{"id":18828,"date":"2009-02-19T21:40:27","date_gmt":"2009-02-19T19:40:27","guid":{"rendered":"http:\/\/Pewnegowieczorumamapowiedzia\u0142a,\u017cemadlamnieniespodziank\u0119,aleprzeddziewi\u0119tnast\u0105musz\u0119by\u0107umytyw\u0142ó\u017cku.Dziewi\u0119cioletniMaciu\u015bzmobilizowanywtensposóbszybkosi\u0119umy\u0142,przebra\u0142si\u0119wpi\u017cam\u0119izakopa\u0142wpo\u015bcieli\u0142ó\u017cko-p&o"},"modified":"2015-08-14T00:03:19","modified_gmt":"2015-08-13T22:03:19","slug":"ksiazki-ktore-nas-tworza-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/ksiazki-ktore-nas-tworza-3\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re nas tworz\u0105"},"content":{"rendered":"

Pewnego wieczoru mama powiedzia\u0142a, \u017ce ma dla mnie niespodziank\u0119. Przystawi\u0142a do \u0142\u00f3\u017cka krzes\u0142o, usiad\u0142a, roz\u0142o\u017cy\u0142a na kolanach opas\u0142e tomiszcze z po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ymi kartkami i zacz\u0119\u0142a czyta\u0107.<\/span><\/span><\/span><\/strong> <\/b><\/p>\n

– Rok 1647 by\u0142 to dziwny rok, w kt\u00f3rym rozmaite znaki na niebie i ziemi zwiastowa\u0142y jakowe\u015b kl\u0119ski i nadzwyczajne zdarzenia.
\nWsp\u00f3\u0142cze\u015bni kronikarze wspominaj\u0105, i\u017c z wiosny szara\u0144cza w nies\u0142ychanej ilo\u015bci wyroi\u0142a sie z Dzikich P\u00f3l i zniszczy\u0142a zasiewy i trawy, co by\u0142o przepowiednia napad\u00f3w tatarskich. Latem zdarzy\u0142o sie wielkie za\u0107mienie s\u0142o\u0144ca, a wkr\u00f3tce potem kometa pojawi\u0142a sie na niebie. W Warszawie widywano te\u017c nad miastem mogi\u0142\u0119 i krzy\u017c ognisty w ob\u0142okach; odprawiano wiec posty i dawano ja\u0142mu\u017cny, gdy\u017c niekt\u00f3rzy twierdzili, ze zaraza spadnie na kraj i wygubi rodzaj ludzki\u2026<\/em><\/p>\n

\n

Nad ksi\u0105\u017ck\u0105 sp\u0119dza\u0142em ca\u0142e wieczory, a za dnia (by\u0142a to zima) ubrany w ci\u0119\u017ck\u0105 zimow\u0105 kurtk\u0119, bia\u0142e kalosze i futrzan\u0105 czapk\u0119 rozbija\u0142em kijem lodowe bry\u0142y krzycz\u0105c \u201eJarema! Jarema!\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Tak zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja Wielka Przygoda \u2013 wspomina Maciek Pietraszczyk, szef Wydzia\u0142u Specjalno\u015bci GK ZHP – Otworzy\u0142 si\u0119 przede mn\u0105 \u015bwiat sienkiewiczowskiej \u201eTrylogii\u201d. Zna\u0142em go co prawda z serialu \u201ePrzygody pana Micha\u0142a\u201d, ale by\u0142a to znajomo\u015b\u0107 jak zza szyby turystycznego autokaru. Widzia\u0142em, ale nie wiedzia\u0142em co widz\u0119. Tekst ksi\u0105\u017cki pozwala\u0142 zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w cuchn\u0105ce \u0142ojowymi \u015bwiecami dworzyszcza kresowej szlachty stoj\u0105cej na najwi\u0119kszym w jej dziejach rozdro\u017cu.
\nMama przeczyta\u0142a mi tylko kilka pierwszych rozdzia\u0142\u00f3w. Do pojmania pana Skrzetuskiego przez Tatar\u00f3w. Po kilku dniach, kiedy zobaczy\u0142a, \u017ce ksi\u0105\u017cka mnie wci\u0105gn\u0119\u0142a, przesta\u0142a czyta\u0107 wymawiaj\u0105c si\u0119 obowi\u0105zkami. Zasugerowa\u0142a, \u017cebym czyta\u0142 sam, a je\u015bli b\u0119dzie mi trudno, to ona pomo\u017ce.
\nOtworzy\u0142em pachn\u0105c\u0105 antykwariatem ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3rej szczeg\u00f3lny urok polega\u0142 na tym, \u017ce by\u0142o to wydanie z lat trzydziestych XX wieku. By\u0142a stara i m\u00f3wi\u0142a o dawnych czasach. \u017b\u00f3\u0142te, pop\u0119kane kartki kry\u0142y wiele tajemnic, jak cho\u0107by brunatne plamy i s\u0142odkawy zapach krwi na stronie opisuj\u0105cej \u015bmier\u0107 starego Barabasza\u2026
\nNad ksi\u0105\u017ck\u0105 sp\u0119dza\u0142em ca\u0142e wieczory, a za dnia (by\u0142a to zima) ubrany w ci\u0119\u017ck\u0105 zimow\u0105 kurtk\u0119, bia\u0142e kalosze i futrzan\u0105 czapk\u0119 rozbija\u0142em kijem lodowe bry\u0142y krzycz\u0105c \u201eJarema! Jarema!\u201d.<\/p>\n

\n

\n

\n

***<\/p>\n

\n

Co chwila wi\u0119c zak\u0142ada\u0142em efemeryczne tajne zrzeszenia, kt\u00f3re zazwyczaj po spotkaniu za\u0142o\u017cycielskim szybko si\u0119 rozpada\u0142y.<\/p>\n<\/blockquote>\n

– To pewnie jak powiem, \u017ce ksi\u0105\u017ck\u0105 mojego dzieci\u0144stwa by\u0142o \u201eTop Gun, ameryka\u0144skie asy przestworzy\u201d to nie b\u0119dzie pasowa\u0142o \u2013 pr\u00f3buje si\u0119 wykr\u0119ci\u0107 Filip Springer, redaktor naczelny \u201eNa Tropie\u201d. Gdy m\u00f3wi\u0119 mu, \u017ce nie bardzo zastanawia si\u0119 chwil\u0119 i m\u00f3wi \u2013 Zdecydowanie Edmund Niziurski, mi\u0119dzy innymi chyba dzi\u0119ki niemu zosta\u0142em najpierw zuchem, a potem harcerzem. W niemal wszystkich ksi\u0105\u017ckach Niziurskiego, a zw\u0142aszcza w ukochanym \u201eSi\u00f3dmym Wtajemniczeniu\u201d ch\u0142opaki zawi\u0105zywali jakie\u015b bandy, tajne organizacje, sekretne zrzeszenia. Razem byli silni, wspierali si\u0119 i mieli fantastyczne przygody. A ja jako dzieciak mia\u0142em siln\u0105 potrzeb\u0119 przynale\u017cno\u015bci do jakiej\u015b grupy, a sytuacj\u0105 idealn\u0105 dla mnie by\u0142o, gdy przynale\u017cno\u015b\u0107 do jakiej\u015b stworzonej bandy wi\u0105za\u0142a si\u0119 z jej kierowaniem. Co chwila wi\u0119c zak\u0142ada\u0142em efemeryczne tajne zrzeszenia, kt\u00f3re zazwyczaj po spotkaniu za\u0142o\u017cycielskim szybko si\u0119 rozpada\u0142y. To by\u0142 pow\u00f3d mojej \u017cyciowej pora\u017cki w tamtym okresie. A w \u201eSi\u00f3dmym Wtajemniczeniu\u201d Matysy zdobywali tajemnicz\u0105 Twierdz\u0119 Persil i ja do dzi\u015b pami\u0119tam te fragmenty, w kt\u00f3rych Cykorz – g\u0142\u00f3wny bohater poznaje ca\u0142\u0105 prawd\u0119 o tej bandzie, do kt\u00f3rej niedawno przyst\u0105pi\u0142. Wraz z jego \u015bwiatem wali\u0142 si\u0119 m\u00f3j, wi\u0119c po przeczytaniu kolejnej ksi\u0105\u017cki Niziurskiego (by\u0142y jeszcze \u015bwietne \u201eKlub w\u0142\u00f3czykij\u00f3w\u201d; \u201eKsi\u0119gi Urwis\u00f3w\u201d, czy\u00a0 \u201eOsobliwe Przypadki Cymeona Maksymalnego\u201d) gna\u0142em na podw\u00f3rko po raz kolejny organizowa\u0107 towarzystwo. A\u017c pewnego dnia kto\u015b sam mnie zorganizowa\u0142 i zosta\u0142em zuchem.<\/p>\n

***<\/p>\n

\n

Zawsze chcia\u0142am by\u0107 jak g\u0142\u00f3wna bohaterka, mie\u0107 sto dwadzie\u015bcia siedem lat i by\u0107 dobr\u0105 dziewczynk\u0105.<\/p>\n<\/blockquote>\n

– By\u0142am naprawd\u0119 rozgniewana \u2013 opowiada Ewa Sidor, instruktorka Zespo\u0142u W\u0119drowniczego GK ZHP. – Biega\u0142am po ca\u0142ym domu i nie mog\u0142am jej znale\u017a\u0107. Pos\u0142a\u0142am w my\u015blach \u201epar\u0119 wi\u00f3r\u00f3w\u201d starszej siostrze. To pewnie ona wyprowadzaj\u0105c si\u0119 z domu zabra\u0142a mi ksi\u0105\u017ck\u0119 \u2013 MOJ\u0104 KSI\u0104\u017bK\u0118. Przecie\u017c to niemo\u017cliwe, \u017cebym ja j\u0105 gdzie\u015b zapodzia\u0142a. Przegl\u0105da\u0142am kolejne p\u00f3\u0142ki i nic, nie by\u0142o jej. Jak to mo\u017cliwe? Przecie\u017c nie znikn\u0119\u0142a w jaki\u015b magicznych okoliczno\u015bciach. Chocia\u017c? W ko\u0144cu chodzi o \u201eMalutk\u0105 czarownic\u0119\u201d Otfried Preussler. Nie, to jaki\u015b absurd. Nie mam przecie\u017c ju\u017c 8 lat, by ca\u0142y czas na nowo i nowo czyta\u0107 t\u0119 bajk\u0119 i wierzy\u0107, \u017ce opisane w niej przygody to szczera prawda. Musi gdzie\u015b by\u0107\u2026
\nStraci\u0142am cz\u0105stk\u0119 swojego dzieci\u0144stwa. Zgubi\u0142am swoj\u0105 ukochan\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119. Jak mog\u0142am do tego dopu\u015bci\u0107? Min\u0119\u0142o prawie 20 lat, przeprowadzki, stosy pude\u0142, mog\u0142a si\u0119 gdzie\u015b zapodzia\u0107. Przez jaki\u015b czas pr\u00f3bowa\u0142am wyt\u0142umaczy\u0107 sytuacj\u0119, sama przed sob\u0105. Nie skutecznie. Czu\u0142am jakby kto\u015b spali\u0142 m\u00f3j ostatni most pomi\u0119dzy dniem dzisiejszym a latami moje dzieci\u0144stwa.
\nPami\u0119tam, jak kilka dni zajmowa\u0142o mi przeczytanie tej ksi\u0105\u017cki (dzi\u015b zaj\u0119\u0142o mi to 26 minut, mam nowy egzemplarz kupiony za 9 z\u0142 na Allegro). Zawsze chcia\u0142am by\u0107 jak g\u0142\u00f3wna bohaterka, mie\u0107 sto dwadzie\u015bcia siedem lat i by\u0107 dobr\u0105 dziewczynk\u0105. Zastanawia\u0142am si\u0119, jak przyrz\u0105dzi\u0107 pieczone kasztany, o kt\u00f3rych czyta\u0142am. Gdy pyta\u0142am rodzic\u00f3w, jak one smakuj\u0105 z u\u015bmiechem na ustach m\u00f3wili \u201eJak doro\u015bniesz, to si\u0119 dowiesz, bo najlepsze kasztany rosn\u0105 na placu Pigalle. Pojedziesz do Francji, to si\u0119 przekonasz.\u201d Wtedy nie mia\u0142am poj\u0119cia o czym m\u00f3wi\u0105, ale wiedzia\u0142am, \u017ce te kasztany musz\u0105 by\u0107 pyszne, skoro rodzice tak si\u0119 ciesz\u0105 na sam\u0105 my\u015bl o nich. Poza tym smakowa\u0142y Malutkiej Czarownicy, to musi by\u0107 co\u015b naprawd\u0119 wyj\u0105tkowego. Wszystko co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z Malutk\u0105 Czarownic\u0105 by\u0142o wyj\u0105tkowe. Kolorowe, dobre, serdeczne, magiczne\u2026 Dlatego te\u017c tak mnie zdenerwowa\u0142 fakt, \u017ce nie mog\u0142am znowu przenie\u015b\u0107 si\u0119 w \u015bwiat czar\u00f3w. Kto\u015b podprowadzi\u0142 moje dzieci\u0144stwo.<\/p>\n

***<\/p>\n

\n

Wszystko by\u0142o nieprawdopodobne – \u017ce mo\u017cna wymy\u015bli\u0107 sobie\u00a0 jaki\u015b inny \u015bwiat, ot tak, moc\u0105 swej wyobra\u017ani?<\/p>\n<\/blockquote>\n

– \u201eCh\u0142opak na opak\u201d Hanny O\u017cogowskiej. Kiedy otwieram t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, od razu widz\u0119 dedykacj\u0119, jak\u0105 mi w\u0142asnor\u0119cznie wypisa\u0142… \u015awi\u0119ty Miko\u0142aj. I dat\u0119 \u2013 Wojtek Pietrzczyk, szef dzia\u0142u \u201eBardzo Go\u0142ym Okiem\u201d mia\u0142 wtedy dziewi\u0119\u0107 lat, zupe\u0142nie jak g\u0142\u00f3wny bohater. – Przygody mia\u0142 ca\u0142kiem zabawne \u2013 wspomina dzi\u015b \u2013 czy to ucieczka z domu po kolejnej awanturze o niemyt\u0105 szyj\u0119 (prosto do babci), czy to pods\u0142uchiwanie narady nauczycieli w szafie (niestety wykryte), czy wreszcie przekopywanie si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 Ziemi za altank\u0105 w ogr\u00f3dku dzia\u0142kowym. Po lekturze by\u0142em \u015bwi\u0119cie przekonany, \u017ce ja bym da\u0142 rad\u0119 taki tunel zrobi\u0107 – tylko nie mog\u0142em znale\u017a\u0107 \u0142opaty…
\nAlbo \u201eNa Szlaku\u201d Jacka Londona\u2026 Wspania\u0142a niebezpieczna przygoda, czyli \u017cycie twardego w\u0142\u00f3cz\u0119gi, kt\u00f3rego jedynym celem by\u0142o przejechanie na gap\u0119 poci\u0105giem przez ca\u0142e, m\u0142odziutkie jeszcze wtedy, Stany Zjednoczone. W sumie to ksi\u0105\u017cka o wolno\u015bci, chocia\u017c by\u0142em za ma\u0142y, \u017ceby my\u015ble\u0107 w ten spos\u00f3b. Jedno jest pewne – Mark Twain troch\u0119 przy tym zblad\u0142, by\u0142 „dziecinny”. A ja zacz\u0105\u0142em robi\u0107 pompki – \u017ceby ju\u017c naprawd\u0119 zm\u0119\u017cnie\u0107. I nosi\u0142em scyzoryk – na kanadyjskim\u00a0 pograniczu to podstawa.
\nI jeszcze Michael Ende – \u201eNie ko\u0144cz\u0105ca si\u0119 historia\u201d. Znacie pewnie t\u0119 opowie\u015b\u0107 – o Bastianie, kt\u00f3ry zosta\u0142 wci\u0105gni\u0119ty do ksi\u0105\u017cki, by uratowa\u0107 Fantazjan\u0119… Bardzo si\u0119 ba\u0142em, \u017ce mnie te\u017c wci\u0105gnie, a mimo to przeczyta\u0142em j\u0105 kilka razy pod rz\u0105d. Wszystko by\u0142o nieprawdopodobne – \u017ce mo\u017cna wymy\u015bli\u0107 sobie\u00a0 jaki\u015b inny \u015bwiat, ot tak, moc\u0105 swej wyobra\u017ani? A\u017c mnie g\u0142\u00f3wka bola\u0142a. Ale zyska\u0142em ogromny szacunek dla pisarza, kt\u00f3ry potrafi to zrobi\u0107.
\nMam nadziej\u0119 \u017ce kto\u015b inny wspomni Verne’a., Nienackiego, Coopera. Maya, Twaina, Tolkiena, no i jeszcze tysi\u0105c innych.<\/p>\n

***<\/div>\n

Nie by\u0142oby nas, gdyby nie ksi\u0105\u017cki czytane w dzieci\u0144stwie. Czy dzi\u015b \u015bmia\u0142by\u015b si\u0119 z tych samych \u017cart\u00f3w, gdyby nie by\u0142o \u201eMisji Baltazara G\u0105bki\u201d, \u201eScen z \u017cycia Smok\u00f3w\u201d, albo \u201eMiko\u0142ajka\u201d? Czy potrafi\u0142by\u015b spakowa\u0107 plecak i uciec z miasta, gdyby\u015b nie zna\u0142 Krainy Deszczowc\u00f3w albo Hobbitonu? Czy by\u0142by\u015b tym, kim teraz jeste\u015b, gdyby nie dziewi\u0119\u0107 wypraw Tomka Wilmowskiego?<\/p>\n

– Gdy szuka\u0142am swojej ukochanej ksi\u0105\u017cki, dopad\u0142a mnie chandra doros\u0142o\u015bci \u2013 wyznaje Ewa. – Szko\u0142a, praca, doros\u0142o\u015b\u0107, codzienna bieganina. Milion spotka\u0144, milion spraw. Niewiele w tym magii. T\u0142ok w tramwaju, sesja egzaminacyjna, zrz\u0119dz\u0105cy szef. Nie ma czasu, by zatrzyma\u0107 si\u0119 i pomarzy\u0107. A kiedy\u015b mo\u017cna by\u0142o bezkarnie buja\u0107 w ob\u0142okach. Marzy\u0107, \u017ce zobaczy si\u0119 ca\u0142y \u015bwiat (nie tylko Plac Pigalle czy Gran Chaco, ale te\u017c Narni\u0119 albo Nasturcj\u0119). Wierzy\u0107, \u017ce najpi\u0119kniejsze przydarzy si\u0119 w\u0142a\u015bnie mnie. Czasami warto mie\u0107 jedno pude\u0142ko po butach z dzieci\u0119cymi rupieciami. Niech stoi na dnie szafy, niech zbiera kurz, niech pami\u0119ta. \u017beby w chwili chandry mie\u0107 dok\u0105d uciec.<\/p>\n

O ksi\u0105\u017ckach dzieci\u0144stwa opowiedzieli:
\nhm. Ewa Sidor
\nphm. Maciej Pietraszczyk
\nphm. Wojciech Pietrzczyk
\npwd. Filip Springer<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pewnego wieczoru mama powiedzia\u0142a, \u017ce ma dla mnie niespodziank\u0119. Przystawi\u0142a do \u0142\u00f3\u017cka krzes\u0142o, usiad\u0142a, roz\u0142o\u017cy\u0142a na kolanach opas\u0142e tomiszcze z po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ymi kartkami i zacz\u0119\u0142a czyta\u0107. <\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[702,720],"class_list":["post-18828","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-dziecinstwo","tag-ksiazki"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18828"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22351,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18828\/revisions\/22351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}