{"id":19576,"date":"2012-04-22T22:20:08","date_gmt":"2012-04-22T20:20:08","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=6456"},"modified":"2015-06-26T09:18:02","modified_gmt":"2015-06-26T07:18:02","slug":"watly-promyk-na-mrocznym-pawiaku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/watly-promyk-na-mrocznym-pawiaku\/","title":{"rendered":"W\u0105t\u0142y promyk na mrocznym Pawiaku"},"content":{"rendered":"<p><strong>1 lutego min\u0119\u0142a sze\u015b\u0107dziesi\u0105ta si\u00f3dma rocznica \u015bmierci Teresy Bogus\u0142awskiej \u2013 zapomnianej, najm\u0142odszej poetki Walcz\u0105cej Stolicy. Jej wiersze znalaz\u0142am kilka lat temu w Internecie, zupe\u0142nie przypadkiem. Poniewa\u017c bardzo mi si\u0119 spodoba\u0142y, zacz\u0119\u0142am szuka\u0107 informacji na temat autorki. Niestety, znalaz\u0142am niewiele.<\/strong><\/p>\n<p>Ku mojemu wielkiemu zdziwieniu, najlepsza przyjaci\u00f3\u0142ka, Ewa, podarowa\u0142a mi na urodziny jedyny tomik poezji Teresy Bogus\u0142awskiej: \u201eWo\u0142anie z nocy\u201d. Cho\u0107 min\u0119\u0142o sporo czasu, wiersze najm\u0142odszej poetki walcz\u0105cej Warszawy nadal robi\u0105 na mnie wra\u017cenie. Dlatego te\u017c, postanowi\u0142am napisa\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o postaci zas\u0142uguj\u0105cej, wed\u0142ug mnie, na pami\u0119\u0107, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d harcerzy.<\/p>\n<p>Teresa mia\u0142a szcz\u0119\u015bliwe, cho\u0107 wyj\u0105tkowo kr\u00f3tkie dzieci\u0144stwo. Jej ojciec pisywa\u0142 wierszyki dla najm\u0142odszych, cz\u0119sto po\u015bwi\u0119cone swoim dzieciom i ich przygodom. By\u0142 to czas wsp\u00f3lnych spacer\u00f3w i wyjazd\u00f3w nad morze. Sielanka sko\u0144czy\u0142a si\u0119 1. wrze\u015bnia 1939 roku. Ju\u017c na pocz\u0105tku wojny ojciec dziewczynki wyjecha\u0142 do Lwowa, a brat zosta\u0142 powo\u0142any do wojska. Tereska z matk\u0105, cenion\u0105 w\u00f3wczas w Warszawie okulistk\u0105, zmuszone by\u0142y kilkakrotnie zmienia\u0107 adres zamieszkania. Pierwsze naloty na Warszaw\u0119 trwale zachowa\u0142y si\u0119 w pami\u0119ci dziewczynki. Po latach wspomina\u0142a je w ten spos\u00f3b:<\/p>\n<p><em>Rozp\u0119ta\u0142y nad Tob\u0105 si\u0119 burze,<br \/>\n<\/em><em>Za\u015bwieci\u0142y Ci \u0142un\u0105 \u0142ez krwaw\u0105\u2026<br \/>\n<\/em><em>Lecz Ty\u015b wy\u017csza, Ty\u015b wzros\u0142a ku g\u00f3rze,<br \/>\n<\/em><em>O m\u0119cze\u0144ska, O \u015bwi\u0119ta Warszawo!<\/em><\/p>\n<p>Teresa mia\u0142a talent poetycki, jej pasj\u0105 by\u0142a gra na fortepianie i rysunek. Czu\u0142a jednak, \u017ce czas wojny wymaga zupe\u0142nie innych dzia\u0142a\u0144. Szczerze pragn\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 w konspiracji i ju\u017c w 1941 roku, dzi\u0119ki starszej kole\u017cance, spe\u0142ni\u0142a swoje marzenie. Kole\u017cank\u0105 t\u0105, by\u0142a Jolanta Boni, kt\u00f3ra wci\u0105gn\u0119\u0142a m\u0142od\u0105 poetk\u0119 do tajnego harcerstwa. Teresa nam\u00f3wi\u0142a do wsp\u00f3\u0142pracy swoje kole\u017canki, tworz\u0105c tym samym zast\u0119p VI Warszawskiej Dru\u017cyny \u017be\u0144skiej. Pocz\u0105tkowo roznosi\u0142y paczki i \u017cywno\u015b\u0107, ale ambitnym dziewczynom, kt\u00f3re z zazdro\u015bci\u0105 patrzy\u0142y na ch\u0142opc\u00f3w wykonuj\u0105cych powa\u017cne zadania, takie zaj\u0119cia wydawa\u0142y nu\u017c\u0105ce. \u00a0Teresa ze swoim zast\u0119pem rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142ania sabota\u017cowe. Roznosi\u0142a ulotki, pisa\u0142a antyhitlerowskie has\u0142a. 23. lutego 1944 zosta\u0142a przy\u0142apana na dzia\u0142alno\u015bci w ma\u0142ym sabota\u017cu i aresztowana. Wi\u0119ziona na Pawiaku, bita na Szucha, nie wyda\u0142a nikogo. Dzi\u0119ki staraniom matki uda\u0142o si\u0119 bardzo s\u0142ab\u0105 i schorowan\u0105 dziewczyn\u0119 zwolni\u0107 z wi\u0119zienia w po\u0142owie marca. Pawiak zmieni\u0142 weso\u0142\u0105 Teresk\u0119 w apatyczn\u0105, smutn\u0105 i zamy\u015blon\u0105.<\/p>\n<p><em>Czo\u0142o podnosisz w niemej m\u0119ce,<br \/>\n<\/em><em>Usta Ci dziwnie dr\u017c\u0105<br \/>\n<\/em><em>I dziwnym ruchem \u0142amiesz r\u0119ce<br \/>\n<\/em><em>Szepcesz\u2026 Nic ja\u2026Tam inni mr\u0105\u2026.<\/em><\/p>\n<p>Pisa\u0142a ju\u017c niewiele, by\u0142a bardzo os\u0142abiona. Do ko\u0144ca lipca dochodzi\u0142a do zdrowia w sanatorium. W sierpniu wybuch\u0142o Powstanie Warszawskie. \u00a0Nie mog\u0105c walczy\u0107,\u00a0 wspiera\u0142a \u00a0swoich przyjaci\u00f3\u0142 z Szarych Szereg\u00f3w szyj\u0105c bia\u0142o-czerwone opaski i ryngrafy.\u00a0 \u017bycie w ci\u0105g\u0142ym napi\u0119ciu, w piwnicach p\u0142on\u0105cej Warszawy, znacznie pogorszy\u0142o stan zdrowia Teresy. Kl\u0119ska Powstania by\u0142a dla niej osobist\u0105 tragedi\u0105.<\/p>\n<p><em>\u2026Bo nie wolno nam teraz, nie wolno<br \/>\n<\/em><em>Serc swych \u0142ama\u0107 w takiej \u017cr\u0105cej m\u0119ce\u2026<\/em><\/p>\n<p>Teresa s\u0142ab\u0142a z dnia na dzie\u0144. Zosta\u0142a przewieziona do obozu dla chorych pod Warszaw\u0105 a nast\u0119pnie do Zakopanego. 1 lutego 1945 roku zmar\u0142a. Zosta\u0142a pochowana w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy walcz\u0105cych w Powstaniu, gdy\u017c taka by\u0142a jej wola. Spoczywa na Warszawskich Pow\u0105zkach.<\/p>\n<p><em>\u017begnajcie lasy, i \u017cegnajcie pola,<br \/>\n<\/em><em>\u017begnajcie \u0142any zb\u00f3\u017c.<br \/>\n<\/em><em>Nie wr\u00f3c\u0119 ju\u017c do was niewola.<br \/>\n<\/em><em>Nie wr\u00f3c\u0119 ja? \u2013 no c\u00f3\u017c\u2026<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dnia 1 lutego min\u0119\u0142a sze\u015b\u0107dziesi\u0105ta si\u00f3dma rocznica \u015bmierci Teresy Bogus\u0142awskiej \u2013 zapomnianej, najm\u0142odszej poetki Walcz\u0105cej Stolicy.Jej wiersze znalaz\u0142am kilka lat temu w Internecie, zupe\u0142nie przypadkiem. Poniewa\u017c bardzo mi si\u0119 spodoba\u0142y, zacz\u0119\u0142am szuka\u0107 informacji na temat autorki. Niestety, znalaz\u0142am niewiele.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19576","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19576"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21411,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19576\/revisions\/21411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}