{"id":19241,"date":"2010-09-14T19:51:08","date_gmt":"2010-09-14T17:51:08","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=1984"},"modified":"2015-06-26T13:09:23","modified_gmt":"2015-06-26T11:09:23","slug":"rzeczpospolita-szlachetna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/rzeczpospolita-szlachetna\/","title":{"rendered":"Rzeczpospolita szlachetna"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201eNiewielka w\u00a0tym uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 (je\u017celi jest jaka), a\u00a0Rzeczpospolit\u0105 mo\u017ce uczyni\u0107 trwa\u0142\u0105, ojczy\u017anie jest na zbawienie\u201d \u2013 pisa\u0142 Jan Ostror\u00f3g. S\u0142owa te \u015bmia\u0142o mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 za motto dla nowego \u2013 pierwszego cyklu tkni\u0119tego Nosem Kleopatry po\u015bwi\u0119conego refleksji nad \u201efilarami i\u00a0fundamentami\u201d Pierwszej Rzeczypospolitej.<\/strong><\/p>\n<p>Tak postanowili\u015bmy zatytu\u0142owa\u0107 nasz nowy, a\u00a0przy okazji pierwszy cykl w\u00a0dziale \u201eNosem Kleopatry\u201d. Czym\u017ce b\u0119dzie ta \u201eRzeczpospolita szlachetna\u201d? B\u0119dzie to pr\u00f3ba opowiedzenia o\u00a0tej dawnej Rzeczypospolitej zwanej szlacheck\u0105, przez pryzmat jej cz\u0119sto zapomniancyh, a\u00a0jak\u017ce kluczowych dla jej \u201ekonstytucji\u201d \u2013 my\u015blicieli, pisarzy czy sejmowych orator\u00f3w, s\u0142owem tych ludzi wiod\u0105cych \u201e\u017cywot cz\u0142owieka po\u0107ciwego\u201d, kt\u00f3rych \u201etradycyjny\u201d ojciec polskiej literatury politycznej\u00a0 \u2013 Jan Ostror\u00f3g okre\u015bla jako \u201efilary i\u00a0fundamenta ojczyzny\u201d.<\/p>\n<p>B\u0119dzie to r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3ba odnalezienia w\u015br\u00f3d tych licznych cennych my\u015bli, przewa\u017cnie zakrytych zapomnieniem lub leniw\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105, takich, kt\u00f3re mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako inspiracja dla tzw. \u201educha publicznego\u201d, a\u00a0tak\u017ce jako punkt wyj\u015bcia do refleksji na serio na temat Europy i\u00a0Polski.<\/p>\n<p>Mo\u017cna rzec, \u017ce postaramy si\u0119 z\u00a0tej szlacheckiej Rzeczypospolitej wy\u0142oni\u0107 (subiektywnie, rzecz jasna) pierwiastki prawdziwie szlachetne, kt\u00f3re mog\u0105 przys\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 cho\u0107by troch\u0119 \u201euszlachetnieniu\u201d naszej wsp\u00f3\u0142czesnej Rzeczypospolitej. Stanis\u0142aw Tarnowski pisa\u0142, \u017ce my\u015bl polityczna tamtych czas\u00f3w \u201enie sprawi\u0142a skutku, jej nauk i\u00a0wr\u00f3\u017cb nie s\u0142uchano\u201d. Mo\u017ce wi\u0119c my, r\u00f3wnie\u017c nie zawsze zadowoleni z\u00a0kszta\u0142tu polskiej kultury politycznej, ws\u0142uchajmy si\u0119 w\u00a0te \u201enauki i\u00a0wr\u00f3\u017cby\u201d, bowiem mimo ich pozornej czasowej odleg\u0142o\u015bci, zawieraj\u0105 one wci\u0105\u017c wiele prawd istotnych, zaskakuj\u0105co nam dzi\u015b bliskich i\u00a0naszym zdaniem potrzebnych.<\/p>\n<p>Ten nasz wielki skarb, kt\u00f3ry winni\u015bmy uczyni\u0107 r\u00f3wnie\u017c elementem wsp\u00f3lnego dziedzictwa jednocz\u0105cej si\u0119 Europy, wci\u0105\u017c jest niestety w\u00a0du\u017cej cz\u0119\u015bci nieznany. Mo\u017cna w\u00a0tym miejscu znowu zacytowa\u0107 Ostroroga: \u201eco za niedbalstwo nasze, co za wstyd i\u00a0zel\u017cywo\u015b\u0107 i\u00a0sromota niewidziana, co za g\u0142upstwo\u201d. Gdzie\u017c indziej szuka\u0107 formu\u0142 dojrza\u0142ego patriotyzmu, krytycznej refleksji o\u00a0pa\u0144stwie, inspiracji dla aktywno\u015bci obywatelskiej, je\u015bli nie w\u015br\u00f3d dzie\u0142 tych rodzimych my\u015blicieli politycznych.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnie w\u00a0momencie rozchwiania naszej wsp\u00f3lnoty politycznej, kt\u00f3ra jest obiektem ci\u0105g\u0142ego rwactwa, szczeg\u00f3lnie, gdy podgrzewany wci\u0105\u017c sp\u00f3r jest prowadzony, zdaje si\u0119 cz\u0119sto, tylko dla samego faktu spierania i\u00a0odbywa si\u0119 w\u00a0atmosferze tak (delikatnie m\u00f3wi\u0105c) nieszlachetnej \u2013 potrzeba nam tego pierwiastka szlachetnego. Potrzeba nam tych Katon\u00f3w Rzeczypospolitej, kt\u00f3rzy przypomn\u0105 o\u00a0pewnej \u201esferze powinnej\u201d polityki, kt\u00f3ra wcale nie jest (wbrew pozorom) dzia\u0142alno\u015bci\u0105 parakryminaln\u0105 lub conajmniej cyrkowym festynem, a\u00a0polega na dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej \u2013 \u201eobronie pewnej ca\u0142o\u015bci\u201d, dobra wsp\u00f3lnego, za kr\u00f3re odpowiedzialni s\u0105 wszyscy obywatele, o\u00a0ile nie chc\u0105 by\u0107 (arystotelejskimi) idiotami. A\u00a0skoro wspomniano ju\u017c jednego z\u00a0mentor\u00f3w \u201ezwierz\u0105t politycznych\u201d dawnej Rzeczypospolitej, grzechem by\u0142oby (szczeg\u00f3lnie w\u00a0jego przypadku) pomini\u0119cie drugiego \u2013 \u015bw. Tomasza, kt\u00f3ry raczy\u0142 kiedy\u015b stwierdzi\u0107 z\u00a0ca\u0142\u0105 moc\u0105 staro\u017cytno\u015bci j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego: \u201eut omnes aliquaam partem habeant in principatu\u201d \u2013 w\u00a0dobrym rz\u0105dzie wszyscy powinni uczestniczy\u0107.<\/p>\n<p>Chcemy wi\u0119c zaproponowa\u0107 podr\u00f3\u017c do tej dawnej Rzeczypospolitej. Nie b\u0119dzie to jednak wycieczka sentymentalna. Bo skoro, jak przypomina Norwid \u201enajlepszym sposobem, aby jak\u0105\u015b spraw\u0119 uczyni\u0107 niepopularn\u0105, to cz\u0119sto i\u00a0\u015bmia\u0142o m\u00f3wi\u0107 na jej temat, a\u00a0zarazem nigdy jej nie studiowa\u0107\u201d, sk\u0142oniwszy si\u0119 Panu Zag\u0142obie, postaramy si\u0119 jednak przezwyci\u0119\u017cy\u0107 pewn\u0105 grunwaldzko-cz\u0119stochowsko-wiede\u0144sk\u0105 powierzchowno\u015b\u0107 i\u00a0odda\u0107 temu dawnemu dziwnemu krajowi zas\u0142u\u017con\u0105 refleksj\u0119 g\u0142\u0119bszej natury.<\/p>\n<p>C\u00f3\u017c nam pozostaje poza zach\u0119t\u0105 do uczestnictwa. Pierwszym przewodnikiem na szlaku, a\u00a0zarazem symbolicznym patronem naszych podr\u00f3\u017cy, b\u0119dzie Pawe\u0142 syn W\u0142odzimierza, W\u0142odkowicem zwany, kt\u00f3ry nie raz po grunwaldzku, a\u00a0czterykro\u0107 Krzy\u017cak\u00f3w zwyci\u0119\u017ca\u0142&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eNiewielka w tym uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 (je\u017celi jest jaka), a Rzeczpospolit\u0105 mo\u017ce uczyni\u0107 trwa\u0142\u0105, ojczy\u017anie jest na zbawienie\u201d \u2013 pisa\u0142 Jan Ostror\u00f3g. S\u0142owa te \u015bmia\u0142o mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 za motto dla nowego \u2013 pierwszego cyklu tkni\u0119tego Nosem Kleopatry po\u015bwi\u0119conego refleksji nad \u201efilarami i fundamentami\u201d Pierwszej Rzeczypospolitej.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19241"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21654,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19241\/revisions\/21654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}