{"id":19362,"date":"2011-03-10T20:39:15","date_gmt":"2011-03-10T18:39:15","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3514"},"modified":"2015-06-26T12:08:56","modified_gmt":"2015-06-26T10:08:56","slug":"kolejny-tom-na-polce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kolejny-tom-na-polce\/","title":{"rendered":"Kolejny tom na p\u00f3\u0142ce"},"content":{"rendered":"<p><strong>Czytali\u015bcie M\u00e1rqueza? Nie? Powiem, \u017ce warto, cho\u0107 wiem, \u017ce nie przekonam Was \u2013 bo zbyt wiele dzi\u015b \u201ewarto\u201d. Stwierdz\u0119, \u017ce to fajny pisarz \u2013 i znowu: zbyt wiele jest dzi\u015b \u201efajnego\u201d. To okre\u015blenie zreszt\u0105 nic nie m\u00f3wi. A z M\u00e1rquezem jest troch\u0119 jak z Cort\u00e1zarem\u2026<\/strong><\/p>\n<p>O Cort\u00e1zarze ju\u017c pisa\u0142am we wrze\u015bniu zesz\u0142ego roku, kiedy by\u0142am po lekturze jego ksi\u0105\u017cki. Pisa\u0142am, \u017ce w jego s\u0142owach zawarte s\u0105 niepok\u00f3j i strach przed otaczaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, a tak\u017ce niecodzienna obserwacja \u015bwiata. A przy tym fantastyczna wprost zabawa s\u0142owem, wielki eksperyment pisarski. \u201eGra w klasy\u201d Cort\u00e1zara jest przez niekt\u00f3rych uwa\u017cana za pierwsz\u0105 interaktywn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, cho\u0107 do dzisiejszych ksi\u0105\u017cek paragrafowych (zainteresowanym tematem RPG polecam sprawdzi\u0107, o co chodzi) wiele jej brakuje.<\/p>\n<p>Gabriel Garcia M\u00e1rquez to dziennikarz i jeden z najwybitniejszych pisarzy kolumbijskich. Laureat Nagrody Nobla, kt\u00f3rego proza \u2013 je\u015bli tylko smakuje Wam to, co wybiega poza ramy realizmu \u2013 z\u00a0pewno\u015bci\u0105 jest interesuj\u0105c\u0105 propozycj\u0105 na wiecz\u00f3r z literatur\u0105. A napisa\u0142 wiele. Najbardziej znane jego dzie\u0142o to \u201eSto lat samotno\u015bci\u201d, ale ma na on te\u017c swoim koncie powie\u015bci \u201eJesie\u0144 Patriarchy\u201d, \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 w\u00a0czasach zarazy\u201d, \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 i\u00a0inne demony\u201d oraz wiele opowiada\u0144 \u2013 zar\u00f3wno tych kr\u00f3tkich, jak i ca\u0142kiem d\u0142ugich.<\/p>\n<p>W jego prozie brak niepokoju tak charakterystycznego dla Julia Cort\u00e1zara. Brak czego\u015b, co mo\u017cna by by\u0142o nazwa\u0107 pesymizmem lub trze\u017awym spojrzeniem na \u015bwiat z domieszk\u0105 niewiary w niego. Naj\u0142atwiej swoj\u0105 przygod\u0119 z tym pisarzem zacz\u0105\u0107 od opowiada\u0144. Od dawna jestem zdania, \u017ce przez nie najlepiej poznaje si\u0119 cz\u0142owieka i charakter jego s\u0142\u00f3w. W nich naj\u0142atwiej jest zasmakowa\u0107 i przez nie zapragn\u0105\u0107 czego\u015b wi\u0119cej. (Poza tym wymagaj\u0105 najmniej czasu i\u00a0uwagi). Wydawnictwo Muza par\u0119 lat temu wyda\u0142o tom, kt\u00f3ry zawiera wi\u0119kszo\u015b\u0107 opowiada\u0144 M\u00e1rqueza, i to od niego warto zacz\u0105\u0107 poznawanie pisarza \u2013 jednego z tych, w r\u0119ku kt\u00f3rych s\u0142owo staje si\u0119 zabawk\u0105. Ot, chocia\u017cby po to, by zobaczy\u0107, \u017ce napisa\u0142 opowiadanie z jedn\u0105 tylko kropk\u0105 \u2013 jednym tylko zdaniem.<\/p>\n<p>W pisarstwie M\u00e1rqueza zawiera si\u0119 wielkie zdziwienie \u015bwiatem i niewyja\u015bniona zagadka rzeczywisto\u015bci. Przekszta\u0142ca on prawdziwe historie w przepi\u0119kne ba\u015bnie. Przejaskrawia, wyolbrzymia, przekr\u0119ca o\u00a0trzy cale\u2026 Niby wci\u0105\u017c pisze prawd\u0119, ale jest to jakby prawda r\u00f3wnoleg\u0142a do naszej. Nie wyja\u015bnia \u015bwiata \u2013 zostawia nas zaskoczonymi faktem, \u017ce to ju\u017c koniec opowie\u015bci. Nie moralizuje, nie twierdzi i\u00a0nie przeczy. Opowiada w \u201espos\u00f3b, w jaki moja babcia opowiada\u0142a historie\u201d (pozwoli\u0142am sobie zacytowa\u0107 samego autora).<\/p>\n<p>Krytycy i znawcy literatury zarzucaj\u0105 mu realizm magiczny \u2013 nurt w prozie przede wszystkim iberoameryka\u0144skiej z drugiej po\u0142owy XX wieku, kt\u00f3rego M\u00e1rquez jest przedstawicielem. Omijaj\u0105c naukowy be\u0142kot: oznacza to tyle, \u017ce pisarz odwo\u0142uje si\u0119 do po\u0142udniowoameryka\u0144skiej historii, kultury, tradycji i po\u0142udniowoameryka\u0144skiego folkloru. Oznacza to, co w prozie M\u00e1rqueza i Cort\u00e1zara ceni\u0119 najwy\u017cej: przeplatanie realizmu z fantastyczno\u015bci\u0105, ludowymi wierzeniami i magicznymi przecinkami. W\u00a01982\u00a0roku M\u00e1rquez zosta\u0142 laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W uzasadnieniu napisano, \u017ce nagrod\u0119 otrzyma\u0142 za \u201epowie\u015bci i opowiadania, w kt\u00f3rych fantazja i realizm \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w\u00a0z\u0142o\u017cony \u015bwiat poezji odzwierciedlaj\u0105cej \u017cycie i konflikty ca\u0142ego kontynentu\u201d.<\/p>\n<p>\u017beby zado\u015b\u0107uczyni\u0107 poszukiwaczom ciekawostek i g\u0142o\u015bnych spraw, mog\u0119 powiedzie\u0107 o dw\u00f3ch istotnych sprawach. Pierwsz\u0105 jest informacja, jak\u0105 w 2000\u00a0roku uraczy\u0142 nas peruwia\u0144ski dziennik, o\u00a0\u015bmierci M\u00e1rqueza. W rzeczywisto\u015bci wykryto u niego nowotw\u00f3r i pisarz czu\u0142 si\u0119 na\u00a0tyle dobrze, \u017ce zacz\u0105\u0142 spisywa\u0107 swoje wspomnienia; ksi\u0105\u017cka <em>\u017by\u0107, \u017ceby opowiada\u0107 o tym<\/em> jest pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zapowiedzianego na trzy tomy cyklu autobiograficznego. Drug\u0105 ciekawostk\u0105 mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 przyja\u017a\u0144 M\u00e1rqueza z Fidelem Castro. Jak wida\u0107, blisko pisarzowi do\u00a0rewolucjonist\u00f3w, z kt\u00f3rymi r\u00f3wnie\u017c w\u00a0latach 60. i 70. sympatyzowa\u0142, a kt\u00f3rzy dzia\u0142ali w r\u00f3\u017cnych krajach Ameryki \u0141aci\u0144skiej. Pono\u0107 wspiera\u0142 grupy partyzant\u00f3w, ale s\u0105 to tylko domys\u0142y, a dowod\u00f3w brakuje. Nawet je\u015bli to tylko bajki, to \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 one cz\u0119\u015bciowo z jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 i tym, o czym pisze chocia\u017cby w swoich opowiadaniach.<\/p>\n<p>Ale wracaj\u0105c. M\u00e1rquez opowiada o \u015bwiecie z innego ni\u017c codzienny punktu widzenia. Opowiada o\u00a0umar\u0142ych, ale \u017cyj\u0105cych, \u015bni\u0105cych prawdziwe \u017cycie, o szukaj\u0105cych mi\u0142o\u015bci, o prostych ludziach, dla kt\u00f3rych \u017cyciowe zasady i w\u0142asne uczucia s\u0105 najwa\u017cniejsze, o zwyk\u0142ym ludzkim pechu i\u00a0drodze do\u00a0wyzwolenia. Wiele jest w jego s\u0142owach nierealno\u015bci, cho\u0107 jednocze\u015bnie wydaje si\u0119 ona niezwykle naturalna. Je\u015bli co\u015b si\u0119 dzieje, to tylko leniwie. Wci\u0105\u017c obecny jest gor\u0105cy klimat sjesty, przewijaj\u0105 si\u0119 typowe po kilku opowiadaniach znaki: ptaki dziurawi\u0105ce siatki w oknach, \u015broda, transatlantyk, kobieta, kt\u00f3r\u0105 przemieniono w paj\u0105ka, bo nie s\u0142ucha\u0142a swoich rodzic\u00f3w\u2026 Ale jest te\u017c w jego s\u0142owach ukryta rado\u015b\u0107 \u017cycia, zdziwienie prostot\u0105 \u015bwiata. Jest ciche wo\u0142anie o\u00a0u\u015bmiech na\u00a0twarzy i\u00a0wiar\u0119 w\u00a0sercu. Cort\u00e1zar straszy\u0142 nas i budzi\u0142 l\u0119k, a u M\u00e1rqueza obecne jest \u2013 cho\u0107 ukryte i\u00a0tylko dla poszukuj\u0105cych wyra\u017ane \u2013 has\u0142o optymizmu.<\/p>\n<p>Od momentu zamkni\u0119cia tomu opowiada\u0144 M\u00e1rqueza do\u0142\u0105czy\u0142 on do mojej p\u00f3\u0142ki, na kt\u00f3rej stoj\u0105 ju\u017c Cort\u00e1zar, le Guin i Tokarczuk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czytali\u015bcie M\u00e1rqueza? Nie? Powiem, \u017ce warto, cho\u0107 wiem, \u017ce nie przekonam Was \u2013 bo zbyt wiele dzi\u015b \u201ewarto\u201d. Stwierdz\u0119, \u017ce to fajny pisarz \u2013 i znowu: zbyt wiele jest dzi\u015b \u201efajnego\u201d. To okre\u015blenie zreszt\u0105 nic nie m\u00f3wi. A z M\u00e1rquezem jest troch\u0119 jak z Cort\u00e1zarem\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[659,440],"class_list":["post-19362","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-ksiazka","tag-kultura"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21568,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19362\/revisions\/21568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}