{"id":19533,"date":"2012-02-05T23:53:37","date_gmt":"2012-02-05T21:53:37","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=5150"},"modified":"2012-02-05T23:53:37","modified_gmt":"2012-02-05T21:53:37","slug":"o-kaczynskim-i-stalinie-slow-pare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/o-kaczynskim-i-stalinie-slow-pare\/","title":{"rendered":"O Kaczy\u0144skim i Stalinie"},"content":{"rendered":"

\"229462_2039390551199_1437339492_2342467_1855660_n\"<\/a>M\u00f3j tekst to ani relacja, ani wspomnienia, nie pisz\u0119 o ludziach, o problemach. Chc\u0119 przedstawi\u0107 par\u0119 ciekawostek, kt\u00f3rych nie wyczytamy w przewodniku. Poda\u0107 kilka praktycznych informacji. Bez sugerowania, bez dzielenia si\u0119 emocjami. Oczywi\u015bcie to tylko wycinek tego co mo\u017cna w Gruzji zobaczy\u0107. Aby zwiedzi\u0107 ca\u0142\u0105 Gruzj\u0119 wzd\u0142u\u017c i wszerz nie wystarczy nawet p\u00f3\u0142 roku…<\/strong><\/p>\n


\n<\/strong><\/p>\n

\u201eNapisz co\u015b o Gruzji!\u201d takie zadanie dosta\u0142em od jednej z redaktorek \u201eNa Tropie\u201d, ale pisa\u0107 o Gruzji nie jest \u0142atwo. W Internecie znajdziemy dziesi\u0105tki blog\u00f3w, relacji, sprawozda\u0144 z wypraw do tego kraju. Niekiedy z aptekarsk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 dowiadujemy si\u0119 z nich co, jak i gdzie zobaczy\u0107, dojecha\u0107, zje\u015b\u0107, kupi\u0107. Do tego na rynku wydawniczym dost\u0119pne s\u0105 przewodniki po Kaukazie Po\u0142udniowym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 relacji podr\u00f3\u017cniczych nie zaskakuje. Po przeczytaniu dw\u00f3ch czy trzech mo\u017cemy si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce to samo znajdziemy w kolejnej. Bardzo du\u017ca powtarzalno\u015b\u0107 i przewidywalno\u015b\u0107.<\/p>\n

Zazwyczaj przygotowuj\u0105c si\u0119 do wyjazdu mamy w g\u0142owie obraz ma\u0142ego kraju z pi\u0119kn\u0105 natur\u0105, gdzie g\u00f3ry schodz\u0105 do morza, ludzie s\u0105 przewspaniali i ca\u0142e dnie sp\u0119dzaj\u0105 na piciu wina, \u015bpiewach i biesiadach. Mimo, \u017ce biedni, to zawsze u\u015bmiechni\u0119ci i go\u015bcinni. Jest to pewna prawda o Gruzji. I taka Gruzja zapewne zapad\u0142a lub zapadnie wi\u0119kszo\u015bci z nas w pami\u0119ci przy pierwszym pobycie. M\u00f3j tekst to ani relacja, ani wspomnienia, nie pisz\u0119 o ludziach, o problemach. Chc\u0119 przedstawi\u0107 par\u0119 ciekawostek, kt\u00f3rych nie wyczytamy w przewodniku. Poda\u0107 kilks praktycznych informacji. Bez sugerowania, bez dzielenia si\u0119 emocjami. Oczywi\u015bcie to tylko wycinek tego co mo\u017cna w Gruzji zobaczy\u0107. Aby zwiedzi\u0107 ca\u0142\u0105 Gruzj\u0119 wzd\u0142u\u017c i wszerz nie wystarczy nawet p\u00f3\u0142 roku.<\/p>\n

Tbilisi <\/strong><\/p>\n

\"227255_2039389351169_1437339492_2342462_1584656_n\"<\/a>Zapewne gdy przylecisz do Gruzji (na 80% jestem pewien ze b\u0119d\u0105 to promocyjne loty LOT-u albo AirBaltic) b\u0119dzie to \u015brodek nocy, ewentualnie bardzo wczesny ranek. Dlaczego? Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 lot\u00f3w do Tbilisi odbywa si\u0119, gdy nad Kaukazem g\u00f3ruje ksi\u0119\u017cyc. Wszytko dlatego, \u017ce w Gruzji nie obowi\u0105zuje nocny zakaz lot\u00f3w (tak jak ma to miejsce w Europie), wi\u0119c firmy lotnicze mog\u0105 w ten spos\u00f3b wykorzysta\u0107 wolne samoloty, dzi\u0119ki temu mamy jakiekolwiek po\u0142\u0105czenia z Tbilisi. Lotnisko znajduje si\u0119 na peryferiach miasta, wi\u0119c jedyna mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostania si\u0119 do centrum to taks\u00f3wka (oko\u0142o 25 lari, maksymalna kwota to 30lari, je\u015bli kierowca za\u017c\u0105da wi\u0119cej, to znaczy, \u017ce chce was naci\u0105gn\u0105\u0107). Je\u015bli l\u0105dujesz po godzinie 6. rano \u2014 wtedy pojawiaj\u0105 si\u0119 dwie dodatkowe opcje: autobus nr 37, kt\u00f3ry dowozi nas do samego centrum (Plac Wolno\u015bci, aleja Rustaweli) i kosztuje 50 tetri, podobnie jak poci\u0105g (http:\/\/www.railway.ge\/?web=0&action=0&lang=eng<\/a>), kt\u00f3ry w 40 minut dowozi nas na dworzec g\u0142\u00f3wny.<\/p>\n

Z lotniska, rozmiarami przypominaj\u0105cego pozna\u0144sk\u0105 \u0141awic\u0119, w stron\u0119 centrum jedziemy alej\u0105 George\u2019a W. Busha, kt\u00f3ra w pewnym momencie przechodzi w ulic\u0119 Lecha Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n

Mimo \u017ce liczba mieszka\u0144c\u00f3w Tbilisi znacznie przekracza milion, to dzi\u0119ki po\u0142o\u017ceniu w dolinie najd\u0142u\u017cszej rzeki w Gruzji – Mtkwari (druga nazwa to Kura), wielko\u015b\u0107 miasta nie jest zauwa\u017calna. Nad star\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Tbilisi g\u00f3ruj\u0105 z dw\u00f3ch przeciwnych brzeg\u00f3w; \u201egruzi\u0144ski Bia\u0142y Dom\u201d, czyli Pa\u0142ac Prezydenta, a z drugiego – mury starej \u015bredniowiecznej twierdzy nazywanej Narikal\u0105. Obydwa brzegi historycznej cz\u0119\u015bci Tbilisi s\u0105 z\u0142\u0105czone modernistycznym szklanym mostem, kt\u00f3rego budowa wzbudza\u0142a wiele kontrowersji. Gruzini przekonuj\u0105, i\u017c koszt budowy mostu by\u0142 tak wysoki, \u017ce za kwot\u0119 na niego przeznaczon\u0105 mo\u017cna by przez okres jednego roku podnie\u015b\u0107 nauczycielskie pensje o 100 lari.<\/p>\n

Generalnie wsp\u00f3\u0142czesne budownictwo w Gruzji to odr\u0119bna kwestia. Z jednej strony bardzo modernistyczne lub futurystyczne budynki u\u017cyteczno\u015bci publicznej, np. Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych, centrum obs\u0142ugi mieszka\u0144c\u00f3w w Batumi i Mestii, czy pr\u00f3buj\u0105ce nawi\u0105zywa\u0107 do historii i lokalnego kontekstu budynek policji w stolicy Swanetii. S\u0105 wytworem do\u015b\u0107 bujnej wyobra\u017ani architekt\u00f3w. Obok tego, szczeg\u00f3lnie w Batumi, powstaj\u0105 historyzuj\u0105ce budynki na\u015bladuj\u0105ce dawne style architektoniczne – totalne pomieszanie z popl\u0105taniem.<\/p>\n

Aleja Rustawelego<\/strong><\/p>\n

\"227822_2045369700674_6952141_n\"<\/a>Oprowadzaj\u0105c znajomych po Tbilisi, zazwyczaj zaczynam zwiedzanie od alei Rustawelego (Szota Rustaweli to najwi\u0119ksza gruzi\u0144ska duma – pisarz \u015bredniowieczny. Jego najwi\u0119ksze dokonanie to \u201eRycerz w tygrysiej Sk\u00f3rze\u201d). Aleja Rustawelego odegra\u0142a bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej historii Gruzji. W czasie wojny domowej na pocz\u0105tku lat 90. aleja podzielona by\u0142a na cz\u0119\u015b\u0107 nale\u017c\u0105c\u0105 do si\u0142 rz\u0105dowych oraz opozycyjnych. Opcja prorz\u0105dowa okupowa\u0142a pozycje po prawej stronie ulicy (m.in. po tej stronie zajmuje si\u0119 budynek Parlamentu). I obie strony regularnie si\u0119 ostrzeliwa\u0142y. Aby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej na temat Gruzji zaraz po upadku ZSRR oraz poczu\u0107 klimat panuj\u0105cy w tym kraju podczas wojny domowej polecam reporta\u017c Wojciecha Jagielskiego \u201eDobre miejsce do umierania\u201d.<\/p>\n

Pocz\u0105tek lat 90. to tak\u017ce wojna w Osetii Po\u0142udniowej i Abchazji, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y wybi\u0107 si\u0119 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Skutki tych dzia\u0142a\u0144 (a tak\u017ce wojny z roku 2008) widoczne s\u0105 do dzisiaj. S\u0105 to dziesi\u0105tki tysi\u0119cy uchod\u017ac\u00f3w wewn\u0119trznych (tzw. IDPs). Uchod\u017aca wewn\u0119trzny to osoba, kt\u00f3ra zosta\u0142a zmuszona do ucieczki ze swego miejsca zamieszkana na inny teren w granicach tego samego pa\u0144stwa. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w zamieszka\u0142a w Tbilisi. Miasto nieprzygotowane na tak wielki nap\u0142yw ludno\u015bci przeznacza\u0142o do zamieszkania przez IDPs\u00f3w; akademiki, szpitale, hotele. Do zesz\u0142ego roku w Tbilisi znajdowa\u0142o si\u0119 wiele budowli bardziej przypominaj\u0105cych slumsy ni\u017c budynek mieszkalny (ca\u0142e rodziny st\u0142oczone na minimalnych przestrzeniach, niekiedy bez dost\u0119pu do bie\u017c\u0105cej wody). W 2011 zdecydowano si\u0119 na radykalne kroki, gwa\u0142c\u0105c podstawowe prawa. Pod budynki zamieszkane przez IDPs\u00f3w nad ranem podjecha\u0142y ci\u0119\u017car\u00f3wki, autobusy oraz dziesi\u0105tki policjant\u00f3w. Uchod\u017acy dostali kilka godzin na spakowanie si\u0119. Wywieziono ich do specjalnie wybudowanych osiedli poza Tbilisi z dala od jakichkolwiek osad ludzkich, bez toalety i ogrzewania. Jad\u0105c z Tbilisi do Gori mo\u017cemy je zobaczy\u0107 z okien samochodu. Ale co maj\u0105 wsp\u00f3lnego uchod\u017acy z alej\u0105 Rustawelego? Do 2004 roku budynek gdzie dzi\u015b znajduje sie hotel Radisson, zamieszkiwali uchod\u017acy. Dawniej ten hotel nosi\u0142 nazw\u0119 Iweria.<\/p>\n

Parlament<\/strong><\/p>\n

\"221838_2039387151114_1437339492_2342448_535010_n\"<\/a>Id\u0105c w kierunku Placu Wolno\u015bci dochodzimy do budynku Parlamentu (naprzeciw znajduje si\u0119 muzeum malarstwa z kolekcj\u0105 Pirosmaniego). To przed nim w 2008 roku przemawia\u0142 prezydent Lech Kaczy\u0144ski wspieraj\u0105c Gruzin\u00f3w podczas wojny z Rosj\u0105 (kt\u00f3r\u0105 zreszt\u0105 sami wywo\u0142ali), w listopadzie 2003 parlament by\u0142 \u015bwiadkiem wydarze\u0144 Rewolucji R\u00f3\u017c i przerwania obrad nowo wybranego Parlamentu przez Saakaszwilelego oraz jego zwolennik\u00f3w, trzymaj\u0105cych w d\u0142oniach r\u00f3\u017ce.<\/p>\n

Znacz\u0105ca data dla tego miejsca to rok 1989. 9 kwietnia radzieckie wojska brutalnie rozp\u0119dzi\u0142y pokojow\u0105 demonstracj\u0119 studenck\u0105. U\u017cyto saperek, w wyniku czego zabitych zosta\u0142o 20 os\u00f3b. Dzi\u015b te wydarzenia przypominaj\u0105 p\u0142yty w\u0142o\u017cone w bruk przed parlamentem. Ka\u017cda taka p\u0142yta symbolizuje jedn\u0105 ofiar\u0119.<\/p>\n

Rustaweli ko\u0144czy si\u0119 Placem Wolno\u015bci, dzi\u015b na jego \u015brodku, na z\u0142otej kolumnie znalaz\u0142 miejsce \u015bw. Jerzy – patron Gruzji. Dawniej w czasach ZSRR na Rustaweli- spogl\u0105da\u0142 poczciwy Lenin. Tak\u017ce niedaleko Placu Wolno\u015bci znajduje si\u0119 budynek dawnego seminarium duchownego do kt\u00f3rego ucz\u0119szcza\u0142 Stalin.<\/p>\n

Je\u015bli zg\u0142odnia\u0142e\u015b lub masz ochot\u0119 na szklank\u0119 domowego wina to powiniene\u015b uda\u0107 si\u0119 w kierunku Ratusza (orientalny budynek naprzeciwko kolumny \u015bw. Jerzego) i\u015b\u0107 w g\u00f3r\u0119 po jego lewej stronie. Przy pierwszym ma\u0142ym skrzy\u017cowaniu skr\u0119casz w lewo i schodkami w d\u00f3\u0142 – zawitasz w restauracji Racza. Swojsko, lokalnie i niedrogo. Potrawy mo\u017ce nie s\u0105 kunsztem gruzi\u0144skiej sztuki kulinarnej, ale i tak jest smacznie. Je\u015bli chcesz wypi\u0107 pyszny kompot,\u00a0\u00a0 domow\u0105 czacz\u0119 i wino oraz pos\u0142ucha\u0107 60 letniej DJ-ki warto popyta\u0107 w tej okolicy o miejsce o nazwie Salve… na pewno nie po\u017ca\u0142ujesz.<\/p>\n

Aby nie by\u0142o zbyt \u0142adnie i mi\u0142o. Proponuj\u0119 wybra\u0107 si\u0119 na jeden z bazar\u00f3w. Naj\u0142atwiej wsi\u0105\u015b\u0107 w metro i podjecha\u0107 do dworca kolejowego. Tutaj zobaczymy normalne, codzienne Tbilisi. Brak tu turyst\u00f3w. Tu toczy si\u0119 normalne pe\u0142ne kontrast\u00f3w codzienne \u017cycie.<\/p>\n

Komunikacja<\/strong><\/p>\n

Nie wiem dlaczego, ale wielu moich znajomych, gdy us\u0142yszy o metrze w Tbilisi, robi wielkie oczy ze zdziwienia. Tak! W Tbilisi znajduje si\u0119 metro i to w postaci dw\u00f3ch linii. Zgodnie z sowieckim planowaniem ka\u017cde miasto powy\u017cej 600.000 mieszka\u0144c\u00f3w powinno posiada\u0107 metro. Bilet kosztuje 50 tetri. Jednak najpierw nale\u017cy zakupi\u0107 kart\u0119 magnetyczn\u0105 (2 lari ). Opr\u00f3cz metra istniej\u0105 autobusy rozmiar\u00f3w mikro, marszrutki czyli mini busy. Inna opcja to taks\u00f3wka. Jest ich w Tbilisi niezliczona ilo\u015b\u0107 i s\u0105 wzgl\u0119dnie tanie. Przed ruszeniem nale\u017cy ustali\u0107 cen\u0119 kursu. \u015arednio p\u0142aci si\u0119 5 lari przy dalszych odleg\u0142o\u015bciach maksymalna stawka to 10\/12 lari, a w taks\u00f3wce mo\u017cna pali\u0107.<\/p>\n

Nie tylko Tbilisi <\/strong><\/p>\n

Co zrobi\u0107 je\u015bli nie mamy za wiele dni, a chcieliby\u015bmy zobaczy\u0107 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c sam\u0105 stolic\u0119? Mo\u017cliwo\u015bci jest kilka. Jedn\u0105 z ciekawszych jest wycieczka wie\u015b Kazbegi, czyli podr\u00f3\u017c w wysoki Kaukaz. Bus wyrusza rano, bilet kosztuje 14 lari, podr\u00f3\u017c zajmuje 2.5 godziny. Kazbegi to r\u00f3wnie\u017c pi\u0119ciotysi\u0119cznik, kt\u00f3ry g\u00f3ruje nas wsi\u0105. Widoki s\u0105 niesamowite, szczeg\u00f3lnie je\u015bli podejdziemy do cerkwi Sameba znajduj\u0105cej si\u0119 na wysoko\u015bci 2080 m.n.p.m. Je\u015bli posiadasz namiot- to niesamowitym prze\u017cyciem jest nocleg na polanie obok \u015bwi\u0105tyni. Bezpiecznie i zdarza si\u0119, \u017ce nie b\u0119dziesz jedynym \u015bmia\u0142kiem, kt\u00f3ry si\u0119 tam rozbije.<\/p>\n

Gori.<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli b\u0119dziesz mia\u0142 wolny ranek oraz popo\u0142udnie, dobrym pomys\u0142em jest wyprawa do oddalonego o 60 km. od Tbilisi – Gori. Busy z dworca Didube odje\u017cdzaj\u0105 co godzin\u0119, podr\u00f3\u017c trwa oko\u0142o 1 godz i kosztuje 6 lari.<\/p>\n

Gori. Miasto w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Stalin. Do dzi\u015b istnieje du\u017ce muzeum kultywuj\u0105ce pami\u0119\u0107 po tym wielkim Gruzinie. Lata \u015bwietno\u015bci muzeum jednak dawno przemin\u0119\u0142y. Dzi\u015b Gori to typowe posowieckie miasto, w kt\u00f3rym nie ma nic ( fakt, mo\u017ce nie ca\u0142kowite \u201enic\u201d. W centrum miasta na wzg\u00f3rzu znajduj\u0105 si\u0119 ruiny historycznej twierdzy). Gdyby nie ciekawostka jak\u0105 jest muzeum; miasto by\u0142oby, jednym z wielu, jakie mo\u017cemy spotka\u0107 na obszarze postsowieckim.<\/p>\n

Na placu przez wej\u015bciem do muzeum mo\u017cna zrobi\u0107 sobie zdj\u0119cie przed jedynym ju\u017c chyba pomnikiem Stalina w Gruzji, a tak\u017ce zobaczy\u0107 domek, w kt\u00f3rym przyszed\u0142 na \u015bwiat Generalissimus. Do 2010 roku przez urz\u0119dem miasta znajdowa\u0142 si\u0119 6 metrowy pomnik Stalina. Jednak\u017ce noc\u0105 24 czerwca przy asy\u015bcie policji zosta\u0142 on usuni\u0119ty. Oczywi\u015bcie wywo\u0142a\u0142o to protesty mieszka\u0144c\u00f3w. Swoje \u201e5 minut\u201d Gori mia\u0142o podczas wojny w 2008 roku. Miasto zosta\u0142o zaj\u0119te przez wojska rosyjskie. Media przedstawia\u0142y w\u00f3wczas Gori jako zbombardowane miasto spowite kurzem i p\u0142omieniami. Jak si\u0119 potem okaza\u0142o zniszczeniu uleg\u0142o \u201ejedynie\u201d 6% budynk\u00f3w. 5 kilometr\u00f3w od Gori znajduje si\u0119 Uplisciche niezwykle malowniczo po\u0142o\u017cone skalne miasto zamieszkane ju\u017c 2 tysi\u0105ce lat p.n.e. . Na wycieczk\u0119 do Gori oraz skalnego miasta bez problemu wystarczy jeden dzie\u0144.<\/p>\n

Mccheta<\/strong><\/p>\n

\"59276_1603019362192_1437339492_1576868_3654058_n\"<\/a>Mccheta, czyli pierwsza stolica Gruzji, miejsce przyj\u0119cia chrztu przez kr\u00f3la Miriama w 317 roku (drugie pa\u0144stwo przyjmuj\u0105ce chrze\u015bcija\u0144stwo na \u015bwiecie. Pierwsze to Armenia 304 r.). Obecnie stara cz\u0119\u015b\u0107 miasta jest odrestaurowana. Katedr\u0119 w Mcchecie otaczaj\u0105 niezwykle malownicze i urokliwe tradycyjne gruzi\u0144skie domy. Sama Katedra do niedawna najwi\u0119ksza w Gruzji (w 2004 roku zbudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 Sameba w Tbilisi, jego wysoko\u015b\u0107 to 94 metry) ma niezwyk\u0142e znaczenie dla Gruzin\u00f3w. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce mccheckie archiwa do dnia dzisiejszego znajduj\u0105 si\u0119 w Krakowie. Nad miastem g\u00f3ruje monastyr D\u017cwari (dosta\u0107 mo\u017cna si\u0119 tam taks\u00f3wk\u0105, cena ok 12 lari w 2 strony). W tym miejscu Miriam przyj\u0105\u0142 chrzest. Niestety nie zachowa\u0142y si\u0119 tam \u017cadne z fresk\u00f3w zdobi\u0105cych \u015bciany cerkwi. W czasach gdy Gruzja znajdowa\u0142a si\u0119 pod panowaniem Rosji Carskiej w\u0142adze zwalczaj\u0105c Cerkiew Gruzi\u0144sk\u0105 skuwa\u0142y historyczne freski lub barwi\u0142y je wapnem.<\/p>\n

Mccheta znajduje si\u0119 oko\u0142o 15 km od Tbilisi. Busy odje\u017cd\u017caj\u0105 prawie non stop z dworca Didube (bilet kosztuje 1 lari)<\/p>\n

Skarbiec Gruzji<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli posiadasz wi\u0119cej czasu i mo\u017cesz sobie pozwoli\u0107 na d\u0142u\u017cszy pobyt w Gruzji . Doskona\u0142ym pomys\u0142em jest odwiedzenie Swanetii. Swanetia to wysokog\u00f3rska cze\u015b\u0107 Gruzji, najbardziej niedost\u0119pna. Swanowie m\u00f3wi\u0105 oddzielnym j\u0119zykiem – swa\u0144skim. Przez setki lat byli odizolowani od reszty Gruzji. Wykszta\u0142cili swoje w\u0142asne tradycje i zwyczaje. Ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie w Swanetii przechowywano oraz chroniono najwi\u0119ksze skarby gruzi\u0144skiej kultury materialnej; podczas najazd\u00f3w Tatar\u00f3w czy Turk\u00f3w. Dlatego te\u017c Swanetia nazywana jest \u201eSkarbcem Gruzji\u201d.<\/p>\n

\"230678_2039402431496_1437339492_2342507_4611247_n\"<\/a>Pierwsza droga do Swanetii zosta\u0142a wybudowana w 1921 roku. Po upadku ZSRR w\u0142adze w tym regionie sprawowa\u0142y mafijne klany rodziny Apraszidze. Dopiero w 2005 roku uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 pe\u0142n\u0105 w\u0142adz\u0119 rz\u0105dowi w Tbilisi nad tym regionie. Swanetia to tak\u017ce ponad 100 letnie baszty, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 przy domach. Dawniej s\u0142u\u017cy\u0142y za schronienie oraz miejsce do walki podczas zemst rodowych. Dzi\u015b wpisane s\u0105 one na list\u0119 dziedzictwa UNESCO. Stolica Swanetii to Mestia. Drugim niezwykle interesuj\u0105cym miejscem jest osada Uszguli \u2013 najwy\u017cej po\u0142o\u017cone na sta\u0142e zamieszkane miejsce w Europie. Swanetia latem? Niesamowite prze\u017cycie, ale gdyby\u015b planowa\u0142 przyjecha\u0107 tutaj zim\u0105 to koniecznie postaraj si\u0119 tak zaplanowa\u0107 podr\u00f3\u017c aby odwiedzi\u0107 ten region 14 lutego. Idealna alternatywa je\u015bli m\u0119czy ci\u0119 Dzie\u0144 \u015bw. Walentego. Swani nie znaj\u0105 tego cukierkowego \u015bwi\u0119ta. Tego dnia obchodz\u0105 tzw. Lamprob\u0119. Ca\u0142e rodziny zbieraj\u0105 si\u0119 na cmentarzach. M\u0119\u017cczy\u017ani rozpalaj\u0105 ogniska na za\u015bnie\u017conych grobach i rozpoczyna si\u0119 \u015bwi\u0119towanie, wspominanie zmar\u0142ych. Wszystkiemu towarzysz\u0105 tak\u017ce swa\u0144skie przysmaki oraz czacza (domowy bimber)<\/p>\n

Racza<\/strong><\/p>\n

Inna mo\u017cliwo\u015b\u0107, ma\u0142o popularna w\u015br\u00f3d turyst\u00f3w, to wizyta w Raczy. Racza to g\u00f3rski region Gruzji. W\u015br\u00f3d Gruzin\u00f3w; Racza przedstawiana jest jako: najwspanialsza, posiadaj\u0105ca najczystsze powietrze i najpi\u0119kniejsze krajobrazy kraina. Je\u015bli sery, owoce, ryby to tylko z Raczy. Wizyta w tym regionie tylko potwierdza gruzi\u0144skie zachwyty. Przepi\u0119kne jezioro Szaori, X wieczna cerkiew w Nikorcmindzie. Amblorauri i produkowane tam wy\u015bmienite wino Chanczkara oraz Oni \u2013 stolica Raczy. Widok na wysoki Kaukaz oraz ponad 100 letnia synagoga. Tak- w Oni do dnia dzisiejszego \u017cyj\u0105 Gruzi\u0144scy \u017bydzi. Przybyli na terytorium Gruzji 2600 lat temu. Do dzi\u015b w samym Oni \u017cyje 25 rodzin \u017cydowskich, funkcjonuje synagoga (aby wej\u015b\u0107 do \u015brodka nale\u017cy poprosi\u0107 o jej otworzenie mieszkaj\u0105cego przy synagodze m\u0119\u017cczyzn\u0119. Gruzi\u0144skich \u017byd\u00f3w spotkamy tak\u017ce w Kutaisi. Funkcjonuj\u0105 tutaj 2 synagogi (ul. Gaponovi 12), ka\u017cdego dnia o godzinie 9 spotykaj\u0105 si\u0119 na modlitwie \u017cydowscy mieszka\u0144cy Kutaisi (ich liczb\u0119 szacuje si\u0119 na 100\/150 ). Nie zdziw si\u0119 je\u015bli pytaj\u0105c Gruzina spotkanego na ulicy- powie tobie,\u00a0\u017ce w Kuatisi nie mieszkaj\u0105 \u017bydzi i \u017ce nic nigdy o nich nie s\u0142ysza\u0142. To do\u015b\u0107 cz\u0119ste, kiedy Gruzini wykazuj\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce braki w wiedzy dotycz\u0105cej swojego kraju lub najbli\u017cszej okolicy.<\/p>\n

Przewodniki po Gruzji traktuj z du\u017c\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105. Szczeg\u00f3lnie te wydawane przez pewne popularne wydawnictwo z Krakowa. Mo\u017cesz niekiedy si\u0119 dowiedzie\u0107, i\u017c Gruzja przyj\u0119\u0142a chrzest w IV w. p.n.e, nie wspominaj\u0105c o wi\u0119kszych b\u0142\u0119dach.<\/p>\n

M\u00f3j powy\u017cszy opis jest ca\u0142kowicie nieobiektywny, poniewa\u017c s\u0105 to moje osobiste sugestie i do\u015bwiadczenia. Mo\u017cesz si\u0119 z tym ca\u0142kowicie nie zgadza\u0107, co by\u0142oby nawet i bardzo dobre poniewa\u017c Gruzja jest zbyt skomplikowana i r\u00f3\u017cnorodna aby wszyscy mieli o niej takie samo zdanie.. Pakuj plecak, przygotuj si\u0119 do \u0142apania stopa (zawsze mo\u017cesz te\u017c kupi\u0107 bilet lotniczy) i odkrywaj swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 Gruzj\u0119 !<\/p>\n

Przydatne tytu\u0142y :<\/strong><\/p>\n

\u201eToast za przodk\u00f3w\u201d Wojciech G\u00f3recki<\/p>\n

\u201eDobre miejsce do umierania\u201d Wojciech Jagielski<\/p>\n

\u201eGruzja . Historia XX wieku\u201d Wojciech Materski<\/p>\n

\u201eGaumard\u017cos\u201d Marcin Meller , Anna Dziewit<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Par\u0119 fakt\u00f3w;<\/strong><\/p>\n

– Tbilisi znajduje si\u0119 w tr\u00f3jce najbezpieczniejszych miast w Europie<\/p>\n

– Gruzi\u0144ska gospodarka znajduje si\u0119 w czo\u0142\u00f3wce pa\u0144stw o najbardziej wolnorynkowej gospodarce<\/p>\n

– 1 lari to oko\u0142o 2 z\u0142ote.<\/p>\n

– 1 euro to oko\u0142o 2.3 lari. Nie wiadomo dlaczego, dziwnym zbiegiem okoliczno\u015bci kurs euro pod koniec roku kalendarzowego znacznie spada. Latem kurs wynosi ok. 2.4 natomiast w grudniu ju\u017c 2.0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00f3j tekst to ani relacja, ani wspomnienia, nie pisz\u0119 o ludziach, o problemach. Chc\u0119 przedstawi\u0107 par\u0119 ciekawostek, kt\u00f3rych nie wyczytamy w przewodniku. Oczywi\u015bcie to tylko wycinek tego co mo\u017cna w Gruzji zobaczy\u0107. Aby zwiedzi\u0107 ca\u0142\u0105 Gruzj\u0119 wzd\u0142u\u017c i wszerz nie wystarczy nawet p\u00f3\u0142 roku…<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19533","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19533\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}