<\/p>\n
Portugalia na pewno jest krajem, w kt\u00f3rym o ile mo\u017ce niekoniecznie musimy si\u0119 od razu zakocha\u0107, ale z kt\u00f3rego z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem nie b\u0119dziemy chcieli szybko wyjecha\u0107.\u2026czyli jak mo\u017cna zgin\u0105\u0107 w \u015brodku miasta nie znaj\u0105c zwyczaj\u00f3w.<\/strong> Sierpniowe s\u0142o\u0144ce o\u015blepia swoim jasnym blaskiem, pomimo \u017ce na portugalskim zegarku dopiero 9 rano.<\/p><\/blockquote>\n A zaledwie kilkana\u015bcie dni wcze\u015bniej zbli\u017ca\u0142em si\u0119 do l\u0105dowania na portugalskiej ziemi samolotem powszechnie znanej irlandzkiej linii lotniczej. Laguna w okolicach Faro w najbardziej turystycznym i bardzo s\u0142onecznym regionie Algarve z wysoko\u015bci obni\u017caj\u0105cego lot samolotu jest naprawd\u0119 fantastyczna. Pi\u0119kny b\u0142\u0119kitny ocean i za chwil\u0119 pojawia si\u0119 czerwona jak ceg\u0142a ziemia, kt\u00f3ra ci\u0105gnie si\u0119 po obu stronach pasa startowego. Od razu trudno nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce i klimat tu inny, i ro\u015blinno\u015b\u0107, bo rzucaj\u0105 si\u0119 w oczy wysokie palmy, a sierpniowe s\u0142o\u0144ce o\u015blepia swoim jasnym blaskiem, pomimo \u017ce na portugalskim zegarku dopiero 9 rano. Po wyj\u015bciu z lotniska szybko otrz\u0105sn\u0105\u0142em si\u0119 z pierwszego szoku zwi\u0105zanego z podr\u00f3\u017c\u0105 i pobytem oko\u0142o 3 tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od Polski. Znalaz\u0142em odpowiedni autobus (od razu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Portugalczycy s\u0105 \u017cyczliwi dla obcokrajowc\u00f3w i s\u0142u\u017c\u0105 informacj\u0105, nawet je\u017celi nie znaj\u0105 \u015bwietnie angielskiego) i pojecha\u0142em na dworzec autobusowy w Faro, sk\u0105d mia\u0142em uda\u0107 si\u0119 prosto do Evory. I tutaj od razu rzuci\u0142a si\u0119 znacz\u0105ca r\u00f3\u017cnica kulturowa. Je\u017celi kto\u015b my\u015bla\u0142, \u017ce w Polsce kr\u00f3luj\u0105 piraci drogowi, to w Portugalii niemal ka\u017cdy kierowca jest kr\u00f3lem i bogiem.<\/p>\n Siedzia\u0142em w autokarze na miejscu pasa\u017cera za plecami kierowcy obok jakiej\u015b m\u0142odej Portugalki. Miejsce zgodnie z numerem na bilecie wskaza\u0142 mi bardzo uprzejmie kierowca, obok miejsce kolejne zgodnie ze swoim biletem zaj\u0119\u0142a owa Portugalka, a po drugiej stronie pani z dzieckiem, a z ty\u0142u nie by\u0142o ani jednej osoby. Obowi\u0105zuje zatem zazwyczaj zasada, \u017ce mam swoje miejsce i ani mi w g\u0142owie szukania innego. Jak tylko wyjechali\u015bmy przez ciasny wyjazd z dworca napotka\u0142em niecodzienn\u0105 sytuacj\u0119: kierowca autokaru chc\u0105c skr\u0119ci\u0107 w lewo w ciasn\u0105 uliczk\u0119 (kt\u00f3ra mimo tego \u017ce by\u0142a ciasna, to jednak i tak by\u0142a dwukierunkowa \u2013 ale to p\u00f3\u017aniej mia\u0142em si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce to norma w tym kraju) widocznie da\u0142 za du\u017co gazu przy tym manewrze, co spowodowa\u0142o, \u017ce musia\u0142 wjecha\u0107 na ca\u0142y chodnik (co prawda do\u015b\u0107 w\u0105ski), a przechodz\u0105cy obok m\u0119\u017cczyzn\u0105 unikaj\u0105c jednak przewidywalnie nieprzyjemnego starcia z pojazdem zosta\u0142 zmuszony do przyci\u015bni\u0119cia si\u0119 plecami do pobliskiego budynku. Wtedy kierowca ze sprawno\u015bci\u0105 mistrza kierownicy omin\u0105\u0142 przechodnia i szybko wr\u00f3ci\u0142 na w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119. Na usprawiedliwienie portugalskiego sposobu je\u017cd\u017cenia mo\u017cna jednak zaznaczy\u0107, \u017ce tutejsi kierowcy s\u0105 bardzo pewni i posiadaj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 kontrolowania pojazdu przy r\u00f3\u017cnych spotykaj\u0105cych ich sytuacjach.<\/p>\n Warto od razu wspomnie\u0107 o innych obserwacjach dotycz\u0105cych ruchu drogowego w Portugalii. Ot\u00f3\u017c co\u015b takiego jak parkowanie w niedozwolonych miejscach chyba nie istnieje. Portugalczyk (a w\u0142a\u015bciwie to dotyczy chyba ka\u017cdego \u201epo\u0142udniowca\u201d) potrafi zaparkowa\u0107 wsz\u0119dzie, a co wi\u0119cej, jeszcze stamt\u0105d p\u00f3\u017aniej wyjecha\u0107. Taki laik w sztuce parkowania jak ja, nie\u015bwiadomy przybysz z Polski, mo\u017ce tylko patrze\u0107 z nieukrywanym zdziwieniem, gdy samoch\u00f3d zatrzymuje si\u0119 na przej\u015bciu dla pieszych, du\u017ca ci\u0119\u017car\u00f3wka zatrzymuje si\u0119 na skrzy\u017cowaniu zas\u0142aniaj\u0105c sygnalizacj\u0119 \u015bwietln\u0105 dla pieszych albo jak jeden samoch\u00f3d postawiony w poprzek blokuje ca\u0142kowicie pozostawione przy murze trzy inne samochody, co mo\u017ce na przyk\u0142ad rano sko\u0144czy\u0107 si\u0119 przera\u017aliwym, nieustannym, pi\u0119ciominutowym klaksonem i ewentualnym nawo\u0142ywaniem z \u201epro\u015bb\u0105\u201d o przestawienie samochodu.<\/p>\n Normaln\u0105 rzecz\u0105 jest te\u017c podirytowanie portugalskich kierowc\u00f3w przejawiaj\u0105ce si\u0119 w g\u0142o\u015bnych komentarzach albo cz\u0119stym u\u017cywaniu klaksonu w korkach. Natomiast w Vila Nova de Gaia (bo tak\u0105 oficjaln\u0105 nazw\u0119 nosi prawobrze\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 miasta powszechnie w ca\u0142o\u015bci nazywanego jako Porto, a w kt\u00f3rej to cz\u0119\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 piwnice z najs\u0142ynniejszym portugalskim trunkiem zwanym \u201eporto\u201d) ulice s\u0105 tak ciasne, \u017ce z trudem mo\u017cna przejecha\u0107 tam samochodem osobowym, lecz kierowcy miejscowych autobus\u00f3w potrafi\u0105 nie do\u015b\u0107, \u017ce umiej\u0119tnie si\u0119 ostrzega\u0107 tr\u0105bi\u0105c zawczasu na ka\u017cdym du\u017cym zakr\u0119cie, kt\u00f3ry zazwyczaj b\u0119dzie na drodze prowadz\u0105cej serpentynami na strom\u0105 g\u00f3r\u0119 lub z g\u00f3ry, to ci sami kierowcy niczym niewzruszeni i z najwy\u017cszym spokojem wymijaj\u0105 si\u0119 na zakr\u0119cie na w\u0105skiej uliczce, czego \u015blady wida\u0107 na murach okalaj\u0105cych ulice w postaci wy\u017c\u0142obionych zarysowa\u0144 pozostawionych po kontakcie wystaj\u0105cych bocznych lusterek z powierzchni\u0105 \u015bciany. I oczywi\u015bcie na tej samej trasie mo\u017cna napotka\u0107 pieszych, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c musz\u0105 by\u0107 wymini\u0119ci\u2026<\/p>\n Lawirowanie w\u015br\u00f3d ostrych zakr\u0119t\u00f3w nie przeszkadza\u0142o ma\u0142\u017ce\u0144stwu Portugalczyk\u00f3w, aby zatrzyma\u0107 si\u0119 na \u015brodku drogi i zabra\u0107 „na stopa” troje polskich turyst\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n W obliczu takiego stanu rzeczy nie spos\u00f3b nie przywo\u0142a\u0107 w tym miejscu znanej drogi w Sintrze (malownicza miejscowo\u015b\u0107 \u201ekr\u00f3lewska\u201d w pobli\u017cu Lizbony) prowadz\u0105cej do Pal\u00e1cio National da Pena (ogromnego obiektu architektoniczno-parkowego, nad kt\u00f3rym zachwyca\u0142 si\u0119 sam Ryszard Strauss) po\u0142o\u017conego na wysokiej g\u00f3rze, do kt\u00f3rej prowadzi serpentynowa droga, przy powrocie zmuszaj\u0105ca niemal do ci\u0105g\u0142ego u\u017cywania hamulca i lawirowania w\u015br\u00f3d ostrych zakr\u0119t\u00f3w, co wcale nie przeszkadza\u0142o ma\u0142\u017ce\u0144stwu Portugalczyk\u00f3w, aby zatrzyma\u0107 si\u0119 na \u015brodku drogi, prze\u0142o\u017cy\u0107 desk\u0119 surfingow\u0105 syna do baga\u017cnika i zabra\u0107 \u201ena stopa\u201d troje polskich turyst\u00f3w, gdy za plecami zosta\u0142a zatarasowana droga i do d\u0142ugiego sznura pojazd\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142 nawet miejski autobus, kt\u00f3ry nadci\u0105gn\u0105\u0142 z impetem zza zakr\u0119tu\u2026<\/p>\n I aby dope\u0142ni\u0107 wra\u017cenia dotycz\u0105ce zasad poruszania si\u0119 po drogach i chodnikach, to oczywi\u015bcie ruch pieszych na przej\u015bciach rz\u0105dzi si\u0119 jak\u0105\u015b chyba tylko Portugalczykom znan\u0105 logik\u0105, bo o ile zdarzy si\u0119, \u017ce zielone \u015bwiat\u0142o zapali si\u0119 w ko\u0144cu (\u201eno w ko\u0144cu\u2026!!!\u201d) i b\u0119dzie mo\u017cna przej\u015b\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 ulicy bez obawy, ze kto\u015b zaraz na ciebie wjedzie, to jednak \u015bwiat\u0142o czerwone nie zmusza wcale wi\u0119kszo\u015bci przechodni\u00f3w (przy du\u017cym udziale nawet os\u00f3b starszych) do zatrzymania si\u0119 przy jezdni, ale wr\u0119cz przeciwnie, o ile zbli\u017caj\u0105ce samochody znajduj\u0105 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci pozwalaj\u0105cej kieruj\u0105cemu na dostrze\u017cenie przechodnia i zwolnienie w odpowiednim (ostatnim\u2026?) momencie, to niewielu waha si\u0119 przed decyzj\u0105 przej\u015bcia na czerwonym.<\/p>\n Wr\u00f3\u0107my jeszcze na chwil\u0119 do mojej podr\u00f3\u017cy do Evory. Ot\u00f3\u017c by\u0142 to dobry spos\u00f3b na poznanie krajobrazu po\u0142udniowej Portugalii w letnim s\u0142o\u0144cu. Gdy wyjechali\u015bmy z turystycznych miasteczek w regionie Algarve, skierowali\u015bmy si\u0119 na p\u00f3\u0142noc, a za oknem by\u0142o wida\u0107 zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 proporcj\u0119 mi\u0119dzy palmami i d\u0119bem korkowym, kt\u00f3rego czym bli\u017cej regionu Alentejo, tym wi\u0119cej. Ponadto trawa koloru \u017c\u00f3\u0142tego lub spalonego z licznymi suchymi krzewami. Po ponad 5 godzinach jazdy autobusem prowadzonym przez wyda\u0142o si\u0119 dowcipnego kierowc\u0119, o czym wnioskowa\u0142em po widoku zwijaj\u0105cych si\u0119 ze \u015bmiechu innych pasa\u017cer\u00f3w, dotar\u0142em do Evory, stolicy regionu Alentejo, \u201ewy\u015bmiewanego\u201d mi\u0119dzy innymi przez niekt\u00f3rych mieszka\u0144c\u00f3w Lizbony czy Porto za leniwe i niespieszne usposobienie tutejszych ludzi, o czym sam w pewnej mierze przekona\u0142em si\u0119 p\u00f3\u017aniej, pr\u00f3buj\u0105c naiwnie co\u015b za\u0142atwi\u0107 w czasie sjesty. Cho\u0107 trzeba przyzna\u0107, \u017ce sjesta na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim jest \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 i nikt nie \u015bmie nawet jej narusza\u0107 jakimkolwiek po\u015bpiechem lub wysi\u0142kiem.<\/p>\n Niekt\u00f3re Portugalki s\u0105 ubrane przy ponad 30-stopniowym upale w d\u0142ugie czarne sp\u00f3dnice i czarne bluzki, cz\u0119sto z g\u0142ow\u0105 przewi\u0105zan\u0105 czarn\u0105 chust\u0105.<\/p><\/blockquote>\n W Evorze i tym samym regionie Alentejo sp\u0119dzi\u0142em ponad miesi\u0105c spotykaj\u0105c wielu sympatycznych nauczycieli staraj\u0105cych si\u0119 nauczy\u0107 nas portugalskiego, \u017cywio\u0142owe sprz\u0105taczki w tutejszym akademiku oraz kulturalnych na co dzie\u0144 ochroniarzy. Evora jest ma\u0142o znanym miejscem w\u015br\u00f3d turyst\u00f3w, co sprawia, \u017ce nie ma w nim przepe\u0142nienia, a \u017cycie momentami wydaje si\u0119 sielankowe. Ale trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce to r\u00f3wnie\u017c najbiedniejszy region Portugalii, w kt\u00f3rym mo\u017cna jeszcze odnale\u017a\u0107 wi\u0119cej element\u00f3w kultury tradycyjnej, czego symbolem s\u0105 chyba niekt\u00f3re Portugalki ubrane przy ponad 30-stopniowym upale w d\u0142ugie czarne sp\u00f3dnice i czarne bluzki, cz\u0119sto z g\u0142ow\u0105 przewi\u0105zan\u0105 czarn\u0105 chust\u0105. A ta czer\u0144 niezwykle kontrastuje ze zwykle niskimi domami o \u015bnie\u017cnobia\u0142ych \u015bcianach (cho\u0107 okre\u015blenie to w tym miejscu mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 \u201ez\u0142o\u015bliwe\u201d, zwa\u017cywszy, \u017ce z opowiada\u0144 samych Portugalczyk\u00f3w mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce \u015bnieg tu widzi co czwarte pokolenie mieszka\u0144c\u00f3w, a w lipcu w pobliskim Monsaraz, miasteczku po\u0142o\u017conym na skalistym szczycie ponad dolin\u0105 rzeki Gwadiany b\u0119d\u0105c\u0105 w tym miejscu granic\u0105 portugalsko-hiszpa\u0144sk\u0105, temperatura si\u0119ga 46 stopni).<\/p>\n Portugalia na pewno jest krajem, w kt\u00f3rym o ile mo\u017ce niekoniecznie musimy si\u0119 od razu zakocha\u0107, ale z kt\u00f3rego z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem nie b\u0119dziemy chcieli szybko wyjecha\u0107. Wed\u0142ug mnie po\u0142\u0105czenie pospolitego charakteru cz\u0142owieka portugalskiego z cz\u0142owiekiem polskim lub innym z Europy Wschodniej przynios\u0142oby niespotykan\u0105 mutacj\u0119 pe\u0142n\u0105 wewn\u0119trznych sprzeczno\u015bci\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Portugalia na pewno jest krajem, w kt\u00f3rym o ile mo\u017ce niekoniecznie musimy si\u0119 od razu zakocha\u0107, ale z kt\u00f3rego z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem nie b\u0119dziemy chcieli szybko wyjecha\u0107.\u2026czyli jak mo\u017cna zgin\u0105\u0107 w \u015brodku miasta nie znaj\u0105c zwyczaj\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[695,195],"class_list":["post-18781","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-portugalia","tag-wyjdz-w-swiat"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18781"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22248,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18781\/revisions\/22248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSiedz\u0105c w\u015br\u00f3d niez\u0142ej gromadki os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w Europy, s\u0142ucha\u0142em piosenki Cesarii Evory, w kt\u00f3rej refren sk\u0142ada si\u0119 przede wszystkim, tak jak w wi\u0119kszo\u015bci piosenek \u201efado\u201d, z jednego charakterystycznego portugalskiego s\u0142owa: saudade, saudade, saudade\u2026 (co mo\u017ce oznacza\u0107 \u201enostalgia\u201d lub \u201et\u0119sknota\u201d). Spokojny g\u0142os ciemnosk\u00f3rego kolegi\u2026 snuje si\u0119 melodia przy d\u017awi\u0119ku gitary sklejonej ta\u015bm\u0105 do papieru. \u015apiewa Vlademir Lenine \u2013 jego ojciec by\u0142 marynarzem na statkach dalekomorskich i widocznie zawita\u0142 kiedy\u015b do jakiego\u015b Archangielska, a pami\u0105tk\u0105 z pobytu uczyni\u0142 imi\u0119 swojego syna. Sam imiennik wodza rewolucji nie zna powodu tej oryginalno\u015bci. W\u0142a\u015bciwie to jest on \u201ecabo-verdiano\u201d, czyli mieszka\u0144cem Wysp Zielonego Przyl\u0105dka, a w Evorze \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym rozpoczyna si\u0119 ta opowie\u015b\u0107 \u2013 ko\u0144czy studia chemiczne. I \u017ceby s\u0142owa \u201eEvora\u201d nie zabrak\u0142o, trzeba doda\u0107, \u017ce wszystko dzieje si\u0119 par\u0119 dni po zwyci\u0119stwie na olimpiadzie w Pekinie portugalskiego lekkoatlety Nelsona Evory, nota bene urodzonego na \u201eCabo Verde\u201d. Wiecz\u00f3r, gitara, odg\u0142osy mieszaj\u0105cych si\u0119 kilku j\u0119zyk\u00f3w, nowi znajomi\u2026 Opowie\u015b\u0107 ma swoj\u0105 atmosfer\u0119 nieco z przyg\u00f3d \u201eodkrywc\u00f3w Nowego \u015awiata\u201d. Wszystko wydaje si\u0119 ciekawe, inne\u2026<\/p>\n