{"id":19405,"date":"2011-05-10T10:47:43","date_gmt":"2011-05-10T08:47:43","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=3898"},"modified":"2015-06-26T10:42:27","modified_gmt":"2015-06-26T08:42:27","slug":"rady-pana-starszego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/rady-pana-starszego\/","title":{"rendered":"Rady Pana Starszego"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201eJak pisze si\u0119 tak\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 jak ta, istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce ludzie zaczn\u0105 stosowa\u0107 to, co przeczytaj\u0105, tak jak przepisy z ksi\u0105\u017cki kucharskiej. A przecie\u017c to s\u0105 tylko rady Starszego Pana, kt\u00f3ry sam ju\u017c co\u015b tam prze\u017cy\u0142, co\u015b tam zrobi\u0142 i na niejednym si\u0119 sparzy\u0142\u201d \u2013 Andrzej Jaczewski.<\/strong><\/p>\n<p>Cz\u0119sto jest tak, \u017ce gdy si\u0119gamy po jak\u0105\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119 z kanonu ksi\u0105\u017cek metodycznych, oceniamy j\u0105 do\u015b\u0107 surowo i jako kolejne bezu\u017cyteczne metodyczne bzdety. Powody s\u0105 r\u00f3\u017cne. Czasami wymagamy od nich za du\u017co, czasem ca\u0142kowicie nie odpowiada nam przekaz. Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 i takie, kt\u00f3re naprawd\u0119 s\u0105 tym \u201estekiem bzdur\u201d. Jednak ksi\u0105\u017cki <em>Gaw\u0119dy Dru\u017cynowego <\/em>nie zaliczymy do \u017cadnej z tych kategorii. Co wi\u0119cej, ze spokojem mog\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce tej ksi\u0105\u017cki nie zaliczymy do \u017cadnego z typ\u00f3w, poniewa\u017c ja sam nie jestem w stanie por\u00f3wna\u0107 jej z jakimkolwiek innym poradnikiem harcerskim, kt\u00f3ry w \u017cyciu spotka\u0142em.<\/p>\n<p>W ksi\u0105\u017cce wybitny polski seksuolog przekazuje nam sw\u00f3j pogl\u0105d na temat prowadzenia dru\u017cyny harcerskiej. S\u0105 tu porady, przyk\u0142ady z \u017cycia wzi\u0119te, a co najwa\u017cniejsze \u2013 wszystko jest ukazane w formie gaw\u0119d! S\u0142ynny pedagog nie ba\u0142 si\u0119 poruszy\u0107 trudnych temat\u00f3w dotycz\u0105cych problem\u00f3w takich jak niepe\u0142nosprawni w dru\u017cynie, inicjacja seksualna, w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zane z abstynencj\u0105 \u2013 a nie czarujmy si\u0119, problemy te s\u0105 w harcerstwie nie od dzi\u015b ani nie od 1983 roku, kiedy zosta\u0142a napisana owa ksi\u0105\u017cka. Wa\u017cne jest przy tym, by uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce wszystko zosta\u0142o opisane bez owijania w bawe\u0142n\u0119.<\/p>\n<p>Ka\u017cdy rozdzia\u0142 jest osobn\u0105 gaw\u0119d\u0105, kt\u00f3re u\u0142o\u017cone s\u0105 w swoistego rodzaju logicznej chronologii \u2013 od rzeczy dotycz\u0105cych zak\u0142adania dru\u017cyny do problem\u00f3w mniej niezb\u0119dnych w rozwijaniu harcerskiej jednostki (czyli np. sprawa koedukacji). Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest tam krok po kroku opisane \u201ekie\u0142kowanie dru\u017cyny\u201d. Przede wszystkim: jak przyci\u0105gn\u0105\u0107 do niej nowych harcerzy, p\u00f3\u017aniej formowanie zast\u0119p\u00f3w, robienie zbi\u00f3rek oraz obrz\u0119dowo\u015b\u0107. Wszystko to zosta\u0142o napisane w cudownie lu\u017anym i bezpo\u015brednim stylu gaw\u0119dy, dzi\u0119ki czemu ksi\u0105\u017ck\u0119 czyta si\u0119 jednym tchem, a specyfika ciep\u0142ego j\u0119zyka sprawia, \u017ce ka\u017cda z gaw\u0119d r\u00f3wnie\u017c potrafi skutecznie motywowa\u0107.<\/p>\n<p>Kolejn\u0105 zalet\u0105 Gaw\u0119d Dru\u017cynowego jest ich warto\u015b\u0107 merytoryczna. Andrzej Jaczewski z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 godn\u0105 harcmistrza Polski Ludowej udowodni\u0142 nam wszystkim, \u017ce ksi\u0105\u017cki metodyczne mog\u0105 by\u0107 kr\u00f3tkie, zwi\u0119z\u0142e, a jednocze\u015bnie tre\u015bciwie wyczerpuj\u0105ce temat. Podane w niej przyk\u0142ady s\u0105 z \u017cycia wzi\u0119te \u2013 co ciekawe, w innych ksi\u0105\u017ckach autora r\u00f3wnie\u017c odwo\u0142uje si\u0119 do nich, jednak s\u0105 one analizowane pod innym k\u0105tem. S\u0105 anegdoty i liczne rozwa\u017cania, a ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 na naprawd\u0119 warto\u015bciow\u0105 pomoc metodyczn\u0105, szczeg\u00f3lnie dla m\u0142odego, niedo\u015bwiadczonego jeszcze instruktora. Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna te\u017c okre\u015bli\u0107 jako zbi\u00f3r refleksji nad harcerskim \u017cyciem w dru\u017cynie. Powoduje to, \u017ce mamy przed sob\u0105 okre\u015blon\u0105 instruktorsk\u0105 postaw\u0119 autora \u2013 mo\u017cemy pozna\u0107 to, co on uwa\u017ca i szanuje, jak sobie radzi\u0142 z powszechnymi problemami w ka\u017cdej chyba dru\u017cynie jakimi s\u0105 np. pojawienie si\u0119 trudnego harcerza w zespole lub w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zane z u\u017cywkami. Jest to wed\u0142ug mnie najwi\u0119ksza i najbardziej warto\u015bciowa zaleta tej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n<p>Wracaj\u0105c jednak do samej ksi\u0105\u017cki: istotn\u0105 rzecz\u0105 jest te\u017c wskazanie niekt\u00f3rych wad. Dot\u0105d chwal\u0119 i chwal\u0119, ale oczywi\u015bcie pewne uszczerbki r\u00f3wnie\u017c s\u0105. Jako pierwszy trzeba wymieni\u0107 samo wydanie. Tak jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomnia\u0142em,<em> Gaw\u0119dy Dru\u017cynowego<\/em> wydano na pocz\u0105tku lat 80. Sam uk\u0142ad stron i wydanie pozostawia wiele do \u017cyczenia. Na pierwszy rzut oka mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce ksi\u0105\u017ck\u0119 napisano na maszynie do pisania, z r\u00f3\u017cnie wydrukowanym tekstem oraz mas\u0105 liter\u00f3wek wo\u0142aj\u0105c\u0105 o pomst\u0119 do nieba. Na szcz\u0119\u015bcie, zgodnie z m\u0105drym przys\u0142owiem \u201enie oceniaj ksi\u0105\u017cki po ok\u0142adce\u201d, to nie o wygl\u0105d tu chodzi. Tre\u015b\u0107 nadrabia z nawi\u0105zk\u0105 te wizualne wady, kt\u00f3re zreszt\u0105 nie s\u0105 win\u0105 autora, a ograniczonymi \u015brodkami.<\/p>\n<p>Do\u015b\u0107 powa\u017cnym problemem (bo do wad raczej tego nie zaliczymy) jest niedost\u0119pno\u015b\u0107 tej ksi\u0105\u017cki. <em>Gaw\u0119dy Dru\u017cynowego<\/em>, cho\u0107 \u015bwietne, zosta\u0142y wydane w liczbie zaledwie 2000 egzemplarzy przez Komend\u0119 Chor\u0105gwi Sto\u0142ecznej ZHP im. Bohater\u00f3w Warszawy Harcerski O\u015brodek Wodny. Jak wida\u0107, egzemplarze pow\u0119drowa\u0142y dos\u0142ownie do nielicznych. Jest to spory problem, poniewa\u017c gdy czasy si\u0119 zmieniaj\u0105, a harcerskie wydawnictwa rozwijaj\u0105, wci\u0105\u017c jeszcze wiele starych ksi\u0105\u017cek metodycznych nie ma swojego zmodernizowanego wydania. W tej sytuacji przysz\u0142o\u015b\u0107 ogromnej ilo\u015bci publikacji dorobku wybitnych instruktor\u00f3w stoi pod znakiem zapytania \u2013 czy zadbamy o to, by kolejnym pokoleniom instruktor\u00f3w mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107? Harcerstwo liczy ju\u017c sobie ponad sto lat. Niewiele jest organizacji, kt\u00f3re mia\u0142yby tak bogaty dorobek. Zastan\u00f3wmy si\u0119 wi\u0119c, czy chcemy go utraci\u0107, nie wznawiaj\u0105c wyda\u0144 tak wspania\u0142ych publikacji. (Ju\u017c w samym dorobku szanowanego doktora medycyny i pedagogiki jest ich wiele).<\/p>\n<p>Doktor Jaczewski ma na swym koncie jeszcze takie pozycje jak <em>O ch\u0142opcach dla ch\u0142opc\u00f3w<\/em> czy te\u017c<em> O dziewcz\u0119tach dla dziewczyn.<\/em> S\u0105 to poradniki dla nastolatk\u00f3w w okresie dojrzewania. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w czasach, kiedy zosta\u0142y napisane, tematy zwi\u0105zane z dojrzewaniem nurtuj\u0105ce polskich nastolatk\u00f3w by\u0142y tematem tabu. Oczywi\u015bcie to nie jedyne tytu\u0142y znanego do\u015bwiadczonego lekarza szkolnego. Andrzej Jaczewski kierowa\u0142 tak\u017ce swoje ksi\u0105\u017cki do rodzic\u00f3w i wychowawc\u00f3w pisz\u0105c m.in. <em>Biologiczne i medyczne podstawy rozwoju i wychowania.<\/em> Ka\u017cda z tych ksi\u0105\u017cek, jak i wiele innych jego autorstwa, cieszy si\u0119 po dzi\u015b dzie\u0144 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Ja sam, po przeczytaniu <em>Gaw\u0119d<\/em>, zainspirowa\u0142em si\u0119 postaci\u0105 Andrzeja Jaczewskiego i jestem w trakcie poznawania jego innych publikacji, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c interesuj\u0105 od pierwszych stron.<\/p>\n<p>W mojej ocenie ksi\u0105\u017cka <em>Gaw\u0119dy Dru\u017cynowego<\/em> jest obowi\u0105zkow\u0105 pozycj\u0105 dla ka\u017cdego dru\u017cynowego. Ja czerpi\u0119 z niej ci\u0105g\u0142\u0105 inspiracj\u0119 i motywacj\u0119. Inspiracj\u0119 do zainteresowania si\u0119 innymi publikacjami Andrzeja Jaczewskiego. Motywacj\u0119 \u2013 albo raczej jej podwy\u017cszony poziom \u2013 do prowadzenia dru\u017cyny harcerskiej i nabierania do\u015bwiadczenia. S\u0105 to dla mnie jedne z najwa\u017cniejszych cech tej ksi\u0105\u017cki. Polecam j\u0105 ka\u017cdemu \u2013 zar\u00f3wno pocz\u0105tkuj\u0105cemu, jak i zaawansowanemu instruktorowi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;Jak pisze si\u0119 tak\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 jak ta, istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce ludzie zaczn\u0105 stosowa\u0107 to, co przeczytaj\u0105, tak jak przepisy z ksi\u0105\u017cki kucharskiej. A przecie\u017c to s\u0105 tylko rady Starszego Pana, kt\u00f3ry sam ju\u017c co\u015b tam prze\u017cy\u0142, co\u015b tam zrobi\u0142 i na niejednym si\u0119 sparzy\u0142\u201d \u2013 Andrzej Jaczewski.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19405","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21537,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19405\/revisions\/21537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}