{"id":19689,"date":"2013-03-27T17:57:29","date_gmt":"2013-03-27T15:57:29","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=10590"},"modified":"2015-04-03T22:06:59","modified_gmt":"2015-04-03T20:06:59","slug":"detroit-miasto-ktore-balo-sie-wziac-sprawy-w-swoje-rece","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/detroit-miasto-ktore-balo-sie-wziac-sprawy-w-swoje-rece\/","title":{"rendered":"Detroit: Miasto, kt\u00f3re ba\u0142o si\u0119 wzi\u0105\u0107 sprawy w swoje r\u0119ce"},"content":{"rendered":"

W utworze \u201eLose yourself\u201d Eminem \u015bpiewa:
\n<\/strong>His palms are sweaty, knees weak, arms are heavy
\n<\/strong><\/em>There’s vomit on his sweater already, mom’s spaghetti.
\n<\/strong><\/em>I trudno o lepsze okre\u015blenie dzisiejszego Detroit.<\/strong><\/p>\n

O ile kto\u015b w og\u00f3le kojarzy Detroit, to zapewne z jego powodu. Eminem \u2013 bia\u0142y raper, kt\u00f3ry w rytmie gara\u017cowych beat\u00f3w przeby\u0142 drog\u0119 od zera do bohatera. Prawda jest jednak nieco mniej banalna i ods\u0142ania prawdziwe oblicze Detroit \u2013 miasta, kt\u00f3re nie stoi wcale rapem ani przemys\u0142em motoryzacyjnym. Miasta, o kt\u00f3rym trudno powiedzie\u0107, \u017ce w og\u00f3le stoi \u2013 co drugi w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci nie p\u0142aci dzisiaj podatk\u00f3w. Miasta, kt\u00f3re stan\u0119\u0142o na kraw\u0119dzi bankructwa i nad kt\u00f3rym kilka dni temu zarz\u0105d przej\u0105\u0142 gubernator stanu Michigan.<\/p>\n

Osi\u0105 historii i dzisiejszych problem\u00f3w Detroit jest 8 Mile Road \u2013 droga, przy kt\u00f3rej wychowa\u0142 si\u0119 Eminem. \u00d3sma mila biegnie przez p\u00f3\u0142nocne obrze\u017ca miasta, a jej nazwa jeszcze na d\u0142ugo przed Eminemem by\u0142a w Detroit pewnym symbolem. Droga jest bowiem swoist\u0105 granic\u0105 oddzielaj\u0105c\u0105 podupadaj\u0105ce centrum miasta od jego bogatych i dobrze zarz\u0105dzanych przedmie\u015b\u0107. Z jednej strony czarne getta (Afroamerykanie stanowi\u0105 82% populacji) najniebezpieczniejszego miasta w Ameryce \u2013 w 2010 roku Detroit zosta\u0142o po raz czwarty z rz\u0119du uznane najmniej bezpiecznym miastem w USA. Ale ju\u017c na jego obrze\u017cach roztaczaj\u0105 si\u0119 dzielnice zamo\u017cnych domk\u00f3w jednorodzinnych, do kt\u00f3rych wynie\u015bli si\u0119 niegdysiejsi mieszka\u0144cy miasta (tutaj z kolei ludno\u015b\u0107 bia\u0142a stanowi zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107, cho\u0107 na przedmie\u015bcia coraz cz\u0119\u015bciej przeprowadzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zamo\u017cniejsi Afroamerykanie). Eminem nieprzypadkowo mieszka\u0142 przy 8 Mile Road.<\/p>\n

Detroit jest dzisiaj uosobieniem tego, co w Ameryce najgorsze \u2013 kryzysu finansowego i spo\u0142ecznego, rosn\u0105cej przest\u0119pczo\u015bci oraz pog\u0142\u0119biaj\u0105cego si\u0119 marazmu. M\u00f3j znajomy mieszkaj\u0105cy w okolicy powiedzia\u0142 mi, \u017ce \u201eDetroit to miasto, w kt\u00f3rym nikomu nic si\u0119 nie chce\u201d. Wszystko to dziwi tym bardziej, \u017ce jeszcze w latach 40. i 50. ubieg\u0142ego wieku to samo Detroit by\u0142o dla wielu os\u00f3b szans\u0105 na prze\u017cycie w\u0142asnego American Dream. Swoje g\u0142\u00f3wne siedziby ulokowa\u0142a tutaj Wielka Tr\u00f3jca przemys\u0142u motoryzacyjnego: Ford, General Motors i Chrysler. Potrzebowano r\u0105k do pracy, a si\u0142a robocza p\u0142yn\u0119\u0142a g\u0142\u00f3wnie z po\u0142udnia Stan\u00f3w Zjednoczonych. Afroamerykanie byli w\u00f3wczas na etapie walki o poprawienie swojego bytu ekonomicznego; walka o prawa polityczne mia\u0142a dopiero nadej\u015b\u0107. W rezultacie tej \u201ew\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w\u201d w latach 50. Detroit by\u0142o pi\u0105tym najwi\u0119kszym miastem w ca\u0142ym kraju, ale na przestrzeni kolejnych 60 lat populacja zmala\u0142a a\u017c o 60% i dzisiaj liczy ju\u017c tylko 700 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w (18. miejsce w USA). W 1963 r. Martin Luther King \u201emia\u0142 sen\u201d i wkr\u00f3tce Afroamerykanie zacz\u0119li coraz g\u0142o\u015bniej domaga\u0107 si\u0119 przys\u0142uguj\u0105cych im praw. W 1967 r. dosz\u0142o do zamieszek, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142y si\u0119 interwencj\u0105 wojska i \u015bmierci\u0105 43 os\u00f3b.<\/p>\n

W Detroit ludno\u015b\u0107 nap\u0142ywowa zacz\u0119\u0142a wypiera\u0107 \u00f3wczesnych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy zacz\u0119li przenosi\u0107 si\u0119 na przedmie\u015bcia i do okolicznych miasteczek. Najbogatsi, kt\u00f3rzy mogli sobie na to pozwoli\u0107, uciekali z miasta, w kt\u00f3rym tworzy\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej czarnych gett i ros\u0142a przest\u0119pczo\u015b\u0107. Tak nakr\u0119ca\u0142a si\u0119 spirala, kt\u00f3ra wywr\u00f3ci\u0142a do g\u00f3ry nogami ca\u0142e Detroit. W\u0142adze miasta zareagowa\u0142y, kiedy by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano \u2013 wszelkie pr\u00f3by podporz\u0105dkowania sobie najgorszych dzielnic albo spala\u0142y na panewce, albo powodowa\u0142y, \u017ce getta przenosi\u0142y si\u0119 na p\u00f3\u0142noc miasta, czyli bli\u017cej wypiel\u0119gnowanych dzielnic o r\u00f3wno przyci\u0119tych \u017cywop\u0142otach i zadbanych ogr\u00f3dkach. Je\u017celi getta musia\u0142y istnie\u0107, okoliczni mieszka\u0144cy zdecydowali, \u017ce b\u0119dzie lepiej, aby znajdowa\u0142y si\u0119 one w granicach Detroit. Nie wiadomo, jak d\u0142ugo taki stan rzeczy by trwa\u0142, gdyby nie kryzys, kt\u00f3ry zepchn\u0105\u0142 balansuj\u0105ce na kraw\u0119dzi Detroit. Dzisiaj mieszka\u0144cy przedmie\u015b\u0107 (zamieszkuj\u0105cy zaledwie 2% miejskiego terenu) op\u0142acaj\u0105 a\u017c 15% bud\u017cetu miasta. A\u017c 47% w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci nie p\u0142aci podatk\u00f3w, a mieszka\u0144cy Detroit zalegaj\u0105 dzisiaj z 246 milionami dolar\u00f3w niesp\u0142aconych podatk\u00f3w. Mo\u017ce by\u0107 gorzej?<\/p>\n

Mo\u017ce. Detroit w dalszym ci\u0105gu nie og\u0142osi\u0142o upad\u0142o\u015bci, cho\u0107 jej widmo coraz bardziej ci\u0105\u017cy nad miastem. Dotychczas najwi\u0119kszym miastem w historii USA, kt\u00f3re og\u0142osi\u0142o bankructwo, jest Stockton (Kalifornia). W momencie og\u0142aszania upadku liczy\u0142o niespe\u0142na 300 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce upadek ponaddwukrotnie wi\u0119kszego Detroit b\u0119dzie du\u017co g\u0142o\u015bniejszy i bardziej spektakularny. A mo\u017ce Detroit podzieli los Sixto Rodrigueza? Nie wiecie, o kogo chodzi? Tak jak Eminema mo\u017cna nazywa\u0107 bia\u0142ym Tupakiem, tak Rodrigueza meksyka\u0144skim Bobem Dylanem. Obaj wychowali si\u0119 w Detroit lub na jego przedmie\u015bciach i obaj pokazali, \u017ce nawet tutaj American Dream jest mo\u017cliwy. Czasem nadejdzie on szybciej, czasem p\u00f3\u017aniej, ale w ko\u0144cu nadejdzie. Ameryka\u0144skie historie lubi\u0105 ko\u0144czy\u0107 si\u0119 happy endem<\/em>.<\/p>\n