{"id":19115,"date":"2010-03-06T15:45:30","date_gmt":"2010-03-06T13:45:30","guid":{"rendered":"http:\/\/Mówisi\u0119odwóch\u015bcie\u017ckachrozwojuwspó\u0142czesnegokinarosyjskiego.Zjednejstronymamywystawnekomercyjnesuperprodukcje,azdrugiejm\u0142odeambitnekinozzaci\u0119ciemartystycznymtakichtwórcówjakBa\u0142abanow,Bus\u0142ow,"},"modified":"2015-06-29T14:06:07","modified_gmt":"2015-06-29T12:06:07","slug":"mlodzi-ambitni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/mlodzi-ambitni\/","title":{"rendered":"M\u0142odzi ambitni"},"content":{"rendered":"

M\u00f3wi si\u0119 o dw\u00f3ch \u015bcie\u017ckach rozwoju wsp\u00f3\u0142czesnego kina rosyjskiego. Z jednej strony mamy wystawne komercyjne superprodukcje, a z drugiej m\u0142ode ambitne kino z zaci\u0119ciem artystycznym takich tw\u00f3rc\u00f3w jak Ba\u0142abanow, Bus\u0142ow, Wyrypajew<\/strong>.<\/p>\n

Przegl\u0105d m\u0142odych obiecuj\u0105cych re\u017cyser\u00f3w rosyjskich nale\u017cy zacz\u0105\u0107 od Iwana Wyrypajewa, cz\u0142owieka o niezwykle nowatorskim podej\u015bciu do filmu i teatru. Jest jednym z najbardziej znanych i najlepiej sprzedaj\u0105cych si\u0119 za granic\u0105 m\u0142odych dramaturg\u00f3w rosyjskich. Okrzykni\u0119ty zosta\u0142 przez krytyk\u0119 liderem ca\u0142ego pokolenia, tak\u017ce dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci filmowej. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 dopiero od niedawna mo\u017cna podziwia\u0107 w naszym kraju, ale zdoby\u0142 ju\u017c uznanie krytyki i uwi\u00f3d\u0142 rzesze fan\u00f3w, miedzy innymi dzi\u0119ki filmowi \u201eTlen\u201d.<\/p>\n

Wyrypajew urodzi\u0142 si\u0119 w 1974 roku w Irkucku, nale\u017cy wi\u0119c do ostatniego pokolenia komsomolc\u00f3w poparzonych przez komunizm, a zarazem do pierwszej generacji, kt\u00f3ra wesz\u0142a w doros\u0142e \u017cycie po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego. Dorastanie w prowincjonalnym Irkucku w latach 80., kiedy heroina dziesi\u0105tkowa\u0142a tam nastolatk\u00f3w, nie by\u0142o \u0142atwe. Re\u017cyser prze\u017cy\u0142, bo zamiast dawa\u0107 sobie w \u017cy\u0142\u0119, upija\u0142 si\u0119. By\u0142 s\u0105dzony za napad i rozb\u00f3j, dosta\u0142 wyrok w zawieszeniu. Uratowa\u0142 go teatr. W ostatniej klasie liceum trafi\u0142 do studia teatralno-muzycznego, a potem dosta\u0142 si\u0119 do Akademii Teatralnej. Po jej uko\u0144czeniu pracowa\u0142 jako aktor w Magadanie i Pietropaw\u0142owsku Kamczackim. Ale zapragn\u0105\u0142 by\u0107 re\u017cyserem, wi\u0119c zacz\u0105\u0142 studiowa\u0107 w Wy\u017cszej Szkole Teatralnej im. Szczukina w Moskwie. W 1998 roku za\u0142o\u017cy\u0142 w Irkucku teatr studyjny Przestrze\u0144 Gry i wystawi\u0142 tam swoj\u0105 pierwsz\u0105 sztuk\u0119 \u201eSny\u201d o m\u0142odych narkomanach. Administracja Irkucka oskar\u017cy\u0142a go o demoralizacje, blu\u017anierstwo i zgubny wp\u0142yw na m\u0142odzie\u017c i odebra\u0142a lokal, w kt\u00f3rym dzia\u0142a\u0142 teatr. Po tym incydencie Wyrypajew przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Moskwy do Teatru.doc specjalizuj\u0105cym si\u0119 w spektaklach dokumentalnych,\u00a0 bo uwa\u017ca, \u017ce teatr i film powinny nie\u015b\u0107 przes\u0142anie spo\u0142eczne, polityczne czy nawet moralne: \u201eDla mnie sztuka zawsze jest dialogiem toczonym w jakiej\u015b sprawie, zawsze powinna stawia\u0107 pytania filozoficzne, spo\u0142eczne, polityczne, ekonomiczne, powinna uczestniczy\u0107 w \u017cyciu \u015bwiata, w kt\u00f3rym \u017cyje artysta. Je\u015bli milczy prasa, niech przem\u00f3wi teatr. I niech na widowni zasiadaj\u0105 ludzie w szubach z norek, mo\u017ce co\u015b w nich tam si\u0119 poruszy\u201d – m\u00f3wi Wyrypajew. Manifest ten realizuje w swoich sztukach i filmach, m\u00f3wi o plagach wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji: narkomanii, m\u0142odocianej prostytucji, pija\u0144stwie, przemocy. Bohaterami jego sztuk s\u0105 pacjenci klinik psychiatrycznych, narkomanii i mordercy. Ludzie, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 na kraw\u0119dzi.<\/p>\n

Jego debiut kinowy, \u201eEuforia\u201d to niezwyk\u0142y melodramat rozgrywaj\u0105cy si\u0119 w ogromnej przestrzeni naddo\u0144skich step\u00f3w. Dwoje m\u0142odych ludzi, \u017cyj\u0105cych na pustkowiu, zakocha\u0142o si\u0119 w sobie, ogarn\u0119\u0142a ich euforia, bo do\u015bwiadczyli czego\u015b, czego nigdy wcze\u015bniej nie czuli. Opanowa\u0142a ich nami\u0119tno\u015b\u0107. Wera i Pawe\u0142 musieli ucieka\u0107 przed Walerym, m\u0119\u017cem dziewczyny, kt\u00f3ry ruszy\u0142 z dubelt\u00f3wk\u0105 w po\u015bcig za nimi. Bohaterowie filmu s\u0105 wyj\u0119ci ze spo\u0142eczno\u015bci, \u017cyj\u0105 w otoczeniu natury, kt\u00f3ra ich przenika i sprawia, \u017ce zaczynaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 instynktownie. \u201eEuforia\u201d to film bardzo barwny, kadry s\u0105 komponowane jak dzie\u0142a malarskie. W bezkresnej przestrzeni step\u00f3w ludzie s\u0105 tylko ma\u0142oznacz\u0105cymi punktami.<\/p>\n

Filmem, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 Wyrypajewowi najwi\u0119kszy rozg\u0142os jest zrealizowany na podstawie jego sztuki \u201eTlen\u201d z Karolina Gruszk\u0105 i Aleksiejem Filimonowem w rolach g\u0142\u00f3wnych. Produkcja zdoby\u0142a nagrod\u0119 publiczno\u015bci na festiwalu Era Nowe Horyzonty i mia\u0142a niedawno polsk\u0105 premier\u0119. \u201eTlen\u201d to melodramat przeistaczaj\u0105cy si\u0119 w moralitet. Trudno opisa\u0107 tre\u015b\u0107 filmu, ale jak m\u00f3wi re\u017cyser nie ona jest najwa\u017cniejsza, lecz rytm, kt\u00f3remu widz musi si\u0119 podda\u0107. Bo \u201eTlen\u201d to film przybieraj\u0105cy form\u0119 albumu muzycznego sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z kilku r\u00f3\u017cnych, lecz tworz\u0105cych cykl utwor\u00f3w. Punktem wyj\u015bcia jest mi\u0142o\u015b\u0107 Saszy i Saszy. Ch\u0142opak z prowincjonalnego Sierpuchowa pewnego dnia zabija \u0142opat\u0105 w ogrodzie swoj\u0105 \u017con\u0119, bo zakocha\u0142 si\u0119 w innej. Wok\u00f3\u0142 tej historii osnutych jest dziesi\u0119\u0107 klip\u00f3w – opowie\u015bci tworz\u0105cych swoisty dekalog oparty na cytatach z Biblii. Jednak prawa te w zderzeniu z rzeczywisto\u015bci\u0105 s\u0105 przez bohater\u00f3w \u0142amane. Brakuje im tlenu, kt\u00f3ry jest zar\u00f3wno mi\u0142o\u015bci\u0105, jak i wolno\u015bci\u0105. Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie robi \u015bwietne po\u0142\u0105czenie d\u017awi\u0119ku i obrazu. Wyrypajew zastosowa\u0142 technik\u0119 wideoklipu i VJ-ingu. Tekst jest recytowany w rytm muzyki, a zdj\u0119cia s\u0105 fragmentaryczne, czasami nieostre, prze\u015bwietlone, pojawiaj\u0105 si\u0119 elementy filmu animowanego, komiksu. \u201eEufori\u0119\u201d i \u201eTlen\u201d \u0142\u0105czy protest przeciwko ordynarno\u015bci, martwocie i st\u0119chli\u017anie codziennego \u017cycia.<\/p>\n

Poza filmami jest Wyrypajew przede wszystkim dramaturgiem, jego sztuki by\u0142y wielokrotnie wystawiane na ca\u0142ym \u015bwiecie, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Od niedawna sam tak\u017ce re\u017cyseruje swoje dramaty w Warszawie. Od pa\u017adziernika mo\u017cna zobaczy\u0107 \u201eLipiec\u201d w Teatrze na Woli, a od marca \u201eTaniec Delhi\u201d w Teatrze Narodowym. W obu spektaklach g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 gra znakomita Karolina Gruszka.<\/p>\n

Drugim m\u0142odym ambitnym, uwa\u017canym za autora pierwszego filmu rosyjskiego nowych czas\u00f3w, jest Piotr Bus\u0142ow, kt\u00f3ry wyre\u017cyserowa\u0142 dwa kultowe filmy: Bumer i Bumer 2. M\u0142odszy od Wyrypajewa od dwa lata (rocznik 1976) r\u00f3wnie\u017c pochodzi z prowincji, urodzi\u0142 si\u0119 w Chabarowsku, dorasta\u0142 we W\u0142adywostoku. Uko\u0144czy\u0142 wydzia\u0142 re\u017cyserii Wszechrosyjskiego Pa\u0144stwowego Instytutu Kinematografii (najstarsza na \u015bwiecie szko\u0142a filmowa). Pierwszy sukces odni\u00f3s\u0142 ju\u017c na drugim roku studi\u00f3w. Zrealizowany przez niego, wraz z operatorem Dani\u0142em Guriewiczem, film kr\u00f3tkometra\u017cowy „Tja\u017ce\u0142aja rabota starych mojr”, zosta\u0142 zaprezentowany na wielu festiwalach, a WGiK wysun\u0105\u0142 go jako kandydata do studenckiego Oscara.\u00a0 Hitem staje si\u0119 tak\u017ce jego debiut pe\u0142nometra\u017cowy. \u201eBumer\u201d to film opowiadaj\u0105cy o czw\u00f3rce moskiewskich bandyt\u00f3w ma\u0142ego kalibru, zajmuj\u0105cych si\u0119\u00a0 kradzie\u017c\u0105 samochod\u00f3w. Jednemu z nich, Dimie, skradziono samoch\u00f3d. Wraz z kolegami poszed\u0142 na spotkanie z gangsterami, aby go odzyska\u0107, jednak dochodzi do strzelaniny, w kt\u00f3rej, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, zgin\u0105\u0142 agent Federalnej S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. Czterej przyjaciele musz\u0105 ucieka\u0107 z Moskwy, ruszaj\u0105 w drog\u0119 skradzionym BMW, nazywanym w Rosji bumer. W swojej drodze spotykaj\u0105 wielu niezwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rych musz\u0105 prosi\u0107 o pomoc. Spotkanie z nimi zazwyczaj zmienia co\u015b w \u017cyciu tych ludzi. Maj\u0105 tak\u017ce do czynienia ze skorumpowanymi policjantami i innymi podobnymi sobie bandziorami. Konwencja filmu drogi sprawdza si\u0119 \u015bwietnie w ukazywaniu wsp\u00f3\u0142czesnej rosyjskiej prowincji. Nie jest to zwyk\u0142y dramat sensacyjny o przyja\u017ani, braterstwie i gangsterach w stylu ameryka\u0144skich produkcji. Film jest portretem kraju znajduj\u0105cego si\u0119 w kryzysie po zmianach ekonomicznych, kt\u00f3re w latach 90. nast\u0105pi\u0142y w Rosji oraz pokolenia, dla kt\u00f3rego szans\u0105 na przetrwanie by\u0142y szemrane interesy. Cho\u0107 nakr\u0119cony za skromne 700 ty\u015b. dolar\u00f3w, film sta\u0142 si\u0119 wielkim hitem rosyjskich kin. By\u0142 jedn\u0105 z pierwszych rosyjskich produkcji po za\u0142amaniu gospodarki w 1998, kt\u00f3ry przyci\u0105gn\u0105\u0142 do kin rzesze widz\u00f3w, pokazuj\u0105c zainteresowanie Rosjan rodzimymi produkcjami i b\u0119d\u0105c znakiem ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 zapa\u015bci rosyjskiej kinematog
\nrafii. Nie mniej popularny jest drugi film Bus\u0142owa, Bumer 2, kt\u00f3rego akcja dzieje si\u0119 kilka lat po wydarzeniach opisanych w pierwszej cz\u0119\u015bci. Film ten odchodzi ju\u017c nieco od w\u0105tk\u00f3w gangsterskich na rzecz wielu innych temat\u00f3w. Wielo\u015b\u0107 ta staje si\u0119 jednak minusem tego filmu. Scenariusz do Bumera napisa\u0142 Bus\u0142ow razem z Denisem Rodiminem, natomiast scenariusz sequelu mia\u0142 ju\u017c czterech autor\u00f3w, poza nimi jeszcze Iwan Wyrypajew i Kim Bie\u0142ow. Chyba w\u0142a\u015bnie to sprawi\u0142o, \u017ce Bumer 2 jest filmem tak r\u00f3\u017cnorodnym, jak niesp\u00f3jnym. Cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce kto\u015b potraktuje to jako zalet\u0119, w filmie du\u017co si\u0119 dzieje, wiele razy mamy wra\u017cenie, \u017ce zaraz si\u0119 sko\u0144czy, a trwa dalej.<\/p>\n

Scenariusz do Bumera 2 to nie jedyny przyk\u0142ad wsp\u00f3\u0142pracy tych dw\u00f3ch re\u017cyser\u00f3w, ich kolejnych wsp\u00f3lny z jeszcze trzema m\u0142odymi artystami projekt do film \u201eKr\u00f3tkie spi\u0119cie\u201d. W\u0142a\u015bciwymi sobie technikami przygotowuj\u0105 film sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z kilku historii o mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Kolejnym, raczej ambitnym ni\u017c m\u0142odym re\u017cyserem jest Aleksiej Ba\u0142abanow. Cho\u0107 pokolenie starszy od dw\u00f3ch poprzednich (1959) to jednak proponuje w swoich filmach r\u00f3wnie \u015bwie\u017ce spojrzenie na radzieck\u0105 i rosyjsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, jak Wyrypajew i Bus\u0142ow.<\/p>\n

Ba\u0142abanow ma swoim dorobku ju\u017c kilkana\u015bcie film\u00f3w, w tym wiele uznanych, takich jak \u201eBrat\u201d, \u201eWojna\u201d czy \u201e\u0141adunek 200\u201d. Jego dzie\u0142a to zazwyczaj mroczne portrety postsowieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa rosyjskiego. Opisuje niezwyk\u0142e historie o granicach wytrzyma\u0142o\u015bci psychicznej cz\u0142owieka. Szczeg\u00f3lnie wstrz\u0105saj\u0105cy jest \u201e\u0141adunek 200\u201d, naturalistyczny dramat dziej\u0105cy si\u0119 w 1984 roku. Traktuje o dziewczynie torturowanej przez milicjanta.<\/p>\n

Filmy \u201eBrat\u201d i \u201eWojna\u201d opowiadaj\u0105 historie m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy po odbyciu s\u0142u\u017cby wojskowej wracaj\u0105 do domu pozbawieni perspektyw na przysz\u0142o\u015b\u0107. Bohater \u201eBrata\u201d staje si\u0119 gangsterem, a bohater \u201eWojny\u201d wraca z\u00a0 brytyjskim dziennikarzem do ogarni\u0119tej dzia\u0142aniami zbrojnymi Czeczeni, aby odnale\u017a\u0107 i wykupi\u0107 porwan\u0105 dziennikark\u0119.<\/p>\n

Ba\u0142abanow przeni\u00f3s\u0142 na ekran tak\u017ce dwa utwory literackie. \u201eZamek\u201d Franza Kafki i \u201eMorfin\u0119\u201d Micha\u0142a Bu\u0142hakow.\u00a0 Ten ostatni film r\u00f3\u017cni si\u0119 bardzo od dotychczasowych produkcji tego re\u017cysera. Jest to ciemny i ponury obraz oparty na autobiograficznej powie\u015bci Bu\u0142hakowa uzale\u017cnionego od morfiny.<\/p>\n

Nowe, \u015bwie\u017ce spojrzenie na radzieck\u0105 i rosyjsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 prezentowane jest przez wielu m\u0142odych re\u017cyser\u00f3w, cz\u0119sto dopiero debiutuj\u0105cych, ale od razu odnosz\u0105cych du\u017ce sukcesy. Kino rosyjskie jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowane. Obok wielkich produkcji historycznych przedstawiaj\u0105cych putinowsk\u0105 wersj\u0119 dziej\u00f3w, obok masy kiepskich film\u00f3w rozrywkowych, powstaje \u015bwietne artystyczne, oryginalne kino r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 od ameryka\u0144skiego czy europejskiego. I warto je odkry\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00f3wi si\u0119 o dw\u00f3ch \u015bcie\u017ckach rozwoju wsp\u00f3\u0142czesnego kina rosyjskiego. Z jednej strony mamy wystawne komercyjne superprodukcje, a z drugiej m\u0142ode ambitne kino z zaci\u0119ciem artystycznym takich tw\u00f3rc\u00f3w jak Ba\u0142abanow, Bus\u0142ow, Wyrypajew<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19115","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19115"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21732,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19115\/revisions\/21732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}