{"id":19284,"date":"2010-11-22T15:04:09","date_gmt":"2010-11-22T13:04:09","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=2635"},"modified":"2015-08-01T16:41:21","modified_gmt":"2015-08-01T14:41:21","slug":"kreskowki-z-tamtych-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kreskowki-z-tamtych-lat\/","title":{"rendered":"Kresk\u00f3wki z tamtych lat"},"content":{"rendered":"

Czy wiecie ile lat mia\u0142 Papa Smerf, gdzie znajdowa\u0142o si\u0119 laboratorium Dextera, czym zajmowa\u0142a si\u0119 banda Drombo? Niezale\u017cnie od odpowiedzi \u2013 zapraszam na podr\u00f3\u017c po krainie kresk\u00f3wek z dzieci\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n

Og\u00f3lnie przyj\u0119te jest utyskiwanie na fatalny wp\u0142yw telewizji na dzieci, a i nam, jako harcerzom, bliska jest idea \u015bci\u0105gania dzieciak\u00f3w z wygodnej kanapy przed 50-calowym ekranem i wci\u0105gania na tward\u0105 kanadyjk\u0119 w dziesi\u0119cioosobowym NS-ie. Mimo wszystko wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas musi przyzna\u0107, \u017ce spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dzieci\u0144stwa sp\u0119dzi\u0142a przed kineskopow\u0105 lamp\u0105.<\/span><\/p>\n

Spyta\u0142em w\u0119drownik\u00f3w w r\u00f3\u017cnym wieku o ich ulubione kresk\u00f3wki z dzieci\u0144stwa. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w w oczach moich rozm\u00f3wc\u00f3w natychmiast pojawia\u0142 si\u0119 b\u0142ysk wspomnie\u0144, a m\u00f3j o\u0142\u00f3wek nie nad\u0105\u017ca\u0142 z notowaniem d\u0142ugiej listy b\u0142yskawicznie wymienianych tytu\u0142\u00f3w. Jak jednak wiadomo i telewizja, i gusta s\u0105 zmienne w czasie, a \u017ce nasz pion w\u0119drowniczy wiekowo rozci\u0105ga si\u0119 szesnastu a\u017c do dwudziestu pi\u0119ciu lat, to dzieci\u0144stwo jednych jest dorastaniem drugich, a dzieci\u0144stwo innych \u2013 niemowl\u0119ctwem kolejnych. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce lista spisanych przeze mnie tytu\u0142\u00f3w r\u00f3\u017cni si\u0119 zale\u017cnie od wieku ankietowanego. S\u0105 jednak tak\u017ce i takie tytu\u0142y, kt\u00f3re \u201e\u0142\u0105cz\u0105 pokolenia\u201d i by\u0142y r\u00f3wnie cz\u0119sto wskazywane przez starszych i m\u0142odszych.<\/p>\n

Gar\u015b\u0107 klasyki<\/strong><\/h3>\n

Ten rozdzia\u0142 otwiera opowie\u015b\u0107 o pewnej le\u015bnej spo\u0142eczno\u015bci osobnik\u00f3w o odcieniu sk\u00f3ry zbli\u017conym do koloru przys\u0142owiowych migda\u0142\u00f3w. Mieszkaj\u0105 w wydr\u0105\u017conych grzybach i nosz\u0105 bia\u0142e rajtuzy z wyci\u0119ciem na ogonek oraz bia\u0142e czapki. Wiecie ju\u017c? Tak, to w\u0142a\u015bnie Smerfy \u2013 dzieci belgijskiego rysownika Peyo, zekranizowane przez Amerykan\u00f3w z wytw\u00f3rni Hanna-Barbera i emitowane na antenie TVP z przerwami od 1987 roku do dzisiaj. Pierwotnie Smerf\u00f3w w wiosce by\u0142o dok\u0142adnie sto, przy czym \u2013 jak wiemy \u2013 ka\u017cdy mia\u0142 wyznaczon\u0105 charakterystyczn\u0105 rol\u0119 (Osi\u0142ek, \u0141asuch, \u015apioch itd.) Ich politycznym przyw\u00f3dc\u0105 by\u0142 ubrany na czerwono 540-letni Papa Smerf. Moi rozm\u00f3wcy pytani o ulubionego Smerfa cz\u0119sto wskazywali gn\u0119bionego w wiosce za swoj\u0105 przem\u0105drza\u0142o\u015b\u0107 Wa\u017cniaka. Rozm\u00f3wczynie natomiast uto\u017csamia\u0142y si\u0119 ze Smerfetk\u0105, przez d\u0142ugi czas jedyn\u0105 przedstawicielk\u0105 p\u0142ci pi\u0119knej w wiosce (do czasu pojawienia si\u0119 rudej Sasetki). Wspomnijmy jeszcze, \u017ce Smerfy smerfowa\u0142y zawsze przesmerfnie po smerfowemu, a ich popularno\u015b\u0107 zosta\u0142a w latach 90. przekuta na seri\u0119 trzynastu (!) kaset pt. Smerfne Hity <\/em>(teksty Jacka Cygana do melodii przeboj\u00f3w disco np. To nasz Papa Smerf <\/em>na melodi\u0119 I’m a Barbie Girl <\/em>zespo\u0142u Aqua AD 1998)<\/p>\n

Bez dw\u00f3ch zda\u0144 najbardziej pami\u0119tnym elementem bajki by\u0142a piosenka z czo\u0142\u00f3wki w brawurowym wykonaniu Andrzeja Zauchy: \u201eAbrakadabra, to czary i magia\u2026\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Ciekawe, \u017ce inna le\u015bna spo\u0142eczno\u015b\u0107 o mizernym wzro\u015bcie, Disneyowskie Gumisie,<\/em> nie by\u0142a lubiana ju\u017c tak powszechnie \u2013 cho\u0107 nie mo\u017cna im odm\u00f3wi\u0107 popularno\u015bci. By\u0142a to si\u00f3demka nied\u017awiedziopodobnych stwork\u00f3w, kt\u00f3rych imiona zawsze ko\u0144czy\u0142y si\u0119 na -i (Sami, Tami, Grafi itd.), a kt\u00f3re mieszka\u0142y w wydr\u0105\u017conym drzewie. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 skoczno\u015bci\u0105 zawdzi\u0119czan\u0105 tajemniczemu sokowi z gumijag\u00f3d. Przepis na sok by\u0142 obiektem marze\u0144 z\u0142ego ksi\u0119cia Igthorna, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 go zdoby\u0107, maj\u0105c do pomocy armi\u0119 ogr\u00f3w, a przede wszystkim swego pomocnika, ma\u0142ego Toadiego, kt\u00f3ry nie tytu\u0142owa\u0142 go inaczej jak \u201eksi\u0119ciuniu\u201d. Bez dw\u00f3ch zda\u0144 najbardziej pami\u0119tnym elementem bajki by\u0142a piosenka z czo\u0142\u00f3wki w brawurowym wykonaniu Andrzeja Zauchy: \u201eAbrakadabra, to czary i magia\u2026\u201d<\/p>\n

Rozpatruj\u0105c bajkowych bohater\u00f3w coraz wi\u0119kszych rozmiar\u00f3w, dochodzimy do znanej i sympatycznej rodziny Mumink\u00f3w. Muminki to pierwotnie bohaterowie cyklu ksi\u0105\u017cek fi\u0144skiej autorki pisz\u0105cej po szwedzku \u2013 Tove Jansson. Ksi\u0105\u017cki sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 kilku ekranizacji. Jedn\u0105 z nich stworzy\u0142o (w technice lalkowej) polskie studio Se-Ma-For w latach siedemdziesi\u0105tych. Czytelnikom jednak pewnie bardziej znana jest rysunkowa wersja holendersko-japo\u0144sko-fi\u0144ska (!) emitowana w latach 90. w TVP. Opr\u00f3cz tytu\u0142owych bohater\u00f3w w Dolinie Mumink\u00f3w \u017cyj\u0105 te\u017c Ma\u0142a Mi, W\u0142\u00f3czykij, Ryjek, Panna Migotka, Paszczaki i wielu innych \u2013 jednak w dzieci\u0119cej pami\u0119ci najsilniej zapisa\u0142a si\u0119 przera\u017caj\u0105ca, mro\u017ana i samotna Buka oraz tajemniczy Hatifnatowie, kt\u00f3rzy podczas burzy \u015bwiec\u0105 w ciemno\u015bci.<\/p>\n

Skoro ju\u017c pad\u0142a nazwa \u0142\u00f3dzkiego studia Se-Ma-For, zatrzymajmy si\u0119 na chwil\u0119 przy produkcjach rdzennie polskich. Wy\u017cej wspomniana wytw\u00f3rnia, specjalizuj\u0105ca si\u0119 w produkcjach lalkowych, da\u0142a \u015bwiatu m.in. dwa seriale o dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych przedstawicielach gatunku nied\u017awiedzi, tj. o misiu Uszatku oraz misiu Coralgolu. Z rozm\u00f3w, kt\u00f3re przeprowadzi\u0142em, wynika, \u017ce mi\u015b, kt\u00f3rego imi\u0119 mo\u017cna by\u0142o stosowa\u0107 jako gotowe \u0107wiczenie logopedyczne, nie by\u0142 ulubie\u0144cem dzieci. Sympatii nie mo\u017cna natomiast odm\u00f3wi\u0107 bohaterom pochodz\u0105cym z Bielska-Bia\u0142ej: psu Reksiowi z jego charakterystycznym stemplem z czo\u0142\u00f3wki oraz Bolkowi i Lolkowi (a tak\u017ce niewymienionej w tytule Toli), kt\u00f3rzy z racji wieku (kresk\u00f3wka by\u0142a tworzona w 1963 roku) s\u0105 ju\u017c dzi\u015b raczej powa\u017cnymi panami Boles\u0142awem i Karolem, ale nadal trzymaj\u0105 si\u0119 dobrze. Szeregu polskich klasycznych kresk\u00f3wek dope\u0142nia bardziej fabularne Porwanie Baltazara G\u0105bki <\/em>(Carramba!) oraz stare\u0144ki Pomys\u0142owy Dobromir <\/em>(Eureka!).<\/p>\n

Polonia 1 i inne starocie<\/strong><\/h3>\n

Ci w\u0119drownicy, kt\u00f3rzy za\u0142apali si\u0119 jeszcze na telewizj\u0119 pierwszej po\u0142owy lat 90., z rozrzewnieniem wspominaj\u0105 niezwykle popularne japo\u0144skie kresk\u00f3wki puszczane na nieco ju\u017c zapomnianym kanale Polonia 1 w godzinach \u201eposzkolnych\u201d. By\u0142a to jedna z pierwszych komercyjnych stacji w Polsce (odbieraj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie w wi\u0119kszych miastach), finansowana przez kapita\u0142 w\u0142oski. T\u0142umaczy\u0142o to, czemu kresk\u00f3wki o sk\u0105din\u0105d oczywistym azjatyckim pochodzeniu emitowane by\u0142y niemal zawsze z w\u0142oskim dubbingiem (na kt\u00f3ry na\u0142o\u017cony by\u0142o oczywi\u015bcie jeszcze lektor polski). Dodajmy jeszcze, \u017ce te czasami dziwaczne seriale to w wi\u0119kszo\u015bci japo\u0144skie przeboje anime, ale z ko\u0144ca lat 70.! (Co wida\u0107, gdy dzisiaj przyjrze\u0107 si\u0119 stylistyce ubra\u0144 g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w).<\/p>\n

\n

Niemniej popularne by\u0142y animacje Tygrysia Maska<\/em>, Genera\u0142 Daimos<\/em>, Gigi<\/em>,\u00a0Yattaman<\/em>, a tak\u017ce japo\u0144skie wersje anime Ksi\u0119gi D\u017cungli<\/em>, Zorro<\/em> i inne.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Jedna z najbardziej pami\u0119tanych produkcji to animowany serial o tematyce pi\u0142karskiej i fabule prostej jak poprzeczka od bramki: Kapitan Hawk<\/em>. G\u0142\u00f3wnym bohaterem by\u0142 kapitan dru\u017cyny FC Nankatsu, niepokonany Tsubasa, a elementem najbardziej widowiskowym \u2013 niesamowite bramkarskie parady Wakabayashiego lub Wakashimazu. Niemniej popularne by\u0142y animacje Tygrysia Maska<\/em> (o zamaskowanym zapa\u015bniku, by\u0142ej sierocie), Genera\u0142 Daimos<\/em> (o walce Ziemian z wygl\u0105daj\u0105cymi jak anio\u0142y mieszka\u0144cami planety Baam z u\u017cyciem wielkich robot\u00f3w), Gigi<\/em> (o liceali\u015bcie, kt\u00f3ry mimo mizernego wzrostu uprawia\u0142 koszyk\u00f3wk\u0119 i inne sporty, jednocze\u015bnie uganiaj\u0105c si\u0119 za sw\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, Ann\u0105), Yattaman<\/em> (o duecie Yattaman, kt\u00f3ry we wn\u0119trzu Yatta-Psa i innych r\u00f3wnie dziwnych konstrukcji walczy\u0142 ze z\u0142\u0105 band\u0105 Drombo), a tak\u017ce japo\u0144skie wersje anime Ksi\u0119gi D\u017cungli<\/em>, Zorro<\/em> i inne. W podobnym czasie na Polsacie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 r\u00f3wnie popularny serial animie Sailor Moon<\/em>, czyli Czarodziejka z Ksi\u0119\u017cyca<\/em>, kt\u00f3ry wdzi\u0119cznie \u0142\u0105czy\u0142 typow\u0105 problematyk\u0119 trudnego \u017cycia dziewczynek w japo\u0144skiej szkole z zagadnieniem walki w obronie wszech\u015bwiata.<\/p>\n

Telewizja publiczna, kt\u00f3ra \u2013 jak wiadomo \u2013 by\u0142a i jest zobowi\u0105zana do pe\u0142nienia Misji, emitowa\u0142a animacje o charakterze nieco bardziej edukacyjno-wychowawczym. W\u015br\u00f3d pami\u0119tnych tytu\u0142\u00f3w wymieni\u0119 trzy najbardziej \u201ekultowe\u201d: By\u0142o sobie \u017cycie\u2026<\/em> \u2013 animacja francuska o charakterze stricte edukacyjnym, kt\u00f3ra r\u00f3\u017cne biologiczne procesy z wn\u0119trza naszego organizmu potrafi\u0142a przekszta\u0142ci\u0107 w fabu\u0142\u0119 fascynuj\u0105cej bajki, Muzzy in Gondoland<\/em> \u2013 kresk\u00f3wka do nauki j\u0119zyka angielskiego, kt\u00f3rej bohaterem by\u0142 zielony stw\u00f3r Muzzy \u017cywi\u0105cy si\u0119 zegarkami i l\u0105duj\u0105cy kosmicznym statkiem w Gondolandzie rz\u0105dzonym przez Kr\u00f3la i Kr\u00f3low\u0105, i wreszcie Tajemnicze Z\u0142ote Miasta<\/em> \u2013 francusko-japo\u0144ski serial, w kt\u00f3rym tr\u00f3jka bohater\u00f3w poszukiwa\u0142a Z\u0142otego Miasta w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, a ka\u017cdy odcinek ko\u0144czy\u0142 si\u0119 kr\u00f3tkim filmem dokumentalnym o kulturach Ameryki prekolumbijskiej.<\/p>\n

Cartoon Network i bohaterowie nowsi<\/strong><\/h3>\n

Kresk\u00f3wki, kt\u00f3re powsta\u0142y dla tej stacji, wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 charakterystycznym stylem animacji, prostym i wyrazistym rysunkiem oraz ostrym humorem.<\/p><\/blockquote>\n

W roku 1998 na polskim rynku telewizyjnym pojawi\u0142a si\u0119 nowo\u015b\u0107 w postaci pierwszego kana\u0142u w ca\u0142o\u015bci skierowanego do dzieci. By\u0142 to ameryka\u0144ski Cartoon Network (zwi\u0105zany z wytw\u00f3rni\u0105 Hanna-Barbera), kt\u00f3ry z kolei zostawi\u0142 wiele wspomnie\u0144 w g\u0142owach w\u0119drownik\u00f3w chodz\u0105cych obecnie do liceum. Kresk\u00f3wki, kt\u00f3re powsta\u0142y dla tej stacji, wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 charakterystycznym, nowym stylem animacji, prostym i wyrazistym rysunkiem oraz do\u015b\u0107 ostrym humorem, miejscami ocieraj\u0105cym si\u0119 o pure-nonsens, paradoks lub gr\u0119 z konwencj\u0105 tradycyjnych animacji.<\/p>\n

Jednym z pierwszych takich seriali by\u0142y Dwa g\u0142upie psy (Two Stupid Dogs<\/em>), kt\u00f3rego autorzy, Genndy Tartakovsky i Craig McCracken, stali si\u0119 potem ojcami chrzestnymi dw\u00f3ch du\u017co bardziej znanych animacji \u2013 odpowiednio Atom\u00f3wek (The Powerpuff Girls) <\/em>oraz Laboratorium Dextera (Dexter’s Laboratory)<\/em>. Pierwsza z nich opowiada histori\u0119 trzech superbohaterek, B\u00f3jki, Bajki i Brawurki, kt\u00f3re powsta\u0142y, gdy Profesor Atomus, tworz\u0105c idealne dziewczynki \u201ez cukru, s\u0142odko\u015bci i innych \u015bliczno\u015bci\u201d nieopatrznie dopu\u015bci\u0142, by do mikstury dosta\u0142 si\u0119 zwi\u0105zek X. Druga opowiada histori\u0119 nadzwyczaj zdolnego 10-letniego naukowca Dextera, kt\u00f3ry pod swoim domem ukrywa przed rodzin\u0105 niesamowite laboratorium. Cho\u0107 potrafi upora\u0107 si\u0119 z ka\u017cdym problemem technicznym, nie potrafi opanowa\u0107 energii w\u0142asnej siostry, g\u0142o\u015bnej jedenastolatki Dee-Dee. O ile Dexter stawia\u0142 na m\u00f3zg, to jego ca\u0142kowitym przeciwie\u0144stwem by\u0142 bohater kolejnej kultowej animacji: Johnny Bravo<\/em> \u2013 wiecznie na\u017celowany umi\u0119\u015bniony narcyz, nosz\u0105cy czarne okulary i taki\u017c t-shirt, nigdy niezra\u017caj\u0105cy si\u0119 niepowodzeniami swoich mi\u0142osnych podboj\u00f3w. Nieco inny jeszcze styl prezentowa\u0142y kresk\u00f3wki Jam \u0141asica (I. M. Weasel) <\/em>oraz Krowa i Kurczak (Cow and Chicken), <\/em>pierwsza o duecie bardzo inteligentnej \u0142asicy i bardzo nierozgarni\u0119tego pawiana, druga o rodze\u0144stwie (!) Krowy i Kurczaka. Bohaterowie obydwu tych absurdalnych animacji spotykaj\u0105 si\u0119 z Czerwonym, tajemnicz\u0105 postaci\u0105 podobn\u0105 do diab\u0142a, o kt\u00f3rym z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wiadomo tylko to, \u017ce \u201enie nosi gatek\u201d.<\/p>\n

Na zako\u0144czenie<\/strong><\/h3>\n

Pod fragmentami starych bajek na YouTube cz\u0119sto mo\u017cna przeczyta\u0107 \u201eto by\u0142y czasy!\u201d, \u201ewtedy to by\u0142y kresk\u00f3wki, nie to co teraz\u201d, \u201ekultowe\u201d, \u201enajlepsze\u201d itd. Komentarze te nie zmieniaj\u0105 si\u0119 \u2013 niezale\u017cnie, czy pisane s\u0105 pod Pomys\u0142owym Dobromirem, Tygrysi\u0105 Mask\u0105 <\/em>czy Atom\u00f3wkami. <\/em>Jak to wyja\u015bni\u0107? Po prostu kresk\u00f3wki z danej epoki s\u0105 niezawodnym wehiku\u0142em czasu dla tych, kt\u00f3rych dzieci\u0144stwo przypad\u0142o na czas ich emisji. A kt\u00f3\u017c z nas nie chcia\u0142by mie\u0107 znowu 10 lat?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy wiecie ile lat mia\u0142 Papa Smerf, gdzie znajdowa\u0142o si\u0119 laboratorium Dextera, czym zajmowa\u0142a si\u0119 banda Drombo? Niezale\u017cnie od odpowiedzi \u2013 zapraszam na podr\u00f3\u017c po krainie kresk\u00f3wek z dzieci\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[702,700,701],"class_list":["post-19284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-dziecinstwo","tag-kreskowki","tag-telewizja"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19284"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22291,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19284\/revisions\/22291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}