Nie\u0142adnie jest pods\u0142uchiwa\u0107. Jak si\u0119 tego wystrzega\u0107, gdy jedzie si\u0119 wind\u0105 przez 16 pi\u0119ter? Czasem warto nadstawi\u0107 ucha. W takim mikro\u015bwiecie opowie\u015bci si\u0119 pot\u0119guj\u0105, odbijaj\u0105 od w\u0105skich \u015bcian, mno\u017c\u0105 przez wyobra\u017cenia ponad dwustu lokatorów z bloku. A rozbija si\u0119 o idealne rodziny.
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Prolog ma szesna\u015bcie pi\u0119ter<\/strong><\/p>\n W\u0142a\u015bciwa rozmowa toczy si\u0119 od pi\u0119tra siedemnastego i ewidentnie j\u0105 przerywam, wsiadaj\u0105c na szesnastym. Pani I chrz\u0105ka g\u0142o\u015bno, Pani II zach\u0119caj\u0105co kiwa g\u0142ow\u0105. „Tak to dziwne, \u017ce s\u0105 razem, ale jakie to \u0142adne. January pozna\u0142 j\u0105 w ma\u0142o romantycznej scenerii. Taka historia z cyklu niemal\u017ce mo\u017cliwych. \u0141apie spojrzenie Dusi w tramwaju…”. Jeste\u015bmy na dziesi\u0105tym, wsiadaj\u0105 dwie osoby. „…zabiera j\u0105 na kremówki, pisz\u0105 listy, jesieni\u0105 zbieraj\u0105 li\u015bcie w parku. Latem ona brudzi sobie buzi\u0119 jagodami na wycieczce do lasu, a on my\u015bli, \u017ce to przeurocze. I kiedy tak si\u0119 u\u015bmiecha tymi ohydnie fioletowo-zielonymi z\u0119bami, wtedy on mówi, \u017ce j\u0105 kocha”. Czwarte, dziewczyna obok mnie patrzy w lustro i udaje, \u017ce jej z nami nie ma. „A potem to ju\u017c daje kamie\u0144. Na saksach. Kolacja: w niesmaczny deser znajomy szef kuchni wtyka \u0107wier\u0107 karata, Dusia omal nie d\u0142awi si\u0119 ciastem. January patrzy w jej szkl\u0105ce si\u0119 oczy i widzi w nich twarze swoich przysz\u0142ych dzieci…”. Parter. Z zapa\u0142em wyskakuj\u0105c z windy, s\u0142ysz\u0119 tylko Pani\u0105 II: „O matko, idealnie!”<\/p>\n Snucie wyobra\u017ce\u0144 doskona\u0142ych relacji i \u015bwietlanej przysz\u0142o\u015bci jest nieuniknione. „Idealny” pocz\u0105tek móg\u0142by wygl\u0105da\u0107 w\u0142a\u015bnie tak, jak ten w historii z windy. Pytam: jaki równie idylliczny ci\u0105g dalszy chcieliby skonstruowa\u0107 po wspania\u0142ym starcie Dusia i January?<\/p>\n Dusia, 40+, wykszta\u0142cenie wy\u017csze; pracuje w bud\u017cetówce, mieszka w du\u017cym mie\u015bcie, pochodzi z miasteczka Pe.<\/p>\n – Dzieci jest trójka, a najstarszy jest ch\u0142opiec – mówi Danuta. – To nie to, \u017ce u mnie jest idealnie. Ale jakby by\u0142o. Du\u017cy dom z wielk\u0105 kuchni\u0105 we w\u0142oskim stylu. Wyspa na \u015brodku, wielki stó\u0142, wspólna przestrze\u0144, wielki trawnik i gigantyczny sier\u015bciuch: bernardyn. A od pocz\u0105tku… Para zna si\u0119 z liceum, razem id\u0105 na studia i razem przebijaj\u0105 si\u0119 przez etapy zawodowe. Kiedy ich kariera okrzepnie, pobior\u0105 si\u0119 i zdecyduj\u0105 na dzieci. O nie, to nie mo\u017ce by\u0107 taka szczeni\u0119ca mi\u0142o\u015b\u0107! Ich zwi\u0105zek to kwestia decyzji: chc\u0105 by\u0107 rodzicami i wiedz\u0105, \u017ce to rodzaj misji, a nie kolej rzeczy. \u015awiadomie mieszkaj\u0105 wi\u0119c z dziadkami, dzieci wyrastaj\u0105 w poczuciu ci\u0105g\u0142o\u015bci, a dziadkowie czuj\u0105 si\u0119 potrzebni; sami rozpieszczaj\u0105 wnuki. Brat jest oparciem dla sióstr, dzieciaki opiekuj\u0105 si\u0119 sob\u0105 nawzajem. Corocznie wysy\u0142ane s\u0105 na obozy j\u0119zykowe, razem te\u017c wyje\u017cd\u017caj\u0105 na wakacje. Najwa\u017cniejsze s\u0142owo, które opisa\u0142oby tak\u0105 idealn\u0105 rodzin\u0119? Wybór. Niech pani to zrobi pogrubionym.<\/p>\n Danuta ochoczo przekonuje, \u017ce rodzina to decyzja. Warto\u015b\u0107 wysoka i zaspokajaj\u0105ca niepodwa\u017calnie ukonstytuowane potrzeby, jak poczucie bezpiecze\u0144stwa, mi\u0142o\u015bci czy akceptacji. Decyzja o kompensowaniu innymi \u015brodkami tych pragnie\u0144 to rzadko\u015b\u0107. Bajka o idealnej rodzinie zaczyna si\u0119 od tego, \u017ce jest traktowana jako warunek \u017cyciowej realizacji i spe\u0142nienia. To, jak gloryfikujemy dom i jak budujemy swoje idylle, poddaje si\u0119 wp\u0142ywowi wielu czynników. <\/p>\n – Podej\u015bcie Polaków do tego, jak taka Arkadia wygl\u0105da, zale\u017cy od rodziny, w której si\u0119 wychowywali, jaka jest ich sytuacja finansowa czy wykszta\u0142cenie – mówi psycholog Natalia Wiatrowska. – Na przyk\u0142ad osoby, które nie mia\u0142y rodze\u0144stwa, widz\u0105 siebie w przysz\u0142o\u015bci z gromadk\u0105 dzieci. A w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej rodzina to nie tylko opiekun\/opiekunowie i wychowanek. Rozszerza si\u0119 rozumienie klasycznej definicji. Teraz mówi\u0105c rodzina, my\u015blimy te\u017c: partnerzy, ma\u0142\u017conkowie.<\/p>\n Centrum Badania Opinii Spo\u0142ecznej w swoim raporcie o postawach prokreacyjnych Polaków z marca 2010 roku pomi\u0119dzy czynnikami maj\u0105cymi wp\u0142yw na decyzj\u0119 o macierzy\u0144stwie wymienia m.in. religijno\u015b\u0107. Potomstwo jest nieod\u0142\u0105cznym elementem wizji chrze\u015bcija\u0144skiej rodziny. 79% osób bezdzietnych identyfikuj\u0105cych si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em deklaruje ch\u0119\u0107 posiadania dzieci – a im silniejszy jest ten zwi\u0105zek, tym cz\u0119stsze s\u0105 takie deklaracje. CBOS zbada\u0142 te\u017c spo\u0142ecze\u0144stwo pod k\u0105tem wykszta\u0142cenia – i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce osoby bardziej wykszta\u0142cone cz\u0119\u015bciej marz\u0105 o dzieciach i cz\u0119\u015bciej je planuj\u0105; nie przek\u0142ada si\u0119 to jednak na dzia\u0142ania i ich efekty.<\/p>\n – W marzeniach nie pojawia si\u0119 ju\u017c tylko dziecko – mówi Wiatrowska. – To jest dziecko, w które rodzice inwestuj\u0105 wielki kapita\u0142: kursy j\u0119zykowe, ekskluzywne wakacje, dost\u0119p do wiedzy, szkolenia, zaj\u0119cia pozalekcyjne, narty, fortepian, basen, prywatne licea i uczelnie. Wszystko z nadziej\u0105, \u017ce dziecko – córeczka czy synek – b\u0119dzie mia\u0142o \u0142atwiejszy start i „zwróci” rodzicom ich wielk\u0105 pomoc. W przysz\u0142o\u015bci zostanie przecie\u017c prezesem wielkiej firmy, a rodzic b\u0119dzie dumny i pewnie cz\u0119\u015bciowo utrzymywany. Taka bajka mo\u017ce mie\u0107 jednak równie szybki koniec. Prze\u0142adowuj\u0105c malucha swoimi ambicjami – dok\u0142adamy mu stresów.<\/p>\n January, 40+, wykszta\u0142cenie \u015brednie; posiada w\u0142asn\u0105 firm\u0119, urodzi\u0142 si\u0119 i mieszka w du\u017cym mie\u015bcie.<\/p>\n – Dwa plus dwa w dodawaniu s\u0105 przemienne. Co przez to rozumiem? Dwójka rodziców i dwoje dzieci. Rodzice wspieraj\u0105 si\u0119 w wychowaniu dwojga dzieci. Dzieci buduj\u0105 tak\u0105 relacj\u0119, która starczy do ko\u0144ca \u017cycia, kiedy nie b\u0119dzie ju\u017c rodziców. Matka i córka oraz ojciec i syn wzajemnie rozwijaj\u0105 swoje pasje – mówi na jednym wdechu January. – No, na przyk\u0142ad ja i syn chodzimy na mecze i ogl\u0105damy \u017cu\u017cel – dodaje. – W takiej idealnej wizji to \u017cona jest w domu i ma wi\u0119cej czasu. Niech pani tak nie patrzy! To nie jest tak, \u017ce haftuje i wiesza „home sweet home” nad progiem. Gdybym mia\u0142 to opisa\u0107, to by\u0142oby troch\u0119 jak w \u015bwi\u0105tecznej reklamie kawy Jacobs. Ale s\u0105 te\u017c inne kolory ni\u017c zielony i z\u0142oty. Jakie? No, na przyk\u0142ad niebieski. Jak morze, nad które co roku taka rodzina je\u017adzi na wczasy do Egiptu. I niebieski to jest kolor tej wody i nieba.<\/p>\n CBOS liczy i licz\u0105 te\u017c przyszli rodzice; co pi\u0105ty z nich mówi, \u017ce to w\u0142a\u015bnie sytuacja materialna powinna wp\u0142ywa\u0107 na decyzj\u0119 o posiadaniu lub nieposiadaniu dzieci. To panowie marz\u0105 o wi\u0119kszej rodzinie, panie natomiast w swoich wizjach kieruj\u0105 si\u0119 wi\u0119kszym realizmem. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce poza sfer\u0105 bajkowych wyobra\u017ce\u0144 o równym podziale obowi\u0105zków to w\u0142a\u015bnie na nie w znacznej cz\u0119\u015bci spada odpowiedzialno\u015b\u0107, a urodzenie dziecka wp\u0142ywa na ich kariery zawodowe w wi\u0119kszym stopniu ni\u017c na kariery ich partnerów.<\/p>\n Stosunki rodzinne zawsze osadzone s\u0105 w kontek\u015bcie szerszej grupy krewnych. Wielorako\u015b\u0107 relacji, w jakie anga\u017cuje si\u0119 dzieci w trakcie ich wychowania, rozszerza ich horyzonty. Wi\u0119\u017a z dziadkami, ciociami, kuzynostwem i ca\u0142\u0105 t\u0105 ekip\u0105, z któr\u0105 – jak mówi powiedzenie – „najlepiej wychodzi si\u0119 na zdj\u0119ciu”, kszta\u0142tuje \u015bwiadomo\u015b\u0107 bycia cz\u0119\u015bci\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015bci i wspólnoty. Wed\u0142ug CBOS-u 50% Polaków za idealny model uważa rodzinę z dwójką dzieci, a prawie jedna czwarta preferuje rodzin\u0119 z trojgiem dzieci. Przekazywanie warto\u015bci jest jednym z najwa\u017cniejszych celów, jakie chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 w momencie, gdy decydujemy si\u0119 na posiadanie dzieci.<\/p>\n – Wypadkow\u0105 tych doskona\u0142 I tak szcz\u0119\u015bliwe panie w fartuszkach zachwalaj\u0105 proszki do prania… S\u0105 pi\u0119kni ludzie, bia\u0142e z\u0119by, du\u017ce domy i labradory na trawniku. Mamy zielony i z\u0142oty, jest te\u017c niebieski – jak niebo w Egipcie. Bo dla wielu Polaków Egipt to nie tylko sfera marze\u0144. Wed\u0142ug szacunków Instytutu Turystyki zarówno w 2008, jak i w 2009 roku przynajmniej 250 tys. naszych rodaków sp\u0119dza\u0142o swoje wakacje nad Nilem. January mówi, \u017ce te\u017c si\u0119 wybiera, widzia\u0142 reklam\u0119. Na billboardzie by\u0142o napisane „Tu si\u0119 zacz\u0119\u0142o”.<\/p>\n Jacek, 20+, student medycyny; mieszka w ma\u0142ym mie\u015bcie, studiuje w du\u017cym.<\/p>\n Rodzina? Jacek wypala bez zastanowienia: „Ja, ty i kot. Bez dzieci; to w Polsce zamkni\u0119ty temat”. Nie musz\u0119 dopytywa\u0107 jaki. Jacek jest homoseksualist\u0105.<\/p>\n – Widz\u0119 siebie w dwupoziomowym mieszkaniu, loft mo\u017ce. Bez lansu nie ma spo\u0142ecznego awansu – \u015bmieje si\u0119. – Ale staro\u015b\u0107? Nie ma staro\u015bci.<\/p>\n Troch\u0119 si\u0119 dziwi\u0119, \u017ce dwudziestoparolatek ma trudno\u015b\u0107 w snuciu wizji staro\u0111ci. Anthony Giddens, brytyjski socjolog, zauwa\u017ca, \u017ce mniejszo\u015bci seksualne (oraz etniczne) znacznie odstaj\u0105 w swoich wyobra\u017ceniach idealnych rodzin od wiod\u0105cych wzorców. Powtarzaj\u0105c za Giddensem: „Ma\u0142\u017ce\u0144stwo mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako uznany i aprobowany spo\u0142ecznie zwi\u0105zek (…) dwojga doros\u0142ych ludzi”. Ograniczenia narzucane nie tylko przez pa\u0144stwo, lecz tak\u017ce przejawy kontroli spo\u0142ecznej w kwestiach dotycz\u0105cych zwi\u0105zków, zak\u0142adania rodzin i ich postrzegania s\u0105 elementem wp\u0142ywaj\u0105cym na w\u0105sk\u0105 przestrze\u0144 do kreowania swojej przysz\u0142o\u015bci. A to przyczyna niekorzystnej gettoizacji takich spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n – M\u0142odzi ludzie nastawieni s\u0105 na zmian\u0119, a do\u015b\u0107 sztywne wzorce spu\u015bcizny po PRL-u wypiera indywidualizacja i wielowariantowo\u015b\u0107 wizji – mówi psycholog Natalia Wiatrowska. – U\u0142atwia to znacznie post\u0119puj\u0105cy pluralizm systemów warto\u015bci.<\/p>\n Pluralizm to mówi\u0105c krótko: szacunek i uznanie równo\u015bci ro\u017cnych pogl\u0105dów. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 akceptuje mniejszo\u015b\u0107 i odwrotnie. To niesie za sob\u0105 mnogo\u015b\u0107 wyborów czy chocia\u017cby mo\u017cliwo\u015bci ich podejmowania. Wbrew pozorom jest w tych sformu\u0142owaniach znaczeniowa, j\u0119zykowa ró\u017cnica: jak mi\u0119dzy „chc\u0119” a „chc\u0119 chcie\u0107”. Ze strza\u0142k\u0105 wektora w jednym kierunku, ale rozró\u017cnieniem na ma\u0142y i du\u017cy krok post\u0119pu. W tym kontek\u015bcie rezygnacja z pewnych dzia\u0142a\u0144 tak\u017ce jest wyborem. A co ze staro\u015bci\u0105? „Boimy si\u0119 o niej my\u015ble\u0107, a kiedy ta my\u015bl nie mo\u017ce zosta\u0107 ubrana w ochronn\u0105 szatk\u0119 staruszków na \u0142awce w parku – zdaje si\u0119 robi\u0107 jeszcze bardziej parali\u017cuj\u0105ca”. Staro\u015b\u0107 wraz z chorobami i \u015bmierci\u0105 to tabu, o którym nie warto wspomina\u0107 w idealnym \u015bwiecie. Jacek mówi, \u017ce oswajanie przemijania to b\u0119dzie dla niego praca domowa.<\/p>\n Diana, 25+, socjolog; urodzona, wychowana i mieszkaj\u0105ca w du\u017cym mie\u015bcie, aktualnie za granic\u0105.<\/p>\n – Kiedy\u015b mia\u0142am wizj\u0119 idealn\u0105 – mówi. – Na pierwszym roku by\u0142 taki przedmiot „socjologia rodziny” i to on troch\u0119 t\u0119 wizj\u0119 zdepta\u0142. Po ka\u017cdych zaj\u0119ciach czu\u0142am si\u0119 jakby kto\u015b da\u0142 mi w twarz. No, bo jak tu spokojnie wieczorem wypi\u0107 herbat\u0119, kiedy rozpisa\u0142o si\u0119 na czynniki pierwsze ka\u017cde stadium narzecze\u0144stwa? Wed\u0142ug Wincha czwarte nazywa si\u0119 „przyszpilenie”. Kurcz\u0119, czy to termin naukowy? I te wszystkie statystyki. Wci\u0105\u017c mia\u0142am w g\u0142owie, \u017ce 55% ma\u0142\u017ce\u0144stw ko\u0144czy si\u0119 rozwodem. Próbowa\u0142am z takimi my\u015blami zasn\u0105\u0107, nie da\u0142o si\u0119. To nie jest tak, \u017ce w dzieci\u0144stwie naogl\u0105da\u0142am si\u0119 za wiele bajek Disneya, a teraz jestem rozczarowana. Sama nie wierz\u0119 w moje wyobra\u017cenia. I tyle.<\/p>\n Z bada\u0144 wynika, \u017ce rodzina i rodzicielstwo to warto\u015bci uniwersalne. Mimo przemian spo\u0142ecznych wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polaków w okolicy dwudziestego roku \u017cycia traktuje dzieci jako warto\u015b\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce przeszkod\u0105 do snucia beztroskich fantazji jest zarówno brak refleksyjno\u015bci, jak i nadmiar \u015bwiadomo\u015bci co do wysi\u0142ku, jaki trzeba w\u0142o\u017cy\u0107, by swoje marzenia spe\u0142nia\u0107.<\/p>\n – M\u0142odych ludzi onie\u015bmiela l\u0119k przed niezrealizowaniem g\u0142o\u015bno wypowiedzianych roszcze\u0144 wobec siebie samych. Maj\u0105 poczucie, \u017ce snucie onirycznych wizji jest niem\u0105dre i infantylnie – mówi Natalia Wiatrowska. – Atmosfera kryzysu ekonomicznego, tym bardziej nie sprzyja wyobra\u017ani. Teraz na topie jest kalkulacja.<\/p>\n Wizualizacja celów, obrazowanie marze\u0144, d\u0105\u017cenie do ich spe\u0142nienia – wszystko to, na co ukierunkowuje nas marketingowa filozofia sukcesu pchaj\u0105ca na \u015bcie\u017ck\u0119 tego, co sami okre\u015blamy szcz\u0119\u015bciem. To, jak\u0105 drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do garnca z\u0142ota na ko\u0144cu t\u0119czy obierzemy, jest strz\u0119pkiem naszych aspiracji, ambicji i potrzeb. Po napisaniu tekstu wysy\u0142am jego kopi\u0119 do Diany i dostaj\u0119 SMS: Magdalena Grze\u015bkowiak<\/strong> Nie\u0142adnie jest pods\u0142uchiwa\u0107. Jak si\u0119 tego wystrzega\u0107, gdy jedzie si\u0119 wind\u0105 przez 16 pi\u0119ter? Czasem warto nadstawi\u0107 ucha. W takim mikro\u015bwiecie opowie\u015bci si\u0119 pot\u0119guj\u0105, odbijaj\u0105 od w\u0105skich \u015bcian, mno\u017c\u0105 przez wyobra\u017cenia ponad dwustu lokatorów z bloku. A rozbija si\u0119 o idealne rodziny.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19162\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Rodzicielstwo to projekt<\/strong><\/p>\n
Kalkulacje<\/strong><\/p>\n
\nych wizji jest to, co serwuje nam szeroko poj\u0119ta popkultura. Bardzo cz\u0119sto ludzie biedni opieraj\u0105 si\u0119 na tym, co widz\u0105 w telewizji, gazetach czy na tym, co przeczytaj\u0105 w ksi\u0105\u017ckach, najpewniej romansach – mówi Wiatrowska. – Oczywi\u015bcie swoj\u0105 rol\u0119 odgrywa tu wielkie narz\u0119dzie perswazji, jakim jest reklama. Jej mechaniczna przyziemno\u015b\u0107 codziennie nas bombarduje. Kszta\u0142tuj\u0105 j\u0105 stereotypy i uogólnienia. Bo to nie jest tak, \u017ce nie robi si\u0119 dobrych reklam: robi si\u0119 reklamy, które sprzedaj\u0105 produkt. A ta najprostsza kszta\u0142tuje odbiorców.<\/p>\n
Oswoi\u0107 staro\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n
Królewna z Disneylandu. <\/strong><\/p>\n
– Wiesz… Tak naprawd\u0119 jestem troch\u0119 obra\u017cona na siebie za to „niemarzenie”. Zawsze mog\u0119 troch\u0119 potupa\u0107 ze z\u0142o\u015bci – to taki pierwszy krok w bajce, bo przecie\u017c trzeba zgubi\u0107 ten pantofelek… I to b\u0119dzie prolog „z przytupem” tej historii.
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"