{"id":18909,"date":"2009-05-23T08:21:11","date_gmt":"2009-05-23T06:21:11","guid":{"rendered":"http:\/\/multithumbthumb_width=100M\u0142odzitokochaj\u0105.Zrobi\u0107co\u015bspontanicznie,niezale\u017cnieodstruktur,wbrewutartymregu\u0142om.„M\u0142odo\u015bci,"},"modified":"2015-07-01T11:44:45","modified_gmt":"2015-07-01T09:44:45","slug":"inicjatywy-oddolne-w-harcerstwie-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/inicjatywy-oddolne-w-harcerstwie-3\/","title":{"rendered":"Inicjatywy oddolne w harcerstwie"},"content":{"rendered":"

M\u0142odzi to kochaj\u0105. Zrobi\u0107 co\u015b spontanicznie, niezale\u017cnie od struktur, wbrew utartym regu\u0142om. \u201eM\u0142odo\u015bci, dodaj mi skrzyd\u0142a\u201d \u2013 pisa\u0142 swego czasu Adam Mickiewicz.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Przes\u0142anie, kt\u00f3re niesie ze sob\u0105 ten apel, jest bliskie ka\u017cdemu m\u0142odemu cz\u0142owiekowi. Ciekawo\u015b\u0107, ch\u0119\u0107 dzia\u0142ania i zmieniania \u015bwiata na lepsze, sprzeciw wobec systemowi, umi\u0142owanie wolno\u015bci, potrzeba zamanifestowania w\u0142asnej niezale\u017cno\u015bci \u2013 to cechuj\u0105ce, zw\u0142aszcza m\u0142odych ludzi, si\u0142y nap\u0119dowe wszelkich oddolnych akcji i inicjatyw spo\u0142ecznych.<\/p>\n

W harcerstwie, kt\u00f3re z za\u0142o\u017cenia jest ruchem m\u0142odych, nat\u0119\u017cenie tej aktywizuj\u0105cej energii jest szczeg\u00f3lnie wysokie. Mo\u017cna wr\u0119cz powiedzie\u0107, \u017ce inicjatywy oddolne stanowi\u0105 o jego sensie i istocie. Z za\u0142o\u017cenia oferuje ono bowiem m\u0142odym ludziom mo\u017cliwo\u015b\u0107 decydowania o sobie i szans\u0119 wyrwania si\u0119 z g\u00f3ry ustalonych schemat\u00f3w. W czasie, kiedy zar\u00f3wno szko\u0142a, jak i rodzicie \u201eka\u017c\u0105\u201d im funkcjonowa\u0107 w sztywnych, przez siebie ustalonych ramach, harcerstwo traktuje ich inaczej \u2013 inspiruje do dzia\u0142ania i samodzielnego kszta\u0142towania w\u0142asnej osobowo\u015bci. Daje im wolno\u015b\u0107. I na dodatek umo\u017cliwia wywieranie wp\u0142ywu na otoczenie.<\/p>\n

Atrakcyjno\u015b\u0107 harcerstwa dla m\u0142odych ludzi wynika z tego, \u017ce mog\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w co\u015b, co jest po prostu ich, co funkcjonuje niezale\u017cnie, a cz\u0119sto te\u017c i w kontrze wobec \u015bwiata doros\u0142ych. Dzi\u0119ki harcerstwu mog\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w co\u015b, co sami kszta\u0142tuj\u0105 i gdzie sami si\u0119 rz\u0105dz\u0105.<\/p>\n

Wst\u0105pienie do harcerstwa, zdobywanie stopni, sprawno\u015bci i odznak, dzia\u0142alno\u015b\u0107 zast\u0119p\u00f3w, dru\u017cyn, szczep\u00f3w, niekiedy tak\u017ce hufc\u00f3w, organizacja imprez harcerskich, oboz\u00f3w, pe\u0142nienie s\u0142u\u017cby w spo\u0142ecze\u0144stwie to najwa\u017cniejsze przejawy pierwszej i jednocze\u015bnie najpowszechniej wyst\u0119puj\u0105cej w harcerstwie grupy inicjatyw oddolnych. Wyst\u0119puj\u0105 one wsz\u0119dzie tam, gdzie m\u0142odzi robi\u0105 co\u015b, bo tego chc\u0105, a nie dlatego, \u017ce musz\u0105. Motywuje ich ciekawo\u015b\u0107, ch\u0119\u0107 dzia\u0142ania i zmieniania \u015bwiata na lepsze. W harcerstwie odnajduj\u0105 przygod\u0119, przyja\u017a\u0144 oraz idea\u0142y, kt\u00f3rymi z czasem staraj\u0105 si\u0119 zarazi\u0107 wszystkich wok\u00f3\u0142.<\/p>\n

Z drug\u0105 grup\u0105 inicjatyw oddolnych mamy do czynienia w momencie, kiedy organizacje powsta\u0142e w celu wspierania ruchu harcerskiego zapominaj\u0105 o swojej misji. Kostniej\u0105, biurokratyzuj\u0105 si\u0119, odrywaj\u0105 si\u0119 od cel\u00f3w i realnych problem\u00f3w \u015brodowisk. Zamiast wspiera\u0107 rozw\u00f3j harcerstwa, koncentruj\u0105 si\u0119 na utrzymaniu w\u0142asnych, cz\u0119sto nieefektywnych, struktur. Inicjatywy oddolne pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w organizacjach, kt\u00f3re do tego stopnia modyfikuj\u0105 swoje misje, systemy warto\u015bci i kultury organizacyjne, \u017ce nie odpowiada to przynajmniej cz\u0119\u015bci ich cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n

Inicjatywy powsta\u0142e na fali sprzeciwu wobec tak funkcjonuj\u0105cych organizacji to przede wszystkim r\u00f3\u017cnego rodzaju mniej lub bardziej formalne grupy ludzi podobnie my\u015bl\u0105cych, ruchy programowo-metodyczne, niezale\u017cne wydawnictwa, periodyki, propozycje programowe, spo\u0142eczno\u015bci internetowe. To tak\u017ce \u201enieoficjalne\u201d lub te\u017c organizowane pod patronatem innych instytucji imprezy harcerskie. To niezale\u017cne systemy metodyczne, kszta\u0142cenia i omijanie oficjalnie obowi\u0105zuj\u0105cych standard\u00f3w. W skrajnych przypadkach tego rodzaju inicjatywy oznacza\u0107 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zmiany lub zak\u0142adanie nowych organizacji.<\/p>\n

I wreszcie trzecia grupa inicjatyw oddolnych, czyli przedsi\u0119wzi\u0119cia rodz\u0105ce si\u0119 z potrzeby wolno\u015bci, zamanifestowania w\u0142asnej samodzielno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci. Wyr\u00f3\u017cnia je szeroko rozumiana alternatywno\u015b\u0107 wobec g\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w harcerstwa. Inicjatywy nale\u017c\u0105ce do tej grupy nie pojawi\u0105 si\u0119 dlatego, \u017ce komu\u015b zechcia\u0142o si\u0119 zosta\u0107 harcerzem czy za\u0142o\u017cy\u0107 dru\u017cyn\u0119 ani dlatego, \u017ce komu\u015b innemu nie podoba si\u0119 spos\u00f3b, w jaki funkcjonuje jego organizacja. One pojawiaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim po to, \u017ceby udowodni\u0107, \u017ce mo\u017cna inaczej.<\/p>\n

\u017beby m\u00f3c w pe\u0142ni zrozumie\u0107 dynamik\u0119 inicjatyw oddolnych w harcerstwie, trzeba spojrze\u0107 na nie nieco z dystansu. Trzeba wyj\u015b\u0107 ze swoich codziennych schemat\u00f3w i nauczy\u0107 si\u0119 obserwowa\u0107. W odr\u00f3\u017cnieniu od ludzi zafiksowanych na w\u0142asnym punkcie widzenia, dobrzy dru\u017cynowi w mig rozpoznaj\u0105 potencja\u0142 swoich podopiecznych. Dobrzy hufcowi zawsze dostrzeg\u0105 energi\u0119, kt\u00f3ra drzemie w podleg\u0142ych im jednostkach organizacyjnych. Dobrzy naczelnicy doskonale wiedz\u0105, z jak\u0105 pot\u0119g\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci maj\u0105 do czynienia.<\/p>\n

Je\u017celi si\u0119 ju\u017c widzi i rozumie, \u201ejak to dzia\u0142a\u201d, mo\u017cna zacz\u0105\u0107 oddzia\u0142ywa\u0107. Oddzia\u0142ywa\u0107, czyli inspirowa\u0107, wspiera\u0107, ukierunkowywa\u0107. Bo o to w\u0142a\u015bnie chodzi w harcerstwie \u2013 o inspirowanie, wspieranie i ukierunkowywanie inicjatyw oddolnych. Instruktorzy i organizacje, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie ten spos\u00f3b do nich podejd\u0105, osi\u0105gn\u0105 sukces. Wszyscy pozostali przegraj\u0105.<\/p>\n

A niestety wszystko wskazuje na to, \u017ce przegrywaj\u0105cych jest dzisiaj du\u017co wi\u0119cej ni\u017c wygrywaj\u0105cych. Instruktorzy i inni dzia\u0142acze harcerscy od lat m\u00f3wi\u0105 przede wszystkim o problemach, z kt\u00f3rymi nie potrafi\u0105 sobie poradzi\u0107. Organizacje powo\u0142ane do tego, \u017ceby chroni\u0107 i wspiera\u0107 harcerstwo nie s\u0105 w stanie skutecznie realizowa\u0107 swoich misji. Gubi\u0105 si\u0119 w swoich dzia\u0142aniach. Spadek jako\u015bci, autentyczno\u015bci i liczby inicjatyw oddolnych, o kt\u00f3rych pisa\u0142em, charakteryzuj\u0105c pierwsz\u0105 ich grup\u0119, doskonale ten proces ilustruje.<\/p>\n

Jakkolwiek ka\u017cdemu, kto dzia\u0142a lub dzia\u0142a\u0142 w harcerstwie, trudno si\u0119 z tym pogodzi\u0107, to jednak stopniowe zamieranie ruchu harcerskiego jest dzisiaj po prostu faktem. Czy mo\u017cna temu zaradzi\u0107? Moim zdaniem, je\u017celi istnieje co\u015b, co sprawi, \u017ce ruch harcerski zacznie si\u0119 ponownie rozwija\u0107 to b\u0119d\u0105 to w\u0142a\u015bnie inicjatywy oddolne. Przede wszystkim te nale\u017c\u0105ce od grupy drugiej i trzeciej.<\/p>\n

Sk\u0105d to przekonanie? Przez lata wsparcie dla rozwoju inicjatyw oddolnych uwarunkowane by\u0142o istnieniem silnych, hierarchicznych organizacji. W ich natur\u0119 wpisana by\u0142a stabilno\u015b\u0107, sta\u0142o\u015b\u0107, niezmienno\u015b\u0107. Cechy, kt\u00f3re mo\u017ce i kiedy\u015b si\u0119 sprawdza\u0142y, ale nijak nie pasowa\u0142y do dwudziestego pierwszego wieku. Stosowanie dzisiaj starych metod i sposob\u00f3w dzia\u0142ania, kiedy w \u017cyciu liczy si\u0119 elastyczno\u015b\u0107 i dynamika, powoduje w\u0142a\u015bnie to, co obserwujemy \u2013 zapadanie si\u0119 organizacji, kt\u00f3re ju\u017c nawet nie tyle, \u017ce nie wspieraj\u0105, co wr\u0119cz ci\u0105gn\u0105 ze sob\u0105 na dno najlepiej nawet rokuj\u0105ce inicjatywy oddolne.<\/p>\n

Jedyna szansa, \u017ceby si\u0119 jeszcze uratowa\u0107, to odci\u0119cie si\u0119 od degeneruj\u0105cych si\u0119 starych struktur. Odci\u0119cie polegaj\u0105ce na zasadniczym zakwestionowaniu ca\u0142ego dotychczasowego modelu dzia\u0142ania. Trwonienie tych resztek energii, kt\u00f3re jeszcze harcerstwu pozosta\u0142y, na sztuczne podtrzymywanie nieefektywnej organizacji nie ma zwyczajnie sensu.<\/p>\n

Dwudziesty pierwszy wiek b\u0119dzie wiekiem sieci. Sieci umo\u017cliwiaj\u0105cych w zasadzie wszystko to, do czego dotychczas niezb\u0119dne by\u0142y zhierarchizowane struktury. W sieci ka\u017cda inicjatywa oddolna b\u0119dzie mog\u0142a uzyska\u0107 wsparcie, jakiego potrzebuje. Sie\u0107 pozwoli utrzyma\u0107 inicjatywie autentyczno\u015b\u0107.<\/p>\n

A autentyczno\u015b\u0107 jest w harcerstwie jako\u015bci\u0105 najwy\u017cszej pr\u00f3by.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u0142odzi to kochaj\u0105. Zrobi\u0107 co\u015b spontanicznie, niezale\u017cnie od struktur, wbrew utartym regu\u0142om. \u201eM\u0142odo\u015bci, dodaj mi skrzyd\u0142a\u201d \u2013 pisa\u0142 swego czasu Adam Mickiewicz. <\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-18909","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fel"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18909"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21903,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18909\/revisions\/21903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}