{"id":18905,"date":"2009-05-21T21:31:40","date_gmt":"2009-05-21T19:31:40","guid":{"rendered":"http:\/\/Mia\u0142aby\u0107fundamentemnajnowocze\u015bniejszegopa\u0144stwawEuropie,opartegonazasadzietrójpodzia\u0142uw\u0142adzy,niespotykanejdot\u0105ddefinicjinarodujakowszystkichobywateli,aokaza\u0142asi\u0119"},"modified":"2015-07-01T11:48:52","modified_gmt":"2015-07-01T09:48:52","slug":"europejski-wybor-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/europejski-wybor-3\/","title":{"rendered":"Europejski wyb\u00f3r"},"content":{"rendered":"

Mia\u0142a by\u0107 fundamentem najnowocze\u015bniejszego pa\u0144stwa w Europie, opartego na zasadzie tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adzy, niespotykanej dot\u0105d definicji narodu jako wszystkich obywateli, a okaza\u0142a si\u0119 \u2013 <\/span>jak to uj\u0105\u0142 jeden z jej g\u0142\u00f3wnych tw\u00f3rc\u00f3w, Hugo Ko\u0142\u0142\u0105taj \u2013<\/span>\u00a0\u201eostatni\u0105 wol\u0105, testamentem gasn\u0105cej ojczyzny\u201d.<\/strong><\/p>\n

218 lat temu, 3 maja, Polacy dokonali rzeczy wielkiej: stworzona zosta\u0142a pierwsza konstytucja w Europie, a druga\u00a0(po ameryka\u0144skiej) na \u015bwiecie. \u201eUstawa rz\u0105dowa\u201d, bo tak w\u0142a\u015bciwe j\u0105 wtedy nazwano, by\u0142a dzie\u0142em \u201etych, co prawdziwie ukochali ojczyzn\u0119\u201d, skupionych pod przewodnictwem wspomnianego ju\u017c wy\u017cej Ko\u0142\u0142\u0105taja, a tak\u017ce Stanis\u0142awa Staszica, Stanis\u0142awa Ma\u0142achowskiego, Adama Czartoryskiego i braci Potockich. Wesz\u0142a ona w \u017cycie dzi\u0119ki niezwyk\u0142emu kompromisowi \u2013 oto byli Konfederaci Barscy (kt\u00f3rzy licznie zasilili Ob\u00f3z Patriotyczny) porozumieli si\u0119 ze swym \u015bmiertelnym wrogiem, kr\u00f3lem Stanis\u0142awem Poniatowskim, kt\u00f3rego to podczas swego pierwszego w dziejach polskich powstania (1768) pr\u00f3bowali nawet porwa\u0107.\u00a0 Konstytucja by\u0142a tak\u017ce owocem pracy m\u0142odego pokolenia (wychowanego w Szkole Rycerskiej oraz w plac\u00f3wkach Komisji Edukacji Narodowej), jak\u017ce dobrze rozumiej\u0105cego potrzeb\u0119 g\u0142\u0119bokich reform dla podniesienia Rzeczypospolitej z upadku.<\/p>\n

W\u00a0Polsce nie dzia\u0142o si\u0119 wtedy zbyt dobrze. Od dawna by\u0142a ona praktycznie ju\u017c tylko rosyjskim protektoratem, gdzie o\u015bcienne mocarstwa rozgrywa\u0142y swoje polityczne interesy. Dodatkowo w 1772 roku dosz\u0142o do pierwszego rozbioru.<\/p>\n

Konstytucja 3 maja by\u0142a pr\u00f3b\u0105 \u201ewybicia si\u0119 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d. Pr\u00f3b\u0105 udan\u0105 \u2013 w sensie faktycznym, materialnym \u2013 na nieca\u0142e trzy lata, w sensie duchowym, metafizycznym, wyra\u017caj\u0105c, jak to nazwa\u0142 ks. Tischner \u201eDucha Rzeczypospolitej\u201d \u2013 dawa\u0142a nadziej\u0119 licznym pokoleniom Polak\u00f3w.<\/p>\n

J\u00f3zef Pi\u0142sudski stwierdzi\u0142 kiedy\u015b, \u017ce: \u201eRocznic\u0119 nale\u017cy \u015bwi\u0119ci\u0107 nie wspomnieniem, lecz postanowieniem nowych czyn\u00f3w.\u201d Jaka wi\u0119c nauka, dla nas, Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych przesz\u0142o 200 lat p\u00f3\u017aniej, p\u0142ynie z dzie\u0142a Konstytucji 3 maja?<\/p>\n

Tw\u00f3rcy \u201eUstawy rz\u0105dowej\u201d dokonali europejskiego wyboru, staj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie tego \u201eeuropejskiego wyboru\u201d awangard\u0105. B\u0119d\u0105c w okowach trzech absolutystycznych monarchii: Rosji, Prus i Austrii, kt\u00f3rym bli\u017cej by\u0142o do niezdefiniowanego jeszcze totalitaryzmu, ni\u017c o\u015bwieconych idea\u0142\u00f3w \u2013 pragn\u0119li stworzy\u0107 pa\u0144stwo zupe\u0142nie inne.<\/p>\n

Rzeczpospolita, jaka wy\u0142ania si\u0119 z kart Konstytucji 3 maja, to pa\u0144stwo oparte na trzech filarach \u2013 fundamentach Europy: prawie rzymskim, etyce chrze\u015bcija\u0144skiej (judeochrze\u015bcija\u0144skiej) oraz filozofii greckiej. Wielko\u015b\u0107 dzie\u0142a tkwi r\u00f3wnie\u017c w jego zakorzenieniu w polskiej tradycji, Norwid rzek\u0142by \u201eo\u015bwieconym konserwatyzmie\u201d \u2013 nie by\u0142a ona obcym, narzuconym implantem czy owocem utopijnych ideologii, jak np.: p\u00f3\u017aniejsza o kilka miesi\u0119cy konstytucja francuska \u2013 a najbardziej spektakularnym przejawem woli suwerennego narodu. Tw\u00f3rcy Konstytucji 3 maja wyprzedzili Europ\u0119 o kilkadziesi\u0105t lat, si\u0119gaj\u0105c do jej wspania\u0142ych korzeni, w czasie powszechnego absolutyzmu i wyzysku, mocarstwowych partykularyzm\u00f3w, wydobyli jej wielk\u0105 Ide\u0119.<\/p>\n

Jakie \u201enowe czyny\u201d mo\u017cemy sobie postanowi\u0107, by jak stwierdza preambu\u0142\u0105 \u201eUstawy rz\u0105dowej\u201d \u201ena wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych i przysz\u0142ych pokole\u0144 zas\u0142u\u017cy\u0107\u201d?<\/p>\n

Dokona\u0107 ponownie europejskiego wyboru. 7 czerwca odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory do Parlamentu Europejskiego. Instytucja ta jest g\u0142\u00f3wnym organem przedstawicielskim \u2013 demokratycznym Unii Europejskiej. Do jego kompetencji nale\u017cy mi\u0119dzy innymi zatwierdzanie sk\u0142adu Komisji Europejskiej (swoistego rz\u0105du UE), zatwierdzanie bud\u017cetu, obrona praw cz\u0142owieka, demokracji, funkcjonowania pa\u0144stwa prawa a tak\u017ce, w tzw. procedurze wsp\u00f3\u0142decydowania, tworzy obowi\u0105zuj\u0105ce w Unii Europejskiej prawo.<\/p>\n

Europejski wyb\u00f3r 7 czerwca nie b\u0119dzie mo\u017ce a\u017c takim \u201ewypadkiem historycznym\u201d jak ten z 3 maja 1791 a raczej \u201etakim sobie zwyk\u0142ym\u201d, ale jednak w sensie bezpo\u015brednim \u2013 dla nas, du\u017co istotniejszym. Po pierwsze od wyboru odpowiednich pos\u0142\u00f3w do Parlamentu Europejskiego, b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a nasza przysz\u0142o\u015b\u0107. To od nich zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie realizacja \u201eeuropejskiego marzenia\u201d, tylko w silnej Europie, a wi\u0119c takiej maj\u0105cej poparcie obywateli, wyra\u017cone w wyborczej frekwencji, Europie, z kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy si\u0119 identyfikowali \u2013 silna b\u0119dzie Polska. Uczestnictwo w zjednoczonej Europie przezwyci\u0119\u017ca odwieczne geopolityczne przekle\u0144stwo po\u0142o\u017cenia Polski. Po drugie wszyscy zauwa\u017camy, cho\u0107by z perspektywy swojej \u201ema\u0142ej ojczyzny\u201d \u2013 np.: takiej gminy Bieliny, jak bardzo dzi\u0119ki udzia\u0142owi w procesie integracji europejskiej, zyskujemy. Dop\u0142aty z bezpo\u015brednich funduszy europejskich, liczne projekty wspomagane unijnym wsparciem, r\u00f3\u017cnorodne inwestycje: drogi, czy nawet taka prozaiczna kanalizacja to materialne dowody wielkich korzy\u015bci, jakie staj\u0105 si\u0119 naszym udzia\u0142em jako Europejczyk\u00f3w.<\/p>\n

Wszystkie tego typu (a wymieni\u0142em tylko kilka) dobrodziejstwa zale\u017ce\u0107 b\u0119d\u0105 od poziomu reprezentacji, jak\u0105 wy\u0142onimy 7 czerwca. Je\u017celi chcemy uczestniczy\u0107 w \u201etw\u00f3rczych wysi\u0142kach\u201d wielkiego dzie\u0142a integracji europejskiej, uczestniczy\u0107 \u015bwiadomie \u2013 budowa\u0107 siln\u0105 Polsk\u0119 w silnej Europie, w kt\u00f3rej si\u0119 \u017cyje godnie i po prostu dobrze \u2013 musimy 7 czerwca zag\u0142osowa\u0107 w wyborach do Parlamentu Europejskiego \u2013 by przy okazji, parafrazuj\u0105c staro\u017cytnych, stwierdzi\u0107 \u2013 CIVIS EUROPAEUS SUM, jestem obywatelem Europy.<\/p>\n

Id\u0105c 7 czerwca do urn, warto te\u017c przypomnie\u0107 sobie dat\u0119 4 czerwca, kiedy to obywatele Rzeczypospolitej, r\u00f3wnie\u017c w akcie wyborczym, dokonali w 1989 \u201eswojego\u201d europejskiego wyboru. Dzi\u0119ki woli obywateli, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wielu posz\u0142o wtedy do urn po raz pierwszy (wszak by\u0142y to te\u017c pierwsze wolne wybory) \u2013 Polska wst\u0105pi\u0142a na drog\u0119 przemian, demokratyzacji, wolno\u015bci \u2013 mog\u0142a powr\u00f3ci\u0107 na sw\u00f3j europejski szlak. 7 czerwca, pokonajmy na tym szlaku kolejny etap.<\/p>\n

Na koniec zwr\u00f3c\u0119 si\u0119 jeszcze do tych, kt\u00f3rzy urodzili si\u0119 ju\u017c po 4 czerwca 1989, do tych kt\u00f3rzy tak\u017ce b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107 po raz pierwszy \u2013 tegorocznych maturzyst\u00f3w. Po zdanym z egzaminie dojrza\u0142o\u015bci, 7 czerwca nadejdzie dla Was egzamin z dojrza\u0142o\u015bci obywatelskiej \u2013 nie zawied\u017acie…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mia\u0142a by\u0107 fundamentem najnowocze\u015bniejszego pa\u0144stwa w Europie, opartego na zasadzie tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adzy, niespotykanej dot\u0105d definicji narodu jako wszystkich obywateli, a okaza\u0142a si\u0119 \u2013 jak to uj\u0105\u0142 jeden z jej g\u0142\u00f3wnych tw\u00f3rc\u00f3w, Hugo Ko\u0142\u0142\u0105taj \u2013 \u201eostatni\u0105 wol\u0105, testamentem gasn\u0105cej ojczyzny\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18905","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18905"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21907,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18905\/revisions\/21907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}