{"id":19385,"date":"2011-04-16T12:42:47","date_gmt":"2011-04-16T10:42:47","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3711"},"modified":"2015-06-26T10:43:39","modified_gmt":"2015-06-26T08:43:39","slug":"moda-jo-nesbo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/moda-jo-nesbo\/","title":{"rendered":"Moda \u2013 Jo Nesbo"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mody maj\u0105 to do siebie, \u017ce dziel\u0105 ludzi na dwie kategorie: na tych, kt\u00f3rzy im ulegaj\u0105, i na tych, kt\u00f3rzy si\u0119 do nich dystansuj\u0105. Na mody wydawnicze mo\u017cna spojrze\u0107 w nieco inny spos\u00f3b: raz na jaki\u015b czas na polskim rynku pojawia si\u0119 dzie\u0142o, kt\u00f3re powoduje, \u017ce wydawcy zaczynaj\u0105 gania\u0107 za jemu podobnymi. Jednym s\u0142owem nastaje boom na literatur\u0119 z danego kraju czy okre\u015blonego gatunku\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Kolejnym prze\u0142omem na polskim rynku wydawniczym by\u0142o ukazanie si\u0119 trylogii \u201eMillenium\u201d Stiega Larssona. To dzie\u0142o niew\u0105tpliwie wybitne w swoim gatunku, dla kt\u00f3rego czytelnicy potrafili zarwa\u0107 nie jedn\u0105 noc. Wraz z jego powodzeniem nasta\u0142a moda na skandynawskie krymina\u0142y. Ka\u017cde szanuj\u0105ce si\u0119 wydawnictwo zapragn\u0119\u0142o wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w tym wy\u015bcigu. Jak si\u0119 po kr\u00f3tkim czasie okaza\u0142o, nie ka\u017cdy skandynawski pisarz jest geniuszem, a wr\u0119cz mo\u017cna pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce nawet tam pisarze wybitni przydarzaj\u0105 si\u0119, a nie wyrastaj\u0105 niczym grzyby po deszczu.<\/p>\n<p>Wraz z ca\u0142ym promem pisarzy \u015brednich przeprawi\u0142 si\u0119 przez Ba\u0142tyk Jo Nesbo, czyli wybawiciel. Autor o nieprzeci\u0119tnym talencie do tworzenia zagadek i kreowania postaci. Jednak ju\u017c na wst\u0119pie nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie by\u0142oby tego sukcesu, gdyby nie wybitne t\u0142umaczenie, kt\u00f3re pozwala zachowa\u0107 mrok i tempo orygina\u0142u. Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie zna si\u0119 na swojej robocie!<\/p>\n<p>Jo Nesbo jest z wykszta\u0142cenia ekonomist\u0105, ale w jego powie\u015bciach zupe\u0142nie tego nie wida\u0107. Po przeczytaniu kilku rozdzia\u0142\u00f3w ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce pi\u00f3ro do r\u0119ki wzi\u0105\u0142 drugi Freud. Pisarz, kt\u00f3ry wnikn\u0105\u0142 w ludzk\u0105 psychik\u0119, stworzy\u0142 bohatera idealnego, czyli prawdziwego cz\u0142owieka. Osob\u0119, kt\u00f3ra jest jednostk\u0105, cho\u0107 wyalienowan\u0105, ale jednak w spo\u0142ecze\u0144stwie. Harry Hole, czyli g\u0142\u00f3wny bohater, jest uwik\u0142any w relacje spo\u0142eczne. Otaczaj\u0105 go niczym paj\u0119czyna. Z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce nigdzie nie czai si\u0119 paj\u0105k gotowy go zje\u015b\u0107, a paj\u0119czyna jest nieustaj\u0105co ci\u0105gni\u0119ta z r\u00f3\u017cnych stron. Nie jest on bohaterem, do jakich przyzwyczaili nas polscy pisarze. Harry Hole jest zanurzony w codzienno\u015b\u0107, kt\u00f3ra go otacza, determinuje i cz\u0119sto przyt\u0142acza. Do tego stopnia, \u017ce niekiedy wraz z bohaterem zachodzimy do sklepu kupi\u0107 zwyk\u0142e spo\u017cywcze produkty lub zagl\u0105damy do pustej lod\u00f3wki. Te pozornie b\u0142ahe elementy odrzucane przez wielu pisarzy pozwalaj\u0105 nam nieustaj\u0105co odczuwa\u0107 cz\u0142owiecze\u0144stwo komisarza norweskiej policji.<\/p>\n<p>Nawet u Stiega Larssona Lisabth Salander jest tworem literackim. Kobieta, kt\u00f3ra zarazem jest skrajn\u0105 socjopatk\u0105 i geniuszem informatycznym, mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 \u2013 ale nie jest to kto\u015b, kogo zwykli\u015bmy spotyka\u0107 w sklepie spo\u017cywczym. Natomiast bohater Jo Nesbo ma swoje s\u0142abo\u015bci, uczucia i problemy, tak jak ka\u017cdy cz\u0142onek spo\u0142ecze\u0144stwa. Wraz z przebytymi stronami okazuje si\u0119, \u017ce tak jak w realnym \u017cyciu wszystkie te trzy elementy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na ludzk\u0105 egzystencj\u0119 wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach i z r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniem. Niemniej to jest w\u0142a\u015bnie pi\u0119kne. Bo to jest bohater, kt\u00f3rego mo\u017cna po prostu polubi\u0107. Nie trzeba go podziwia\u0107 i ub\u00f3stwia\u0107. Mo\u017cna si\u0119 z nim zaprzyja\u017ani\u0107 i wsp\u00f3\u0142czu\u0107, kiedy po raz kolejny ulega swoim s\u0142abo\u015bciom (bo komisarz Harry Hole jest alkoholikiem i podczas ka\u017cdego kolejnego upadku ma si\u0119 ochot\u0119 podej\u015b\u0107 i powiedzie\u0107: \u201eHarry, po co Ci to? Chod\u017a, razem przez to przejdziemy\u201d). Niestety, mimo \u017ce si\u0119 bardzo chce \u2013 nie mo\u017cna tego zrobi\u0107. Pozostaje nam jedynie przewraca\u0107 z nerwowym oczekiwaniem kolejne strony, \u017ceby doczeka\u0107 ko\u0144ca ci\u0105gu alkoholowego. Podsumowuj\u0105c: ta posta\u0107 jest obok. Mo\u017cemy j\u0105 umie\u015bci\u0107 w stosunkach wertykalnych, nie musimy po raz kolejny zadziera\u0107 g\u0142owy, \u017ceby dostrzec bohatera na postumencie.<\/p>\n<p>Czym by\u0142by jednak naj\u015bwietniejszy bohater bez wci\u0105gaj\u0105cej fabu\u0142y i plastycznego otoczenia? Fabu\u0142a w powie\u015bciach Jo Nesbo jest niew\u0105tpliwie zaskakuj\u0105ca. Czytelnik dostaje jak\u0105\u015b poszlak\u0119, co\u015b co pozwoli mu chocia\u017c przez chwil\u0119 pomy\u015ble\u0107, \u017ce ju\u017c wie, \u017ce oto najbardziej skrywany sekret zosta\u0142 rozwi\u0105zany. Zazwyczaj wtedy okazuje si\u0119, \u017ce nadzieje by\u0142y z\u0142udne, i Harry Hole rusza za nast\u0119pn\u0105 migocz\u0105c\u0105 gdzie\u015b w oddali poszlak\u0105. To jest prawdziwy krymina\u0142, kt\u00f3ry do ostatnich stron trzyma w niepewno\u015bci i napi\u0119ciu, bo nie do\u015b\u0107, \u017ce na prowadzon\u0105 spraw\u0119 wp\u0142ywaj\u0105 czynniki zewn\u0119trzne, to zawsze mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce Harry znowu p\u0119k\u0142 i zacz\u0105\u0142 pi\u0107. U Jo Nesbo ani przez stroniczk\u0119 niczego nie mo\u017cna by\u0107 pewnym.<\/p>\n<p>Kolejnym atutem fabu\u0142y jest bardzo umiej\u0119tne przeplatanie przesz\u0142o\u015bci z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Jest to o tyle ciekawe, \u017ce na lekcji historii nie poznamy roli Norwegii w drugiej wojnie \u015bwiatowej, czy sytuacji, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a ludno\u015b\u0107 na Ba\u0142kanach po wojnach w latach 90. XX wieku. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o Oslo, kt\u00f3re jawi si\u0119 niczym mroczne miasto spowite cieniutk\u0105 warstw\u0105 nigdy nietopniej\u0105cego \u015bniegu\u2026 Mo\u017cna by jeszcze wiele napisa\u0107, ale prawda jest taka, \u017ce najlepiej si\u0119gn\u0105\u0107 samemu po t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 i j\u0105 przeczyta\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mody maj\u0105 to do siebie, \u017ce dziel\u0105 ludzi na dwie kategorie: na tych, kt\u00f3rzy im ulegaj\u0105, i na tych, kt\u00f3rzy si\u0119 do nich dystansuj\u0105. Na mody wydawnicze mo\u017cna spojrze\u0107 w nieco inny spos\u00f3b: raz na jaki\u015b czas na polskim rynku pojawia si\u0119 dzie\u0142o, kt\u00f3re powoduje, \u017ce wydawcy zaczynaj\u0105 gania\u0107 za jemu podobnymi. Jednym s\u0142owem nastaje boom na literatur\u0119 z danego kraju czy okre\u015blonego gatunku\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19385"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21539,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19385\/revisions\/21539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}