Sk\u0142adowiska odpadów, wysypiska – s\u0105 to miejsca o których cz\u0142owiek woli nie my\u015ble\u0107. Jak ju\u017c zaczyna o tym my\u015ble\u0107, to bardzo rzadko i zazwyczaj z niech\u0119ci\u0105. W zasadzie mog\u0142yby nie istnie\u0107 w naszej \u015bwiadomo\u015bci. Zepsuta, niepotrzebna rzecz l\u0105duje w koszu. Wynosz\u0119 worek ze \u015bmieciami do zsypu lub osiedlowego kontenera. Gdzie\u015b za miastem jest takie miejsce, gdzie \u015bmieciarki zwo\u017c\u0105 nasze codzienne odpady. Gdzie\u015b tam ko\u0144czy si\u0119 ten \u015bmierdz\u0105cy problem. Czy na pewno?
<\/p>\n
Niestety, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, gdzie ten problem si\u0119 ko\u0144czy, a przede wszystkim – gdzie zaczyna. Zazwyczaj nas to nie obchodzi, mimo \u017ce bardzo dotyczy. Ka\u017cdy z nas jest producentem odpadów – czy tego chce, czy nie. I jest dla nas oczywiste, \u017ce wczorajsza gazeta, nadpsute jab\u0142ko, foliówka po zakupach czy puszka po napoju powinny wyl\u0105dowa\u0107 w koszu. Bo czy mo\u017cna z tymi rzeczami, a w\u0142a\u015bciwie odpadami zrobi\u0107 co\u015b innego ni\u017c tylko wyrzuci\u0107? <\/p>\n
Nie chodzi mi o to, by nauczy\u0107 was wszystkich, jak segregowa\u0107 odpady, czy nawo\u0142ywa\u0107 do kolejnych akcji „Sprz\u0105tania \u015bwiata”. Zapewne ze wzgl\u0119du na s\u0142ab\u0105 coroczn\u0105 organizacj\u0119 ekoimprez i brak trwa\u0142ych efektów do nast\u0119pnej akcji gotowi byliby\u015bcie wy\u0142\u0105czy\u0107 ten artyku\u0142. Chc\u0119 jednak pokaza\u0107 problem i rozwi\u0105zanie z zupe\u0142nie innej strony. <\/p>\n
Ka\u017cdego roku przeci\u0119tny Kowalski mieszkaj\u0105cy w mie\u015bcie wyrzuca ponad 300 kg odpadów komunalnych (Warszawa – 522 kg, Kraków – 363 kg, Wroc\u0142aw – 400 kg, Lublin – 283 kg; GUS 2007 r.). Na ka\u017cde 20 wiaderek wyrzucanych \u015bmieci tylko jedno zawiera odpady przesegregowane, reszta nieodwracalnie trafia na sk\u0142adowisko. Aby bardziej podzia\u0142a\u0107 wam na wyobra\u017ani\u0119: gdyby odpady wszystkich Polaków w ci\u0105gu jednego roku zgromadzi\u0107 w piramidzie o podstawie kwadratu 1 km2, to mia\u0142aby ona 190 m wysoko\u015bci, co odpowiada wysoko\u015bci Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie lub 60-pi\u0119trowemu wie\u017cowcowi. Du\u017co? <\/p>\n
Lubimy si\u0119 otacza\u0107 rzeczami – nowy sprz\u0119t górski, nowe ubrania, nowy sprz\u0119t graj\u0105cy. Czy zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, co si\u0119 z nimi stanie za 5, 10, 15 lat? Czy b\u0119dziemy w stanie odzyska\u0107 z nich surowiec, z którego zosta\u0142y zrobione? Czy b\u0119dziemy mogli komu\u015b je odda\u0107, zanim sko\u0144cz\u0105 w koszu na \u015bmieci? Pami\u0119tajmy, \u017ce to, co dla nas jest bezu\u017cyteczne i ju\u017c niepotrzebne, dla innych mo\u017ce by\u0107 potrzebne, warto\u015bciowe i cenne. Temu ho\u0142duje zasada 3R: Reduce – Reuse – Recycle, w której my\u015bl powinni\u015bmy redukowa\u0107 powstawanie odpadów na etapie podejmowania decyzji o zakupie w sklepie (Reduce), u\u017cywa\u0107 ponownie tych rzeczy, które na pozór wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 jednorazowe, by przed\u0142u\u017cy\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia danego produktu i nie dopu\u015bci\u0107 tak szybko do obci\u0105\u017cenia \u015brodowiska, wyrzucaj\u0105c je bezpowrotnie do kosza (Reuse), a tak\u017ce ponownie stosowa\u0107 produkty, tyle \u017ce na poziomie surowca z którego dany produkt pochodzi (Recycle). Zasada 3R to przekonanie, \u017ce nasze proekologiczne konsumenckie wybory maj\u0105 wp\u0142yw na \u015brodowisko. Najwa\u017cniejsze to niekupowanie tego, co tylko wydaje nam si\u0119 potrzebne – wpierw zastanówmy si\u0119 nad tym, czy ulegli\u015bmy reklamie i czy jeste\u015bmy w pe\u0142ni przekonani co do s\u0142uszno\u015bci zakupu. Unikajmy produktów nadmiernie opakowanych, no\u015bmy ze sob\u0105 wielorazow\u0105 torb\u0119 na zakupy, nie u\u017cywajmy plastikowych sztu\u0107ców i kubków w szkole i w pracy. Oddajmy nienoszone ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu ubrania, po\u017cyczajmy ksi\u0105\u017cki, czasopisma, u\u017cywajmy pojemników po lodach i s\u0142oików do zrobienia domowych przetworów i mro\u017conek. Proste? Nie wspomina\u0142am, \u017ce b\u0119dzie trudno – bo nie jest. Wystarczy naprawd\u0119 niewiele, by wyhamowa\u0107 konsumpcyjny p\u0119d cho\u0107 odrobin\u0119, a wkrótce dostrze\u017cemy efekty – przede wszystkim ekonomiczne. Bo \u017cy\u0107 w zgodzie z zasad\u0105 3R to \u017cy\u0107 oszcz\u0119dnie. <\/p>\n
Najbardziej ciekaw\u0105 form\u0105 ponownego u\u017cycia (druga literka R – Reuse) jest nadawanie przedmiotom, rzeczom zupe\u0142nie nowych funkcji – upcycling. To troch\u0119 jak w tym powiedzeniu, \u017ce Nescafe jest wiod\u0105cym producentem s\u0142oików do bu\u0142ki tartej… Mo\u017cna zacz\u0105\u0107 niewinnie: przerabiaj\u0105c s\u0142oiki i obt\u0142uczone kubki w pojemniki na d\u0142ugopisy i inne biurowo-szkolne przybory. Tu wystarczy troch\u0119 wodoodpornych farb, kawa\u0142ki materia\u0142ów i… nasza wyobra\u017ania. Przypominaj\u0105 si\u0119 zaj\u0119cia z plastyki? Niektóre firmy posun\u0119\u0142y si\u0119 troch\u0119 dalej. W Polsce mo\u017cna spotka\u0107 wiele sklepów (zw\u0142aszcza internetowych), gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 przerobione znaleziska ze strychów i z szaf naszych bab\u0107. Stare zas\u0142onki s\u0142u\u017c\u0105 jako etui na laptopy, a stary p\u0142aszcz jest teraz torebk\u0105 na rami\u0119. Istnieje równie\u017c firma, która zajmuje si\u0119 przemienianiem starych plandek i bannerów reklamowych w torby, torebki, portfele, torby kurierskie i inne gad\u017cety. Ostatnio znalaz\u0142am w sklepie internetowym z bi\u017cuteri\u0105 ciekawe zastosowania dla spr\u0119\u017cynek z d\u0142ugopisów, klawiszy klawiatury i przepalonych diod – sta\u0142y si\u0119 ciekawymi elementami wisz\u0105cymi kolczyków, a mechanizm od zegarka sta\u0142 si\u0119 zwracaj\u0105c\u0105 na siebie uwag\u0119 broszk\u0105. <\/p>\n
Upcycling si\u0119ga dalej – mo\u017cna znale\u017a\u0107 w\u015bród artystów zachodniej Europy pomys\u0142y na zagospodarowanie np. wyt\u0142oczek na jajka jako siedziska, kawa\u0142ki zrecyklingowanych plastikowych elementów buduj\u0105cych konstrukcje fotela czy te\u017c szafki i pó\u0142ki z wycinanych fragmentów kontenerów, w których kiedy\u015b przewo\u017cono towary. <\/p>\n
Mo\u017ce to nowy trend, mo\u017ce przedmioty z odzysku s\u0105 chwilow\u0105 mod\u0105, a mo\u017ce po prostu zaczynamy sobie zdawa\u0107 w ko\u0144cu spraw\u0119, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 pogubi\u0107 i zasypa\u0107 w tej ogromnej ilo\u015bci odpadów i w naszych – niekoniecznie ekologicznych – konsumenckich zachowaniach.<\/p>\n
<\/p>\n
| <\/td>\n | pwd. Magdalena Noszczyk<\/strong> – komendantka Krakowskiego Harcerskiego Kr\u0119gu Akademickiego "Diablak". Pracuje w organizacji ekologicznej Polska Zielona Sie\u0107 promuj\u0105c zrównowa\u017con\u0105 i odpowiedzialn\u0105 konsumpcj\u0119, studiuje na Uniwersytecie Rolniczym, lubi mi\u0119dzynarodowe spotkania skautowe, kreatywne sposoby na sp\u0119dzanie wolnego czasu i kaw\u0119 Fairtrade.<\/span><\/font><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sk\u0142adowiska odpadów, wysypiska – s\u0105 to miejsca o których cz\u0142owiek woli nie my\u015ble\u0107. Jak ju\u017c zaczyna o tym my\u015ble\u0107, to bardzo rzadko i zazwyczaj z niech\u0119ci\u0105. W zasadzie mog\u0142yby nie istnie\u0107 w naszej \u015bwiadomo\u015bci. Zepsuta, niepotrzebna rzecz l\u0105duje w koszu. Wynosz\u0119 worek ze \u015bmieciami do zsypu lub osiedlowego kontenera. Gdzie\u015b za miastem jest takie miejsce, […]<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-18957","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18957"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18957\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} |