Czy mamy rzeczywisty wp\u0142yw na to, co si\u0119 dzieje po drugiej stronie naszej planety, nie wychodz\u0105c z domu? Czy kupuj\u0105c kaw\u0119 lub herbat\u0119, decyduj\u0119 o losie rodziny plantatorów w Afryce? Czy nasze pieni\u0105dze mog\u0105 mie\u0107 realny wp\u0142yw na tych, których nigdy nie spotkamy? Brzmi przera\u017caj\u0105co, ale jest to prawda – ca\u0142y \u015bwiat jest pokryty siatk\u0105 powi\u0105za\u0144, uk\u0142adów, kontraktów i umów. To, co kupujemy, decyduje o losie innych ludzi.
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Ju\u017c dawno przestali\u015bmy kupowa\u0107 to, co nam jest rzeczywi\u015bcie potrzebne. Na\u0142ogowo marnujemy jedzenie, a nadmierna konsumpcja dotyka nas wszystkich i w\u0142a\u015bnie my – z naszymi przyzwyczajeniami i preferencjami – kszta\u0142tujemy \u015bwiat za pomoc\u0105 pieni\u0119dzy. Jeste\u015bmy najwa\u017cniejszym ogniwem w tej ogromnej machinie – firmy i korporacje wydaj\u0105 ogromne pieni\u0105dze na badania naszych gustów, wyborów, tego, co lubimy, a czego nie. Staraj\u0105 si\u0119 nas przekona\u0107 do swoich produktów wszystkimi dost\u0119pnymi (niekoniecznie etycznymi) sposobami. To my decydujemy o tym, kto zarobi dzi\u015b wi\u0119cej. Czy zawsze sobie zdajemy z tego spraw\u0119 z wagi naszych wyborów? <\/p>\n
W zesz\u0142ym roku BBC przygotowa\u0142 serial o sze\u015bciorgu m\u0142odych Brytyjczykach uzale\u017cnionych od kupowania ciuchów, którzy wyjechali do Indii, aby przekona\u0107 si\u0119, jak wygl\u0105da proces powstawania ubra\u0144 mog\u0105cych potem znale\u017a\u0107 si\u0119 w sklepie za naprawd\u0119 niewielkie pieni\u0105dze. Uczyli si\u0119 szy\u0107 oraz pracowali przy zbiorze bawe\u0142ny. To by\u0142o ponad ich si\u0142y, a pensja na nic nie starcza\u0142a. Miesi\u0119czne dochody milionów ludzi zatrudnionych w przemy\u015ble odzie\u017cowym rzadko przekraczaj\u0105 próg 60 z\u0142otych. A pracuj\u0105 nie tylko doro\u015bli. Ma\u0142e zr\u0119czne d\u0142onie szybciej przyszyj\u0105 cekiny, podklej\u0105 podeszwy butów, wyczyszcz\u0105 pojemniki z toksycznymi resztkami farb do tkanin. Szacuje si\u0119, \u017ce w Indiach pracuje ok. 55 milionów dzieci poni\u017cej 14 roku \u017cycia. <\/p>\n
Czy wiemy, co jemy? Slogan, na który wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiada twierdz\u0105co, w dzisiejszych czasach nie jest wcale taki \u0142atwy do rozszyfrowania. Sk\u0105d mamy pewno\u015b\u0107, \u017ce koszula nie jest przesi\u0105kni\u0119ta \u015brodkami ochrony ro\u015blin? Sk\u0105d mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce herbata, któr\u0105 pijemy codziennie, nie oka\u017ce si\u0119 by\u0107 uprawiana w kraju, gdzie nie utrzymuje si\u0119 \u017cadnych standardów produkcji? I przede wszystkim: czy ludzie, którzy pracowali przy produkcji dóbr, z których korzystamy na co dzie\u0144, otrzymuj\u0105 za swój trud godziw\u0105 zap\u0142at\u0119? <\/p>\n
\u015awiat jest pe\u0142en nierówności. Mieszkając w dostatniej Polsce (jeste\u015bmy w trzeciej dziesi\u0105tce najbogatszych krajów na \u015bwiecie!), często nie wiemy lub nie pamiętamy, że w wielu krajach Globalnego Po\u0142udnia – Afryki, Azji, Ameryki Środkowej i Po\u0142udniowej – miliardy ludzi żyją w ubóstwie. Szacuje si\u0119, \u017ce 2,7 mld ludzi na \u015bwiecie \u017cyje za mniej ni\u017c 2 dolary (6 z\u0142) dziennie, a ponad 120 mln dzieci nie chodzi do szko\u0142y. W zesz\u0142ym roku podczas szczytu FAO (oenzetowskiej organizacji do spraw wy\u017cywienia i rolnictwa) w Rzymie oszacowano liczb\u0119 niedo\u017cywionych ludzi na ponad 900 milionów.<\/p>\n
Problem ten pog\u0142\u0119biany jest przez \u015bwiatowy handel, który nastawiony jest na maksymalizacj\u0119 zysków, a co za tym idzie – nieuczciwe traktowanie i wykorzystywanie ludzi w krajach Globalnego Po\u0142udnia, gdy\u017c tam uprawia si\u0119 takie dobra, jak kawa, kakao i herbata, a ze wzgl\u0119du na niewielkie mo\u017cliwo\u015bci finansowe plantacje s\u0105 niewielkie i trudno negocjowa\u0107 z przedstawicielami wielkich korporacji wy\u017csz\u0105 cen\u0119 skupu.<\/p>\n
Zdawali\u015bcie sobie kiedy\u015b spraw\u0119 z tego, dlaczego banany w Polsce s\u0105 ta\u0144sze ni\u017c nasze polskie jab\u0142ka? Czy jeste\u015bcie w stanie sobie wyobrazi\u0107, jak\u0105 zap\u0142at\u0119 móg\u0142 otrzyma\u0107 pracownik plantacji, skoro my mo\u017cemy je kupi\u0107 za tak ma\u0142e pieni\u0105dze? Nieuczciwe zasady handlu s\u0105 realn\u0105 przeszkod\u0105 dla rozwoju krajów Globalnego Po\u0142udnia, jednak to w\u0142a\u015bnie handel mo\u017ce je rozwin\u0105\u0107. Trzeba zmieni\u0107 zasady i by\u0107 fair w stosunku do tych ludzi.<\/p>\n
Czym jest Sprawiedliwy Handel? Czy to znaczy, \u017ce ka\u017cdy inny jest niesprawiedliwy? By\u0107 mo\u017ce niektórzy z was s\u0142yszeli co\u015b na temat Fair Trade (b\u0105d\u017a Fairtrade). W Polsce zaczynaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 produkty z certyfikatem Sprawiedliwego Handlu – znak ten przyznawany jest przez mi\u0119dzynarodow\u0105 organizacj\u0119 FLO (Fairtrade Labelling Organizations International). Opracowuje ona standardy, które musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 producenci certyfikowani Fairtrade (zakaz pracy dzieci, uprawa z poszanowaniem \u015brodowiska naturalnego) oraz warunki wymiany handlowej jakich musz\u0105 przestrzega\u0107 eksporterzy, importerzy oraz sprzedawcy (m.in. okre\u015blona minimalna cena niezale\u017cna od sytuacji losowych, np. susze, premia na projekty rozwojowe, terminowe p\u0142atno\u015bci, d\u0142ugofalowe kontrakty). Certyfikacja tym znakiem obejmuje takie produkty jak: banany, cukier, herbat\u0119, kakao, kaw\u0119, komos\u0119 ry\u017cow\u0105 (quinoa), miód, owoce suszone, owoce i warzywa \u015bwie\u017ce, soki, orzechy\/ziarna oleiste, przyprawy, ry\u017c, wino, kwiaty ci\u0119te, ro\u015bliny ozdobne oraz pi\u0142ki sportowe. Obok FLO funkcjonuje firma FLO-CERT, zajmuj\u0105ca si\u0119 kontrol\u0105 przedsi\u0119biorców pod k\u0105tem przestrzegania tych standardów oraz przyznawaniem im certyfikatów Fairtrade. <\/p>\n
Ruch Sprawiedliwego Handlu swój pocz\u0105tek mia\u0142 czterdzie\u015bci lat temu i wyrós\u0142 z dzia\u0142alno\u015bci lokalnej ludzi zainteresowanych zmian\u0105 zasad handlu z rolnikami z krajów Globalnego Poludnia. Obecnie jest to mi\u0119dzynarodowy ruch konsumentów, organizacji pozarz\u0105dowych, firm importerskich i handlowych oraz spó\u0142dzielni drobnych producentów, maj\u0105cy na celu pomoc w rozwoju dla drobnych wytwórców (rolników, rzemie\u015blników), pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 metodami wypracowanymi przez biznes, tworz\u0105c niezale\u017cn\u0105, alternatywn\u0105 sie\u0107 handlow\u0105 o zasi\u0119gu globalnym. Warto tu rozró\u017cni\u0107 dwa terminy – Fair Trade jako ruch, natomiast Fairtrade jako nadany certyfikat, który gwarantuje, \u017ce kupiony przez nas produkt zosta\u0142 wyprodukowany w warunkach spe\u0142niaj\u0105cych standardy \u015brodowiskowe i spo\u0142eczne. <\/p>\n
Handel i wspó\u0142praca w spó\u0142dzielniach jest lepsz\u0105 praktyk\u0105 ni\u017c wysy\u0142anie pieni\u0119dzy. W szeroko komentowanej ksi\u0105\u017cce wydanej w tym roku, „Dead Aid” (Martwa pomoc), autorka przekonuje, \u017ce bieda w Afryce jest dzi\u015b o wiele wi\u0119ksza ni\u017c 40 lat temu, a strumie\u0144 pomocy finansowej z Zachodu jedynie j\u0105 wzmaga – nakr\u0119ca korupcj\u0119, t\u0142umi przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, rozleniwia, uczy bezradno\u015bci. Nie od dzi\u015b wiemy, \u017ce nie dawanie ryby, a w\u0119dki daje efekty. <\/p>\n
A co my mo\u017cemy zrobi\u0107? Mamy w portfelach pot\u0119\u017cn\u0105 bro\u0144 – pieni\u0105dze. Wykorzystajmy j\u0105, by dowie\u015b\u0107, \u017ce chcemy kszta\u0142towa\u0107 \u015bwiat sprawiedliwy i bez wyzysków, a pij\u0105c kaw\u0119 czy jedz\u0105c czekolad\u0119 mo\u017cna zmienia\u0107 \u015bwiat. Wszystko zale\u017cy od naszych wyborów przy sklepowej pó\u0142ce. <\/p>\n
Pozdrawiam znad kubka kawy z Etiopii. Fairtrade, oczywi\u015bcie.<\/p>\n
<\/p>\n
| <\/td>\n | pwd. Magdalena Noszczyk<\/strong> – komendantka Krakowskiego Harcerskiego Kr\u0119gu Akademickiego "Diablak". Pracuje w organizacji ekologicznej Polska Zielona Sie\u0107 promuj\u0105c zrównowa\u017con\u0105 i odpowiedzialn\u0105 konsumpcj\u0119, studiuje na Uniwersytecie Rolniczym, lubi mi\u0119dzynarodowe spotkania skautowe, kreatywne sposoby na sp\u0119dzanie wolnego czasu i kaw\u0119 Fairtrade.<\/font><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy mamy rzeczywisty wp\u0142yw na to, co si\u0119 dzieje po drugiej stronie naszej planety, nie wychodz\u0105c z domu? Czy kupuj\u0105c kaw\u0119 lub herbat\u0119, decyduj\u0119 o losie rodziny plantatorów w Afryce? Czy nasze pieni\u0105dze mog\u0105 mie\u0107 realny wp\u0142yw na tych, których nigdy nie spotkamy? Brzmi przera\u017caj\u0105co, ale jest to prawda – ca\u0142y \u015bwiat jest pokryty siatk\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18956","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18956"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18956\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} |