{"id":18876,"date":"2009-04-16T18:23:17","date_gmt":"2009-04-16T16:23:17","guid":{"rendered":"http:\/\/ClintEastwood.Natymmo\u017cnazako\u0144czy\u0107,boktogozna,tenwie,\u017cetutajnicdoda\u0107aniuj\u0105\u0107si\u0119nieda.Mimoswoich78lat,wci\u0105\u017czaskakuje,tote\u017cwiadomooddawna.Aleniesposóbmilcze\u0107,gdysi\u0119widzia\u0142o„GranTorino”–wed"},"modified":"2015-07-01T12:35:30","modified_gmt":"2015-07-01T10:35:30","slug":"pan-eastwood-nie-belkocze-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pan-eastwood-nie-belkocze-3\/","title":{"rendered":"Pan Eastwood nie be\u0142kocze"},"content":{"rendered":"

Clint Eastwood. Na tym mo\u017cna zako\u0144czy\u0107, bo kto go zna, ten wie, \u017ce tutaj nic doda\u0107 ani uj\u0105\u0107 si\u0119 nie da. Mimo swoich 78 lat wci\u0105\u017c zaskakuje, to te\u017c wiadomo od dawna. Ale nie spos\u00f3b milcze\u0107, gdy si\u0119 widzia\u0142o \u201eGran Torino\u201d \u2013 wed\u0142ug mnie najlepszy film ostatnich miesi\u0119cy. Bij\u0105cy konkurencj\u0119 na g\u0142ow\u0119. Mo\u017cna si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107, ale jedno jest pewne: zobaczy\u0107 trzeba. Kropka.<\/strong><\/p>\n

Clintowi trzeba by by\u0142o po\u015bwi\u0119ci\u0107 osobny artyku\u0142 \u2013 by\u0107 mo\u017ce kto\u015b si\u0119 o to pokusi, wszak\u017ce 30 maja pan Eastwood obchodzi\u0107 b\u0119dzie swoje 79. urodziny. Obecny by\u0142 na ekranie na d\u0142ugo przed naszym urodzeniem, a w niekt\u00f3rych przypadkach przed urodzeniem naszych rodzic\u00f3w… I od pocz\u0105tku by\u0142 wyj\u0105tkowy. Wielki Sergio Leone, kt\u00f3rego \u201eDolarowa Trylogia\u201d przynios\u0142a Eastwoodowi s\u0142aw\u0119, m\u00f3wi\u0142 o nim: \u201eClint ma dwie miny \u2013 w kapeluszu i bez\u201d. Lecz potem by\u0142o \u201eTylko dla or\u0142\u00f3w\u201d, \u201eZ\u0142oto dla zuchwa\u0142ych\u201d, \u201eBrudny Harry\u201d, \u201eJoe Kidd\u201d \u2013 czy jest kto\u015b, kto cho\u0107by nie s\u0142ysza\u0142 o kt\u00f3rym\u015b z tych film\u00f3w? Nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci, mia\u0142y zbyt du\u017cy wp\u0142yw na \u015bwiatow\u0105 kinematografi\u0119.<\/p>\n

Potem nast\u0105pi\u0142y lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te \u2013 i nagrodzone Oskarami \u201eBez przebaczenia\u201d, \u201eZa wszelk\u0105 cen\u0119\u201d, fenomenalne \u201eListy z Iwo Jimy\u201d i \u201eSztandar chwa\u0142y\u201d. To tylko te najwa\u017cniejsze, najbardziej utytu\u0142owane. Clint jest \u017cyw\u0105 legend\u0105 \u2013 to oczywiste jak s\u0142o\u0144ce na niebie.<\/p>\n

O \u201eGran Torino\u201d nie by\u0142o s\u0142ycha\u0107 nic. Nie by\u0142o nominacji, \u017cadnego szumu, wi\u0119cej chyba m\u00f3wiono o drugim filmie Eastwooda (\u201eOszukana\u201d z Angelin\u0105 Jolie). Nagrody zbiera\u0142 \u201eSlumdog\u201d, dyskutowano o \u201eCiekawym przypadku Benjamina Buttona\u201d. I nagle okazuje si\u0119, \u017ce pi\u0119\u0107 razy ta\u0144sze (c\u00f3\u017c znaczy 33 miliony dolar\u00f3w w Hollywood?) \u201eGran Torino\u201d przynosi takie same wp\u0142ywy, wzbudza ogromne emocje.<\/p>\n

Historia nie jest skomplikowana: grany przez Clinta Eastwooda Walt Kowalski to weteran w podesz\u0142ym wieku, sk\u0142\u00f3cony z rodzin\u0105 i z s\u0105siadami celebruj\u0105cymi swoje zwyczaje\u00a0oraz raczej skoncentrowanymi na sobie imigrantami z Azji. W pewnym momencie lokalnej spo\u0142eczno\u015bci daje si\u0119 we znaki m\u0142odociany gang \u2013 wtedy Walt bierze odpowiedzialno\u015b\u0107 w swoje r\u0119ce i brutalnymi, acz skutecznymi metodami, zaczyna wymierza\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107\u2026<\/p>\n

I wygl\u0105da\u0142oby to z pozoru banalnie, jak powt\u00f3rka z \u201eBrudnego Harry’ego\u201d, czy te\u017c bardziej stylowe wyobra\u017cenie Stevena Seagala. Wygl\u0105da\u0142oby, gdyby nie zako\u0144czenie \u2013 nie mo\u017cna go zdradzi\u0107, ale po plecach przechodz\u0105 ciarki. Chocia\u017c nie ma litr\u00f3w krwi, szalonych po\u015bcig\u00f3w i efektownych wybuch\u00f3w, to trudno si\u0119 ruszy\u0107 z miejsca.<\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce to film wyj\u0105tkowy. Rzadko spotykamy si\u0119 z m\u00f3wieniem wprost o staro\u015bci, \u015bmierci, stawianiu wymaga\u0144. W czasach, kiedy wszyscy maj\u0105 by\u0107 szcz\u0119\u015bliwi, pi\u0119kni i m\u0142odzi, taka opowie\u015b\u0107 nie ma racji bytu \u2013 po prostu si\u0119 nie sprzeda. Eastwood si\u0119 tym zupe\u0142nie nie przejmuje \u2013 niezra\u017cony powtarza w k\u00f3\u0142ko, \u017ce na wszystko trzeba zapracowa\u0107, \u017ce jest kilka zasad, kt\u00f3rych nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107, oraz \u201epar\u0119 prostych poj\u0119\u0107, kt\u00f3rych cz\u0142owiek musi si\u0119 trzyma\u0107, je\u015bli chce \u017cy\u0107 przyzwoicie i mie\u0107 lekk\u0105 \u015bmier\u0107\u201d.<\/p>\n

Clint Eastwood nie boi si\u0119 trudnych temat\u00f3w, ale tych naprawd\u0119 trudnych. Owszem, obywatel Milk prowadzi heroiczn\u0105 walk\u0119 o prawa homoseksualist\u00f3w, a biedny Brad Pitt m\u0142odnieje z up\u0142ywem lat, ale czy to s\u0105 naprawd\u0119 trudne tematy? Modne, polerowane, poprawne\u2026 Natomiast stary, do\u015bwiadczony \u017cyciem, kln\u0105cy, jak co najmniej siedmiu szewc\u00f3w, rasista (i to chyba wobec wszystkich istniej\u0105cych ras, gatunk\u00f3w, ma\u015bci), weteran \u201ehaniebnej\u201d wojny w Korei reprezentuje wszystko to, co jest istotnie \u201eniepoprawne\u201d. W USA poza nawias spo\u0142eczny nie s\u0105 wyj\u0119ci geje czy hinduscy milionerzy, a w\u0142a\u015bnie ludzie starzy, jako\u015b niedostosowani, \u201eniedzisiejsi\u201d, to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwu niewygodni, najlepiej by\u0142oby ich pozamyka\u0107 w domach starc\u00f3w, bo tam jest komfort, mo\u017cna pogra\u0107 w golfa, nie trzeba kosi\u0107 trawnika, a po g\u0142owie (lub gdzie indziej) mo\u017cna podrapa\u0107 si\u0119 specjalnym chwytakiem.<\/p>\n

Wielk\u0105 zalet\u0105 filmu jest jego wielop\u0142aszczyznowo\u015b\u0107, g\u0142\u0119bia. Cz\u0119sto arty\u015bci wyrzekaj\u0105 si\u0119 misji, twierdz\u0105, \u017ce ich twory (bo nie zawsze dzie\u0142a) to tylko zabawa. Pan Eastwood nie boi si\u0119 swej roli. Ju\u017c po raz kolejny \u201eusynawia\u201d ameryka\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo, kreuje posta\u0107 dojrza\u0142ego m\u0119\u017cczyzny (symptomatyczne jest to, \u017ce polscy re\u017cyserzy ostatnio \u201epog\u0142\u0119bi\u0107\u201d potrafi\u0105 bohatera co najwy\u017cej dwunastoletniego), kt\u00f3ry pokazuj\u0105c m\u0142odemu ch\u0142opcu \u201eo co chodzi\u201d, tak naprawd\u0119 przypomina (przy tym bez ogr\u00f3dek recenzuj\u0105c) masowemu adresatowi, co jest wa\u017cne, prawdziwe, a co \u2013\u00a0delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 nie.<\/p>\n

Eastwood zwraca te\u017c uwag\u0119 na potrzeb\u0119 autorytet\u00f3w, nie tylko tych zadekretowanych, publicznych,\u00a0lecz tak\u017ce \u2013\u00a0a mo\u017ce przede wszystkim \u2013 prywatnych, swoistych przewodnik\u00f3w. Sk\u0105d my to znamy? Dodatkowo powiewaj\u0105ca w tle ameryka\u0144ska flaga wprowadza w dzie\u0142o partykularny plan narodowych mit\u00f3w i problem\u00f3w USA. Nie jest to \u201eSztandar chwa\u0142y\u201d, a w\u0142a\u015bciwie sztandar naszych ojc\u00f3w; a symbol American Dream \u2013 za\u0142o\u017cycielskiego mitu \u201eNowego \u015awiata\u201d. Walt Kowalski jest potomkiem polskich emigrant\u00f3w urzeczonych kiedy\u015b magi\u0105 stania si\u0119 z pucybuta \u2013 milionerem, podobnie jak dzisiejsi Hmongowie, jest w pewnym sensie elementem obcym. Clint konfrontuj\u0105c te dwa pozornie odr\u0119bne \u015bwiaty (co wida\u0107 cho\u0107by po stanie trawnik\u00f3w), sk\u0142ania do refleksji na temat aktualizacji wci\u0105\u017c przecie\u017c \u017cywego, co wida\u0107 cho\u0107by w retoryce prezydenta Obamy, marzenia.<\/p>\n

Urzeka w tym filmie tak\u017ce charakterystyczny spos\u00f3b gry Clinta Eastwooda. Panu Eastwoodowi na planie si\u0119 nie spieszy, natomiast ograniczona mimika, jak gdyby daje miejsce dla mimiki w\u0142asnej adresata, tj. odbiorcy filmu. Scena, gdy Walt Kowalski siedzi samotnie w zaciemnionym pokoju, niewymiernie bardziej pokazuje szorstki smutek, bezradno\u015b\u0107 starego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry pr\u00f3buje \u201egardzi\u0107 s\u0142abo\u015bci\u0105 po m\u0119sku\u201d,\u00a0cho\u0107 ju\u017c zaczyna mu brakowa\u0107 si\u0142, ni\u017c niedostosowanie \u201eStra\u017cnik\u00f3w\u201d, \u0142zawe rozterki Brada Pitta \u2013 gdzie\u017c tam jest prawdziwe uczucie? Ja siebie w tym nie odnajduj\u0119.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy zarzucaj\u0105 panu Eastwoodowi, \u017ce si\u0119 powtarza, \u017ce zmienia tylko dekoracje, ale Joseph Conrad te\u017c bywa\u0142 okre\u015blany jako kto\u015b, kto \u201episa\u0142 tylko marynistyczne ksi\u0105\u017cki\u201d. Niespodziewanie znajduj\u0119 du\u017ce podobie\u0144stwa mi\u0119dzy tymi dwoma tw\u00f3rcami. Chyba warto powt\u00f3rzy\u0107 za emerytowanym nauczycielem szko\u0142y admiralskiej, Marlowem: \u201eMo\u017ce ludzkie \u017cycie trwa zbyt kr\u00f3tko, aby\u015bmy mogli wypowiedzie\u0107 si\u0119 w ca\u0142ej pe\u0142ni, cho\u0107 oczywi\u015bcie to jest jedyny cel, kt\u00f3ry stale przy\u015bwieca ludziom podczas ich nieudolnego be\u0142kotu\u201d. No, w\u0142a\u015bnie. Pan Eastwood nie be\u0142kocze.<\/p>\n

Gran Torino – trailer:<\/h6>\n