{"id":19384,"date":"2011-04-16T12:42:47","date_gmt":"2011-04-16T10:42:47","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3709"},"modified":"2015-06-26T10:43:53","modified_gmt":"2015-06-26T08:43:53","slug":"nie-cierpie-czytac-tego-co-sam-napisalem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-cierpie-czytac-tego-co-sam-napisalem\/","title":{"rendered":"\u201eNie cierpi\u0119 czyta\u0107 tego, co sam napisa\u0142em&quot;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Oczywi\u015bcie przekr\u0119ci\u0142am ju\u017c s\u0142owa pisarza jaki\u015b czas temu po swojemu: \u201enigdy nie czytam tego, co ju\u017c napisa\u0142em\u201d, ale wra\u017cenie pozosta\u0142o to samo: cz\u0142owiek wie, co chce napisa\u0107, ma co\u015b do powiedzenia i niekoniecznie forma jest dla niego najwa\u017cniejsza. Jest gaw\u0119dziarzem, ale w\u00a0tym, co pisze, jest przemyconych wiele prawd o \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\n<p>Wra\u017cenie, \u017ce mimo utrzymywania si\u0119 ze s\u0142owa pisanego \u2013 nie sta\u0142o si\u0119 ono dla niego jedynym \u017cyciem, oraz \u017ce \u015bwiat dooko\u0142a wci\u0105\u017c jest ciekawszy i wart wi\u0119kszej uwagi ni\u017c zapisane ju\u017c litery. Lubi\u0119 go za szczero\u015b\u0107, z jak\u0105 opowiada o sobie, o Amerykanach, o Ameryce jako kraju i jako kulturze. Ceni\u0119 w nim dystans do siebie, humor\u2026 Ale od pocz\u0105tku! Tylko zanim zdradz\u0119 nazwisko, podpowiem kilkoma faktami, by niekt\u00f3rym nie odebra\u0107 rado\u015bci zgadywania.<\/p>\n<p>Na zdj\u0119ciach (to ryzykowna zabawa, bo je\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce fantastyczny pisarz jest cz\u0142owiekiem o\u00a0twarzy potwora? A jeszcze gorzej, je\u015bli po prostu przeci\u0119tnej, niewyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119?), tych dost\u0119pnych od razu po wpisaniu has\u0142a w Google, niemal zawsze jest lekko u\u015bmiechni\u0119ty, z\u00a0u\u015bmiechni\u0119tymi oczami, zmarszczkami-paj\u0105czkami wok\u00f3\u0142 oczu, kt\u00f3re dodaj\u0105 czarno-bia\u0142ej twarzy charakteru, ciemnym w\u0105sem, spojrzeniem utkwionym jakby prosto we mnie, jakby to w\u0142a\u015bnie mnie widzia\u0142 w momencie robienia fotografii. O nie, nie by\u0142 Amerykaninem z krwi i ko\u015bci; jego korzenie si\u0119ga\u0142y Niemiec, cho\u0107 od urodzenia otoczony by\u0142 kultur\u0105 nowego kontynentu.<\/p>\n<p>W wojsku prze\u017cy\u0142 najfatalniejszy okres swojego \u017cycia: przez prze\u0142o\u017conych uznany zosta\u0142 za ma\u0142o po\u017cytecznego, wys\u0142ano go wi\u0119c prosto na front. Rok p\u00f3\u017aniej jego matka pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo, a\u00a0par\u0119 miesi\u0119cy po tym trafi\u0142 do niewoli (by\u0142 rok 1944, grudzie\u0144). Przetrzymywany w drezde\u0144skiej fabryce znajduj\u0105cej si\u0119 w starej rze\u017ani, pracowa\u0142 przymuszony \u201eku chwale Trzeciej Rzeszy\u201d, produkuj\u0105c syrop s\u0142odowy dla kobiet w ci\u0105\u017cy \u2013 ot, historia taka sama, jak setek innych ludzi w\u00a0tamtym czasie. W niewoli prze\u017cy\u0142 bombardowanie Drezna przez aliant\u00f3w, w kt\u00f3rym jednego dnia zgin\u0119\u0142o ok. 135 000 ofiar. W kwietniu 1945 roku zosta\u0142 wyzwolony przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. Wr\u00f3ci\u0142 do kraju, gdzie zwyczajem rodak\u00f3w zosta\u0142 odznaczony ameryka\u0144skim orderem Purple Heart, przyznawanym \u017co\u0142nierzom poszkodowanym w czasie wojny.<\/p>\n<p>W jego historii jest pociecha dla innych przysz\u0142ych pisarzy, kt\u00f3rym z nauk\u0105 nie idzie. W szkole \u015bredniej nie mia\u0142 jeszcze problem\u00f3w, ju\u017c wtedy pisywa\u0142 do szkolnej gazetki. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 w czasie studi\u00f3w biochemicznych, gdzie wsp\u00f3\u0142redagowa\u0142 gazet\u0119 uczelnian\u0105. Praca pisarska poch\u0142ania\u0142a go bardziej ni\u017c powinna, bardziej ni\u017c nauka \u2013 i wkr\u00f3tce zosta\u0142 z uniwersytetu wydalony. Kiedy kilka lat p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142 z Drezna, chcia\u0142 kontynuowa\u0107 nauk\u0119. Podj\u0105\u0142 studia na wydziale antropologii. Jego praca magisterska (\u201eWahania pomi\u0119dzy dobrem i z\u0142em w popularnych opowie\u015bciach\u201d) zosta\u0142a jednak jednomy\u015blnie odrzucona przez komisj\u0119. Je\u015bli pisze tylko prawd\u0119 (a kt\u00f3remu pisarzowi w to uwierzy\u0107?), to wed\u0142ug jego \u201eNiedzieli Palmowej\u201d praca zosta\u0142a uznana za zbyt niepowa\u017cn\u0105 \u2013 co wydaje si\u0119 wielce mo\u017cliwe, je\u015bli pozna si\u0119 troch\u0119 autora. Jako\u015b na pocz\u0105tku roku 1950 zrezygnowa\u0142 z\u00a0pracy, by spr\u00f3bowa\u0107 wy\u017cy\u0107 z pisarstwa. Uda\u0142o si\u0119!<\/p>\n<p>W ci\u0105gu dziesi\u0119ciu lat od rozpocz\u0119cia swojej kariery sta\u0142 si\u0119 pisarzem bestsellerowym dla Amerykan\u00f3w. Rozchwytywany przez wydawnictwa, uwielbiany przez m\u0142odzie\u017c (o tak, to musia\u0142y by\u0107 pi\u0119kne czasy, kiedy idolem m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 cz\u0142owiek \u017cyj\u0105cy ze s\u0142owa pisanego), jego ksi\u0105\u017cki cz\u0119sto by\u0142y ekranizowane, ponownie wydawane z powodu zbyt niskiego nak\u0142adu\u2026 Najbardziej zas\u0142yn\u0105\u0142 z ksi\u0105\u017cki, dla kt\u00f3rej pojecha\u0142 jeszcze raz do Drezna (w kt\u00f3rym\u015b wywiadzie m\u00f3wi prosto: \u201epojecha\u0142em tam, bo tak chcia\u0142 wydawca\u201d), w kt\u00f3rej opisa\u0142 tak samo swoje wra\u017cenia, jak zawar\u0142 po prostu swoje zdanie, \u201eRze\u017ania numer pi\u0119\u0107\u201d. Wstrz\u0105saj\u0105ca powie\u015b\u0107 antywojenna (ile innych, r\u00f3wnie antywojennych ksi\u0105\u017cek ukaza\u0142o si\u0119 wtedy w Ameryce, a jednak ta jest jedn\u0105 z bardziej wyj\u0105tkowych).<\/p>\n<p>Kurt Vonnegut, syn Kurta architekta, do pierwszego wnuka podpisuj\u0105cy si\u0119 zawsze Kurt Junior Vonnegut. Dobry ojciec dla dzieci swoich i adoptowanych, m\u0105\u017c dw\u00f3ch kobiet (nie, nie jednocze\u015bnie), ceniony obywatel, kiedy\u015b \u017co\u0142nierz, niepisz\u0105cy wielkiej fantastyki, zaledwie ocieraj\u0105cy si\u0119 o SF, by\u0142 przez wiele lat (zmar\u0142 w 2007) jednym z bardziej znanych pisarzy ameryka\u0144skich. I to mimo swojej szczero\u015bci w pisarstwie \u2013 w \u015bwietnej ksi\u0105\u017cce \u201eLosy gorsze od \u015bmierci\u201d wprost m\u00f3wi o wadach Amerykan\u00f3w, o swoich s\u0142abo\u015bciach, tym, co ludziom w jego kraju nie wysz\u0142o \u2013 wci\u0105\u017c jest ch\u0119tnie czytany.<\/p>\n<p>Du\u017co jest w tym pisarstwie jego samego: opowie\u015bci z jego \u017cycia, rodziny, bliskich. Bardzo cz\u0119sto w\u0105tki autobiograficzne staj\u0105 si\u0119 przyczyn\u0105 jakiej\u015b obserwacji, a dalej ci\u0105gu rozmy\u015bla\u0144 nad r\u00f3\u017cnymi tematami. Vonnegut stawia (uznaj\u0119, \u017ce skoro wci\u0105\u017c s\u0105 jego ksi\u0105\u017cki, to on jeszcze troch\u0119 \u017cyje w\u015br\u00f3d nas) pytania o odpowiedzialno\u015b\u0107 cz\u0142owieka za los \u015bwiata, nie rezygnuj\u0105c z celnej satyry na spo\u0142ecze\u0144stwo ameryka\u0144skie z pozycji agnostyka, pacyfisty, krytyka \u015blepego patriotyzmu.<\/p>\n<p>Prawdopodobnie przez swoj\u0105 obsesj\u0119 (to chyba mo\u017cna ju\u017c tak u niego nazwa\u0107), \u017ce \u201ewszyscy jeste\u015bmy \u017cywymi tarczami, je\u0144cami technokratycznego \u015bwiata masowych morderstw, katastrofy ekologicznej, odcz\u0142owieczonych warto\u015bci\u201d, z kt\u00f3rego, jak sam powiada: \u201eOsobi\u015bcie wol\u0119 si\u0119 \u015bmia\u0107 (ni\u017c p\u0142aka\u0107), bo jest mniej do sprz\u0105tania\u201d, znalaz\u0142 wielu wrogich czytelnik\u00f3w. Ale odnosz\u0119 r\u00f3wnie\u017c wra\u017cenie, \u017ce jego trze\u017awe spojrzenie nie jest jedynie narzekaniem starca na \u015bwiat, w kt\u00f3rym przysz\u0142o mu do\u017cywa\u0107 swoich dni. Jest w jego s\u0142owach wiele przykrej prawdy, doskonale skrytej pod czarnym humorem oraz ironi\u0105.<\/p>\n<p>Gdyby mnie kto\u015b spyta\u0142 w rozmowie, co bym umia\u0142a o nim powiedzie\u0107 w jednym zdaniu, to powiedzia\u0142abym prosto: jest bardzo dzisiejszym filozofem, gaw\u0119dziarzem, kt\u00f3ry ze swoimi czytelnikami wchodzi w ma\u0142y flirt, z niesamowitym wyczuciem cierpliwo\u015bci cz\u0142owieka na uwodzenie s\u0142owami, ze \u015bwietnym poczuciem humoru i doskona\u0142ym poczuciem realno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oczywi\u015bcie przekr\u0119ci\u0142am ju\u017c s\u0142owa pisarza jaki\u015b czas temu po swojemu: \u201enigdy nie czytam tego, co ju\u017c napisa\u0142em\u201d, ale wra\u017cenie pozosta\u0142o to samo: cz\u0142owiek wie, co chce napisa\u0107, ma co\u015b do powiedzenia i niekoniecznie forma jest dla niego najwa\u017cniejsza. Jest gaw\u0119dziarzem, ale w\u00a0tym, co pisze, jest przemyconych wiele prawd o \u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21540,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19384\/revisions\/21540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}