{"id":19307,"date":"2010-12-19T16:21:30","date_gmt":"2010-12-19T14:21:30","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=2872"},"modified":"2010-12-19T16:21:30","modified_gmt":"2010-12-19T14:21:30","slug":"bedzie-fantastycznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/bedzie-fantastycznie\/","title":{"rendered":"B\u0119dzie fantastycznie"},"content":{"rendered":"

\"earthsea-port\"<\/a>Jak dla wszystkich dla niej tak\u017ce fantastyka to spos\u00f3b na ukazanie \u015bwiata. Ale nie da si\u0119 jej nazwa\u0107 kopi\u0105 Tolkiena, nie pasuje r\u00f3wnie\u017c do tw\u00f3rczo\u015bci Pratchetta, nie ma w niej nic z Sapkowskiego \u2013 jest niepowtarzalna. Spr\u00f3bujcie doda\u0107 do science-fiction troch\u0119 filozofii, antropologiczny punkt widzenia \u015bwiata i niecodzienne podej\u015bcie do ludzkich spraw \u2013 a to nadal nie b\u0119dzie ona…<\/span><\/strong><\/p>\n

Tym razem zacz\u0105\u0107 trzeba jak nale\u017cy \u2013 od samego pocz\u0105tku. Bowiem \u201eto o autorze\u201d ma znaczenie w tym przypadku. Urodzi\u0142a si\u0119 jako c\u00f3rka znanego antropologa oraz badaczki india\u0144skiego folkloru i pisarki (kt\u00f3ra napisa\u0142a biografi\u0119 m\u0119\u017ca, pana Alfreda Kroebera, dla zainteresowanych \u2013 doskona\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o informacji o najm\u0142odszych latach bohaterki artyku\u0142u). Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce literatur\u0105 interesowa\u0142a si\u0119 niemal od zawsze. Jako jedenastolatka pierwszy raz poczu\u0142a smak pora\u017cki pisarza \u2013 jej opowiadanie wys\u0142ane do magazynu \u201eAstounding Science Fiction\u201d odrzucono. Jej wczesne opowiadania, te ju\u017c wydane (\u201eOpowie\u015bci orsinia\u0144skie\u201d, \u201eMalafrena\u201d) nie maj\u0105 w sobie nic z fantastyki. Dopiero w latach ’60 wr\u00f3ci\u0142a do swoich pierwszych zainteresowa\u0144. Jej p\u00f3\u017aniejsze \u017cycie, poza literatur\u0105, wype\u0142ni\u0142 film i muzyka. Dzi\u015b jest starsz\u0105 pani\u0105, doczeka\u0142a si\u0119 wnuk\u00f3w i gdyby\u015bcie spotkali j\u0105 na ulicy, w \u017cyciu nie pomy\u015bleliby\u015bcie, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ona. Ursula Kroeber le Guin, jedna z najbardziej cenionych pisarek SF i fantasy, paradoksalnie ma\u0142o znana, mo\u017cna nawet zaryzykowa\u0107 stwierdzenie \u201eniszowa\u201d. By\u0142a wielokrotnie nagradzana, a jej ksi\u0105\u017cki wesz\u0142y do klasyki gatunku. Uwaga! \u2013 dla tych, kt\u00f3rzy lubi\u0105 doszukiwa\u0107 si\u0119 w \u015bwiecie polskich akcent\u00f3w, jest dobra informacja \u2013 matka Ursuli wywodzi\u0142a si\u0119 z polskiej rodziny.<\/span><\/p>\n

\"uklbymarianwoodkolisch\"<\/a>\u201eMy\u015bla\u0142e\u015b, b\u0119d\u0105c ch\u0142opcem, \u017ce mag to kto\u015b, kto potrafi uczyni\u0107 wszystko. Tak i ja niegdy\u015b my\u015bla\u0142em. Tak my\u015bleli\u015bmy wszyscy. A prawda jest taka, \u017ce im bardziej poszerza si\u0119 jego wiedza, tym bardziej zw\u0119\u017ca si\u0119 droga, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce on kroczy\u0107; a\u017c wreszcie niczego ju\u017c nie wybiera, lecz czyni tylko i wy\u0142\u0105cznie to, co musi czyni\u0107…\u201d <\/em>(fragment z \u201eCzarnoksi\u0119\u017cnika z Archipelagu\u201d)<\/span><\/p>\n

Gdyby kto\u015b mnie zapyta\u0142, od czego najlepiej zacz\u0105\u0107 poznawanie le Guin, nie umia\u0142abym odpowiedzie\u0107. To tak jakby wybiera\u0107 spo\u015br\u00f3d ulubionych da\u0144 to najbardziej ulubione. A tak przecie\u017c nie mo\u017cna, w ka\u017cdym co\u015b innego smakuje nam wyj\u0105tkowo. Przyci\u015bni\u0119ta do muru wymieni\u0142abym kilka. I czu\u0142abym wielki \u017cal do cz\u0142owieka, kt\u00f3ry zmusi\u0142 mnie do podejmowania takiej decyzji.<\/span><\/p>\n

Sama swoj\u0105 przygod\u0119 z t\u0105 pisark\u0105 rozpocz\u0119\u0142am zupe\u0142nym przypadkiem \u2013 szuka\u0142am ksi\u0105\u017cki \u201ena poczytanie\u201d, si\u0119gn\u0119\u0142am po pierwsz\u0105 lepsz\u0105 z p\u00f3\u0142ki. A potem schodzi\u0142am nogi w podr\u00f3\u017cach do bibliotek, w poszukiwaniu kolejnych tom\u00f3w… <\/span><\/p>\n

Ursula Kroeber le Guin jest pisark\u0105, kt\u00f3ra potrafi po\u0142\u0105czy\u0107 w niesamowit\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 wszystko to, co j\u0105 interesuje, co wie, co zaobserwowa\u0142a. Prost\u0105, cho\u0107 tak interesuj\u0105c\u0105 przecie\u017c fantastyk\u0119 doprawia wyra\u017anie spojrzeniem antropologa. Nie ukrywa swoich fascynacji ide\u0105 anarchistyczn\u0105. Z domu wynios\u0142a szacunek dla kulturowej odmienno\u015bci. Snuje rozwa\u017cania o \u015bwiecie, o ludziach… Ka\u017cdy, kto zechce, znajdzie w jej tw\u00f3rczo\u015bci co\u015b dla siebie. \u015awiaty, kt\u00f3re tworzy, zachwycaj\u0105 bogactwem opis\u00f3w, szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, ujmuj\u0105 odr\u0119bno\u015bci\u0105 od g\u0142\u00f3wnego nurtu fantastyki, s\u0105 niezwykle sugestywn\u0105 wizj\u0105 rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej miejsce nauki zajmuje magia. Le Guin tworzy bardzo interesuj\u0105ce portrety psychologiczne g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w, szczeg\u00f3lnie bohaterek, kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119ca troch\u0119 wi\u0119cej uwagi \u2013 jej pisarstwu rzeczywi\u015bcie da\u0142oby si\u0119 zarzuci\u0107 tendencje feministyczne. Dla filozof\u00f3w te\u017c co\u015b si\u0119 znajdzie \u2013 zawsze obecny jest w\u0105tek walki przeciwie\u0144stw (dobro \u2013 z\u0142o, \u015bwiat\u0142o \u2013 cie\u0144, \u017cycie \u2013 \u015bmier\u0107), wyra\u017any wp\u0142yw teorii Junga, taoizmu, filozofii Wschodu. <\/span><\/p>\n

\"earthsea2\"<\/a>Dla uwa\u017cnego czytelnika jest to niekiedy trudna lektura. Le Guin ma wiele do zarzucenia naszemu \u015bwiatu, cho\u0107 nigdy nie m\u00f3wi tego wprost. W cho\u0107 stworzonych przez ni\u0105, nieraz niezwykle pi\u0119knych, \u201enowych\u201d cywilizacjach jest wiele z naszej \u2013 d\u0105\u017cno\u015b\u0107 do dominacji, zabijanie w\u0142asnej historii, polityka, pogo\u0144 za s\u0142aw\u0105, pieni\u0119dzmi… Pisarka porusza wiele temat\u00f3w tabu, jak cho\u0107by inicjacji seksualnej, o kt\u00f3rej tak niewiele i tak niewyra\u017anie si\u0119 m\u00f3wi. Nikt, kto si\u0119gnie po jej ksi\u0105\u017ck\u0119, nie mo\u017ce by\u0107 pewien kolejnych stron.<\/span><\/p>\n

Jak rozpocz\u0105\u0107 przygod\u0119 z Ursul\u0105 le Guin? Je\u015bli znasz ju\u017c jak\u0105\u015b fantastyk\u0119 \u2013 lepiej odrzu\u0107 wszelkie wyobra\u017cenia o niej, pisarka \u0142amie bowiem schematy. Je\u015bli nie mia\u0142e\u015b jeszcze okazji nic podobnego czyta\u0107 \u2013 zapomnij o brodatych krasnoludach, pi\u0119knych elfach, otw\u00f3rz si\u0119, ale nie przera\u017a. Le Guin to nie tylko fantastyka, cho\u0107 ten element jest u niej jednym z pi\u0119kniejszych. <\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie polecam:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

poszukiwaczom utopii – \u201eWydziedziczonych\u201d<\/span><\/p>\n

fanom mag\u00f3w, smok\u00f3w, czar\u00f3w, ale uj\u0119tych inaczej ni\u017c tradycyjnie \u2013 cykl opowie\u015bci z Ziemiomorza<\/span><\/p>\n

zainteresowanym antropologi\u0105, kultur\u0105, relacjami mi\u0119dzyludzkimi \u2013 \u201eOpowiadanie \u015bwiata\u201d<\/span><\/p>\n

(turbo)ekologom \u2013 \u201eS\u0142owo las znaczy \u015bwiat\u201d<\/span><\/p>\n

fanom SF, obcych \u015bwiat\u00f3w, przyg\u00f3d w przysz\u0142o\u015bci \u2013 \u201ecykl hai\u0144ski\u201d czyli \u201e\u015awiat Rocannona\u201d<\/span><\/p>\n

tym, kt\u00f3rzy ceni\u0105 sobie poezj\u0119, dyskusje i rozmy\u015blania o \u015bwiecie \u2013 \u201eWraca\u0107 wci\u0105\u017c do domu\u201d<\/span><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki le Guin by\u0142y ch\u0119tnie ekranizowane, a sama pisarka, mimo \u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a przy jednej z ekranizacji, jest im raczej niech\u0119tna. Powiedzcie sami, czy mo\u017cna obrazem (najnowsza jest wersja japo\u0144ska w postaci anime) przedstawi\u0107 co\u015b tak z\u0142o\u017conego? <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak dla wszystkich dla niej tak\u017ce fantastyka to spos\u00f3b na ukazanie \u015bwiata. Ale nie da si\u0119 jej nazwa\u0107 kopi\u0105 Tolkiena, nie pasuje r\u00f3wnie\u017c do tw\u00f3rczo\u015bci Pratchetta, nie ma w niej nic z Sapkowskiego \u2013 jest niepowtarzalna. Spr\u00f3bujcie doda\u0107 do science-fiction troch\u0119 filozofii, antropologiczny punkt widzenia \u015bwiata i niecodzienne podej\u015bcie do ludzkich spraw \u2013 a to nadal nie b\u0119dzie ona…<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19307","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19307\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}