{"id":18527,"date":"2008-04-11T12:37:28","date_gmt":"2008-04-11T10:37:28","guid":{"rendered":"http:\/\/Czytaj\u0105cpodstawywychowawczeZHPju\u017cnasamympocz\u0105tku,wmisji,widzimy,\u017cepodejmowaneprzeznas–instruktorów–dzia\u0142aniamaj\u0105wspiera\u0107m\u0142odegocz\u0142owiekawjegowszechstron"},"modified":"2008-04-11T12:37:28","modified_gmt":"2008-04-11T10:37:28","slug":"po-nitce-do-klebka-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/po-nitce-do-klebka-3\/","title":{"rendered":"Po nitce do k\u0142\u0119bka"},"content":{"rendered":"

<\/span>Czytaj\u0105c podstawy wychowawcze ZHP ju\u017c na samym pocz\u0105tku, w misji, widzimy, \u017ce podejmowane przez nas – instruktorów – dzia\u0142ania maj\u0105 wspiera\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka w jego wszechstronnym rozwoju. Zg\u0142\u0119biaj\u0105c dokument dalej, widzimy, \u017ce ten rozwój ma si\u0119 odbywa\u0107 na pi\u0119ciu p\u0142aszczyznach: duchowej, emocjonalnej, intelektualnej, spo\u0142ecznej i fizycznej.
<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

„Kto si\u0119 przestaje rozwija\u0107, umiera.”
Antoine de Saint-Exupéry
Wielka ksi\u0119ga m\u0105dro\u015bci
<\/em><\/p>\n

\u017beby jednak móc \u015bwiadomie podejmowa\u0107 si\u0119 takich dzia\u0142a\u0144 warto zastanowi\u0107 si\u0119 przez chwil\u0119 czym tak w\u0142a\u015bciwie jest sam rozwój. Mo\u017cemy go zdefiniowa\u0107 jako progresywny proces, a w\u0142a\u015bciwie \u0142a\u0144cuch procesów, które trwaj\u0105 w okre\u015blonym czasie. Jedne zmiany s\u0105 konsekwencj\u0105 poprzedzaj\u0105cych je zmian i zawsze wyst\u0119puj\u0105 one w okre\u015blonej, jednakowej u wszystkich kolejno\u015bci (bo trudno by by\u0142o biega\u0107, zanim nauczymy si\u0119 sta\u0107). Zmiany nast\u0119puj\u0105ce w rozwoju mo\u017cemy podzieli\u0107 na dwie kategorie: ilo\u015bciowe (przyrastanie pewnej cechy lub procesu), a tak\u017ce jako\u015bciowe (jaki\u015b proces narasta i przekszta\u0142ca si\u0119 tworz\u0105c now\u0105 jako\u015b\u0107).<\/p>\n

Jednak samo rozumienie poj\u0119cia nie wystarczy. Warto zastanowi\u0107 si\u0119 tak\u017ce na jakim etapie rozwoju jest ów m\u0142ody cz\u0142owiek, którego wychowanie powierzono nam w ZHP. Cho\u0107 instynktownie wyczuwamy, które z naszych dzia\u0142a\u0144 mog\u0105 wesprze\u0107 któr\u0105 ze sfer rozwoju, to cz\u0119sto zapominamy, \u017ce musz\u0105 by\u0107 one tak\u017ce dopasowane w\u0142a\u015bnie do tego etapu. Bo trudno przecie\u017c, \u017ceby rozwijaj\u0105ce by\u0142o dla 20-letniego w\u0119drownika pl\u0105sanie, podczas gdy w przypadku 7-letniego zucha dzia\u0142a ono bardzo stymuluj\u0105co.  <\/p>\n

Jest bardzo wiele ró\u017cnych periodyzacji procesów rozwojowych, my jednak skoncentrujemy si\u0119 tylko na jednym z nich. Podzia\u0142 ten mo\u017cna zobaczy\u0107 poni\u017cej.<\/p>\n

 <\/p>\n

Podzia\u0142 ten dokonany zosta\u0142 na podstawie analizy kolejnych etapów rozwojowych. Ka\u017cdy z wydzielonych okresów charakteryzuje si\u0119 czym innym. <\/p>\n

Jak wida\u0107 podzia\u0142 grup metodycznych w ZHP nie do ko\u0144ca odzwierciedla t\u0119 periodyzacj\u0119. Ka\u017cdy z pionów zahacza co najmniej o 2 okresy (zuchy 6-10 r.\u017c., harcerze 10-13 r.\u017c., harcerze starsi 13-16 r.\u017c.). Pod tym wzgl\u0119dem grupa w\u0119drownicza jest najbardziej ró\u017cnorodna, gdy\u017c obejmuje swym zasi\u0119giem a\u017c 3 okresy we wspomnianym podziale. Oczywi\u015bcie mo\u017ce to troch\u0119 banalny wniosek, gdy\u017c wiadome jest, \u017ce w tej grupie jest najwi\u0119ksza rozpi\u0119to\u015b\u0107 wiekowa. Warto jednak u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce je\u017celi do jednego w\u0119drowniczego worka wrzucamy m\u0142odzie\u017c od 16 do 25 roku \u017cycia, to musimy si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w niej ludzie na ró\u017cnych etapach rozwoju. Spróbujmy wi\u0119c prze\u015bledzi\u0107 ró\u017cnice rozwojowe w poszczególnych okresach. <\/p>\n

Okres dorastania (adolescencji, dojrzewania) – 12 r.\u017c. – 17 r.\u017c.<\/strong><\/p>\n

W tym okresie skupimy si\u0119 oczywi\u015bcie jedynie na przedziale nas interesuj\u0105cym, a mianowicie 16-17 r.\u017c. W tym czasie cia\u0142o finiszuje w osi\u0105gni\u0119ciu dojrza\u0142o\u015bci p\u0142ciowej. Oczywi\u015bcie w przypadku wi\u0119kszo\u015bci dziewcz\u0105t proces ten móg\u0142 zosta\u0107 zako\u0144czony ju\u017c nieco wcze\u015bniej. Rozwija si\u0119 tu bardzo dobrze sprawno\u015b\u0107 fizyczna, cia\u0142o jest proporcjonalne, a sylwetka dobrze ukszta\u0142towana. Znacznie wzrasta zainteresowane p\u0142ci\u0105 przeciwn\u0105. Budowane s\u0105 tak\u017ce silniejsze zwi\u0105zki przyja\u017ani rówie\u015bniczej. Jednak to przyja\u017anie dziewcz\u0105t s\u0105 silniejsze i cz\u0119stsze. Ich znajomo\u015bci s\u0105 te\u017c znacznie g\u0142\u0119bsze uczuciowo. <\/p>\n

M\u0142odzie\u017c zaczyna si\u0119 anga\u017cowa\u0107 w dzia\u0142ania spo\u0142eczne obejmuj\u0105ce nieco szersze kr\u0119gi, ni\u017c tylko w\u0142asne podwórko. Zaczyna dobrze funkcjonowa\u0107 w ró\u017cnych grupach i pe\u0142ni\u0107 ró\u017cne role spo\u0142eczne. Ma przekonanie, \u017ce to, co s\u0142uszne, zale\u017cy od opinii wi\u0119kszo\u015bci w danej grupie spo\u0142ecznej. Wci\u0105\u017c jednak m\u0142ody cz\u0142owiek w tym wieku potrzebuje du\u017cej autonomii.<\/p>\n

Pojawia si\u0119 g\u0142\u0119boki szacunek dla autorytetów, cho\u0107 autorytet rodziców wci\u0105\u017c jest jeszcze obni\u017cony. Stabilizuje si\u0119 natomiast system warto\u015bci i postaw. Kszta\u0142towane s\u0105 w\u0142asne idea\u0142y. Pojawia si\u0119 przekonanie, \u017ce regu\u0142y spo\u0142eczne musz\u0105 by\u0107 przestrzegane. <\/p>\n

Okres ten charakteryzuje tak\u017ce krytyczna ocena warto\u015bci spo\u0142ecznych i politycznych. M\u0142ody cz\u0142owiek zaczyna przyjmowa\u0107 swój \u015bwiatopogl\u0105d, a w swych s\u0105dach zwraca uwag\u0119 nie tylko na motywy dzia\u0142ania jednostki, ale tak\u017ce na punkt widzenia systemu spo\u0142ecznego.
 
To tak\u017ce okres kszta\u0142towania siebie, swojej osobowo\u015bci. Rozwija si\u0119 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, a m\u0142ody cz\u0142owiek sam, coraz bardziej \u015bwiadomie, stawia sobie cele i zadania \u017cyciowe. Od 15 r.\u017c. rozwija si\u0119 tak\u017ce samoocena, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce si\u0119 on ustosunkowa\u0107 do samego siebie i swojego post\u0119powania. Ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 dodatnich i ujemnych cech swojej osobowo\u015bci.<\/p>\n

Faza ta to szczyt zdolno\u015bci przyswajania wiedzy, du\u017ca jest te\u017c zdolno\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia wiadomo\u015bci z ró\u017cnych dziedzin. Cz\u0142owiek ma p\u0119d do zdobywania nowych informacji i umiej\u0119tno\u015bci. Bardzo powa\u017cnie traktuje swoje zainteresowania. Jest gotowy po\u015bwi\u0119ca\u0107 im du\u017co swojego czasu i uwagi. <\/p>\n

Nie mo\u017ce doczeka\u0107 si\u0119 wkroczenia w doros\u0142o\u015b\u0107 i bardzo dobrze ocenia siebie w tej przysz\u0142ej roli.
  <\/p>\n

Okres m\u0142odzie\u0144czy – 18 r.\u017c. – 23 r.\u017c.<\/strong><\/p>\n

Ten czasokres w ca\u0142o\u015bci mie\u015bci si\u0119 w kr\u0119gu zainteresowa\u0144 instruktorów w\u0119drowniczych. To czas, w którym osi\u0105gany jest ca\u0142kowity i ostateczny rozwój ludzkiego cia\u0142a. Ostatecznie kszta\u0142tuje si\u0119 sylwetka. Organizm jest zdrowy, odporny, sprawny fizycznie. Ku rozpaczy m\u0142odych kobiet, pod koniec tego okresu spowalniaj\u0105 si\u0119 nieco procesy metaboliczne, co powoduje przyrost tkanki t\u0142uszczowej. <\/p>\n

Ca\u0142kowicie zosta\u0142 zako\u0144czony rozwój p\u0142ciowy. Osobnicy obu p\u0142ci zdolni s\u0105 do prokreacji, wzrasta wi\u0119c znacznie pobudliwo\u015b\u0107 seksualna. Budowane zwi\u0105zki maj\u0105 znacznie powa\u017cniejszy charakter. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u0142odzi ludzie planuj\u0105 ju\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo, dzieci, wspóln\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Osi\u0105gaj\u0105 stabilno\u015b\u0107 uczu\u0107. <\/p>\n

Stabilizuj\u0105 si\u0119 kontakty z rówie\u015bnikami. Podobnie osi\u0105gaj\u0105 równowag\u0119 relacje z rodzicami. Mija ca\u0142kowity bunt przeciwko rodzicom. Nie staj\u0105 si\u0119 oni jednak na powrót najwy\u017cszymi autorytetami, ale te\u017c nie s\u0105 poddawani ca\u0142kowitej krytyce. <\/p>\n

M\u0142odzie\u017c nabiera ogromnego poczucia doros\u0142o\u015bci i samodzielno\u015bci, cho\u0107 w wi\u0119kszo\u015bci przypadków nie osi\u0105gaj\u0105 oni jeszcze ca\u0142kowitej niezale\u017cno\u015bci. Podkre\u015bla to nawet nazwa tego okresu rozwojowego. To okres m\u0142odzie\u0144czy, a wi\u0119c jeszcze nie doros\u0142y.
 
W tym czasie ko\u0144czy si\u0119 okres szkolny ponadgimnazjalny i m\u0142odzi ludzie staj\u0105 przed wyborem dalszej drogi \u017cyciowej. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 emocjonalna i powa\u017cny stosunek do \u017cycia sprzyja podejmowaniu ró\u017cnych trudnych decyzji. Decyzja o kontynuowaniu nauki na studiach dziennych przed\u0142u\u017ca nieco okres beztroski, cho\u0107 niejednokrotnie zmusza do szybkiego usamodzielnienia si\u0119. Podj\u0119cie pracy oznacza d\u0105\u017cenie do samodzielno\u015bci mniejszymi, ale skierowanymi ci\u0105gle w jedn\u0105 stron\u0119 krokami. Niezale\u017cnie od wyboru, pomocna tu b\u0119dzie z pewno\u015bci\u0105 kszta\u0142tuj\u0105ca si\u0119 w tym okresie umiej\u0119tno\u015b\u0107 korzystania z do\u015bwiadczenia.<\/p>\n

Rozwini\u0119ta zdolno\u015b\u0107 zdobywania wiedzy oraz du\u017ca pojemno\u015b\u0107 i ch\u0142onno\u015b\u0107 umys\u0142u sprzyja dalszej nauce. Doskonale rozwijaj\u0105 si\u0119 zdolno\u015bci syntezy i analizy. M\u0142ody cz\u0142owiek nie ma najmniejszych problemów w \u0142\u0105czeniu wiedzy z ró\u017cnych dziedzin \u017cycia, z wyci\u0105ganiem wniosków i przewidywaniem rezultatów ró\u017cnych dzia\u0142a\u0144. Te umiej\u0119tno\u015bci mog\u0105 by\u0107 mu ni
\nezmiernie przydatne nie tylko w pracy naukowej, ale tak\u017ce w codziennym \u017cyciu. <\/p>\n

To okres g\u0142\u0119bokiego, indywidualnego rozwoju, ale i odkrywania wewn\u0119trznej sfery cz\u0142owieka, jego \u015bwiata psychicznego.  M\u0142ody cz\u0142owiek potrafi uzewn\u0119trzni\u0107 swoje wewn\u0119trzne prze\u017cycia, mówi\u0107 o rozterkach. Cz\u0119sto zadaje pytania natury egzystencjalnej. Regulatorem zachowania s\u0105 wybrane przez jednostk\u0119 zasady etyczne. S\u0105 one dla niego niezwykle wa\u017cne. Potrafi post\u0119powa\u0107 zgodnie z nimi nawet, gdy obowi\u0105zuj\u0105ce prawo wchodzi w konflikt z tymi zasadami.<\/p>\n

Okres wczesnej doros\u0142o\u015bci – 24 r.\u017c. – 34 r.\u017c.<\/strong><\/p>\n

Wczesna doros\u0142o\u015b\u0107 wprowadza m\u0142odego cz\u0142owieka w okres ca\u0142kowitej samodzielno\u015bci. To czas, w którym studenci ko\u0144cz\u0105 pi\u0119cioletni\u0105 edukacj\u0119, rozpoczynaj\u0105 prac\u0119 i staraj\u0105 si\u0119 sta\u0107 ca\u0142kowicie samowystarczalnymi. <\/p>\n

We w pe\u0142ni ukszta\u0142towanym \u015bwiatopogl\u0105dzie znika nuta idealistyczna, a realizm w pogl\u0105dach buduje codzienna rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

Zmys\u0142y, cho\u0107 ci\u0105gle bardzo dobrze dzia\u0142aj\u0105ce, z wolna pokazuj\u0105 pierwsze oznaki zu\u017cycia. Niezdrowy styl \u017cycia i brak dba\u0142o\u015bci o cia\u0142o, a tak\u017ce niew\u0142a\u015bciwa dieta, daj\u0105 o sobie zna\u0107 w nadmiernym przyro\u015bcie tkanki t\u0142uszczowej. <\/p>\n

M\u0142ody doros\u0142y jest ju\u017c nieco do\u015bwiadczony, gotowy podejmowa\u0107 wyzwania, jego decyzje s\u0105 \u015bwiadome, jest gotów ponosi\u0107 konsekwencje swoich poczyna\u0144. <\/p>\n

Cho\u0107 ta faza rozwojowa obejmuje a\u017c dziesi\u0119cioletni okres \u017cycia, to nie jest ona a\u017c tak bardzo wewn\u0119trznie zró\u017cnicowana, jak poprzednie. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w innych organizacjach m\u0142odzie\u017cowych na \u015bwiecie ograniczenie wiekowe pokrywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie z górn\u0105 jej granic\u0105.<\/p>\n

Analizuj\u0105c powy\u017csze fazy nie mo\u017cemy oczywi\u015bcie zapomnie\u0107, \u017ce przedstawione ramy czasowe mog\u0105 ró\u017cni\u0107 si\u0119 nieco u poszczególnych osób. \u0141\u0105czy si\u0119 to oczywi\u015bcie z indywidualnym zegarem biologicznym i czynnikami zewn\u0119trznymi wp\u0142ywaj\u0105cymi na ka\u017cdego z nas. <\/p>\n

Trzeba tu tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o wspó\u0142zale\u017cno\u015bci oddzia\u0142ywania biologicznego, dojrzewania i oddzia\u0142ywania uczenia si\u0119, do\u015bwiadczenia. Jest to proces dzia\u0142aj\u0105cy w dwie strony. Im bardziej cz\u0142owiek jest dojrza\u0142y i jego rozwój jest na wy\u017cszym poziomie, tym wi\u0119cej mo\u017ce si\u0119 uczy\u0107, wi\u0119cej do\u015bwiadcza\u0107. I na odwrót. Im wi\u0119cej, do\u015bwiadczamy, uczymy si\u0119, tym bardziej jeste\u015bmy stymulowani do rozwoju.<\/p>\n

 <\/p>\n

To prawo rozwoju pokazuje nam, jak wielki mo\u017ce by\u0107 nasz wk\u0142ad w rozwój m\u0142odego cz\u0142owieka. \u017be wspieranie wszechstronnego rozwoju znaczy równie\u017c: dostarczanie mu nowych do\u015bwiadcze\u0144, umo\u017cliwianie uczenia si\u0119, pozwalanie na próbowanie. Trzeba jednak pod\u0105\u017ca\u0107 po nitce do k\u0142\u0119bka, by wspiera\u0107 kolejne fazy rozwoju w odpowiedniej kolejno\u015bci i by swoje stymulatory dostosowywa\u0107 do poziomu rozwoju wychowanków. Najwa\u017cniejsze jednak, by stymulowa\u0107 rozwój stale, bo, jak powiedzia\u0142 Antoine de Saint-Exupéry, „Kto si\u0119 przestaje rozwija\u0107, umiera.”<\/p>\n

MISJA ZHP <\/strong><\/p>\n

Nasz\u0105 misj\u0105 jest wychowywanie m\u0142odego cz\u0142owieka,
czyli wspieranie go we wszechstronnym rozwoju
i kszta\u0142towaniu charakteru przez stawianie wyzwa\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
 <\/td>\n hm. Ma\u0142gorzata Silny<\/strong> – magister pedagog, dziennikarz, trener, nauczyciel akademicki. Twórca portalu www.kragrady.ezhp.pl  Wicedyrektor Niepublicznego Centrum Doskonalenia Nauczycieli, dyrektor Polskiej Fundacji Muzycznej.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czytaj\u0105c podstawy wychowawcze ZHP ju\u017c na samym pocz\u0105tku, w misji, widzimy, \u017ce podejmowane przez nas – instruktorów – dzia\u0142ania maj\u0105 wspiera\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka w jego wszechstronnym rozwoju. Zg\u0142\u0119biaj\u0105c dokument dalej, widzimy, \u017ce ten rozwój ma si\u0119 odbywa\u0107 na pi\u0119ciu p\u0142aszczyznach: duchowej, emocjonalnej, intelektualnej, spo\u0142ecznej i fizycznej.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18527","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18527"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18527\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}