Beachie Fairlie Land.<\/p>\n
I znów noc w kubryku w\u015bród legend i bajd.
Powoli i znojnie tak p\u0142ynie nam \u017cycie,
Na wodach i w portach South Foreland Light.<\/p>\n
'Shenandoah' s\u0142owa: A. Mendryga\u0142, R. Soli\u0144ski<\/p>\n
t\u0142umaczenie : Andrzej Mendygra\u0142, R. Soli\u0144ski
muzyka tradycyjna<\/u> <\/p>\n
– Ojcze rzek, kto bieg twój zmierzy? G D
Wigwamy Indian na jej brzegach, h G
– Away, gdy czó\u0142no mknie poprzez nurt Missouri. D fis G h A7 D<\/p>\n
I nie wiedzia\u0142a co to mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
Jej w\u0142asne ofiarowa\u0142 serce.<\/p>\n
Bia\u0142emu córka wodza \u015bcieli\u0107 \u0142o\u017ce.<\/p>\n
Ju\u017c wojownicy \u015bpi\u0105 z duchami.<\/p>\n
Dziewczyn\u0119 uwióz\u0142 w kraj daleki.<\/p>\n
Wraz ze mn\u0105 p\u0142y\u0144 po \u017cycia szlaku.<\/p>\n
Wigwamy Indian na jej brzegach.<\/em> <\/p>\n
Po wybraniu z dna kotwica zawisa\u0142a teraz nad lustrem wody. Aby zamocowa\u0107 j\u0105 na pok\u0142adzie lub przy burcie, nale\u017ca\u0142o j\u0105 najpierw podci\u0105gn\u0105\u0107 do kotbelki a nast\u0119pnie 'z\u0142owi\u0107' Cat and fish – tak czynno\u015b\u0107 t\u0105 nazywali Anglicy.<\/p>\n
Z kotbelki za sznury, a-jo! Cheely man!
A zobacz tam w dó\u0142 który, a-jo!
Cheely man, o! O-a-jo! Cheely man!<\/p>\n
Niech leci z kluzy,
I \u017cywo ludzie,
Nie \u017ca\u0142uj mozo\u0142u,<\/p>\n
I równo, pospo\u0142u,
Teraz j\u0105 chwytaj,
I tali\u0105 omotaj,<\/p>\n
I jeszcze raz w gór\u0119,
Powoli i z trudem,
Mocno, cho\u0107 z bólem,<\/p>\n
Nie\u0142atwy po\u0142ów,
I równo z do\u0142u, a-jo!<\/p>\n
Fa\u0142 bieg\u0142 z góry wzd\u0142u\u017c masztu przez tali\u0119, zamocowan\u0105 zwykle do \u017celiwnego ucha. Ludzie stoj\u0105c g\u0119siego przy poziomym odcinku fa\u0142u – wybierali lin\u0119 w czasie partii chóralnej, a gdy szantymen \u015bpiewa\u0142 swoja solówk\u0119 – odpoczywali.<\/p>\n
– Zrobi\u0119 ma\u0142e baby Juliannie. E D E
Emma, Emma, po co wstyd? E7 H E
– Zrobi\u0119 ma\u0142e baby Juliannie. E D E<\/p>\n
I! Poci\u0105gnij ile si\u0142.
I! Pod \u017cagiel we\u017amy go,
W upa\u0142 i pogod\u0119 z\u0142\u0105.
I! Do przodu i w ty\u0142,
Stary g\u0142upi i z\u0142y.
O! Choler\u0119 mu w bok, (dawaj!)
Bo najpó\u017aniej za rok.
No! I wybierz ten luz,
(Jeszcze!) O! Dwa razy i szlus.
I! Ostatni to raz!
(Ob\u0142ó\u017c) O! Do koi ju\u017c czas<\/em> <\/p>\n
– Razem, o! e D G
Tam febra niez\u0142e zbiera \u017cniwo. D A D
– Razem we\u017amy go, ho! A D<\/p>\n
– Razem, o! D D G
Cholerne brzegi Kongo River! D A D
– Razem we\u017amy go, ho! A D<\/p>\n
Tam b\u0142yszcz\u0105 reje barw\u0105 \u017cyw\u0105.<\/p>\n
Zbroczone krwi\u0105 pok\u0142adu deski.<\/p>\n
W kabinach same sukinsyny.<\/p>\n
John Mokra \u015bliwa – stary palant.<\/p>\n
Sam Tander Jim, cwana cholera.<\/p>\n
Satrap\u0119 – Johna Piekielnego.<\/p>\n
Jack z Frisco li\u017ce mu sanda\u0142y.<\/p>\n
I nie ma czasu by gotowa\u0107.<\/p>\n
T\u0119 wod\u0119, co mia\u0142 kuk w kolanie.<\/p>\n
Z handszpaka stek podlany z\u0119z\u0105.<\/p>\n
Z plugawych tawern sto dziewczynek.<\/p>\n
– Paddy Doyle znowu sprzeda\u0142 nam pic G D A7 D
Hej o hej! bra\u0107 na gejtawy o-o
– Paddy zrobi\u0142 nas w konia jak nic
Hej o hej! …
– Buty dziurawe Paddy nam dal
Hej o hej! …<\/p>\n
– Za ten stary, dziurawy but
– Zwi\u015bnie Paddy z rei jak drut
– Obok Doyle'a zawi\u015bnie nasz kuk
– Stary z\u0142odziej, brudas i mruk
– Buty dziur maja, bracie, jak ser
– Przyjdzie czas – Paddy ze\u017cre je, hej!
– Bosman znowu na wanty nas gna
– No to pluj z góry na tego psa
– Kuk si\u0119 spas\u0142 przy nas jak t\u0142usty wieprz
– Zdrowo b\u0119dzie upu\u015bci\u0107 mu krew
– Jutro chief znowu komu\u015b da w pysk
– B\u0119dzie wa\u0142a mi\u0105\u0142 z tego, nie zysk
– Paddy Doyle znowu sprzeda\u0142 nam pic
– Paddy zrobi\u0142 nas w konia jak nic.<\/em> <\/p>\n
Jak podaj\u0105 ówczesne gazety, zosta\u0142 powieszony przez nieznanych sprawców, prawdopodobnie m\u015bciwych marynarzy.<\/p>\n
Z pijanym \u017ceglarzem co zrobimy, D
Z pijanym \u017ceglarzem co zrobimy, e
Gdy przyjdzie raniutko. G<\/p>\n
Hej, jak si\u0119 zabawimy,
Hej, jak si\u0119 zabawimy,
Gdy przyjdzie raniutko.<\/p>\n
Szpunt wyci\u0105gnijmy, niech tonie w wodzie …
Pagajami na nogi go stawiajmy …
W z\u0119z\u0119 z\u0142o\u017cywszy w\u0119\u017cem lejmy …
Trzymajmy go za nogi, gdy rzyga\u0107 b\u0119dzie …
Wszorujemy go w likszpar\u0119 …
Ob\u0142o\u017cymy go na knadze …
Przeci\u0105gniemy go przez kip\u0119 …
Sterem go zróbmy, gdy sztywnym b\u0119dzie …
Ickiem go zróbmy, gdy wiotkim b\u0119dzie …
Powiesimy go na rei …
Zaszta\u0142ujemy go do forpiku …
Przeci\u0105gniemy go pod kilem …
Zarefujemy go wraz z grot\u017caglem …
Zmarlujemy go na bomie …
W\u0142ó\u017cmy go do kapita\u0144skiej koi …
Par\u0119 pagajów mu w pup\u0119 dajmy …
Dziewczyny do koi te\u017c mu nie dajmy …
Klina na kaca te\u017c mu nie dajmy … <\/p>\n
O d\u017cigi, d\u017cigi! Wzieny razem!
O, d\u017cigi, d\u017cigi! Razem, razem!
O, d\u017cigi, d\u017cigi! Wzieny, wzieny!
Jo! Ho! Margeryta! (3x)
Chod\u017a, ca\u0142uska dej nom!<\/em> <\/p>\n
Rzeko Mersey \u017cegnaj nam. G7
Zaci\u0105gn\u0105\u0142em si\u0119 na rejs do Kalifornii, C C7 F C
By\u0142em tam ju\u017c niejeden raz. C G7 C<\/p>\n
Ju\u017c za chwil\u0119 wyp\u0142yniemy w d\u0142ugi rejs.
Ile miesi\u0119cy ci\u0119 nie b\u0119d\u0119 widzia\u0142 nie wiem sam,
Lecz pami\u0119ta\u0107 zawsze b\u0119d\u0119 ci\u0119.<\/p>\n
Dobry statek, cho\u0107 s\u0142aw\u0119 ma z\u0142\u0105.
A \u017ce kapitanem jest tam stary Burgess,
P\u0142ywaj\u0105cym piek\u0142em wszyscy go zw\u0105.<\/p>\n
Znamy si\u0119 od wielu, wielu lat.
Je\u015bli\u015b dobrym \u017ceglarzem, rad\u0119 sobie dasz,
Je\u015bli nie – to\u015b cholernie wpad\u0142.<\/p>\n
Rzeko Mersey \u017cegnaj nam,
Wyp\u0142ywamy ju\u017c na rejs do Kalifornii,
Gdy wrócimy – opowiemy wam.<\/p>\n