{"id":18874,"date":"2009-04-15T22:57:41","date_gmt":"2009-04-15T20:57:41","guid":{"rendered":"http:\/\/Ka\u017cdy,ktorazby\u0142wBieszczadachwie,\u017cetegórymaj\u0105co\u015bwsobie–tajemniczo\u015b\u0107,pi\u0119knoinaturalno\u015b\u0107.ZBieszczadsi\u0119niewyje\u017cd\u017ca,tylkosi\u0119donichzawszewraca."},"modified":"2015-09-04T19:00:21","modified_gmt":"2015-09-04T17:00:21","slug":"bieszczadzkie-bezdroza-u-zrodel-sanu-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/bieszczadzkie-bezdroza-u-zrodel-sanu-3\/","title":{"rendered":"Bieszczadzkie bezdro\u017ca u \u017ar\u00f3de\u0142 Sanu"},"content":{"rendered":"

Ka\u017cdy, kto raz by\u0142 w Bieszczadach wie, \u017ce te g\u00f3ry maj\u0105 co\u015b w sobie \u2013 tajemniczo\u015b\u0107, pi\u0119kno i naturalno\u015b\u0107. Z Bieszczad si\u0119 nie wyje\u017cd\u017ca, tylko si\u0119 do nich zawsze wraca.<\/strong><\/p>\n

\n

San, sz\u00f3sta najd\u0142u\u017csza rzeka Polski, od swojego \u017ar\u00f3d\u0142a wytycza prawie ca\u0142\u0105 po\u0142udniowo-wschodni\u0105 granic\u0119 z Ukrain\u0105. No, w\u0142a\u015bnie \u2013 prawie. Przekona\u0142am si\u0119 o tym osobi\u015bcie, przemierzaj\u0105c najdalej wysuni\u0119t\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszego kraju.\u00a0Je\u015bli zamierzamy przy okazji przetrze\u0107 inne szlaki, warto zatrzyma\u0107 si\u0119 w jakim\u015b strategicznym miejscu. Z noclegiem nie ma problemu \u2013 schronisk, p\u00f3l namiotowych czy przyjaznych mieszka\u0144c\u00f3w jest pod dostatkiem, jednak\u017ce warto pr\u0119dzej zarezerwowa\u0107 sobie miejsce. Je\u015bli chcemy konkretnie p\u00f3j\u015b\u0107 do \u017ar\u00f3de\u0142 Sanu, dobrze by by\u0142o zatrzyma\u0107 si\u0119 w Tarnawie Ni\u017cnej, a st\u0105d pozostaje nam 13 km do Bukowca i ok. 3 godzin do naszego celu.<\/p>\n

\u015arodki transportu\u00a0<\/strong><\/h3>\n

 <\/p>\n

Piesza w\u0119dr\u00f3wka jest wyczerpuj\u0105ca, ale mijane widoki wynagrodz\u0105 nasz wysi\u0142ek.<\/p><\/blockquote>\n

Je\u015bli zaopatrzymy si\u0119 w rower, wycieczka b\u0119dzie przebiega\u0142a szybciej do momentu wyst\u0105pienia stromych podej\u015b\u0107, kt\u00f3re zaczynaj\u0105 si\u0119 dopiero niedaleko w miejscu, gdzie ko\u0144czy si\u0119 droga (schron nad Negrylowem). Piesza w\u0119dr\u00f3wka jest wyczerpuj\u0105ca, ale mijane widoki wynagrodz\u0105 nasz wysi\u0142ek. Natomiast je\u015bli mamy pojazd (po wykupieniu op\u0142aty), mo\u017cemy dojecha\u0107 do parkingu w Bukowcu, czyli ju\u017c w po\u0142owie drogi.<\/p>\n

Po drodze widzimy San, a wzd\u0142u\u017c niego bia\u0142o-czerwone i niebiesko-\u017c\u00f3\u0142te s\u0142upki graniczne, a po przeciwnej stronie panoram\u0119 Bukowego Berda oraz najwy\u017csze szczyty zaraz po Tarnicy \u2013 Halicz i Rozsypaniec. Mijamy tak\u017ce Torfowisko Tarnawa i Litmirz, kt\u00f3re rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c rzeki.<\/p>\n

Bukowiec i Beniowa\u00a0<\/strong><\/h3>\n

 <\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej wzd\u0142u\u017c Sanu poprowadzono granic\u0119, kt\u00f3ra umiejscowi\u0142a tutejsze wsie w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach, a te tereny, jak i ca\u0142e Bieszczady, zosta\u0142y wysiedlone.<\/p><\/blockquote>\n

Od parkingu w Bukowcu rozpoczyna si\u0119 \u015bcie\u017cka dydaktyczna „W dolinie G\u00f3rnego Sanu”, kt\u00f3ra prowadzi nas do nieistniej\u0105cej dzi\u015b miejscowo\u015bci Beniowa. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce do tego miejsca kiedy\u015b doje\u017cd\u017ca\u0142a bieszczadzka kolejka, kt\u00f3rej pozosta\u0142o\u015bci dzi\u015b jedynie czynne\u00a0s\u0105 na\u00a0odcinku Wola Michowa\u2013Przys\u0142up. Po drodze mo\u017cna ukradkiem us\u0142ysze\u0107 za to ukrai\u0144ski poci\u0105g. Mijamy tak\u017ce kilka samotnie stoj\u0105cych nagrobk\u00f3w i studnie b\u0119d\u0105ce pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po Beniowej. Po II wojnie \u015bwiatowej wzd\u0142u\u017c Sanu poprowadzono granic\u0119, kt\u00f3ra umiejscowi\u0142a tutejsze wsie w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach, a te tereny, jak i ca\u0142e Bieszczady, zosta\u0142y wysiedlone. W latach 80. zabudowania Beniowej wysadzono w powietrze. Obecnie mo\u017cemy jedynie zobaczy\u0107 pozosta\u0142o\u015bci po cerkwi \u2013 chrzcielnic\u0119 z wyryt\u0105 ryb\u0105 i kilkana\u015bcie ciekawych nagrobk\u00f3w.<\/p>\n

Sianki\u00a0<\/strong><\/h3>\n

 <\/p>\n

Pod\u0105\u017caj\u0105c szlakiem, mijamy schron nad Negrylowem, a po nieca\u0142ej godzince mo\u017cemy odszuka\u0107 ruiny folwarku Stroi\u0144skich, kt\u00f3ry by\u0142 w posiadaniu w\u0142a\u015bcicieli Sianek \u2013 naszego nast\u0119pnego punktu zwiedzania. Warto wspomnie\u0107, \u017ce droga do folwarku otoczona jest fragmentem lasu \u015bwierkowego \u2013 jedynego w Polsce naturalnego drzewostanu \u015bwierka wschodniokarpackiego.<\/p>\n

Przechodz\u0105c k\u0142adk\u0119 na Nied\u017awiedziu, widzimy grobowiec Klary z Kalinowskich i Franciszka Stroi\u0144skich. Zosta\u0142 on zrekonstruowany po zniszczeniu go w latach 70. Chc\u0105c zobaczy\u0107 ukrai\u0144skie Sinki, idziemy dalej szlakiem na taras widokowy, sk\u0105d widzimy miasteczko t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o, a raczej \u017ar\u00f3d\u0142a\u00a0<\/strong><\/h3>\n

 <\/p>\n

Od niedawna dost\u0119pny jest odcinek trasy prowadz\u0105cy do \u017ar\u00f3de\u0142 Sanu. Przedzieraj\u0105c si\u0119 przez chaszcze malin i metrowej trawy, docieramy do miejsca, gdzie mi\u0119dzy s\u0142upkami granicznymi stoi obelisk b\u0142\u0119dnie informuj\u0105cy, \u017ce znajdujemy si\u0119 u \u017ar\u00f3de\u0142 Sanu. Rzeczywiste \u017ar\u00f3d\u0142o le\u017cy ok. 300 m na po\u0142udniowy zach\u00f3d od obelisku i tworzy strug\u0119, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej wiedzie zielony szlak turystyczny ukrai\u0144skiego U\u017ca\u0144skiego Parku Narodowego.<\/p>\n

\n

Pami\u0119tajmy, i\u017c do 1951 roku granica z ZSRR bieg\u0142a wzd\u0142u\u017c Sanu, a\u017c do g\u00f3ry Jawor (obecnie nad Jeziorem Soli\u0144skim), wobec czego polskie Bieszczady bardzo ostrym klinem wcina\u0142y si\u0119 w terytorium ZSRR.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Traktat graniczny Polski ze Zwi\u0105zkiem Radzieckim z 1945 roku m\u00f3wi o wytyczeniu wsp\u00f3lnej granicy od \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 wzd\u0142u\u017c g\u00f3rnego biegu Sanu. Niestety, wszystko wskazuje na to, \u017ce wytyczono j\u0105 od \u017ar\u00f3d\u0142a pierwszego lewego dop\u0142ywu. W ten spos\u00f3b Polska utraci\u0142a dodatkowo kilka hektar\u00f3w terytorium. Przesuni\u0119cie granicy z w\u0142a\u015bciwego Sanu na ten dop\u0142yw mia\u0142o prawdopodobnie na celu oddalenie jej od strategicznej Prze\u0142\u0119czy U\u017cockiej i przebiegaj\u0105cej tam linii kolejowej. By\u0107 mo\u017ce by\u0142o to ust\u0119pstwo pozwalaj\u0105ce zachowa\u0107 w granicach Polski ca\u0142e Bieszczady Zachodnie, poniewa\u017c w 1945 roku w trakcie prac komisji delimitacyjnej Rosjanie wysun\u0119li \u017c\u0105danie przesuni\u0119cia granicy w kierunku zachodnim, na dolin\u0119 Solinki, w celu \u201ewyr\u00f3wnania i skr\u00f3cenia\u201d wsp\u00f3lnej granicy. Pami\u0119tajmy, i\u017c do 1951 roku granica z ZSRR bieg\u0142a wzd\u0142u\u017c Sanu, a\u017c do g\u00f3ry Jawor (obecnie nad Jeziorem Soli\u0144skim), wobec czego polskie Bieszczady bardzo ostrym klinem wcina\u0142y si\u0119 w terytorium ZSRR.<\/p>\n

Udost\u0119pnienie turystom z Polski szlaku wiod\u0105cego do obelisku wymaga upowszechnienia wiedzy na temat po\u0142o\u017cenia jego rzeczywistego \u017ar\u00f3d\u0142a. Bieszczadzki Park Narodowy powinien zamie\u015bci\u0107 t\u0119 informacj\u0119 na tablicy\u00a0znajduj\u0105cej si\u0119 na ko\u0144cu \u015bcie\u017cki dydaktycznej. W przeciwnym razie maj\u0105cy zaledwie kilkunastoletni\u0105 histori\u0119 ukrai\u0144ski obelisk utrwali w \u015bwiadomo\u015bci turyst\u00f3w i krajoznawc\u00f3w b\u0142\u0119dne wyobra\u017cenia dotycz\u0105ce pocz\u0105tku Sanu.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie tylko dodam, \u017ce nie ma co liczy\u0107 na widok tryskaj\u0105cej wody u \u017ar\u00f3d\u0142a. Przynajmniej latem. A jak jest przy prawdziwym \u017ar\u00f3dle? Mam nadziej\u0119, \u017ce kogo\u015b z czytelnik\u00f3w to zainteresuje i to sprawdzi.\u00a0Tajemniczo\u015b\u0107 Bieszczad odkrywam za ka\u017cdym razem i na ka\u017cdym szlaku. Zach\u0119cam do tego tak\u017ce Was.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ka\u017cdy, kto raz by\u0142 w Bieszczadach wie, \u017ce te g\u00f3ry maj\u0105 co\u015b w sobie \u2013 tajemniczo\u015b\u0107, pi\u0119kno i naturalno\u015b\u0107. Z Bieszczad si\u0119 nie wyje\u017cd\u017ca, tylko si\u0119 do nich zawsze wraca.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[771,672,230],"class_list":["post-18874","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-bieszczady","tag-historia","tag-podroze"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18874"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22493,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18874\/revisions\/22493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}