{"id":19363,"date":"2011-03-17T01:21:43","date_gmt":"2011-03-16T23:21:43","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3516"},"modified":"2015-06-26T12:01:26","modified_gmt":"2015-06-26T10:01:26","slug":"teatr-dla-widza-czy-widz-dla-teatru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/teatr-dla-widza-czy-widz-dla-teatru\/","title":{"rendered":"Teatr dla widza czy widz dla teatru?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Coraz mniej os\u00f3b chodzi na spektakle teatralne. Widownie \u015bwiec\u0105 pustkami, a ludzie cz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 sal\u0119 kinow\u0105 zamiast obcowania z \u017cywym s\u0142owem na scenie. Re\u017cyserzy poprzez u\u017cycie niekonwencjonalnych \u015brodk\u00f3w chc\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 widz\u00f3w. A co z\u00a0wielbicielami czerwonej kurtyny i wygodnych krzese\u0142ek na widowni? Musz\u0105 si\u0119 z nimi po\u017cegna\u0107? <\/strong><\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny teatr coraz cz\u0119\u015bciej \u201ewychodzi\u201d z klasycznego budynku, adaptuj\u0105c przestrzenie nieteatralne na potrzeby swoich dzia\u0142a\u0144. Spektakle grane s\u0105 wsz\u0119dzie, pocz\u0105wszy od starych piwnic, na du\u017cych przestrzeniach gdzie\u015b na wsiach sko\u0144czywszy. Wyst\u0119powanie w\u00a0r\u00f3\u017cnych miejscach nieteatralnych by\u0142o znane ju\u017c w\u00a0\u015bredniowieczu, gdzie aktorzy odgrywali swoje role w\u00a0ko\u015bcio\u0142ach; budynek kojarzony z\u00a0dzisiejszym teatrem powsta\u0142 bowiem w renesansie.<\/p>\n<p>Teatr wsp\u00f3\u0142czesny pokazuje, \u017ce spektakle nie musz\u0105 dalej tkwi\u0107 w schematycznych ramach, prezentuj\u0105c dzie\u0142a poza tradycyjnymi murami teatru. Jednym z prekursor\u00f3w na polskiej scenie by\u0142 Teatr \u00d3smego Dnia, za\u0142o\u017cony w latach 60.\u00a0XX\u00a0wieku przez student\u00f3w polonistyki. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 od pocz\u0105tku by\u0142a kontrolowana i t\u0142umiona przez \u00f3wczesne w\u0142adze, dlatego te\u017c tw\u00f3rcy swoje spektakle prezentowali w przestrzeniach nieteatralnych: w ko\u015bcio\u0142ach, domach kultury i\u00a0klubach.<\/p>\n<p>Kolejnym do\u015b\u0107 nowatorskim punktem na teatralnej mapie Polski jest powsta\u0142y pod koniec XX\u00a0wieku O\u015brodek Praktyk Teatralnych \u201eGardzienice\u201d, tworz\u0105cy spektakle inspirowane teatrem antycznym. Zesp\u00f3\u0142 prezentuje przedstawienia pe\u0142ne motyw\u00f3w regionalnych i ludowych, kt\u00f3re uwidaczniaj\u0105 si\u0119 w rytmicznych melodiach. W miejscowo\u015bci na potrzeby dzia\u0142a\u0144 aktorskich zaadaptowano m.in. pa\u0142ac, spichlerz czy park przypa\u0142acowy.<\/p>\n<p>Teatrem znanym z wykorzystywania miejsc nieteatralnych jest legnicki Teatr im. H.\u00a0Modrzejewskiej. Od kilku lat dzia\u0142a on pod has\u0142em \u201eteatru, kt\u00f3rego scen\u0105 jest miasto\u201d. Spektakle o\u00a0tematyce lokalnej odbywaj\u0105 si\u0119 w\u00a0miejscach, kt\u00f3re zosta\u0142y zapomniane, zdewastowane lub nadaj\u0105 si\u0119 do\u00a0rozbi\u00f3rki. Bardzo wa\u017cnym o\u015brodkiem legnickiego teatru jest powsta\u0142a w ostatnich latach Scena na Piekarach, zaadaptowana z dawnego pawilonu handlowego. Znajduje si\u0119 ona w\u00a0centrum najwi\u0119kszego skupiska ludno\u015bci w tym mie\u015bcie i swoimi dzia\u0142aniami chce prezentowa\u0107 problemy tego \u015brodowiska. Najg\u0142o\u015bniejszym przedstawieniem by\u0142o \u201eMade In Poland\u201d w\u00a0re\u017cyserii Przemys\u0142awa Wojcieszka. Historia m\u0142odego ch\u0142opaka, mieszka\u0144ca legnickich Piekar, kt\u00f3ry buntuj\u0105c si\u0119 i dewastuj\u0105c mienie publiczne, sprzeciwia si\u0119 materializacji dzisiejszego \u015bwiata. Bogu\u015b, g\u0142\u00f3wny bohater, przed budynkiem sceny doszcz\u0119tnie niszczy stoj\u0105cy samoch\u00f3d, a obserwuj\u0105cy z okien mieszka\u0144cy gro\u017c\u0105 mu wezwaniem policji. Tw\u00f3rc\u0105 staje si\u0119 ka\u017cdy przypadkowy przechodzie\u0144 i\u00a0widz, kt\u00f3ry jest cz\u0119\u015bci\u0105 tej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<p>Do\u015b\u0107 popularnym ostatnio zjawiskiem w polskim teatrze jest powstawanie tzw. teatr\u00f3w prywatnych, zak\u0142adanych przez ludzi znanych ze szklanego ekranu. Zatrudniani s\u0105 w nich koledzy po fachu, aby afisz ze znanym nazwiskiem przyku\u0142 uwag\u0119 fan\u00f3w albo ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 po prostu zobaczy\u0107 ulubie\u0144c\u00f3w z seriali czy film\u00f3w na \u017cywo. Tylko czy spektakle grane s\u0105 wy\u0142\u0105cznie dla pieni\u0119dzy, czy dla doskonalenia kunsztu aktorskiego? Przy ogl\u0105daniu niekt\u00f3rych z\u00a0nich ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce dla tego pierwszego. G\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia przez s\u0142awy na metr sze\u015bcienny jest nie do obliczenia, a powalaj\u0105cej fabu\u0142y niestety brak! Nie jest to jednak tylko wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie popularne zjawisko, bo pod koniec XIX wieku, kiedy Helena Modrzejewska rywalizowa\u0142a z Antonin\u0105 Hoffmann o pozycj\u0119 pierwszej aktorki w zespole teatru krakowskiego, to od publiczno\u015bci i jej oklask\u00f3w zale\u017ca\u0142 anga\u017c artystek. Ulubienica publiczno\u015bci dawa\u0142a wi\u0119kszy zarobek teatrowi, co by\u0142o najwi\u0119kszym argumentem dyrektora przy przydzielaniu g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie nie wszystkie produkcje teatr\u00f3w prywatnych s\u0105 z\u0142e. Na du\u017c\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje dzia\u0142alno\u015b\u0107 Teatru Polonia, kt\u00f3ry obok plejady gwiazd mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 bogatym i\u00a0m\u0105drym repertuarem. Jego tw\u00f3rczyni, Krystyna Janda, po ponad 20-letniej przerwie wraca na pro\u015bb\u0119 widz\u00f3w do swojego kultowego (o ile mo\u017cna u\u017cy\u0107 tego s\u0142owa w odniesieniu do spektaklu teatralnego), granego niemal w ca\u0142ej Polsce monodramu \u201eBia\u0142a bluzka\u201d, na podstawie tekstu Agnieszki Osieckiej. Jest to historia m\u0142odej kobiety i jej mi\u0142o\u015bci do opozycjonisty. El\u017cbieta nie mo\u017ce poradzi\u0107 sobie z \u017cyciem podczas stanu wojennego, gdzie napotyka same nakazy i zakazy. Opowie\u015b\u0107 jest przeplatana piosenkami i materia\u0142ami archiwalnymi.<\/p>\n<p>Dzi\u015b, jak wida\u0107, widz ma do\u015b\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na wsp\u00f3\u0142czesny, szeroko pojmowany teatr. Ciekawe tylko jak z biegiem czasu ta zale\u017cno\u015b\u0107 b\u0119dzie si\u0119 zmienia\u0107. Mam nadziej\u0119, \u017ce mi\u0142o\u015bnicy tradycji zawsze znajd\u0105 co\u015b dla siebie w teatrze \u2013 pomimo wielu innowacji i nieustannych zmian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Coraz mniej os\u00f3b chodzi na spektakle teatralne. Widownie \u015bwiec\u0105 pustkami, a ludzie cz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 sal\u0119 kinow\u0105 zamiast obcowania z \u017cywym s\u0142owem na scenie. Re\u017cyserzy poprzez u\u017cycie niekonwencjonalnych \u015brodk\u00f3w chc\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 widz\u00f3w. A co z\u00a0wielbicielami czerwonej kurtyny i wygodnych krzese\u0142ek na widowni? Musz\u0105 si\u0119 z nimi po\u017cegna\u0107?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[440,227],"class_list":["post-19363","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-kultura","tag-teatr"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21555,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19363\/revisions\/21555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}