Co wsp\u00f3lnego maj\u0105 ze sob\u0105 mieszkaniec Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej, uczestnik ekstremalnego biegu i skaut? Zabierz na biwak podstaw\u0119 posi\u0142k\u00f3w astronaut\u00f3w i dowiedz si\u0119, czym jest \u017cywno\u015b\u0107 liofilizowana.<\/b><\/p>\n
Na pocz\u0105tek troch\u0119 o samej technologii. Obecnie proces liofilizacji na najwi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 wykorzystywany jest do produkcji kawy rozpuszczalnej. Jest on w\u0142a\u015bciwie przeciwie\u0144stwem tego, co znamy ze wszelkiej ma\u015bci zup typu instant. Do ich produkcji stosuje si\u0119 suszenie rozpryskowe, w kt\u00f3rym rozpylony produkt suszony jest w gor\u0105cym powietrzu. To w\u0142a\u015bnie temperatura dochodz\u0105ca do 200 stopni Celsjusza wywiera niekorzystny wp\u0142yw na w\u0142a\u015bciwo\u015bci od\u017cywcze tego typu posi\u0142k\u00f3w. Poza rozk\u0142adem niekt\u00f3rych witamin powoduje te\u017c zmian\u0119 barwy da\u0144, przez co w celu uatrakcyjnienia trzeba p\u00f3\u017aniej doda\u0107 do nich barwniki. Nie nale\u017cy te\u017c zapomina\u0107 o wzmacniaczach smaku i sztucznych aromatach niezb\u0119dnych dla zapewnienia atrakcyjno\u015bci potrawy po procesie suszenia rozpy\u0142owego.<\/p>\n
Dlaczego wi\u0119c \u017cywno\u015b\u0107 liofilizowana jest lepsza od tradycyjnych da\u0144 instant? Poniewa\u017c poza samym sposobem gotowania dania nie mia\u0142a kontaktu z bardzo wysokimi temperaturami. Do usuni\u0119cia z niej wody wykorzystano zale\u017cno\u015b\u0107 obni\u017cenia temperatury wrzenia przy niskim ci\u015bnieniu. Po przygotowaniu produkt jest bardzo szybko zamra\u017cany, dzi\u0119ki czemu nie formuj\u0105 si\u0119 w nim du\u017ce kryszta\u0142y lodu, kt\u00f3re mog\u0142yby doprowadzi\u0107 do rozerwania \u015bcian kom\u00f3rek i w efekcie popsucia struktury element\u00f3w dania. Wci\u0105\u017c b\u0119d\u0105c zamro\u017conym, produkt trafia do komory ci\u015bnieniowej, gdzie znajduje si\u0119 w cz\u0119\u015bciowej pr\u00f3\u017cni. Przy tak niskim ci\u015bnieniu 96-99% wody zawartej w produkcie sublimuje, czyli przechodzi bezpo\u015brednio ze stanu sta\u0142ego w stan gazowy.<\/p>\n
W ten spos\u00f3b uzyskujemy danie, kt\u00f3re poza wod\u0105 nie straci\u0142o praktycznie nic ze swoich w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Ma ten sam kszta\u0142t, kolor czy zapach i praktycznie niezmienion\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105. Dodatkowo \u017cywno\u015b\u0107 nie musi by\u0107 r\u00f3wnie mocno rozdrobniona, co w produktach po suszeniu rozpy\u0142owym, poniewa\u017c sublimuj\u0105ca woda pozostawia po sobie mikropory, kt\u00f3re z \u0142atwo\u015bci\u0105 s\u0105 zape\u0142niane po zalaniu produktu wrz\u0105tkiem. Liofilizowa\u0107 mo\u017cna praktycznie wszystkie produkty spo\u017cywcze. Poczynaj\u0105c od owoc\u00f3w, przez warzywa po mi\u0119sa i ryby. Od p\u00f3\u0142produkt\u00f3w po gotowe dania. Same dania nie ograniczaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do obiad\u00f3w. Wybiera\u0107 mo\u017cemy mi\u0119dzy owsiankami, owocowymi daniami z ry\u017cem, musami czekoladowymi czy nawet napojami.<\/p>\n
Gdzie wi\u0119c tkwi haczyk i dlaczego nie jemy liofilizat\u00f3w codziennie? Wszystkiemu winna jest cena. Do produkcji wymagane s\u0105 kosztowne komory do tworzenia niskiego ci\u015bnienia a sam proces wymaga du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w energii. Dlatego w\u0142a\u015bnie dania liofilizowane s\u0105 du\u017co dro\u017csze od tradycyjnych produkt\u00f3w instant. Ceny za porcj\u0119 zaczynaj\u0105 si\u0119 od oko\u0142o 20 z\u0142otych po 50 w zale\u017cno\u015bci od tego, jakich sk\u0142adnik\u00f3w u\u017cyto do produkcji.<\/p>\n
Sam proces liofilizacji nie wp\u0142ywa znacz\u0105co na smak produkt\u00f3w. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce je\u017celi samo danie nie by\u0142o smaczne od pocz\u0105tku, to i po liofilizacji wci\u0105\u017c takie pozostanie. Dlatego je\u015bli decydujemy si\u0119 na zakup wi\u0119kszej ilo\u015bci po\u017cywienia na d\u0142u\u017csz\u0105 wypraw\u0119, warto przetestowa\u0107 produkty kilku firm i wybra\u0107 te, kt\u00f3re trafiaj\u0105 w nasze gusta. Czasem te\u017c mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce po ci\u0119\u017ckim wysi\u0142ku jedna porcja jest dla nas za ma\u0142a. Na wyb\u00f3r liofilizat\u00f3w warto si\u0119 zdecydowa\u0107, kiedy wiemy, \u017ce w czasie naszych podr\u00f3\u017cy nie b\u0119dzie czasu na gotowanie, a chcemy zje\u015b\u0107 pe\u0142nowarto\u015bciowy posi\u0142ek. Dodatkowo, przez usuni\u0119cie z nich wody przed\u0142u\u017cono nie tylko ich trwa\u0142o\u015b\u0107, ale zmniejszono te\u017c mas\u0119. Pozwoli nam to spakowa\u0107 si\u0119 w niewielki plecak, zabieraj\u0105c zr\u00f3\u017cnicowane posi\u0142ki. Warto wiedzie\u0107, \u017ce do przygotowania takiego dania w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w b\u0119dzie nam potrzebny wrz\u0105tek. Na rynku dost\u0119pne s\u0105 te\u017c produkty zaopatrzone w podgrzewacz chemiczny, jednak ci\u0119\u017cej na nie trafi\u0107 i wyb\u00f3r nie jest tak bogaty.<\/p>\n
Najlepiej szuka\u0107 liofilizat\u00f3w w sklepach internetowych, poniewa\u017c wyb\u00f3r jest tam najwi\u0119kszy. Dost\u0119pne powinny by\u0107 r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119kszo\u015bci sklep\u00f3w turystycznych czy survivalowych. Czasem okazje cenowe mo\u017cna znale\u017a\u0107 na serwisach aukcyjnych, gdzie trafiaj\u0105 si\u0119 produkty z demobilu.<\/p>\n
Za pomoc w przygotowaniu artyku\u0142u dzi\u0119kuj\u0119 Magdzie Ostrowskiej-Do\u0142\u0119gowskiej – biegaczce z zaci\u0119ciem ultradystansowym i turystycznym. Bra\u0142a udzia\u0142 w Marathon des Sables, gdzie w czasie 7-dniowego wy\u015bcigu pokona\u0142a 230 km pustyni Sahara, \u017cywi\u0105c si\u0119 liofilizatami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Co wsp\u00f3lnego maj\u0105 ze sob\u0105 mieszkaniec Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej, uczestnik ekstremalnego biegu i skaut? Zabierz na biwak podstaw\u0119 posi\u0142k\u00f3w astronaut\u00f3w i dowiedz si\u0119, czym jest \u017cywno\u015b\u0107 liofilizowana.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[236],"tags":[269,268],"class_list":["post-19725","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2","tag-odzywianie","tag-zywnosc-liofilizowana"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19725"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19804,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19725\/revisions\/19804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}