{"id":19057,"date":"2010-01-09T23:15:43","date_gmt":"2010-01-09T21:15:43","guid":{"rendered":"http:\/\/Tu\u017cprzedBo\u017cymNarodzeniemSzwajcarzywreferendumodebraliMuzu\u0142manomprawobudowyminaretów,aTrybuna\u0142wStrasburguzakaza\u0142obecno\u015bcikrzy\u017cywszko\u0142ach.Czymi\u0119dzykulturowydialogibudowanieprawdziwejwspólnotys\u0105wtakichwarunk"},"modified":"2015-06-29T14:37:25","modified_gmt":"2015-06-29T12:37:25","slug":"europa-w-duchu-bellinzony-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/europa-w-duchu-bellinzony-3\/","title":{"rendered":"Europa w duchu Bellinzony"},"content":{"rendered":"

Tu\u017c przed Bo\u017cym Narodzeniem Szwajcarzy w referendum odebrali Muzu\u0142manom prawo budowy minaret\u00f3w, a Trybuna\u0142 w Strasburgu zakaza\u0142 obecno\u015bci krzy\u017cy w szko\u0142ach. Czy mi\u0119dzykulturowy dialog i budowanie prawdziwej wsp\u00f3lnoty s\u0105 w takich warunkach mo\u017cliwe?<\/strong><\/p>\n

Bellinzona to niewielka 17-tysi\u0119czna stolica szwajcarskiego kantonu Ticino. Podr\u00f3\u017cuj\u0105cy z p\u00f3\u0142nocy nazywaj\u0105 je \u2013 czy to ze wzgl\u0119du na swoisty urok, czy w\u0142oskoj\u0119zyczno\u015b\u0107 \u2013 pierwszym miastem, bram\u0105 po\u0142udniowej Europy. Mo\u017cna st\u0105d dotrze\u0107 do alpejskich prze\u0142\u0119czy \u015bw. Gotarda, Lukmanier, San Bernardino, Nufenen i Poebene. Nad Bellinzon\u0105 g\u00f3ruj\u0105 od wiek\u00f3w trzy zamki. Pierwszy z nich, wzniesiony na skalistym szczycie, Castelgrande ze s\u0142ynn\u0105 bia\u0142\u0105 wie\u017c\u0105 Torre Bianca, dominuje majestatycznie nad okolic\u0105. Castelgrande po\u0142\u0105czony jest historycznym murem obronnym (La murata) okalaj\u0105cym stare miasto ze swoim m\u0142odszym bratem, zamkiem Montebello. Trzecia twierdza, Sasso Corbaro, nieco oddalona na po\u0142udniowy wsch\u00f3d, czuwa w\u015br\u00f3d dostojnie milcz\u0105cych Alp i szumu k\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 brz\u00f3z.<\/p>\n

W Bellinzonie znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c franciszka\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego. Istnieje w nim \u2013 sk\u0105din\u0105d znajoma r\u00f3wnie\u017c nam \u2013 tradycja budowania szopek na pami\u0105tk\u0119 tej betlejemskiej nocy, gdy moc truchla\u0142a, ogie\u0144 krzep\u0142, a blask ciemnia\u0142. W tym roku spo\u015br\u00f3d czterdziestu propozycji szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przykuwa dzie\u0142o Letizii Fontany i Matteo Casoniego. Przedstawia ono historyczny \u017c\u0142\u00f3bek, otoczony sze\u015bcioma minaretami i poprzedzony otwart\u0105 ksi\u0119g\u0105 por\u00f3wnuj\u0105c\u0105 cytaty z Biblii i Koranu. Kompozycj\u0119 wie\u0144cz\u0105 natomiast trzy symbole najwi\u0119kszych monoteistycznych (tzw. Abrahamowych) religii \u015bwiata: chrze\u015bcija\u0144stwa, islamu i judaizmu. Instalacja tego typu by\u0142aby wyj\u0105tkowa nawet w sytuacji, gdyby krzy\u017c nie \u0142ama\u0142 praw cz\u0142owieka, a minaret nie symbolizowa\u0142 islamskiej ekspansji w Europie.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku listopada 2009 roku na wniosek Finki Soile Lautsi, obywatelki W\u0142och, Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu orzek\u0142, \u017ce wisz\u0105cy w szkolnej klasie krzy\u017c \u2013 jako symbol religijny, tj. \u201eopozycyjny wobec krytycznego my\u015blenia\u201d \u2013 mo\u017ce \u0142ama\u0107 prawa cz\u0142owieka poprzez zak\u0142\u00f3canie spokoju ateist\u00f3w lub wyznawc\u00f3w innej religii. W zwi\u0105zku z tym w\u0142adze pa\u0144stwowe maj\u0105 si\u0119 powstrzyma\u0107 od \u201enarzucania wiary\u201d w\u00a0miejscach, gdzie obywatele s\u0105 od nich zale\u017cni. Natomiast pod koniec tego samego miesi\u0105ca w \u2013 jak zdawa\u0142oby si\u0119 \u2013 sielankowej Szwajcarii dosz\u0142o do referendum, podczas kt\u00f3rego obywatele opowiedzieli si\u0119 za zakazem budowania minaret\u00f3w. Minarety to wysokie wie\u017ce, dobudowywane do meczet\u00f3w, z kt\u00f3rych kilka razy dziennie muezin wzywa wiernych na modlitw\u0119. W\u0142\u0105czenie tej kwestii pod os\u0105d mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142o inicjatyw\u0105 Szwajcarskiej Partii Ludowej, kt\u00f3ra wszcz\u0119\u0142a szeroko zakrojon\u0105 akcj\u0119 propagandow\u0105 ze s\u0142ynnymi plakatami ze z\u0142owieszcz\u0105 kobiet\u0105 w czarnej burce oraz rz\u0119dami minaret\u00f3w \u2013 bagnet\u00f3w przebijaj\u0105cych bia\u0142y krzy\u017c szwajcarskiej flagi. Co \u0142\u0105czy oba wydarzenia, kt\u00f3re przypadkiem (?) zbieg\u0142y si\u0119 w przededniu Bo\u017cego Narodzenia? S\u0105 symbolem zagubienia.<\/p>\n

Po pierwsze, wolno\u015b\u0107 religijna jest jednym z kluczowych warto\u015bci Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka. Tak\u017ce Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II stwierdzi\u0142, \u017ce wyb\u00f3r dowolnej religii (lub jego zaniechanie) wynika z godno\u015bci jednostki ludzkiej.<\/p>\n

Istniej\u0105 powszechnie znane dwie koncepcje wolno\u015bci \u2013 pozytywna i negatywna. Wolno\u015b\u0107 \u201edo\u201d i wolno\u015b\u0107 \u201eod\u201d. Realizacja negatywnego poj\u0119cia wolno\u015bci religijnej, do kt\u00f3rej przychyla si\u0119 Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka (a tak\u017ce w sensie partykularnym, na zasadzie dyskryminacji wynik szwajcarskiego referendum), prowadzi w rezultacie do likwidacji wolno\u015bci religijnej. Konsekwentne wykonywanie tej regu\u0142y prowadzi\u0142oby do zupe\u0142nego wykluczenia ze sfery publicznej jakichkolwiek symboli religijnych, cho\u0107by przydro\u017cnych kapliczek.<\/p>\n

Orzeczenie z pocz\u0105tku listopada kwestionuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c prawnicy, mi\u0119dzy innymi prof. Ernst-Wolfgang Boeckenforde i prof. Andrzej Zoll, kt\u00f3rzy zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce zgodnie z duchem i wyk\u0142adni\u0105 Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka (na podstawie kt\u00f3rej orzeka Trybuna\u0142 w Strasburgu) krzy\u017c wisz\u0105cy w szkole nie \u0142amie praw cz\u0142owieka, poniewa\u017c szko\u0142a jako element \u201eprzestrzeni spo\u0142ecznej\u201d nie jest miejscem, gdzie pa\u0144stwo jako suweren realizuje swoje kompetencje. Opr\u00f3cz tego sam fakt \u201ewiszenia krzy\u017ca\u201d, bez obowi\u0105zku oddawania czci czy nawet patrzenia, nie mo\u017ce \u0142ama\u0107 praw cz\u0142owieka. Ten \u201esterylny koncept\u201d (jak nazwa\u0142a go \u201eDie Presse\u201d) to r\u00f3wnie\u017c specyficzne pojmowanie pluralizmu. Pluralizm jest realizacj\u0105 wielo\u015bci, r\u00f3\u017cno\u015bci. \u201eSterylna przestrze\u0144 publiczna\u201d to nic innego jak sfera nihilistycznego monizmu, pr\u00f3\u017cni.<\/p>\n

Po drugie, ohydne jest ugrywanie politycznego kapita\u0142u poprzez przenoszenie istotnego problemu spo\u0142ecznego na p\u0142aszczyzn\u0119 religijn\u0105. Sukces kampanii nienawi\u015bci rozp\u0119tanej przez SVP w Szwajcarii (a tak\u017ce, co wykazuj\u0105 przeprowadzone przez najwi\u0119ksze zachodnioeuropejskie gazety sonda\u017ce, w reszcie Starego Kontynentu), pokazuje tylko skal\u0119 tego europejskiego problemu. Jednak rozstrzyganie go w taki spos\u00f3b nie poprowadzi do jego prawdziwego rozwi\u0105zania \u2013 a tylko eskalacji. Imigruj\u0105cy do Europy Muzu\u0142manie nie w\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w obr\u0119b europejskich spo\u0142ecze\u0144stw w wyniku wykarczowywania ich tradycji z przestrzeni publicznej. Mo\u017cna by powt\u00f3rzy\u0107 za wybitnym ukrai\u0144skim historykiem Iwanem \u0141ysiakiem-Rudnyckim, \u017ce to gorzej ni\u017c b\u0142\u0105d \u2013 to g\u0142upota.<\/p>\n

Jako mieszkaniec niegdysiejszego Antemurale, stwierdzi\u0107 musz\u0119, \u017ce dialog \u2013 nie tylko ten ekumeniczny, ale r\u00f3wnie\u017c ten zwyczajny, spo\u0142eczny, mi\u0119dzykulturowy \u2013 kt\u00f3ry by\u0142 priorytetem Unii Europejskiej w roku 2008, nie jest \u0142atwy. Ale konieczny. Europie potrzebny jest \u201erzetelny dialog\u201d. Potrzebne jest wyj\u015bcie z kryj\u00f3wek, przezwyci\u0119\u017cenie uprzedze\u0144 i odnalezienie j\u0119zyka.<\/p>\n

Po trzecie, symbolem jednocz\u0105cej si\u0119 Europy jest dwana\u015bcie gwiazd. Nie jest to konstelacja przypadkowa. Inspirowana jest ona wie\u0144cem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z witra\u017ca mieszcz\u0105cego si\u0119 nota bene w katedrze w Strasburgu. Symbolika ta nawi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c do dewizy europejskiej integracji: \u201eIn varietate concordia\u201d, czyli \u201eJedno\u015b\u0107 w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u201d.<\/p>\n

Przed niemal 60 laty Robert Schuman m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201eEuropa nie powstanie od razu ani w ca\u0142o\u015bci: b\u0119dzie powstawa\u0142a przez konkretne realizacje, tworz\u0105c najpierw rzeczywist\u0105 solidarno\u015b\u0107\u201d. Solidarno\u015b\u0107 natomiast, jak uczy\u0142 pewien ksi\u0105dz-g\u00f3ral-filozof (albo raczej m\u0119drol), nigdy nie jest skierowana przeciwko komukolwiek, a jest dla wszystkich.<\/p>\n

PS Od lat trwa sp\u00f3r o nazw\u0119 miasta Bellinzona. Jedni uwa\u017caj\u0105, \u017ce pochodzi od w\u0142oskiego belli \u2013 pi\u0119kny, inni natomiast, \u017ce od \u0142aci\u0144skiego bellum \u2013 wojna. Od nas, Europejczyk\u00f3w, zale\u017cy, w jakim duchu odczytamy \u201ebetlejemskie przes\u0142anie\u201d z franciszka\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a, zaginionego gdzie\u015b tam w\u015br\u00f3d alpejskich szczyt\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tu\u017c przed Bo\u017cym Narodzeniem Szwajcarzy w referendum odebrali Muzu\u0142manom prawo budowy minaret\u00f3w, a Trybuna\u0142 w Strasburgu zakaza\u0142 obecno\u015bci krzy\u017cy w szko\u0142ach. Czy mi\u0119dzykulturowy dialog i budowanie prawdziwej wsp\u00f3lnoty s\u0105 w takich warunkach mo\u017cliwe?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19057","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19057"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21765,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19057\/revisions\/21765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}