{"id":19389,"date":"2011-04-16T12:42:47","date_gmt":"2011-04-16T10:42:47","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3716"},"modified":"2015-06-26T10:44:07","modified_gmt":"2015-06-26T08:44:07","slug":"reporterzy-bez-fikcji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/reporterzy-bez-fikcji\/","title":{"rendered":"Reporterzy bez fikcji"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wywiady Agnieszki W\u00f3jci\u0144skiej z polskimi reporterami to lektura obowi\u0105zkowa dla ka\u017cdego adepta dziennikarstwa. Nawet je\u015bli nie mia\u0142by si\u0119 dowiedzie\u0107 z niej niczego, czego ju\u017c wcze\u015bniej nie wiedzia\u0142.<\/strong><\/p>\n<p>Lista rozm\u00f3wc\u00f3w W\u00f3jci\u0144skiej jest r\u00f3wnie imponuj\u0105ca, co niepe\u0142na: Szejnert, Tochman, Szczygie\u0142, Smole\u0144ski, Bikont, Szab\u0142owski, Grochowska, Jagielski, Pietkiewicz, Hugo-Bader i jeszcze kilku innych\u2026 To robi wra\u017cenie. Nie wyczerpuje jednak listy wszystkich, kt\u00f3rzy w tej ksi\u0105\u017cce powinni si\u0119 znale\u017a\u0107. Ustalenie tej listy nie jest trudne, w ko\u0144cu dobre reporta\u017ce publikuj\u0105 w Polsce trzy gazety: \u201eDu\u017cy Format\u201d, \u201ePolityka\u201d i \u201eTygodnik Powszechny\u201d. Mnie najbardziej zabrak\u0142o rozm\u00f3w z\u00a0takimi autorami jak genialna Edyta Gietka czy r\u00f3wnie doskona\u0142y Marcin Ko\u0142odziejczyk \u2013 autorzy, kt\u00f3rzy na \u0142amach Polityki za ka\u017cdym razem dokonuj\u0105 reporterskich cud\u00f3w. Oczywi\u015bcie powody nieobecno\u015bci tych autor\u00f3w na \u0142amach tej ksi\u0105\u017cki mog\u0142y by\u0107 r\u00f3\u017cne. Nie czas i miejsce by ich tu teraz dochodzi\u0107. Zwraca jednak uwag\u0119 fakt, \u017ce W\u00f3jci\u0144ska skupi\u0142a si\u0119 przede wszystkim na \u015brodowisku \u201eGazety Wyborczej\u201d. Z jednej strony s\u0142usznie, bo to ono jest dzi\u015b fundamentem polskiego reporta\u017cu. Z drugiej strony szkoda, \u017ce nieco odwa\u017cniej nie wyjrza\u0142a poza te ramy.<\/p>\n<p>Tak czy inaczej na premier\u0119 tej ksi\u0105\u017cki czeka\u0142em z niecierpliwo\u015bci\u0105. Mo\u017cliwo\u015bci podpatrzenia warsztatu mistrz\u00f3w nie mamy na co dzie\u0144 zbyt wiele, wi\u0119c ka\u017cda taka okazja jest na wag\u0119 z\u0142ota. Ksi\u0105\u017cka rozpoczyna si\u0119 rozmow\u0105 z Ma\u0142gorzat\u0105 Szejnert i s\u0142usznie, bo je\u015bli jest kto\u015b, kogo dzi\u015b mo\u017cna nazwa\u0107 kr\u00f3low\u0105 reporta\u017cu \u2013 to jest to w\u0142a\u015bnie ona. Szczeg\u00f3lnie cenne s\u0105 uwagi Szejnert o\u00a0roli szczeg\u00f3\u0142u w tek\u015bcie reporterskim oraz o tym, jak sobie radzi\u0107 z chronologi\u0105 w czasie prowadzenia narracji. Dla kogo\u015b, kto reporta\u017ce tylko czyta, uwagi te nie s\u0105 prawie w og\u00f3le istotne. Dla kogo\u015b, kto tak\u017ce pr\u00f3buje je pisa\u0107 \u2013 s\u0105 one na wag\u0119 z\u0142ota.<\/p>\n<p>W kolejnych wywiadach reporterzy zdradzaj\u0105 oczywi\u015bcie niekt\u00f3re techniczne tajniki swojego zawodu, m.in. czy nagrywaj\u0105, czy notuj\u0105, jak si\u0119 zachowuj\u0105 w czasie rozmowy, jak prze\u0142amuj\u0105 lody, jak dochodz\u0105 do najtrudniejszych pyta\u0144. Moim zdaniem jednak najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015bci\u0105 i\u00a0przes\u0142aniem tej ksi\u0105\u017cki jest prawda dotycz\u0105ca etycznych standard\u00f3w pracy reportera wynikaj\u0105ca z\u00a0tych rozm\u00f3w. I zupe\u0142nie nie chodzi o \u201eprawd\u0119\u201d rozumian\u0105 tu jako wierne oddanie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w czy przytoczenie konkretnych s\u0142\u00f3w. Nie chodzi o t\u0119 s\u0142ynn\u0105 ju\u017c wysoko\u015b\u0107 trawy, w jakiej brodzi\u0142 Kapu\u015bci\u0144ski gdzie\u015b w Afryce.<\/p>\n<p>Niemal wszyscy reporterzy przyznaj\u0105, \u017ce ich zaw\u00f3d jest w jakim\u015b sensie nieetyczny. Przychodz\u0105 oto bowiem do domu kogo\u015b, kto w\u0142a\u015bnie prze\u017cy\u0142 co\u015b strasznego, i bez ogr\u00f3dek prosz\u0105 go, by im o\u00a0tym opowiedzia\u0142. Chc\u0105 o tym napisa\u0107, dostan\u0105 za to pieni\u0105dze, a inni ludzie maj\u0105 ten tekst przeczyta\u0107. Ju\u017c sam ten fakt wydaje si\u0119 moralnie dwuznaczny, nawet je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce dziennikarstwo to zaw\u00f3d misyjny. (A nie wszyscy rozm\u00f3wcy W\u00f3jci\u0144skiej si\u0119 z takim postawieniem sprawy zgadzaj\u0105). Do tej pierwszej dwuznaczno\u015bci dochodzi kolejna. W\u0142odzimierz Nowak w czasie jednego ze swoich spotka\u0144 autorskich m\u00f3wi\u0142 wprost: \u201eReporta\u017c musi zabole\u0107\u201d. I nie chodzi tu o\u00a0czytelnika, ale w\u0142a\u015bnie o bohatera, kt\u00f3ry z reporta\u017cu dowie si\u0119 o sobie czego\u015b nowego. W\u00a0rozmowie z W\u00f3jci\u0144sk\u0105 W\u0142odzimierz Nowak m\u00f3wi co\u015b, co ka\u017cdy reporter powinien mie\u0107 moim zdaniem wypisane na czole. Tak \u017ceby ka\u017cdy, kto z nim rozmawia, m\u00f3g\u0142 to dok\u0142adnie zrozumie\u0107:<\/p>\n<p><em>Niezadowolenie wynika z tego, \u017ce \u201eautoportret\u201d, kt\u00f3ry nosimy w sobie, cz\u0119sto r\u00f3\u017cni si\u0119 od naszego wewn\u0119trznego obrazka, jaki widzi i szkicuje reporter. I trudno rozstrzyga\u0107, kt\u00f3ry portret jest prawdziwszy. Czasem myli si\u0119 reporter, czasem nasz autoportret jest bardzo zafa\u0142szowany. Jako reporter mam prawo opisa\u0107 histori\u0119 tak jak j\u0105 widz\u0119, tak jak j\u0105 zrozumia\u0142em.<\/em><\/p>\n<p>I trzecia rzecz: jak zachowa\u0107 ma si\u0119 reporter po tym, gdy tekst zosta\u0142 ju\u017c opublikowany. Na\u00a0jednym ze spotka\u0144 autorskich w czasie festiwalu \u201eWarszawa Bez Fikcji\u201d jeden z reporter\u00f3w powiedzia\u0142, \u017ce relacja z bohaterem jest troch\u0119 jak szybki romans. Za\u0142atwiamy jak\u0105\u015b wsp\u00f3ln\u0105 spraw\u0119, a potem kontakt mi\u0119dzy nami rozlu\u017ania si\u0119. K\u0142opot jednak w tym, \u017ce nie wszyscy bohaterowie to rozumiej\u0105. Zreszt\u0105 trudno si\u0119 im dziwi\u0107, reporta\u017ce mog\u0105 diametralnie zmienia\u0107 ich \u017cycie. Reporter nie mo\u017ce jednak za to bra\u0107 odpowiedzialno\u015bci; mo\u017ce bra\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za s\u0142owa i zgodno\u015b\u0107 fakt\u00f3w, kt\u00f3re przedstawia, nie mo\u017ce jednak bra\u0107 na siebie ci\u0119\u017caru przysz\u0142ych los\u00f3w bohatera. Je\u015bli ten zgadza si\u0119 rozmawia\u0107 z reporterem, bierze ten ci\u0119\u017car na siebie. Przecie\u017c zawsze mo\u017ce tej rozmowy odm\u00f3wi\u0107. Mimo to \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego jest niewygodna dla wielu reporter\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmawia W\u00f3jci\u0144ska. I w\u0142a\u015bnie dlatego m\u00f3wi\u0105 o zawodzie, kt\u00f3ry wykonuj\u0105, \u017ce jest on nieetyczny. Warto t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 przeczyta\u0107 cho\u0107by po to, by to uwik\u0142anie i moralne dwuznaczno\u015bci zrozumie\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wywiady Agnieszki W\u00f3jci\u0144skiej z polskimi reporterami to lektura obowi\u0105zkowa dla ka\u017cdego adepta dziennikarstwa. Nawet je\u015bli nie mia\u0142by si\u0119 dowiedzie\u0107 z niej niczego, czego ju\u017c wcze\u015bniej nie wiedzia\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19389","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19389"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21541,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19389\/revisions\/21541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}