{"id":19395,"date":"2011-04-16T12:42:47","date_gmt":"2011-04-16T10:42:47","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3769"},"modified":"2011-04-16T12:42:47","modified_gmt":"2011-04-16T10:42:47","slug":"w-prawo-zwrot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/w-prawo-zwrot\/","title":{"rendered":"W prawo zwrot"},"content":{"rendered":"

\"883985_88818247\"<\/a>Ze studiami prawniczymi zwi\u0105zanych jest chyba milion stereotyp\u00f3w, w jednym z artyku\u0142\u00f3w dzielnie obala je Marta Szewczuk. Tutaj troch\u0119 w opozycji do jej artyku\u0142u, zupe\u0142nie ju\u017c na powa\u017cnie, odpytujemy absolwent\u00f3w tego kierunku.<\/strong><\/p>\n

Rozmowa z Ryszardem Rutkowskim i Ann\u0105 B\u0142aszczak.<\/p>\n

Prawo to chyba od zawsze jeden z najpopularniejszych kierunk\u00f3w studi\u00f3w. Przyszli studenci s\u0105 przekonani, \u017ce prawo da im pewny i dobrze p\u0142atny zaw\u00f3d, do tego cz\u0119sto dochodzi olbrzymia presja rodzic\u00f3w, natomiast studenci z pasj\u0105 zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko. Jak by\u0142o w Twoim przypadku? W pe\u0142ni \u015bwiadoma decyzja? Przypadek? Rodzice?<\/strong><\/p>\n

Ryszard Rutkowski<\/strong>: Decyzja. Ale bardzo d\u0142ugo bra\u0142em te\u017c pod uwag\u0119 szko\u0142\u0119 wojskow\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie z tego pomys\u0142u wyci\u0105gn\u0105\u0142 mnie brat, bo teraz pewnie zwiedza\u0142bym na koszt pa\u0144stwa egzotyczne kraje o ma\u0142o przyjemnej sytuacji politycznej. Nie mam \u017cadnego prawnika w rodzinie, wi\u0119c nikt do wyboru tego kierunku studi\u00f3w mnie nie zach\u0119ca\u0142 w\u0142asnym przyk\u0142adem. Ale gdybym mia\u0142 wprost powiedzie\u0107 dlaczego, to\u2026 nie wiem. Ju\u017c na pocz\u0105tku liceum w\u0142a\u015bciwie by\u0142em zdecydowany. A kto, maj\u0105c 15 lat, racjonalnie uzasadnia swoje wybory?<\/p>\n

Anna B\u0142aszczak<\/strong>: Ameryka\u0144skie filmy o spektakularnych procesach s\u0105dowych rzeczywi\u015bcie buduj\u0105 stereotyp prawnika, kt\u00f3ry ubrany w drogi garnitur podje\u017cd\u017ca najnowszym porsche pod swoj\u0105 wypasion\u0105 kancelari\u0119. Nie trudno ulec takim uproszczeniom. Je\u015bli kto\u015b ogl\u0105da te obrazki z bezrozumn\u0105 naiwno\u015bci\u0105, to wybierze si\u0119 na prawo, licz\u0105c na \u0142atwy zarobek. I najcz\u0119\u015bciej odpadnie przy pierwszej sesji lub szybko zmieni zaw\u00f3d po uko\u0144czeniu studi\u00f3w. Fortun\u0119 mo\u017cna zbi\u0107 w ka\u017cdym zawodzie. Decyduj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci, nie kierunek studi\u00f3w. Ja, odk\u0105d pami\u0119tam, chcia\u0142am by\u0107 prawnikiem. Nie popchn\u0119li mnie do tego rodzice (chyba woleliby, \u017cebym tak jak oni zosta\u0142a in\u017cynierem). Popchn\u0119\u0142y mnie do tego harcerstwo i ruch w\u0119drowniczy. Jak m\u00f3wi \u0142aci\u0144ska paremia: \u201eprawo to sztuka czynienia tego co dobre i s\u0142uszne\u201d (Ius est ars boni et aequi). Tak w\u0142a\u015bnie wyobra\u017ca\u0142am sobie realizacj\u0119 s\u0142u\u017cby w swoim doros\u0142ym \u017cyciu \u2013 poprzez pomoc prawn\u0105.<\/p>\n

Czy na prawie brakuje student\u00f3w z pasj\u0105? By\u0107 mo\u017ce. Pytanie, ilu pasjonat\u00f3w studiuje na przyk\u0142ad na rybactwie? Studenci bez pasji zdarzaj\u0105 si\u0119 na ka\u017cdym kierunku studi\u00f3w. To konsekwencja nieprzemy\u015blanych wybor\u00f3w, dokonanych za namow\u0105 innych lub po lekturze tanich krymina\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Co by\u0142o Twoj\u0105 udr\u0119k\u0105 na tych studiach? Egzamin i przedmiot, kt\u00f3re do dzi\u015b \u015bni\u0105 Ci si\u0119 po nocach?<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

RR<\/strong>: Pewnie \u00be absolwent\u00f3w prawa odpowie: doktryny (polityczno-prawne). Wykucie wszystkich pomys\u0142\u00f3w na ustr\u00f3j pa\u0144stwa, jakie przysz\u0142y komukolwiek do g\u0142owy przez ostatnie 2500 lat, to spory wysi\u0142ek. Ale skoro przed Tob\u0105 i po Tobie zrobi\u0142o to jakie\u015b milion innych os\u00f3b, to pewnie si\u0119 da\u2026<\/p>\n

AB<\/strong>: Studia w og\u00f3le nie kojarz\u0105 mi si\u0119 z udr\u0119k\u0105. Cho\u0107 na prawie niemal ka\u017cdy egzamin jest trudny. Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce na pierwszym roku najwi\u0119cej student\u00f3w przegrywa z prawem rzymskim (bo to pierwsze zetkni\u0119cie z instytucjami prawa prywatnego) i logik\u0105 (bo wielu student\u00f3w prawa zaniedba\u0142o w przesz\u0142o\u015bci nauki \u015bcis\u0142e). P\u00f3\u017aniej powa\u017cne egzaminy to procedura cywilna i karna. Ja najgorzej wspominam chyba prawo handlowe i znienawidzony podr\u0119cznik profesora Kidyby.<\/p>\n

Nie ma co liczy\u0107, \u017ce do egzamin\u00f3w przygotujesz si\u0119 w trakcie jednej zarwanej nocy. Zawsze z zazdro\u015bci\u0105 s\u0142ucha\u0142am moich koleg\u00f3w z innych kierunk\u00f3w studi\u00f3w, kt\u00f3rzy opowiadali, \u017ce podchodz\u0105 do tego samego egzaminu po raz czwarty, pi\u0105ty i nikt nie wpisuje im pa\u0142y do indeksu. Na prawie jest inaczej: nie ma przebacz. Pierwszy termin, poprawka, komis (je\u015bli dziekan b\u0119dzie mia\u0142 gest) i wypadasz. Aha i zer\u00f3wka to PRAWDZIWY egzamin. Jest tylko jeden sprawdzony spos\u00f3b, \u017ceby przej\u015b\u0107 przez studia prawnicze bez wywrotki \u2013 trzeba si\u0119 uczy\u0107. Ale jest co\u015b w zamian. Ucz\u0105c si\u0119 do egzamin\u00f3w, zawsze (lub prawie zawsze) mia\u0142am przekonanie, \u017ce ucz\u0119 si\u0119 rzeczy potrzebnych i niebanalnych. M\u00f3j przyjaciel cz\u0119sto opowiada, \u017ce na studiach uczono go typologii ceramiki \u015bredniowiecznej. Nie chc\u0119 tego bagatelizowa\u0107, ale ja wiedz\u0119 zdobyt\u0105 na studiach wykorzystuj\u0119 niemal ka\u017cdego dnia, przy zwyk\u0142ych czynno\u015bciach \u017cycia codziennego. W banku, podczas zakup\u00f3w ratalnych, nawet w relacjach z administratorem budynku, w kt\u00f3rym mieszkam. Prawo \u2013 czy tego chcemy, czy nie \u2013 reguluje niemal ka\u017cdy wycinek naszego \u017cycia. Dlatego wysi\u0142ek w\u0142o\u017cony w przygotowanie do egzaminu nie idzie na marne.<\/p>\n

Skoro by\u0142o ju\u017c o udr\u0119kach studiowania prawa, to teraz o przyjemniejszych jego stronach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 student\u00f3w innych kierunk\u00f3w (i nie chodzi tylko o frustrat\u00f3w, kt\u00f3rzy na wydzia\u0142 prawa si\u0119 nie dostali, ale o studenck\u0105 bra\u0107 og\u00f3lnie) uwa\u017ca, \u017ce prawo to absolutnie najnudniejszy kierunek. Czy rzeczywi\u015bcie tak jest? Czy studiowanie prawa to tylko wkuwanie kodeks\u00f3w? Kt\u00f3ry przedmiot by\u0142 na studiach najciekawszy?<\/strong><\/p>\n

RR<\/strong>: W\u0142a\u015bciwie trudno si\u0119 nie zgodzi\u0107 z tym, \u017ce prawo to wkuwanie kodeks\u00f3w. Tak po prostu jest. I rzeczywi\u015bcie teraz mi si\u0119 zdaje, \u017ce to nudny jest kierunek. W warunkach polskich to typowy przyk\u0142ad nacisku na teoretyczn\u0105 wiedz\u0119. Ciekawe to jest potem korzystanie z tych umiej\u0119tno\u015bci! A prawo jest absolutn\u0105 materializacj\u0105 powiedzenia: Czego si\u0119 Ja\u015b za m\u0142odu nie nauczy\u2026 Bo odrzucaj\u0105c zupe\u0142nie marginalne i zb\u0119dne przedmioty historyczne w pracy zawodowej (o ile wykonuje si\u0119 zaw\u00f3d stricte prawniczy), korzysta si\u0119 z szeregu informacji z przer\u00f3\u017cnych ga\u0142\u0119zi prawa. To jest jak znajomo\u015b\u0107 biblioteki: je\u015bli kto\u015b na pocz\u0105tku pouk\u0142ada ksi\u0119gozbi\u00f3r, to cho\u0107 nie ma szans, aby wszystkie woluminy zapami\u0119ta\u0142 \u2013 b\u0119dzie wiedzia\u0142, gdzie je znale\u017a\u0107.<\/p>\n

AB<\/strong>: Je\u015bli prawo jest absolutnie najnudniejszym kierunkiem studi\u00f3w, to gdzie na tej skali znajduje si\u0119 w\u0142\u00f3kiennictwo? Na pewno od pocz\u0105tku warto zdecydowa\u0107 si\u0119 na jak\u0105\u015b specjalizacj\u0119. Wybra\u0107 kilka przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re Was zainteresuj\u0105, i po\u015bwi\u0119ci\u0107 im wi\u0119cej uwagi. Dobra\u0107 do tego kilka zaj\u0119\u0107 fakultatywnych (Uniwersytet Warszawski ma bardzo bogat\u0105 ofert\u0119 fakultet\u00f3w dla prawnik\u00f3w). To zaowocuje w przysz\u0142o\u015bci, bo prawnicy coraz cz\u0119\u015bciej specjalizuj\u0105 si\u0119 w w\u0105skich dziedzinach prawa (np. prawo medi\u00f3w elektronicznych, prawo medyczne, prawo antydyskryminacyjne, przeciwdzia\u0142anie zorganizowanej przest\u0119pczo\u015bci czy prawo reklamy). Mnie od pocz\u0105tku najbardziej interesowa\u0142o prawo publiczne tj. (w pewnym uproszczeniu) zasady funkcjonowania pa\u0144stwa i regulacje stosunk\u00f3w pa\u0144stwo\u2013obywatel. Mowa tu o prawie konstytucyjnym, o mi\u0119dzynarodowym prawie publicznym czy w pewnym zakresie o prawie unii europejskiej. Wbrew panuj\u0105cemu stereotypowi, zawody prawnicze bardzo si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0105. Opr\u00f3cz popularnych wybor\u00f3w takich jak adwokat, radca prawny, s\u0119dzia, notariusz czy prokurator, po prawie mo\u017cna zosta\u0107 mediatorem, doradc\u0105 podatkowym, rzeczoznawc\u0105 maj\u0105tkowym, syndykiem, po\u015brednikiem w obrocie nieruchomo\u015bciami, legislatorem, komornikiem, kuratorem s\u0105dowym, rzecznikiem patentowym, a jak jest si\u0119 troch\u0119 naiwnym, to nawet obro\u0144c\u0105 praw cz\u0142owieka.<\/p>\n

Wspominana wcze\u015bniej popularno\u015b\u0107 prawa wynika z perspektyw zawodowych, jakie daje uko\u0144czenie tego kierunku. Czy prawo rzeczywi\u015bcie daje a\u017c tak szerokie mo\u017cliwo\u015bci? Jak by\u0142o z Tob\u0105? Od pocz\u0105tku wiedzia\u0142e\u015b, co dalej? No i w ko\u0144cu najbardziej nas nurtuj\u0105ce pytanie: Co teraz po prawie robisz? Gdzie pracujesz i jak bardzo Twoja praca jest zwi\u0105zana z uko\u0144czonymi studiami?<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

RR<\/strong>: To bardzo obszerne i kardynalne pytanie. Aktualnie wiele si\u0119 zmieni\u0142o (i wci\u0105\u017c zmienia) w zakresie \u015bcie\u017cki zawodowej absolwent\u00f3w prawa. S\u0105dz\u0119, \u017ce nie ma obecnie studi\u00f3w, kt\u00f3re poprzez sam fakt ich uko\u0144czenia \u201ez automatu\u201d otwieraj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142ko z banknotami. Wierz\u0119 w zasad\u0119, \u017ce jak kto\u015b ma bystry umys\u0142, to mu \u201emgr\u201d przed nazwiskiem nie jest niezb\u0119dne. Od kilku lat konkurencja w\u015br\u00f3d zawod\u00f3w korporacyjnych wzrasta, liczba aplikant\u00f3w \u201ewolnych zawod\u00f3w\u201d wzros\u0142a (jak szacuj\u0119) kilkadziesi\u0105t razy (tak, tak, KILKADZIESI\u0104T). W zwi\u0105zku z tym za jakie\u015b 3-5 lat w r\u00f3wnym stopniu wzro\u015bnie liczba adwokat\u00f3w\/radc\u00f3w\/notariuszy. Poda\u017c rodzi konkurencj\u0119. Konkurencja zmniejsza ceny\u2026<\/p>\n

Od chwili wyboru studi\u00f3w by\u0142em pewny, co chc\u0119 robi\u0107 po ich uko\u0144czeniu, interesowa\u0142 mnie tylko jeden kolor \u017cabotu \u2013 fioletowy. I tak te\u017c si\u0119 uda\u0142o: jestem s\u0119dzi\u0105, orzekam w wydziale karnym s\u0105du rejonowego w Szczecinie. Tak wi\u0119c moja praca jest absolutnie i bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z uko\u0144czonymi studiami.<\/p>\n

AB<\/strong>: Wykszta\u0142cenie prawnicze jest doskona\u0142ym, bo uniwersalnym biletem do interesuj\u0105cej pracy. Nie warto jednak poprzestawa\u0107 na samym dyplomie. Ciekawe perspektywy dla prawnik\u00f3w otwieraj\u0105 si\u0119 po wielu latach nauki. Ja po egzaminie magisterskim sko\u0144czy\u0142am dwa kierunki studi\u00f3w podyplomowych i roczny kurs na Akademii Dyplomatycznej. P\u00f3\u017aniej dosta\u0142am si\u0119 na aplikacj\u0119 adwokack\u0105. Robi\u0119 doktorat. Pracuj\u0119 w zawodzie. Jestem zast\u0119pc\u0105 dyrektora Zespo\u0142u Prawa Konstytucyjnego i Mi\u0119dzynarodowego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. W swojej pracy zajmuj\u0119 si\u0119 m.in. ochron\u0105 podstawowych praw i wolno\u015bci cz\u0142owieka i obywatela, w tym przeciwdzia\u0142aniem dyskryminacji.<\/p>\n

Nie dajcie si\u0119 zwie\u015b\u0107 zapewnieniom, \u017ce wkr\u00f3tce sko\u0144czy si\u0119 popyt na prawnik\u00f3w i absolwenci prawa ustawi\u0105 si\u0119 w d\u0142ugich kolejkach do urz\u0119d\u00f3w pracy. \u017baden z moich znajomych ze studi\u00f3w, koleg\u00f3w czy kole\u017canek z aplikacji nie jest bezrobotny. Legendy o niezb\u0119dnej protekcji wysoko postawionych rodzic\u00f3w te\u017c s\u0105 przesadzone. Nikt w mojej rodzinie nie ma wykszta\u0142cenia prawniczego.<\/p>\n

No i na koniec prosimy o rad\u0119 dla czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest jeszcze przed tym \u017cyciowym wyborem. Dla kogo to s\u0105 studia? Czy s\u0105 jakie\u015b szczeg\u00f3lne cechy opisuj\u0105ce przysz\u0142ych prawnik\u00f3w, a co za tym idzie: jakim charakterom te studia zupe\u0142nie nie przypasuj\u0105?<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

RR<\/strong>: To studia dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 pracowa\u0107 w zawodzie. Czyli dla tych, kt\u00f3rzy potem chc\u0105 wykonywa\u0107 zaw\u00f3d prawniczy. Je\u015bli kto tego nie chce robi\u0107 \u2013 to szkoda \u017cycia. Bez aplikacji na rynku pracy jest si\u0119 dok\u0142adnie w takiej samej sytuacji, co absolwenci ekonomii, zarz\u0105dzania czy sztuki. A jednak poczyta\u0107 mo\u017cna co\u015b ciekawszego ni\u017c kodeks sp\u00f3\u0142ek handlowych.<\/p>\n

AB<\/strong>: Zdziwi\u0105 si\u0119 ci, kt\u00f3rzy poszli na prawo, licz\u0105c na \u0142atwy i szybki zarobek. To nie s\u0105 studia dla os\u00f3b pazernych i nieodpowiedzialnych. Sukces, za kt\u00f3rym id\u0105 wi\u0119ksze pieni\u0105dze, przychodzi po wielu latach nauki i ci\u0119\u017ckiej pracy. Chyba \u0142atwiej wygra\u0107\u00a0 w totka.<\/p>\n

Bawi\u0105 mnie \u017carty o prawnikach. Na przyk\u0142ad: rozjechany prawnik od rozjechanej hieny r\u00f3\u017cni si\u0119 tym, \u017ce przed prawnikiem nie ma \u015blad\u00f3w hamowania. Wiem, \u017ce niekt\u00f3rzy prawnicy przyczyniaj\u0105 si\u0119 do utrwalania takiego obrazu mojego zawodu. Pewnie to ci sami, kt\u00f3rzy kierunek studi\u00f3w wybrali po obejrzeniu \u201eAdwokata diab\u0142a\u201d, \u201eL\u0119ku pierwotnego\u201d, czy \u201eMagdy M.\u201d. Uwaga, to mity! Prawnik to zaw\u00f3d zaufania publicznego. Swoje us\u0142ugi \u015bwiadczysz wobec konkretnej, zindywidualizowanej osoby, kt\u00f3ra powierza Ci swoje \u017cyciowe problemy. Od Twojej pracy zale\u017cy cz\u0119sto czyja\u015b wolno\u015b\u0107 osobista, relacje rodzinne, dobre imi\u0119 lub oszcz\u0119dno\u015bci ca\u0142ego \u017cycia. Dopuszczenie prawnika przez konkretn\u0105 osob\u0119 do sfery jej prywatno\u015bci musi opiera\u0107 si\u0119 na zaufaniu. Je\u015bli poszed\u0142e\u015b na prawo, \u017ceby kr\u0119ci\u0107 lody, to do\u0142\u0105czasz do tych, kt\u00f3rzy psuj\u0105 etos tego zawodu. Etyka zawodowa to nie \u017cart. Je\u015bli tego nie rozumiesz, mo\u017ce poprzesta\u0144 na maturze.<\/p>\n

Zebra\u0142a Katarzyna Pietrasik<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ze studiami prawniczymi zwi\u0105zanych jest chyba milion stereotyp\u00f3w, w jednym z artyku\u0142\u00f3w dzielnie obala je Marta Szewczuk. Tutaj troch\u0119 w opozycji do jej artyku\u0142u, zupe\u0142nie ju\u017c na powa\u017cnie, odpytujemy absolwent\u00f3w tego kierunku.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19395","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19395\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}