{"id":18965,"date":"2009-10-03T14:36:53","date_gmt":"2009-10-03T12:36:53","guid":{"rendered":"http:\/\/Waszyngton–stolica\u015bwiatowegomocarstwa,kolebkaameryka\u0144skiejpa\u0144stwowo\u015bci,ajednocze\u015bniemiastoznajwy\u017cszymwspó\u0142czynnikiemprzest\u0119pczo\u015bciwca\u0142ychStanach.Tomiejscezpewno\u015bci\u0105szokujeEuropejczyka,ale–cociekawe–"},"modified":"2015-07-01T11:00:09","modified_gmt":"2015-07-01T09:00:09","slug":"miesiac-w-stolicy-swiata-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/miesiac-w-stolicy-swiata-3\/","title":{"rendered":"Miesi\u0105c w stolicy \u015bwiata"},"content":{"rendered":"

Waszyngton \u2013 stolica \u015bwiatowego mocarstwa, kolebka ameryka\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci, a jednocze\u015bnie miasto z najwy\u017cszym wsp\u00f3\u0142czynnikiem przest\u0119pczo\u015bci w ca\u0142ych Stanach. To miejsce z pewno\u015bci\u0105 szokuje Europejczyka, ale \u2013 co ciekawe \u2013 nie zawsze w spos\u00f3b, jakiego mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 spodziewa\u0107.<\/strong><\/p>\n

Na wst\u0119pie musz\u0119 szczerze powiedzie\u0107, \u017ce nigdy nie marzy\u0142am o podr\u00f3\u017cy do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Nie chorowa\u0142am na \u017cadn\u0105 znan\u0105 powszechnie odmian\u0119 American Dream, a ju\u017c na pewno nie mog\u0142am na ni\u0105 zapa\u015b\u0107 po uko\u0144czeniu studi\u00f3w ze stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Jad\u0105c wi\u0119c na praktyk\u0119 do Ambasady RP w Waszyngtonie, mia\u0142am w walizce nie tylko ton\u0119 eleganckich ubra\u0144 i przewodnik po stolicy, lecz tak\u017ce kilka kilogram\u00f3w swoich osobistych opinii i uprzedze\u0144.<\/p>\n

Po drugiej stronie Atlantyku wyl\u0105dowa\u0142am w niedzielny wiecz\u00f3r i moim pierwszym odczuciem by\u0142 niepok\u00f3j. Po pierwsze, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce m\u00f3j telefon \u2013 mimo w\u0142\u0105czonego roamingu \u2013 nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 sieci (kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce jest kilka r\u00f3\u017cnych fal telefonii kom\u00f3rkowych, a Europa i Stany u\u017cywaj\u0105 r\u00f3\u017cnych?!), a z panem konsulem z ambasady, kt\u00f3ry mia\u0142 mnie odebra\u0107, by\u0142am um\u00f3wiona w\u0142a\u015bnie na telefon… Po drugie, cho\u0107 z egzamin\u00f3w j\u0119zykowych dostawa\u0142am zawsze ca\u0142kiem dobre noty, bardzo s\u0142abo rozumia\u0142am \u201eameryka\u0144ski\u201d angielski urz\u0119dnika imigracyjnego na lotnisku, co mog\u0142o mnie kosztowa\u0107 nawet zawr\u00f3cenie na koszt w\u0142asny do Polski. Na szcz\u0119\u015bcie jako\u015b si\u0119 uda\u0142o (Bo\u017ce, b\u0142ogos\u0142aw rz\u0105dowe wizy \u2013 pierwszy raz w \u017cyciu poczu\u0142am si\u0119 jak prominent) i uroczy pan konsul (po uprzednim skorzystaniu przeze mnie z najprawdziwszej budki telefonicznej na \u0107wier\u0107dolar\u00f3wki) zawi\u00f3z\u0142 mnie wprost do wynaj\u0119tego pokoju na drugim ko\u0144cu Waszyngtonu.<\/p>\n

Jad\u0105c tak przez samo centrum stolicy \u015bwiata i przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 z zza szyb Ameryce, uderzy\u0142o mnie nieprawdopodobne spostrze\u017cenie: tutaj jest jak w Rosji! Jak w Petersburgu! Ta sama monumentalna architektura \u017cywcem skopiowana z zachodniej Europy (ka\u017cdy zabytkowy budynek w Waszyngtonie wygl\u0105da jak rzymska bazylika \u2013 p\u0119kate kopu\u0142y i d\u0142ugie rz\u0119dy kolumn), to samo poczucie wielko\u015bci, wr\u0119cz przyt\u0142aczaj\u0105ce pojedynczego cz\u0142owieka. Nie jestem niskiego wzrostu, ale mimo tych moich 170 cm poczu\u0142am si\u0119 tam jak Alicja w Krainie Czar\u00f3w. Wszystko by\u0142o ode mnie wi\u0119ksze: wysokie budynki, szerokie ulice, wielkie samochody… nawet drzewa s\u0105 tam wy\u017csze ni\u017c u nas.<\/p>\n

Por\u00f3wnania z Rosj\u0105 wci\u0105\u017c si\u0119 jednak nie ko\u0144czy\u0142y. Waszyngton by\u0142 dla mnie drugim na \u015bwiecie miejscem (po Moskwie), gdzie ba\u0142am si\u0119 policji. Wszyscy w Stanach wiedz\u0105, \u017ce policjant ma zawsze racj\u0119, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce \u201etrup ci\u0119 nie zaskar\u017cy\u201d, a \u201epolicja najpierw strzela, a p\u00f3\u017aniej zadaje pytania\u201d. Przez pierwsze kilka dni stara\u0142am si\u0119 wi\u0119c nie rzuca\u0107 w oczy, jednak tak samo, jak kilka lat wcze\u015bniej u naszych wschodnich s\u0105siad\u00f3w, z podejrze\u0144 oczyszcza\u0142 mnie zazwyczaj kolor sk\u00f3ry. Bez wzgl\u0119du na parytety w miejscach pracy i zasad\u0119, \u017ce w ka\u017cdej produkcji filmowej musi gra\u0107 Afroamerykanin, USA to kraj rasistowski, gdzie bia\u0142y cz\u0142owiek z regu\u0142y ma lepiej.<\/p>\n

Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce powy\u017csze konstatacje wystarczy\u0142yby ju\u017c na porz\u0105dny szok kulturowo-polityczny \u2013 lecz na tym nie koniec. Przez lata przeciwstawiane sobie zimnowojenne mocarstwa s\u0105 analogiczne pod wzgl\u0119dem jeszcze jednej kwestii: pa\u0144stwowej propagandy. \u201eOdbudowujmy przemys\u0142 nie w salach posiedze\u0144, a w fabrykach!\u201d \u2013 brzmi jak z polskiej kroniki filmowej? Zapewne, ale to has\u0142o z plakatu promuj\u0105cego w ameryka\u0144skim metrze alternatywne sposoby pozyskiwania energii oraz og\u00f3lnonarodow\u0105 walk\u0119 z kryzysem… I chyba tylko mnie jedn\u0105 takie sformu\u0142owania \u015bmieszy\u0142y. Odnios\u0142am wra\u017cenie, \u017ce Amerykanie to nar\u00f3d nies\u0142ychanie ufny w swoje pa\u0144stwo i swoj\u0105 w\u0142adz\u0119. W Polsce taka kampania spo\u0142eczna prowadzona przez rz\u0105d czy dowolny NGO spotka\u0142aby si\u0119 z domalowanymi na plakatach w\u0105sami i tysi\u0105cami internetowych \u017cart\u00f3w (w stylu wariacji nt. \u201ePij mleko, b\u0119dziesz wielki\u201d), tam spotyka\u0142a si\u0119 z milcz\u0105c\u0105 aprobat\u0105. Przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa nie kwestionuje tego, co widzi i czyta w oficjalnych \u015brodkach przekazu.<\/p>\n

By\u0142y te\u017c sprawy, kt\u00f3re zaskoczy\u0142y mnie pozytywnie. Ludzie w Stanach s\u0105 dla siebie znacznie milsi ni\u017c w Polsce (osobi\u015bcie my\u015bl\u0119, \u017ce ciep\u0142y i prawie bezdeszczowy klimat ma co\u015b z tym wsp\u00f3lnego). Panuje powszechny zwyczaj pozdrawiania si\u0119 na ulicy i w miejscach publicznych, natomiast z s\u0105siadami trudno nie zamieni\u0107 dziennie kilku zda\u0144. Polacy \u017cyj\u0105cy tam na sta\u0142e m\u00f3wili mi, \u017ce po d\u0142u\u017cszym czasie taka serdeczno\u015b\u0107 m\u0119czy \u2013 szczeg\u00f3lnie, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w p\u0142ynie z konwenans\u00f3w, a nie potrzeby serca. Mnie si\u0119 to jednak podoba\u0142o \u2013 najzwyczajniej \u015bwiecie \u0142atwiej mi si\u0119 rozpoczyna\u0142o dzie\u0144, kiedy wok\u00f3\u0142 wszyscy si\u0119 u\u015bmiechali.<\/p>\n

Musia\u0142am r\u00f3wnie\u017c zweryfikowa\u0107 swoj\u0105 teori\u0119 odno\u015bnie do monstrualnych gabaryt\u00f3w Amerykan\u00f3w. Nie spotka\u0142am a\u017c tylu oty\u0142ych ludzi, ilu si\u0119 spodziewa\u0142am. Cho\u0107 widzia\u0142am osoby z tak\u0105 nadwag\u0105, \u017ce je\u017adzi\u0142y na w\u00f3zkach inwalidzkich sterowanych przez joystick, gdy\u017c za ci\u0119\u017cko by\u0142o ju\u017c ich ko\u015bciom d\u017awiga\u0107 cia\u0142o, wi\u0119kszo\u015b\u0107 przechodni\u00f3w wygl\u0105da\u0142a jednak \u201epo europejsku\u201d. M\u00f3wiono mi jednak, \u017ce Waszyngton pod tym wzgl\u0119dem nie jest miastem reprezentacyjnym oraz \u017ce im biedniejszy stan, tym wsp\u00f3\u0142czynnik oty\u0142o\u015bci jest wi\u0119kszy.<\/p>\n

Moja wycieczka do Stan\u00f3w zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pomy\u015blnie. Znalaz\u0142am cenne materia\u0142y do doktoratu, praktyka przebieg\u0142a bez zak\u0142\u00f3ce\u0144, a spotkani przeze mnie Amerykanie okazali mi pomoc i wsparcie. Nie wyzby\u0142am si\u0119 jednak\u017ce du\u017cej cz\u0119\u015bci moich uprzedze\u0144 i pewnego europejskiego kompleksu wy\u017cszo\u015bci. Mo\u017ce za ma\u0142o si\u0119 stara\u0142am, ale te\u017c \u00ad\u2013 prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c \u2013 i oni nie zrobili nic, aby sw\u00f3j stereotyp obali\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Waszyngton \u2013 stolica \u015bwiatowego mocarstwa, kolebka ameryka\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci, a jednocze\u015bnie miasto z najwy\u017cszym wsp\u00f3\u0142czynnikiem przest\u0119pczo\u015bci w ca\u0142ych Stanach. To miejsce z pewno\u015bci\u0105 szokuje Europejczyka, ale \u2013 co ciekawe \u2013 nie zawsze w spos\u00f3b, jakiego mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 spodziewa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[320],"tags":[230],"class_list":["post-18965","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wws","tag-podroze"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18965"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21859,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18965\/revisions\/21859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}