{"id":18536,"date":"2008-04-12T10:24:32","date_gmt":"2008-04-12T08:24:32","guid":{"rendered":"http:\/\/Jeste\u015bm\u0142odymcz\u0142owiekiemwkraczaj\u0105cymwdoros\u0142e\u017cycie.Zanimwniewpe\u0142niodpowiedzialnieidojrzalewkroczysz,maszdowykonaniaogromn\u0105prac\u0119.Niechcia\u0142abym,\u017cebytenar"},"modified":"2008-04-12T10:24:32","modified_gmt":"2008-04-12T08:24:32","slug":"przed-toba-duzo-pracy-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/przed-toba-duzo-pracy-3\/","title":{"rendered":"Przed tob\u0105 du\u017co pracy"},"content":{"rendered":"

<\/span>Jeste\u015b m\u0142odym cz\u0142owiekiem wkraczaj\u0105cym w doros\u0142e \u017cycie. Zanim w nie w pe\u0142ni odpowiedzialnie i dojrzale wkroczysz, masz do wykonania ogromn\u0105 prac\u0119. Nie chcia\u0142abym, \u017ceby ten artyku\u0142 zabrzmia\u0142 jak zbiór dobrych rad o wdzi\u0119cznym tytule „Jak \u017cy\u0107?”. Chcia\u0142abym zaprosi\u0107 Was w moje wspomnienia, a w\u0142a\u015bciwie wnioski z nich wyp\u0142ywaj\u0105ce. Twoje do\u015bwiadczenia mog\u0105 by\u0107 zupe\u0142nie inne. Sam zdecyduj, czy z nich skorzystasz.
<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Szukanie miejsca w spo\u0142ecze\u0144stwie. Znasz sk\u0105d\u015b to zdanie (równowa\u017cnik zdania po prawdzie)? Gdybym mia\u0142a jednym stwierdzeniem podsumowa\u0107 spo\u0142eczny rozwój ludzi w wieku 16-25 lat, to by\u0142oby to w\u0142a\u015bnie to. Szukanie swojego miejsca w \u017cyciu, swojego celu, swojej drogi. Stawianie sobie najwa\u017cniejszych \u017cyciowych pyta\u0144: po co \u017cyj\u0119? Do czego d\u0105\u017c\u0119? Jak chc\u0119 \u017cy\u0107? Szukanie miejsca rozumiane niezwykle wielop\u0142aszczyznowo – okre\u015blanie siebie i swoich granic, budowanie swoich grup – rodziny, przyjació\u0142, wybór \u015bcie\u017cki zawodowej, czy w ko\u0144cu fundamentalne: domkni\u0119cie w\u0142asnego sytemu warto\u015bci.<\/p>\n

Masz 16, 18, 20 lat. Jeste\u015b m\u0142odym cz\u0142owiekiem wkraczaj\u0105cym w doros\u0142e \u017cycie. Jednak zanim w nie w pe\u0142ni odpowiedzialnie i dojrzale wkroczysz, masz do wykonania ogromn\u0105 prac\u0119. Niezwykle cz\u0119sto mówi si\u0119 o rozwoju ma\u0142ego dziecka, o tym, co jest mu potrzebne, by mog\u0142o zacz\u0105\u0107 funkcjonowa\u0107 jako samodzielna istota spo\u0142eczna i o tym, jak wielkim cudem natury jest taka przemiana. Wiele te\u017c miejsca w dyskusji publicznej zajmuje temat prze\u0142amywania nastoletniego buntu. Jednak dopiero pisz\u0105c ten artyku\u0142 zda\u0142am sobie spraw\u0119 z tego, jak rzadko zastanawiamy si\u0119 nad tym, jak wesprze\u0107 m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0119 czy m\u0142odego ch\u0142opaka w staniu si\u0119 w pe\u0142ni samodzielnym doros\u0142ym. A to zadanie jest przynajmniej tak donios\u0142e, jak w wypadku przytoczonych wy\u017cej przyk\u0142adów.<\/p>\n

Mam 27 lat i gdy my\u015bl\u0119 o sobie, to nie czuj\u0119 si\u0119 stateczn\u0105, w pe\u0142ni ukszta\u0142towan\u0105 osob\u0105. Jestem osob\u0105 doros\u0142\u0105, jednak wiem, \u017ce dla siebie zawsze pozostaje si\u0119 troch\u0119 dzieckiem. Mam te\u017c pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 zmian, jakie we mnie przez dziesi\u0119\u0107 ostatnich lat zachodzi\u0142y. Zupe\u0142nie nie chcia\u0142abym, \u017ceby ten artyku\u0142 zabrzmia\u0142 jak zbiór dobrych rad o wdzi\u0119cznym tytule „Jak \u017cy\u0107?”. Nie tylko dlatego, \u017ce nie czuj\u0119 si\u0119 uprawomocniona do takich rad, ale przede wszystkim dlatego, \u017ce jestem g\u0142\u0119boko przekonana, \u017ce ka\u017cdy sam musi sobie odpowiedzie\u0107 na to pytanie. Chcia\u0142abym zaprosi\u0107 Was w moje wspomnienia, a w\u0142a\u015bciwie wnioski z nich wyp\u0142ywaj\u0105ce. Wa\u017cne, \u017ce to wnioski moje, pewnie podzielane przez jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 moich rówie\u015bników, jednak zapewne nie wszystkich. Twoje do\u015bwiadczenia mog\u0105 by\u0107 zupe\u0142nie inne. Sam zdecyduj, czy z nich skorzystasz.<\/p>\n

Kontakty z rodzicami<\/strong>
W psychologii rozwojowej wiek 16-18 lat okre\u015blany jest jako czas domykania tak zwanego m\u0142odzie\u0144czego buntu. Powoli zaczyna zale\u017ce\u0107 Ci na dogadywaniu si\u0119 z rodzicami. Zaczynasz dostrzega\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bciwie to bardziej op\u0142aca si\u0119 mie\u0107 ich po swojej stronie. Na pewno nadal do\u015b\u0107 silne jest w Tobie ch\u0119\u0107 autonomii i samostanowienia. Zapewne cz\u0119sto na tym tle dochodzi do sporów mi\u0119dzy Wami. Nieuchronnie zbli\u017ca si\u0119 trudny moment dla Was wszystkich – pocz\u0105tek studiów cz\u0119sto to\u017csamy z wyprowadzeniem si\u0119.<\/p>\n

•  Uwierz – oni nie maj\u0105 z\u0142ych ch\u0119ci. Wszystkie nakazy, zakazy i normy bior\u0105 si\u0119 z ich troski o Ciebie. Spróbuj si\u0105\u015b\u0107 i porozmawia\u0107. B\u0105d\u017a otwarty na argumenty. Wspólnie zastanówcie si\u0119 nad rozwi\u0105zaniami, które z jednej strony dadz\u0105 rodzicom poczucie bezpiecze\u0144stwa, a z drugiej Tobie pozwol\u0105 na swobod\u0119 i podejmowanie decyzji.
•  Rodzic te\u017c cz\u0142owiek – ma prawo do b\u0142\u0119dów. Mi niezwykle trudno by\u0142o zrozumie\u0107, \u017ce nie mam prawa oczekiwa\u0107 od moich rodziców wi\u0119cej, ni\u017c oczekuj\u0119 od samej siebie. Sobie dawa\u0142am prawo do ludzkich s\u0142abo\u015bci – oni w moich oczach go nie mieli.
•  Dla Twoich rodziców ten okres tak\u017ce jest szalenie trudny – w ci\u0105gu kilku lat z osoby potrzebuj\u0105cej ich sta\u0142e\u015b si\u0119 samodzieln\u0105 jednostk\u0105, zwykle g\u0142o\u015bno dopominaj\u0105c\u0105 si\u0119 o swoje prawa. Maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce od tej pory coraz mniej b\u0119dziesz potrzebowa\u0142 ich troski i opieki, a przez to coraz trudniej b\u0119dzie okaza\u0107 im swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Ciebie. Nie bój si\u0119 okazywa\u0107 uczu\u0107. Mo\u017ce warto wspomnie\u0107 im, jak bardzo ich kochasz?
• Dotrzymuj s\u0142owa. Zaufanie jest podstaw\u0105 budowania wszelkich kontaktów mi\u0119dzyludzkich.
• Pono\u015b odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje decyzje. Musisz si\u0119 zdecydowa\u0107 – jeste\u015b dzieckiem czy doros\u0142ym? Doros\u0142y dzia\u0142a \u015bwiadomie i przyjmuje na siebie konsekwencje dzia\u0142a\u0144, które podejmuje.

Relacje z rówie\u015bnikami<\/strong>
Porzucasz aktywno\u015b\u0107 w szerokiej grupie rówie\u015bniczej na rzecz budowania bli\u017cszych relacji z garstk\u0105 zaufanych osób. Ich zdanie jest dla Ciebie wa\u017cne, jednak jeste\u015b ju\u017c w stanie znie\u015b\u0107 konstruktywn\u0105 krytyk\u0119 z ich strony. Uczysz si\u0119 rozwi\u0105zywa\u0107 spory, uwra\u017cliwiasz si\u0119 na innych cz\u0142onków grupy. Coraz silniej i intensywniej interesujesz si\u0119 p\u0142ci\u0105 przeciwn\u0105. Cz\u0119sto wolisz sp\u0119dza\u0107 czas z ukochan\u0105 czy ukochanym, a nie z ca\u0142\u0105 paczk\u0105 przyjació\u0142, jak by\u0142o kilka lat temu. Budujesz coraz bli\u017csze i trwalsze relacje. Inicjujesz \u017cycie seksualne.<\/p>\n

• Okazuj szacunek. Zawsze zastanów si\u0119, jak sam chcia\u0142by\u015b zosta\u0107 potraktowany w sytuacji, w której stawiasz innych.
• W sytuacjach trudnych pozwól opa\u015b\u0107 emocjom, nim podejmiesz wi\u0105\u017c\u0105ce decyzje. Cz\u0119sto w nerwach podejmujemy dzia\u0142ania i decyzje radykalne, maj\u0105ce niewiele wspólnego z tym jak zachowaliby\u015bmy si\u0119 w normalnych warunkach. Konsekwencje takich dzia\u0142a\u0144 mog\u0105 by\u0107 trudne do naprawienia.
• Jak ka\u017cdy, masz swoje wady. Dobrze, gdy bliskie osoby mówi\u0105 Ci o nich, bo pozwala to z jednej strony pracowa\u0107 nad sob\u0105, a z drugiej jest dowodem zaufania. Ty sam przecie\u017c nie ka\u017cdemu powiedzia\u0142by\u015b przykre rzeczy w twarz.
• B\u0105d\u017a szczery, ale pami\u0119taj, \u017ce szczero\u015b\u0107 nie polega na mieszaniu kogo\u015b z b\u0142otem. B\u0105d\u017a sprawiedliwy. Bardzo rzadko racja jest po jednej stronie.
• Nie bój si\u0119 okazywa\u0107 uczu\u0107. Mów, gdy Ci na kim\u015b zale\u017cy.
• Bierz odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje kroki podejmowane wzgl\u0119dem drugiej p\u0142ci. Mów o prawdziwych uczuciach. Pami\u0119taj, \u017ce to jak si\u0119 zachowujesz wobec p\u0142ci przeciwnej mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na ca\u0142e przysz\u0142e \u017cycie Twojej drugiej po\u0142ówki.
• Nie wy\u015bmiewaj i nie bagatelizuj uczu\u0107 drugiej strony. Nie tak \u0142atwo jest stan\u0105\u0107 przed kim\u015b i powiedzie\u0107 „Zale\u017cy mi na Tobie”. Taka odwaga zas\u0142uguje na docenienie i szczer\u0105 odpowied\u017a.
• Je\u017celi podejmujesz wspó\u0142\u017cycie p\u0142ciowe, zabezpiecz si\u0119. Unikniesz nie tylko nieplanowanej ci\u0105\u017cy, ale tak\u017ce niepokoju i nerwów zwi\u0105zanych z brakiem pewno\u015bci.<\/p>\n

System warto\u015bci<\/strong>
Budujesz swój system warto\u015bci. Stawiasz sobie pytania natury egzystencjalnej – o sens \u015bwiata, istnienia, o to, jak \u017cy\u0107. Wpojony we wcze\u015bniejszych latach zbiór nakazów i zakazów zamieniasz na uwewn\u0119trznione drogowskazy. Stawiasz sobie cele i warto\u015bciujesz je. Poszukujesz autorytetów.<\/p>\n

• Nie bój si\u0119 stawia\u0107 trudnych pyta\u0144. Nie na wszystkie od razu znajdziesz odpowied\u017a, jednak, je\u015bli \u015bwiadomie ich nie postawisz, odpowied\u017a nie przyjdzie nigdy.
• Poznawaj ró\u017cne punkty widzenia. Daj ludziom prawo do odmiennego patrzenia na ró\u017cne sprawy. Naprawd\u0119, nie zawsze musisz mie\u0107 racj\u0119.
• \u015awiat rzadko bywa bia\u0142o-czarny. S\u0105 tacy, który twierdz\u0105, \u017ce nigdy taki nie bywa. Staraj si\u0119 patrze\u0107 z ró\u017cnych punktów widzenia na to, co dzieje si\u0119 doko\u0142a Ciebie.
• Czasem warto pos\u0142ucha\u0107 innych. Rób to jak najcz\u0119\u015bciej.
• Czytaj ksi\u0105\u017cki, ogl\u0105daj filmy, bywaj w teatrze. Obcuj ze sztuk\u0105 i kultur\u0105 – tam znajdziesz wiele pyta\u0144 i jeszcze wi\u0119cej odpowiedzi.
• Daj sobie prawo do zmiany zdania. W ko\u0144cu tylko krowa go nie zmienia.
 
I na koniec:<\/strong>
Nie bój si\u0119 pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dów. Ka\u017cdy jeden da Ci ni
\ne tylko niesamowicie wiele wiedzy o sobie, ale tak\u017ce si\u0142y na przysz\u0142o\u015b\u0107. Bo, jak pisa\u0142a Cathy Kelly: W rzeczywisto\u015bci mo\u017cesz jeszcze by\u0107 wszystkim. Zdoby\u0107 zupe\u0142nie inne umiej\u0119tno\u015bci. Znale\u017a\u0107 nowe pasje i nieznan\u0105 dot\u0105d satysfakcj\u0119, a nawet zmieni\u0107 siebie i sta\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie kim\u015b innym, ni\u017c by\u0142e\u015b. Przygoda Twojego Jutra zale\u017cy tylko od Ciebie i nigdy nie jest na ni\u0105 za pó\u017ano. Nie jeste\u015b "sko\u0144czony" – zawsze mo\u017cesz zacz\u0105\u0107.<\/p>\n


<\/strong><\/p>\n\n\n\n
 <\/td>\n phm. Martyna Tochowicz<\/strong> – instruktorka Zespo\u0142u W\u0119drowniczego GK ZHP, instruktorka HSR. Socjolo\u017cka i trenerka. Niedawno obroni\u0142a prac\u0119 magistersk\u0105 dotycz\u0105c\u0105 trajektorii konfliktu. <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeste\u015b m\u0142odym cz\u0142owiekiem wkraczaj\u0105cym w doros\u0142e \u017cycie. Zanim w nie w pe\u0142ni odpowiedzialnie i dojrzale wkroczysz, masz do wykonania ogromn\u0105 prac\u0119. Nie chcia\u0142abym, \u017ceby ten artyku\u0142 zabrzmia\u0142 jak zbiór dobrych rad o wdzi\u0119cznym tytule „Jak \u017cy\u0107?”. Chcia\u0142abym zaprosi\u0107 Was w moje wspomnienia, a w\u0142a\u015bciwie wnioski z nich wyp\u0142ywaj\u0105ce. Twoje do\u015bwiadczenia mog\u0105 by\u0107 zupe\u0142nie inne. Sam […]<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18536","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18536"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18536\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}