{"id":19171,"date":"2010-05-07T19:54:20","date_gmt":"2010-05-07T17:54:20","guid":{"rendered":"http:\/\/\u015amiejeszsi\u0119zbluzekwczachylubeko-torebAdidasa?Wed\u0142ugCiebieobciachowes\u0105zimoweCrocksylubkoszulkaw\u0142o\u017conawspodnie,\u017c"},"modified":"2015-06-26T13:55:15","modified_gmt":"2015-06-26T11:55:15","slug":"ciuszki-z-prl-u","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/ciuszki-z-prl-u\/","title":{"rendered":"Ciuszki z PRL-u"},"content":{"rendered":"

\u015amiejesz si\u0119 z bluzek w czachy lub eko-toreb Adidasa? Wed\u0142ug Ciebie obciachowe s\u0105 zimowe Crocksy lub koszulka w\u0142o\u017cona w spodnie, \u017ceby ods\u0142oni\u0107 wielk\u0105 klamr\u0119 paska? Gdyby\u015b wiedzia\u0142, co si\u0119 nosi\u0142o za PRL-u… Z domu by\u015b nie wychodzi\u0142.<\/strong><\/p>\n

Pewex. To by\u0142o co\u015b. Zbytek i wygoda jakich ma\u0142o. Przedsi\u0119biorstwo Eksportu Wewn\u0119trznego to sie\u0107 sklep\u00f3w i kiosk\u00f3w, kt\u00f3re w PRL-u by\u0142y ikon\u0105 luksusu. Mo\u017cna by\u0142o tam kupi\u0107 za waluty wymienialne (dostarczane nielicznym przez r\u00f3\u017cnych Bogatych Wujk\u00f3w z Ameryki) towary trudno dost\u0119pne lub w og\u00f3le niedost\u0119pne w \u201ezwyk\u0142ych\u201d sklepach. W Peweksach sprzedawano… wszystko. Od zabawek dla dzieci (klocki LEGO, samochodziki Matchbox), po zabawki dla doros\u0142ych (odkurzacze, ceg\u0142y, rury wydechowe). Na p\u00f3\u0142kach sta\u0142y nie tylko importowane towary, cho\u0107 te cieszy\u0142y si\u0119 najwi\u0119kszym zainteresowaniem. Nas jednak interesuje odzie\u017c, a odzie\u017c w Peweksach by\u0142a pierwszorz\u0119dna. Jak wszystko zreszt\u0105.<\/p>\n

\u201eTato, kup mi d\u017cinsy-spodnie,
\nTato, b\u0119dzie mi wygodnie,
\nTato, wszyscy maj\u0105 d\u017cinsy,
\nKup je mi!\u201d<\/div>\n

\u2013 tak \u015bpiewali Czrwono-Czarni na\u015bladuj\u0105c zapewne niejedno dziecko wychowane w PRLu. Mimo luksusowych towar\u00f3w w Peweksach, zdobycie czegokolwiek wcale nie by\u0142o takie proste. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o cenach. Prawdziwe d\u017cinsy mog\u0142y pozosta\u0107 jedynie w sferze marze\u0144 wi\u0119kszo\u015bci podlotk\u00f3w. Szcz\u0119\u015bcie u\u015bmiecha\u0142o si\u0119 jedynie do \u201eposiadaczy\u201d tych Wujk\u00f3w, o kt\u00f3rych wspomina\u0142am… Jednak styl to styl, wi\u0119c nosi\u0142o si\u0119 TEKSASY. Gdy na rynek rzucono parti\u0119 niebieskiego materia\u0142u w\u0105tpliwej jako\u015bci, ci zdolniejsi krawcy potrafili stworzy\u0107 co\u015b na kszta\u0142t d\u017cins\u00f3w. Materia\u0142 o nazwie teksas by\u0142 do\u015b\u0107 grub\u0105 i sztywn\u0105 tkanin\u0105, ale z d\u017cinsem mia\u0142 tyle wsp\u00f3lnego, co zesz\u0142oroczny \u015bnieg z przysz\u0142orocznym ba\u0142wanem. By\u0142y to spodnie raczej dla grzecznych ch\u0142opc\u00f3w, poniewa\u017c lichy materia\u0142 nie wytrzymywa\u0142 podw\u00f3rkowych b\u00f3jek. Ale nosi\u0142o si\u0119 \u2013 w ko\u0144cu z daleka wygl\u0105da\u0142y jak prawdziwe d\u017cinsy!<\/p>\n

Niesamowicie modne, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, by\u0142y KOSZULE NON-IRON. Zrobione z do\u015b\u0107 \u015bliskiego materia\u0142u nie wymaga\u0142y prasowania. Facet w takim odzieniu to idealny kandydat na m\u0119\u017ca dla niezbyt pracowitej panny. Sztuczne, stosunkowo cienkie tworzywo nie by\u0142o zbyt przyjemne dla cia\u0142a. W dodatku zupe\u0142nie nieprzewiewne \u2013 sprawia\u0142o, \u017ce eleganciki musia\u0142y cierpie\u0107. Najpopularniejsza by\u0142a bia\u0142a. Leniwa panna mia\u0142a jeszcze bardziej u\u0142atwion\u0105 prac\u0119 \u2013 nie zaleca\u0142o si\u0119 prania tej koszuli, bo… od prania \u017c\u00f3\u0142k\u0142a! Mimo wszystko jednak twardziele chc\u0105cy pokaza\u0107 klas\u0119 nosili to cudo, a czasem nawet dodawali szykowny krawat na gumce, tzw. \u015bledzia.<\/p>\n

Dzi\u015b niekt\u00f3rych przedstawicieli m\u0142odzie\u017cy nazywamy \u201ebananami\u201d, lecz mamy ku temu zupe\u0142nie inne powody ni\u017c by\u0142o to w PRL-u. Wtedy \u201eBANAN\u00d3WA\u201d nie by\u0142a wylansowan\u0105 c\u00f3reczk\u0105 bogatych rodzic\u00f3w, tylko… sp\u00f3dnic\u0105! Taki ciuch musia\u0142a mie\u0107 w szafie ka\u017cda dziewczyna. By\u0142a to d\u0142uga (cho\u0107 z czasem d\u0142ugo\u015b\u0107 by\u0142a coraz mniejsza) sp\u00f3dnica uszyta z kilku kawa\u0142k\u00f3w materia\u0142u, zazwyczaj wyko\u0144czona na dole falban\u0105. Nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od tego, \u017ce owe pod\u0142u\u017cne kawa\u0142ki tkaniny przypomina\u0142y rozdzielaj\u0105c\u0105 si\u0119 sk\u00f3rk\u0119 banana. By\u0142a zazwyczaj bardzo kolorowa, czasem uszyta z d\u017cinsu. Klasyczny model by\u0142 po\u0142\u0105czeniem dw\u00f3ch kolor\u00f3w. Do banan\u00f3wy nosi\u0142o si\u0119 kapelusz z du\u017cym rondem, najlepiej zrobiony z tego samego materia\u0142u, co sp\u00f3dnica. Chodzi\u0142o si\u0119 w tym mo\u017ce niezbyt wygodnie (zw\u0142aszcza w wersji classic, czyli najd\u0142u\u017cszej \u2013 trzeba by\u0142o drepta\u0107 jak gejsza), ale za to jak si\u0119 wygl\u0105da\u0142o!<\/p>\n

Szyk, galanteria i elegancja (cho\u0107, jak wida\u0107, czasem nieco udawana) z jednej strony, a z drugiej luz bluz. Tak, bluz w\u0142a\u015bnie, bo im chcia\u0142am po\u015bwi\u0119ci\u0107 chwil\u0119. Dresowym zw\u0142aszcza. Dresu mamy r\u00f3\u017cne rodzaje. W PRL-u triumfy \u015bwi\u0119ci\u0142 DRES KRESZOWY. Czy ktokolwiek z Was ma jakiekolwiek skojarzenie z t\u0105 nazw\u0105? Pewnie nie, a na pewno ka\u017cdy z Was widzia\u0142 ten cudny ciuszek. Kresz to rodzaj materia\u0142u gniecionego fabrycznie. Cho\u0107 stanowi niejako przeciwie\u0144stwo koszuli non-iron, to ma t\u0119 sam\u0105 zalet\u0119 \u2013 nie trzeba prasowa\u0107! Zreszt\u0105, kt\u00f3ry posiadacz tak zacnego ciuchu zaprz\u0105ta\u0142 sobie g\u0142ow\u0119 prasowaniem… Bluzy kreszowe zazwyczaj wyst\u0119powa\u0142y w kolorach bardzo jaskrawych, odblaskowych wr\u0119cz. Rz\u0105dzi\u0142y fiolet\u00a0 i turkus. Niejeden m\u0142odzian lubi\u0142 rozpoczyna\u0107 dzie\u0144 od pos\u0142uchania przyjemnego szelestu swojego odzienia, a na pewno r\u00f3wnie\u017c m\u0142ode damy nas\u0142uchiw
\na\u0142y na ulicach, czy nie zbli\u017ca si\u0119 jeden z w\u0142a\u015bcicieli stylowego kompletu. Bo oczywi\u015bcie na bluzach si\u0119 nie ko\u0144czy\u0142o! Do rozpi\u0119tej, zwiewnej kurta\u0142ki (pod sp\u00f3d obowi\u0105zkowo bia\u0142y t-shirt) mo\u017cna by\u0142o sobie dobra\u0107 pasuj\u0105ce kolorem portki, kt\u00f3re wraz ze sportowym obuwiem dope\u0142nia\u0142y kultowego stroju. Kreszowy dres do dzi\u015b jest kr\u00f3lem dyskotek \u2013 wsp\u00f3\u0142cze\u015bni imprezowicze potrafi\u0105 zwiedzi\u0107 wszystkie second handy w mie\u015bcie, aby tylko dorwa\u0107 szelesty na jakie\u015b tematyczne party.<\/p>\n

Skoro ju\u017c jeste\u015bmy przy materia\u0142ach, om\u00f3wi\u0119 teraz PIELUCH\u0118 TETROW\u0104. Je\u015bli macie m\u0142odsze rodze\u0144stwo, pewnie temat jest Wam w jakim\u015b stopniu bliski, cho\u0107 teraz te cude\u0144ka zosta\u0142y wyparte przez wygodne jednoraz\u00f3wki. Jednak wiele rodzic\u00f3w u\u017cywa ich nadal. Nie do ko\u0144ca o pieluchach i ca\u0142ej tej ma\u0142o przyjemnej babraninie b\u0119dzie mowa. Nikt bowiem w PRL-u nie macha\u0142 ty\u0142eczkiem bobaska twierdz\u0105c, \u017ce jego pociecha jest ikon\u0105 mody. Nie wiadomo kto to odkry\u0142, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce farbowane pieluchy tetrowe s\u0105 \u015bwietnym materia\u0142em na bluzki lub sp\u00f3dnice! Mo\u017cliwe, \u017ce dokona\u0142a tego nudz\u0105ca si\u0119 w domu m\u0142oda matka. Tak czy siak \u2013 to by\u0142 strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119. Dziewczyny spotyka\u0142y si\u0119 w domach i hurtowo farbowa\u0142y pieluchy w maminych garach. Wykorzystywa\u0142y do tego barwniki podobne do tych u\u017cywanych w czasie oko\u0142o wielkanocnym, jednak te by\u0142y zdecydowanie trwalsze. Po wysuszeniu szmatek panienki siada\u0142y do szycia (to te zdolniejsze) lub wr\u0119cza\u0142y mamom zasiadaj\u0105cym do szycia (to te mo\u017ce r\u00f3wnie zdolne, ale bardziej leniwe). Taka bluzeczka lub sp\u00f3dniczka by\u0142a idealna na lato \u2013 przewiewna i leciutka. I c\u00f3\u017c za ekonomia!<\/p>\n

No dobrze, mamy czym zakry\u0107 piersi\/klat\u0119, mamy co na ty\u0142ek w\u0142o\u017cy\u0107, ale nie b\u0119dziemy przecie\u017c biega\u0107 boso! To znaczy w PRL-u nie biegano. Butom z tamtej \u201eepoki\u201d mo\u017cna by po\u015bwi\u0119ci\u0107 osobny artyku\u0142, bo na rynku pojawia\u0142y si\u0119 takie rzeczy, \u017ce do dzi\u015b wzbudzaj\u0105 zachwyt (cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u2013 jedynie gdy stoi w gablocie jakiego\u015b ludowego muzeum). Na sezon wiosenno-letni oczywi\u015bcie PEPEGI. Zwane te\u017c cichobiegami, cichochodami, cichoszemrami, a w latach osiemdziesi\u0105tych szaolinkami (urocza i b\u0142yskotliwa nazwa!). Prosty materia\u0142owy obuw damski (to okre\u015blenie te\u017c rodem z PRL-u) z do\u015b\u0107 mocnym wci\u0119ciem, gumk\u0105 poprowadzon\u0105 nad stop\u0105 i wszyt\u0105 male\u0144k\u0105 flag\u0105 (francusk\u0105, nie wiedzie\u0107 czemu). Bardzo popularne w\u015br\u00f3d dziewcz\u0105t na zaj\u0119ciach gimnastycznych (daleko im by\u0142o do WF-u!). Aby guma podeszwy zachowa\u0142a nieskaziteln\u0105 biel \u2013 smarowa\u0142o si\u0119 j\u0105 past\u0105 do z\u0119b\u00f3w Nivea. Cichobiegi dzi\u015b wracaj\u0105 do \u0142ask \u2013 idealne na zaj\u0119cia aerobiku, do pracy w knajpie, na wiosenn\u0105 randk\u0119 albo jako szkolne kapcie.<\/p>\n

Na sezon zimowy PRL te\u017c mia\u0142 co\u015b w zanadrzu. Absolutne rekordy popularno\u015bci bi\u0142y tu ciep\u0142e buty z Nowego Targu. RELAKSY \u2013 to one znane by\u0142y ka\u017cdemu Polakowi od podszewki (czy mo\u017ce od podeszwy). Pierwsze egzemplarze stworzone zosta\u0142y do filmu \u201eSeksmisja\u201d. Wzorowane by\u0142y na obuwiu ameryka\u0144skich kosmonaut\u00f3w. Te legendarne buty z tworzywa sztucznego produkowane przez Nowotarskie Zak\u0142ady Przemys\u0142u Sk\u00f3rzanego Podhale zyska\u0142y tak niesamowit\u0105 popularno\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki… braku wyboru. Chodzili w nich doro\u015bli, chodzi\u0142y dzieci. Ca\u0142e rodziny mia\u0142y Relaksy, cho\u0107 nie takie same, bo wzor\u00f3w by\u0142o mn\u00f3stwo. Wszystkie jednak by\u0142y butami solidnymi, z porz\u0105dn\u0105 gum\u0105 i przyjemnie metalizuj\u0105cym ortalionem. Buty te znik\u0142y z rynku wraz z upadkiem ich pa\u0144stwowego producenta (pocz\u0105tek lat 90.). Jaki\u015b czas temu przypomnia\u0142a sobie o nich nowo powstaj\u0105ca firma z K\u0119t, kt\u00f3ra zapragn\u0119\u0142a wykorzysta\u0107 znak towarowy \u201eRelaks Nowy Targ\u201d, a nawet zg\u0142osi\u0142a go w Urz\u0119dzie Patentowym. Ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne spory i ci\u0119\u017ckie do rozstrzygni\u0119cia aspekty dotycz\u0105ce praw do u\u017cywania nazwy \u2013 sprawa zosta\u0142a zawieszona. Kto ma oryginalne Relaksy z PRL-u \u2013 niech nie wyrzuca! Mo\u017ce jeszcze wr\u00f3c\u0105 na wybiegi (lub chocia\u017c na stoki).<\/p>\n

\u201eTo okres syntetycznych materia\u0142\u00f3w. Troch\u0119 zach\u0142y\u015bni\u0119cie si\u0119 wolno\u015bci\u0105 ubraniow\u0105 i cudowanie w zwi\u0105zku z tym (np. sp\u00f3dnice bananowe, spodnie teksasy). Wreszcie mo\u017cna by\u0142o nosi\u0107 mniej wi\u0119cej to, co na zachodzie. Moda PRL-u to tak\u017ce pok\u0142osie dzieci-kwiat\u00f3w. Wzorzyste sukienki i do nich kozaczki \u2013 tak si\u0119 chodzi\u0142o!\u201d \u2013 komentuje peerelowsk\u0105 mod\u0119 moja mama.<\/p>\n

Mo\u017ce ten PRL nie by\u0142 taki z\u0142y? Z powodu niedost\u0119pno\u015bci wielu towar\u00f3w trzeba by\u0142o kombinowa\u0107. Samemu wymy\u015bla\u0107 nowe fasony, wykorzystywa\u0107 r\u00f3\u017cne materia\u0142y i przerabia\u0107 je na zgrabne ciuszki. To na pewno by\u0142 czas sprzyjaj\u0105cy frywolno\u015bci umys\u0142\u00f3w, kiedy ka\u017cdy bardziej kreatywny m\u0142ody cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 wyznaczy\u0107 nowe trendy. Wiele modnych w\u00f3wczas ubra\u0144 i dodatk\u00f3w powraca dzi\u015b \u201ena salony\u201d. Mimo powszechnego uznania niekt\u00f3rych \u201etamtych\u201d ciuch\u00f3w za obciachowe, budz\u0105 w nas jednak mi\u0142e skojarzenia. Zw\u0142aszcza, gdy rodzice zaserwuj\u0105 nam sympatyczne opowiastki na ich temat. Ciekawe, co nasze dzieci powiedz\u0105 o rurkach i spodniach z krokiem w kolanach! Trzeba b\u0119dzie uszy zatyka\u0107 przy ich przenikliwym \u015bmiechu…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015amiejesz si\u0119 z bluzek w czachy lub eko-toreb Adidasa? Wed\u0142ug Ciebie obciachowe s\u0105 zimowe Crocksy lub koszulka w\u0142o\u017cona w spodnie, \u017ceby ods\u0142oni\u0107 wielk\u0105 klamr\u0119 paska? Gdyby\u015b wiedzia\u0142, co si\u0119 nosi\u0142o za PRL-u… Z domu by\u015b nie wychodzi\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19171","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21696,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19171\/revisions\/21696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}