{"id":19594,"date":"2012-04-22T22:23:56","date_gmt":"2012-04-22T20:23:56","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=6617"},"modified":"2015-09-03T12:59:34","modified_gmt":"2015-09-03T10:59:34","slug":"igrajac-z-zyciem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/igrajac-z-zyciem\/","title":{"rendered":"Igraj\u0105c z \u017cyciem"},"content":{"rendered":"

Zawsze chcia\u0142em by\u0107 kaskaderem – wyja\u015bnia nastoletni Bitch Nigga, pytany o to, dlaczego ryzykuje swoim \u017cyciem uprawiaj\u0105c akrobacje na dachach p\u0119dz\u0105cych poci\u0105g\u00f3w. W 2006 r. \u015bwiat obieg\u0142y zdj\u0119cia z po\u0142udniowoafryka\u0144skiego Soweto, kt\u00f3rych bohaterami byli \u00a0train surferzy.<\/strong><\/p>\n

Train surfing, czyli akrobacje na dachach poci\u0105g\u00f3w miejskich i podmiejskich kolei, to g\u0142os pokolenia dzisiejszych dwudziestolatk\u00f3w, wywodz\u0105cych si\u0119 z najbiedniejszych dzielnic pa\u0144stw trzeciego \u015bwiata. Dla wielu m\u0142odych ludzi to jedyna okazja w \u017cyciu do bycia zauwa\u017conym i podziwianym, dla innych \u2013 spos\u00f3b na oderwanie si\u0119 od ponurej rzeczywisto\u015bci, dla niekt\u00f3rych \u2013 mierzenie si\u0119 z w\u0142asnym strachem.<\/p>\n

Ci\u0119\u017cko stwierdzi\u0107, kiedy narodzi\u0142 si\u0119 train surfing, wiadomo za to kiedy problem zosta\u0142 nag\u0142o\u015bniony w mediach. W 2006 r. BBC wyemitowa\u0142a reporta\u017c o m\u0142odzie\u017cy surfuj\u0105cej na dachach poci\u0105g\u00f3w w Soweto, jednej dzielnic z Johannesburga (RPA). W tym samym roku po\u0142udniowoafryka\u0144ska policja potwierdzi\u0142a sze\u015b\u0107 ofiar \u015bmiertelnych tego procederu. Kilkadziesi\u0105t innych os\u00f3b ponios\u0142o mniejsze b\u0105d\u017a wi\u0119ksze obra\u017cenia, wielu z nich pozosta\u0142o kalekami do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n

Surfistas<\/h3>\n

Jednak to nie Afryk\u0119 uznaje si\u0119 za kolebk\u0119 tego urban sportu. Pomys\u0142 narodzi\u0142 si\u0119 na prze\u0142omie lat 80. i 90. ubieg\u0142ego wieku w Brazylii. W 1988 r. jedna z gazet opublikowa\u0142a artyku\u0142, w kt\u00f3rym wskazano 150 ofiar surfowania na dachach poci\u0105g\u00f3w w poprzednim roku. Co wi\u0119cej, w wyniku proces\u00f3w odszkodowawczych za rzekome zaniedbania w bezpiecze\u0144stwie, przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe zarz\u0105dzaj\u0105ce kolejami by\u0142o zmuszone wyp\u0142aci\u0107 poszkodowanym i ich rodzinom 700 tys. dol. W\u0142adza pr\u00f3bowa\u0142a walczy\u0107 z amatorami adrenaliny przy pomocy mandat\u00f3w, jednak kary rz\u0119du 75 cent\u00f3w (oraz 85 cent\u00f3w dla \u201erecydywist\u00f3w\u201d) nie powstrzyma\u0142y problemu. W efekcie train surfing nadal poch\u0142ania ofiary. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to m\u0142odzi mieszka\u0144cy favel (biednych dzielnic), kt\u00f3rzy sami siebie nazywaj\u0105 surfistas. Bez perspektyw na przysz\u0142o\u015b\u0107, swoje \u017cycie traktuj\u0105 lekk\u0105 r\u0119k\u0105. – Je\u017celi umr\u0119, to umr\u0119 \u2013 m\u00f3wi spokojnie brazylijski nastolatek, w rozmowie z dziennikark\u0105 kanadyjskiej telewizji.<\/p>\n

Najbardziej spektakularne osi\u0105gni\u0119cie by\u0142o jednak dzie\u0142em Europejczyka.<\/p><\/blockquote>\n

W 2005 r. Internet obieg\u0142o wideo z przejazdu The Trainridera, kt\u00f3ry z powodzeniem surfowa\u0142 na dachu InterCityExpress, najszybszej kolei w Niemczech (p\u0119dz\u0105cej 330 km\/h). Cho\u0107 temat train surfingu na chwil\u0119 przebi\u0142 si\u0119 do medi\u00f3w, Stary Kontynent by\u0142 w tym czasie zafascynowany innym urban sportem \u2013 parkourem. Co prawda w wi\u0119kszych miastach rozwin\u0105\u0142 si\u0119 subway surfing (w metrze), czego potwierdzeniem by\u0142 do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bny w\u0119gierski film \u201eKontrolerzy\u201d, jednak akrobacje na poci\u0105gach nie zyska\u0142y takiej popularno\u015bci jak w krajach trzeciego \u015bwiata.<\/p>\n

Niedawno train surfing pojawi\u0142 si\u0119 w mediach za spraw\u0105 kontrowersyjnego pomys\u0142u indonezyjskich w\u0142adz. Proceder ten mia\u0142a ukr\u00f3ci\u0107 instalacja betonowych kul, kt\u00f3re zwisa\u0142y kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w nad dachami wagon\u00f3w i mia\u0142y zrzuca\u0107 pasa\u017cer\u00f3w na gap\u0119. Okaza\u0142o si\u0119 to jednak nieskuteczne, podobnie jak rozwieszanie drut\u00f3w kolczastych. Nale\u017cy jednak wyja\u015bni\u0107, \u017ce train surfing w tym kraju bardzo cz\u0119sto oznacza po prostu podr\u00f3\u017cowanie na dachach poci\u0105g\u00f3w, gdy\u017c najbiedniejszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa zwyczajnie nie sta\u0107 na legalny przejazd. Ludzie z obrze\u017cy miast docieraj\u0105 w ten spos\u00f3b do pracy czy do szko\u0142y. Wed\u0142ug danych, do kt\u00f3rych dotar\u0142o BBC, w 2008 r. niebezpieczna praktyka zebra\u0142a \u017cniwo w postaci co najmniej 53 ofiar – wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zgin\u0119\u0142a w wyniku pora\u017cenia pr\u0105dem. W 2011 r. zanotowano z kolei 11 przypadk\u00f3w \u015bmiertelnych. Train surfing jest w Indonezji zagro\u017cony kar\u0105 wi\u0119zienia.<\/p>\n

Surfing Soweto<\/h3>\n

W 2006 r. Sara Blecher nakr\u0119ci\u0142a film dokumentalny \u201eSurfing Soweto\u201d, kt\u00f3ry szerokiej publiczno\u015bci, od \u015brodka, pokaza\u0142 \u015brodowisko train surfer\u00f3w z Johannesburga. Pomys\u0142 na trwaj\u0105cy p\u00f3\u0142torej godziny film, powsta\u0142 przy okazji nagrywania reporta\u017cu dla jednej z telewizji. Re\u017cyserk\u0119 zafascynowa\u0142o, dlaczego m\u0142odzi ludzie decyduj\u0105 si\u0119 na takie ryzyko. Odda\u0142a wi\u0119c kamer\u0119 w r\u0119ce surfer\u00f3w, co zaowocowa\u0142o nie tylko tak po\u017c\u0105dan\u0105 przez dokumentalist\u0119 wiarygodno\u015bci\u0105, ale pozwoli\u0142o uwieczni\u0107 momenty, kt\u00f3rych re\u017cyserka nie by\u0142aby w stanie sama zarejestrowa\u0107 \u2013 uj\u0119cia z dachu poci\u0105gu, gdzie linie wysokiego napi\u0119cia jedynie o centymetry mijaj\u0105 sylwetki bohater\u00f3w.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie linie wysokiego napi\u0119cia s\u0105 najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla surfer\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n

Biegnie w nich pr\u0105d o napi\u0119ciu 3 tysi\u0119cy wolt\u00f3w, a najmniejszy kontakt mo\u017ce oznacza\u0107 \u015bmier\u0107. Mimo tego Bitch Nigga, na\u015bladuj\u0105c jednego z wrestler\u00f3w, pokazuje przed kamer\u0105 akrobacj\u0119 viva la raza \u2013 odgina si\u0119 do ty\u0142u, a druty biegn\u0105 wzd\u0142u\u017c jego klatki piersiowej i zaledwie kilka centymetr\u00f3w nad g\u0142ow\u0105. To jeszcze nic w por\u00f3wnaniu z jazd\u0105 ty\u0142em \u2013 najbardziej do\u015bwiadczeni surferzy znaj\u0105 na pami\u0119\u0107 trasy przejazdu i licz\u0105c w my\u015blach pokonywany dystans, w odpowiednich momentach uchylaj\u0105 si\u0119 przed kablami, metalowymi pr\u0119tami i wiaduktami.<\/p>\n

Inny trick polega na je\u017adzie pod pod\u0142og\u0105 wagonu, trzymaj\u0105c si\u0119 wystaj\u0105cych cz\u0119\u015bci i dr\u0105\u017ck\u00f3w. \u2013 Trzeba wiedzie\u0107, kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 chwyci\u0107, a kt\u00f3rych unika\u0107. \u0141atwo si\u0119 pogubi\u0107. Boj\u0119 si\u0119, bo je\u017celi strac\u0119 uchwyt, zostan\u0119 zmia\u017cd\u017cony przez ko\u0142a \u2013 m\u00f3wi Gatjeni, kt\u00f3rego w train surfing wci\u0105gn\u0105\u0142 Bitch Nigga. Amatorzy mog\u0105 zacz\u0105\u0107 od warm-up run, czyli wbiegania i wybiegania z jad\u0105cego poci\u0105gu. Tak wiele r\u00f3\u017cnych technik jest rezultatem rozrastaj\u0105cej si\u0119 subkultury. Ka\u017cdy chce si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107, dlatego kolejni amatorzy adrenaliny wymy\u015blaj\u0105 coraz bardziej z\u0142o\u017cone i ryzykowne akrobacje.<\/p>\n

\"SONY<\/span><\/span><\/p>\n

Re\u017cyserce \u201eSurfing Soweto\u201d uda\u0142o si\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie, dlaczego dziesi\u0105tki m\u0142odych ludzi codziennie ryzykuj\u0105 swoim \u017cyciem, popisuj\u0105c si\u0119 przed kolegami na dachach poci\u0105g\u00f3w. Aby zrozumie\u0107 co kieruje tymi nastolatkami nie wystarczy jednak \u015bledzi\u0107 ich wyczyn\u00f3w na torowiskach, trzeba wr\u00f3ci\u0107 z nimi do domu. Wychowali si\u0119 w Soweto, dzielnicy Johannesburga – miasta o jednym z najwy\u017cszych wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w przest\u0119pczo\u015bci na \u015bwiecie (tylko w 2007 r. pope\u0142niono tutaj 1697 zab\u00f3jstw). – To jest dla nich jedyny spos\u00f3b odci\u0119cia si\u0119 od \u015bwiata jaki ich otacza \u2013 t\u0142umaczy Sara Blecher. – W chwili, kiedy wspinaj\u0105 si\u0119 na dachy poci\u0105g\u00f3w, adrenalina i strach pozwalaj\u0105 im by\u0107 tu i teraz. Tak bardzo tu i teraz, \u017ce wszystko inne wydaje si\u0119 nie istnie\u0107.<\/p>\n

Mzembe wychowa\u0142 si\u0119 bez ojca, a jego matka zajmuje si\u0119 pi\u0105tk\u0105 dzieci, w tym dw\u00f3jk\u0105 swojej siostry. Gatjeni r\u00f3wnie\u017c mieszka tylko z matk\u0105, po tym jak ojciec opu\u015bci\u0142 ich dla innej kobiety. \u0141\u0105czy ich jedno \u2013 ca\u0142y sw\u00f3j wolny czas sp\u0119dzaj\u0105 na zabijaniu nudy codzienno\u015bci, zazwyczaj tanimi u\u017cywkami. – Pij\u0119 ka\u017cdego dnia. Kiedy si\u0119 upij\u0119, surfuj\u0119 \u2013 m\u00f3wi jeden z nich. Ryzykowne akrobacje to r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b, \u017ceby zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119 pasa\u017cer\u00f3w w autobusie i na stacjach, a przede wszystkim dziewczyn. Surferzy wiedz\u0105, \u017ce przeja\u017cd\u017cka poci\u0105giem to ich pi\u0119\u0107 minut. Lekarz, kt\u00f3remu zazdroszcz\u0105 garnituru i dobrego samochodu zauwa\u017ca ich, kiedy igraj\u0105 ze \u015bmierci\u0105. \u0141adna kobieta w szarej garsonce odrywa wzrok od gazety, kto\u015b robi zdj\u0119cie kom\u00f3rk\u0105. Teraz to oni podziwiaj\u0105 ich. – Czasem widz\u0119 dobrze ubranych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy je\u017cd\u017c\u0105 dobrymi samochodami – m\u00f3wi Gatjeni. – Chc\u0119 by\u0107 taki jak oni.<\/p>\n

Dla wielu z train surfer\u00f3w ten niebezpieczny sport ko\u0144czy si\u0119 tragicznie.<\/p><\/blockquote>\n

Niekt\u00f3rzy zostaj\u0105 kalekami w wieku zaledwie dwudziestu lat. Jedyne co ich ogranicza przed wymy\u015blaniem coraz bardziej ryzykownych akrobacji to w\u0142asny strach, ale ten wydaje si\u0119 ju\u017c nie istnie\u0107. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce nie maj\u0105 nic do stracenia, a zastrzyk adrenaliny pozwala zapomnie\u0107 o zewn\u0119trznym \u015bwiecie, od kt\u00f3rego w \u017caden inny spos\u00f3b nie udaje im si\u0119 odci\u0105\u0107. Z tego na\u0142ogu mo\u017cna si\u0119 jednak wyrwa\u0107, co pokaza\u0142 Bitch Nigga \u2013 w pewnym momencie swojego \u017cycia podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o zapisaniu si\u0119 na kurs fryzjerski w Beauty Palace, a w planach ma otworzenie salonu samochodowego.<\/p>\n

* \u201eSurfing Soweto\u201d zdoby\u0142o nagrod\u0119 dla najlepszego po\u0142udniowoafryka\u0144skiego filmu dokumentalnego SAFTA w 2012 r.<\/p>\n

Autorzy zdj\u0119\u0107: Sara Blecher, Krzysztof Szoszkiewicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zawsze chcia\u0142em by\u0107 kaskaderem – wyja\u015bnia nastoletni Bitch Nigga, pytany o to, dlaczego ryzykuje swoim \u017cyciem uprawiaj\u0105c akrobacje na dachach p\u0119dz\u0105cych poci\u0105g\u00f3w. W 2006 r. \u015bwiat obieg\u0142y zdj\u0119cia z po\u0142udniowoafryka\u0144skiego Soweto, kt\u00f3rych bohaterami byli train surferzy.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-19594","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19594"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22414,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19594\/revisions\/22414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}