{"id":19155,"date":"2010-04-11T11:48:51","date_gmt":"2010-04-11T09:48:51","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/7-grzechow-glownych-opiekunow-prob\/"},"modified":"2015-06-02T13:40:25","modified_gmt":"2015-06-02T11:40:25","slug":"7-grzechow-glownych-opiekunow-prob","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/7-grzechow-glownych-opiekunow-prob\/","title":{"rendered":"7 grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych opiekun\u00f3w pr\u00f3b"},"content":{"rendered":"

Ma\u0142o kto rodzi si\u0119 dobrym w\u0119drownikiem czy instruktorem, a tym bardziej nikt nie rodzi si\u0119 dobrym opiekunem pr\u00f3b. Cho\u0107 wiele dobrych rozwi\u0105za\u0144 podpowiada nam intuicja, dobrze jest zna\u0107 kilka niezawodnych trik\u00f3w oraz niebezpiecznych pu\u0142apek nieodzownie wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z pe\u0142nieniem tej zaszczytnej roli.<\/strong><\/p>\n

Spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sposob\u00f3w oddzia\u0142ywania na innych poznajemy od naszych rodzic\u00f3w i nauczycieli, inne nabywamy w trakcie harcerskiej drogi. Cho\u0107 wiele dobrych rozwi\u0105za\u0144 podpowiada nam intuicja, dobrze jest zna\u0107 kilka niezawodnych trik\u00f3w oraz niebezpiecznych pu\u0142apek nieodzownie wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z pe\u0142nieniem tej zaszczytnej roli. Prowadz\u0105c przez dwa lata kapitu\u0142\u0119 stopni w\u0119drowniczych przy kr\u0119gu akademickim oraz przez cztery pracuj\u0105c w hufcowej KSI, zd\u0105\u017cy\u0142am napatrzy\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno na wzorcowych opiekun\u00f3w pr\u00f3b, jak i na osoby rozmijaj\u0105ce si\u0119 z ide\u0105 swojej funkcji. Poni\u017cej zebra\u0142am siedem kluczowych rad dla ka\u017cdego, komu na sercu le\u017cy instruktorska \u015bcie\u017cka jego podopiecznych.<\/p>\n

I – Grzech zaniedbania<\/strong><\/h3>\n

Trudno wyobrazi\u0107 sobie gorsze przewinienie ni\u017c pozostawienie podopiecznego sam na sam z pr\u00f3b\u0105, szczeg\u00f3lnie, kiedy jest to pr\u00f3ba przewodnikowska, kt\u00f3r\u0105 rozpoczyna on dopiero swoj\u0105 instruktorsk\u0105 drog\u0119. Historie kr\u0105\u017c\u0105ce o opiekunach-widmach s\u0105 o tyle mro\u017c\u0105ce krew w \u017cy\u0142ach, o ile nagminne i wszechobecne. Zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kiedy podejmuj\u0105cy pr\u00f3b\u0119 widzi swojego opiekuna zaledwie 2-3 razy w trakcie jej trwania, bywa nawet, \u017ce i te absolutne podstawy nie s\u0105 zachowane. Je\u015bli wi\u0119c nie mamy czasu na sprawowanie realnej opieki nad czyj\u0105\u015b pr\u00f3b\u0105, lepiej nie podejmowa\u0107 si\u0119 jej wcale. M\u0142ody cz\u0142owiek, kt\u00f3ry czuje si\u0119 opuszczony w swoich zmaganiach, du\u017co \u0142atwiej ulega demotywacji i cz\u0119stokro\u0107 w og\u00f3le nie ko\u0144czy pr\u00f3by. S\u0105 oczywi\u015bcie i wyj\u0105tkowi harcerze, kt\u00f3rzy obronn\u0105 r\u0119k\u0105 wyjd\u0105 z takiego rzutu na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119, ale czy naprawd\u0119 sta\u0107 nas na utrat\u0119 tych wszystkich, kt\u00f3rzy si\u0119 w ten spos\u00f3b potopi\u0105?<\/p>\n

Brak nawet najmniejszej kontroli ze strony opiekuna sprzyja zostawianiu wszystkiego na ostatni\u0105 chwil\u0119 oraz wykonywaniu swoich obowi\u0105zk\u00f3w po \u0142ebkach i \u201edla sztuki\u201d. Szanuj\u0105c samodzielno\u015b\u0107 naszych podopiecznych pami\u0119tajmy o tym, \u017ce nawet doro\u015bli i odpowiedzialni ludzie maj\u0105 swoje wady i bez informacji zwrotnej ze strony \u015brodowiska cz\u0119\u015bciej pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy. A poniewa\u017c ocena przedstawiona bezpo\u015brednio po wykonaniu zadania lepiej zapada w pami\u0119\u0107 ni\u017c skomasowane kazanie tu\u017c przed zamkni\u0119ciem pr\u00f3by, warto spotyka\u0107 si\u0119 ze swoimi wychowankami regularnie, a ewentualne pochwa\u0142y czy przygany stosowa\u0107 okresowo. Ponadto, taki sta\u0142y kontakt z osob\u0105 zdobywaj\u0105c\u0105 stopie\u0144 pomo\u017ce mu unika\u0107 niekt\u00f3rych z\u0142ych decyzji zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n

II – Grzech przejmowania inicjatywy nad pr\u00f3b\u0105<\/strong><\/h3>\n

Z drugiej strony, wielu opiekun\u00f3w pr\u00f3b wpada w przeciwn\u0105 pu\u0142apk\u0119 \u2013 anga\u017cuje si\u0119 za bardzo. Pami\u0119tajmy, \u017ce zostali\u015bmy poproszeni o opiek\u0119 nad pr\u00f3b\u0105, poniewa\u017c jeste\u015bmy dla kogo\u015b wzorem i autorytetem. W takiej sytuacji bardzo \u0142atwo jest, nawet nie\u015bwiadomie, zdominowa\u0107 podopiecznego w\u0142asn\u0105 wizj\u0105 zdobywania danego stopnia. Pr\u00f3ba nale\u017cy do niego i to on powinien mie\u0107 zawsze ostatnie s\u0142owo. Je\u015bli narzucimy wychowankowi jakie\u015b, naszym zdaniem, \u015bwietne zadanie, nara\u017camy si\u0119 na ryzyko jego nie wykonania lub zaledwie pozornego wykonania. Zamiast wi\u0119c bawi\u0107 si\u0119 z nim w kotka i myszk\u0119 lepiej robi\u0107 to, co do nas \u2013 opiekun\u00f3w nale\u017cy. Udzielajmy rad, wskazujmy prawdopodobne konsekwencje podejmowanych przez niego decyzji, ale nigdy niczego nie nakazujmy mu kategorycznie. W\u0119drownik\/instruktor to nie dziecko, musi rozumie\u0107, czemu co\u015b robi i musi ten cel akceptowa\u0107, tylko w ten spos\u00f3b mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 pr\u00f3b\u0119, kt\u00f3r\u0105 rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie chcia\u0142 realizowa\u0107.<\/p>\n

III – Grzech dostosowywania cz\u0142owieka do zada\u0144<\/strong><\/h3>\n

Nie mniej brzemienne w skutkach jest nieumiej\u0119tne uk\u0142adanie pr\u00f3b, wynikaj\u0105ce ze \u015blepego realizowania kolejnych punkt\u00f3w wymaga\u0144 na dany stopie\u0144. Oczywi\u015bcie wymagania s\u0105 istotne przy planowaniu rozwoju harcerza, powinny by\u0107 jednak stosowane \u015bwiadomie i indywidualnie. Ka\u017cdy cz\u0142owiek to osobna, bogata historia i osobna \u015bcie\u017cka rozwoju. Znaj\u0105c swojego podopiecznego od razu powinni\u015bmy zauwa\u017cy\u0107, co u niego kuleje, a co ma ju\u017c dawno opanowane i nie stanowi dla niego wyzwania. Nie b\u00f3jmy si\u0119 k\u0142a\u015b\u0107 w pr\u00f3bie nacisku na konkretne sfery dzia\u0142alno\u015bci danego instruktora. Im bardziej indywidualny charakter b\u0119d\u0105 mia\u0142y zadania, tym bardziej przyczynimy si\u0119 do autentycznej pracy nad sob\u0105 naszego wychowanka.<\/p>\n

IV – Grzech zdobywania stopnia za wszelk\u0105 cen\u0119<\/strong><\/h3>\n

W zdobywaniu stopni nie chodzi o to, aby je zdoby\u0107, ale o to, aby si\u0119 czego\u015b wa\u017cnego przy tym nauczy\u0107. Niewybaczalne s\u0105 wi\u0119c przypadki, w kt\u00f3rych opiekun pomaga sprytnie omin\u0105\u0107 niekt\u00f3re niewygodne wymagania czy zadania. Na co si\u0119 zda wychwalanie podopiecznego pod niebiosa przed oczami komisji\/kapitu\u0142y, je\u015bli s\u0142owa te nie maj\u0105 pokrycia w rzeczywisto\u015bci? Takie zachowanie mo\u017ce mu tylko zaszkodzi\u0107. Opiekun nie jest adwokatem diab\u0142a, powinien by\u0107 w r\u00f3wnym stopniu lojalny wobec wychowanka, jak i wobec komisji\/kapitu\u0142y (kt\u00f3rej przecie\u017c te\u017c zale\u017cy na dobru wychowanka). Nie k\u0142ammy wi\u0119c w obronie naszego podopiecznego, lepiej, aby jego pr\u00f3ba trwa\u0142a d\u0142u\u017cej, aby musia\u0142 niekt\u00f3re zadania poprawi\u0107 lub wykona\u0107 jeszcze raz, ni\u017c \u017ceby odszed\u0142 ze spotkania KSI czy KSW ze stopniem, ale i z niesmakiem kr\u0119tactwa. Pami\u0119tajmy, \u017ce nie wszystkie pr\u00f3by musz\u0105 by\u0107 zamkni\u0119te z wynikiem pozytywnym. Z uwagi na dobro Zwi\u0105zku oraz ewentualnych przysz\u0142ych wychowank\u00f3w naszego podopiecznego, b\u0105d\u017amy wi\u0119c w swoich opiniach uczciwi.<\/p>\n

Warto tak\u017ce uczuli\u0107 si\u0119 na zbyt cz\u0119ste zmiany zada\u0144 naszego podopiecznego. Instytucja konsultacji oraz mo\u017cliwo\u015bci wymiany zada\u0144 zosta\u0142a stworzona z my\u015bl\u0105 o obiektywnych problemach w realizacji konkretnego zobowi\u0105zania (np. kto\u015b ma by\u0107 obo\u017anym imprezy, kt\u00f3ra si\u0119 nie odb\u0119dzie z powodu zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci ch\u0119tnych). Nie powinno si\u0119 jej wypacza\u0107 dla wygody, czy unikania nieprzyjemnych obowi\u0105zk\u00f3w. Pr\u00f3ba ma uczy\u0107 odpowiedzialno\u015bci za swoje s\u0142owa, przygotowa\u0107 do doros\u0142o\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie, starajmy si\u0119 wi\u0119c wsp\u00f3lnie, aby poziom naszych w\u0119drownik\u00f3w\/instruktor\u00f3w wzrasta\u0142, a nie spada\u0142.<\/p>\n

V – Grzech zgorszenia<\/strong><\/h3>\n

W\u015br\u00f3d krytyki pod adresem opiekun\u00f3w pr\u00f3b pojawia si\u0119 czasem stwierdzenie o ich ob\u0142udzie i demotywuj\u0105cym przyk\u0142adzie w\u0142asnym. To, co sob\u0105 reprezentujemy ma niebagatelne znaczenie dla los\u00f3w pr\u00f3by naszego podopiecznego, jak i samego podopiecznego. Watro mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jako\u015b\u0107 naszych w\u0142asnych pr\u00f3b ma bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na poczynania naszych wychowank\u00f3w. Powt\u00f3rz\u0119 wi\u0119c za pewn\u0105 polsk\u0105 parti\u0105 polityczn\u0105: Czyny nie s\u0142owa! Nie wystarczy m\u00f3wi\u0107 o tym, jak dobra pr\u00f3ba powinna wygl\u0105da\u0107, trzeba to pokazywa\u0107 na samym sobie. I jak solidne zdobywanie stopni przez prze\u0142o\u017conego mo\u017ce podzia\u0142a\u0107 niczym motor nap\u0119dzaj\u0105cy otwieranie pr\u00f3b w jego dru\u017cynie, tak jego lenistwo, ob\u0142uda czy niedbalstwo wp\u0142ywa na przejmowanie tych cech przez jego podopiecznych.<\/p>\n

VI – Grzech braku konstruktywnej krytyki<\/strong><\/h3>\n

W ZHP cz\u0119sto pokutuje opinia, \u017ce najlepszym, je\u015bli nie w og\u00f3le jedynym motywatorem do pracy jest pochwa\u0142a\/nagroda. Z pewno\u015bci\u0105 sukcesy i s\u0142owa uznania ka\u017cdemu dodaj\u0105 skrzyde\u0142, jednak\u017ce niestety cz\u0119\u015b\u0107 z nas sk\u0142aniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c do tego, aby spocz\u0105\u0107 na laurach. Z nagrodami, jak ze wszystkim innym, nale\u017cy zachowa\u0107 rozwag\u0119 i umiar. Ka\u017cde poczynanie wymaga rzetelnej ewaluacji. Rzetelnej, czyli zawieraj\u0105cej zar\u00f3wno plusy, jak i minusy realizowanego zadania. Nie b\u00f3jmy si\u0119 krytykowa\u0107! Od kogo, jak nie od nas nasz podopieczny ma us\u0142ysze\u0107 trudn\u0105 prawd\u0119? Pami\u0119tajmy, \u017ce on nam ufa i z naszym zdaniem si\u0119 liczy, wi\u0119c nie tra\u0107my okazji do kszta\u0142towania jego charakteru poprzez przes\u0142adzanie i brak refleksyjno\u015bci.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie nie chodzi tu o propagowanie czepialstwa czy krytykanctwa. Jasnym jest, \u017ce bez naszego wsparcia przygnieciona pora\u017ck\u0105 osoba zdobywaj\u0105ca stopie\u0144 mo\u017ce zaniecha\u0107 dalszych pr\u00f3b samodoskonalenia. Stosunkowo najlepsza wydaje si\u0119 tu tzn. metoda kanapki. Niech ka\u017cde niepowodzenie, jakie wytkniemy danej osobie idzie w parze z wskazywaniem pozytyw\u00f3w jej dzia\u0142ania. Pomocna mo\u017ce si\u0119 tak\u017ce okaza\u0107 stara zasada, aby krytykowa\u0107 zachowania podopiecznych, a nie ich samych (ka\u017cdy z \u0142atwo\u015bci\u0105 zauwa\u017cy r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy stwierdzeniem: \u201ejeste\u015b g\u0142upi\u201d a \u201epost\u0105pi\u0142e\u015b g\u0142upio\u201d). Dlatego je\u015bli nasz podopieczny pope\u0142ni b\u0142\u0105d nale\u017cy zawsze da\u0107 mu szans\u0119, aby go naprawi\u0142. Je\u015bli widzimy, \u017ce wykona\u0142 jakie\u015b zadanie na p\u00f3\u0142 gwizdka popro\u015bmy o jego uzupe\u0142nienie, a nawet powt\u00f3rzenie. Niech si\u0119 nauczy na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach, skoro ju\u017c je pope\u0142ni\u0142, niech nie b\u0119d\u0105 bezproduktywne.<\/p>\n

VII – Grzech szerzenia Harctrixa<\/strong><\/h3>\n

Cz\u0119sto jeste\u015bmy tak zaanga\u017cowanymi w swoj\u0105 prac\u0119 instruktorami, \u017ce zapominamy, \u017ce na ZHP \u015bwiat si\u0119 nie ko\u0144czy, a wr\u0119cz przeciwnie, powinien si\u0119 od niego zaczyna\u0107. Najwa\u017cniejszym celem naszej organizacji jest wychowanie i wszechstronny rozw\u00f3j m\u0142odych ludzi, a nie wykszta\u0142cenie ich w zawodzie \u201eharcerz\u201d. Si\u0142\u0105 rzeczy, pr\u00f3by instruktorskie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z pe\u0142nieniem w Zwi\u0105zku okre\u015blonych funkcji i wykonywaniem na jego rzecz konkretnych dzia\u0142a\u0144, ale wszystko to jest tylko \u015brodkiem do uformowania w naszych podopiecznych postawy \u015bwiadomych obywateli ich miast, ojczyzny i \u015bwiata. Dlatego przy uk\u0142adaniu ka\u017cdej pr\u00f3by warto mie\u0107 przed oczyma wszystkie pi\u0119\u0107 element\u00f3w harmonijnego rozwoju cz\u0142owieka i nie pozwoli\u0107 osobom, kt\u00f3re nam ufaj\u0105 wypaczy\u0107 prawdziwego sensu harcerstwa. Harcerzem jest si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, ale nie ka\u017cd\u0105 sobot\u0119 trzeba sp\u0119dzi\u0107 w mundurze na rajdzie, nie przeci\u0105\u017cajmy harcerskimi obowi\u0105zkami naszych podopiecznych, a zostan\u0105 z nami na d\u0142u\u017cej\u2026<\/p>\n

Jak wida\u0107 odpowiedzialne traktowanie roli opiekuna pr\u00f3by instruktorskiej to nie lada sztuka. Cho\u0107 wymaga ci\u0105g\u0142ej refleksji nad poczynaniami naszego podopiecznego, jak i naszymi w\u0142asnymi, potrafi przynie\u015b\u0107 wielk\u0105 satysfakcj\u0119. Czego wam, drodzy opiekunowie, szczerze \u017cycz\u0119!<\/p>\n

(Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w roku 2008 w czasopi\u015bmie \u201eCzuwaj\u201d).<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ma\u0142o kto rodzi si\u0119 dobrym w\u0119drownikiem czy instruktorem, a tym bardziej nikt nie rodzi si\u0119 dobrym opiekunem pr\u00f3b. Cho\u0107 wiele dobrych rozwi\u0105za\u0144 podpowiada nam intuicja, dobrze jest zna\u0107 kilka niezawodnych trik\u00f3w oraz niebezpiecznych pu\u0142apek nieodzownie wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z pe\u0142nieniem tej zaszczytnej roli.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[456],"class_list":["post-19155","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-proba-na-stopien"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19155"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21333,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19155\/revisions\/21333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}