\u201eNapisz, jak Chorwaci podchodz\u0105 do podr\u00f3\u017cy\u201d <\/b>\u2013 us\u0142ysza\u0142em od redaktorki. R\u0119ce zawis\u0142y nad klawiatur\u0105 z palcami gotowymi do b\u0142yskawicznych ruch\u00f3w zginaj\u0105cych i… No w\u0142a\u015bnie, co tu napisa\u0107…?<\/b><\/p>\n
\u201eNapisz, jak Chorwaci podchodz\u0105 do podr\u00f3\u017cy\u201d \u2013 us\u0142ysza\u0142em od redaktorki. Rozsiad\u0142em si\u0119 wygodnie w fotelu przed komputerem, w\u0142\u0105czy\u0142em odpowiedni program, radio, coby si\u0119 fajnie pracowa\u0142o. R\u0119ce zawis\u0142y nad klawiatur\u0105 z palcami gotowymi do b\u0142yskawicznych ruch\u00f3w zginaj\u0105cych i… No w\u0142a\u015bnie, co tu napisa\u0107…? Szybki ruch mysz\u0105. W\u0142\u0105czam przegl\u0105dark\u0119, skrzynk\u0119 i pisz\u0119 maila do mojej lektorki, rodowitej Chorwatki. Klik, wys\u0142ane. Co teraz? Patrz\u0119 ze zgroz\u0105 na klawiatur\u0119. Terminy goni\u0105, a na odpowied\u017a mo\u017cna czeka\u0107 minut\u0119, dwadzie\u015bcia, godzin\u0119, dwie… A mo\u017ce mail nie doszed\u0142? Mo\u017ce wichura za oknem zerwa\u0142a jej kabel od internetu? Mo\u017ce…?<\/p>\n
Renesansowa literatura chorwacka traktuje podr\u00f3\u017c jako czas do rozmy\u015blania, odpoczynku, ale chyba przede wszystkim do zmiany samego siebie.<\/p><\/blockquote>\n
Odp\u0119dzam te negatywne ci\u0105gi wyobra\u017ce\u0144 skupion\u0105 energi\u0105 zwoj\u00f3w m\u00f3zgowych. No my\u015bl, my\u015bl \u2013 pukam si\u0119 w czo\u0142o. Po co\u015b w ko\u0144cu studiujesz ten chorwacki. I wtedy przyszy\u0142o ol\u015bnienie. Czy\u017cby w ko\u0144cu zaj\u0119cia z historii literatury na co\u015b si\u0119 przyda\u0142y? Ok, mam ju\u017c punkt zaczepienia. Tylko jak si\u0119 ten pisarz nazywa\u0142? Zorani\u0107! Tak, to na pewno by\u0142 on. Petar zreszt\u0105 mia\u0142 na imi\u0119 i napisa\u0142 \u201eG\u00f3ry…\u201d, czyli na chorwacki \u201ePlanine…\u201d. Pisz\u0119 skr\u00f3tem, bo pe\u0142na nazwa jest tak d\u0142uga, ze prawdopodobnie zawiesi\u0142aby wam system i spali\u0142a ca\u0142\u0105 pami\u0119\u0107 w komputerze. Niemniej wyobra\u017acie sobie, \u017ce g\u0142\u00f3wny bohater, Zoran, to nieszcz\u0119\u015bliwie zakochany pasterz, kt\u00f3remu ukazuje si\u0119 nimfa.<\/p>\n
Czujecie to? Idziecie sobie lasem i wyskakuje na was dziwnie ubrana dziewczyna i ka\u017ce wam i\u015b\u0107 w g\u00f3ry po magiczn\u0105 ro\u015blin\u0119. Zoran oczywi\u015bcie po ni\u0105 idzie, no bo kto by nie poszed\u0142 za rad\u0105 dziwnej wariatki spotkanej przypadkowo po\u015brodku lasu? Zoran podr\u00f3\u017cuje wi\u0119c po realistycznych regionach Chorwacji i kieruje si\u0119 w stron\u0119 Welebitu, pasma g\u00f3rskiego. O dziwo, podr\u00f3\u017c ta wychodzi mu na dobre. Z pomoc\u0105 nimfy odkochuje si\u0119, spotyka muzy, odwiedza mistyczne zak\u0105tki i teleportuje si\u0119 w r\u00f3\u017cne miejsca. Czym by\u0142a ta tajemnicza ro\u015blina, nie wiem. Nie mog\u0119 jednak pozby\u0107 si\u0119 prze\u015bwiadczenia, \u017ce dzisiaj zapewne Zoran zosta\u0142by skazany za posiadanie porcji nieprzyzwoicie mocnych \u015brodk\u00f3w psychotropowych. Ju\u017c bez kpiny podsumuj\u0119 tylko, \u017ce Zoran z tej podr\u00f3\u017cy wyszed\u0142 b\u0119d\u0105c zupe\u0142nie innym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n
By\u0142 jeszcze Hektorovi\u0107. Ten ju\u017c tak nie fantazjowa\u0142 i po prostu opisa\u0142 swoj\u0105 podr\u00f3\u017c \u0142\u00f3dk\u0105 z rybakami. Dlaczego w ni\u0105 wyruszy\u0142? Bo czu\u0142 si\u0119 zm\u0119czony domem. Znalaz\u0142 wi\u0119c dw\u00f3ch rybak\u00f3w i razem z nimi wybra\u0142 si\u0119 na po\u0142\u00f3w. Swoj\u0105 drog\u0105 to troch\u0119 ryzykowne \u2013 tak, jak dzisiaj zaczepi\u0107 dw\u00f3jk\u0119 dres\u00f3w i poprosi\u0107 o podw\u00f3zk\u0119 tym ich pomalowanym sprayem z lakierniczego maluchem czy polonezem (sam jestem \u201edumnym\u201d posiadaczem). \u00a0Jednak wtedy ludzie byli inni i Hektorovi\u0107 nie ko\u0144czy pobity w rowie bez kom\u00f3rki i z ogo\u0142oconym portfelem, ale zapisuje pie\u015bni rybackie i snuje rozwa\u017cania. Ksi\u0105\u017cka Hektorovi\u0107a nosi tytu\u0142 \u201eRibanje i ribarsko prigovaranje\u201d, wi\u0119c je\u015bli kto\u015b zna chorwacki, to zapraszam.<\/p>\n
Renesansowa (bo oba dzie\u0142a ujrza\u0142y \u015bwiat\u0142o dzienne w XVI wieku) literatura chorwacka traktuje wi\u0119c podr\u00f3\u017c jako czas do rozmy\u015blania, odpoczynku, ale chyba przede wszystkim do zmiany samego siebie. Matko, tyle m\u0105drych s\u0142\u00f3w naraz\u2026<\/p>\n
\u201eLuka, czy Chorwaci lubi\u0105 podr\u00f3\u017cowa\u0107?\u201d pytam i czekam na odpowied\u017a.<\/p><\/blockquote>\n
Dobra, je\u015bli chodzi o literatur\u0119, to chyba tyle. Sprawdzam tego maila i znowu nic. F5 odpada mi ju\u017c od od\u015bwie\u017cania, kiedy przypominam sobie, \u017ce skrzynka tego nie wymaga. Z lekkim zrezygnowaniem w\u0142\u0105czam Facebooka. Kursor przelatuje po dost\u0119pnych na czacie osobach. Adrian, Karol, Aga, Luka… Luka? Matko, jak mog\u0142em zapomnie\u0107, \u017ce mam w znajomych Chorwata? \u201eLuka, czy Chorwaci lubi\u0105 podr\u00f3\u017cowa\u0107?\u201d pytam i czekam na odpowied\u017a. Znajomy d\u017awi\u0119k facebookowego czatu dochodzi mych uszu. Czytam. \u201eWiesz, zale\u017cy. Je\u015bli celem jest co\u015b ciekawego, to jasne. Ja nie lubi\u0119 by\u0107 w pobli\u017cu miast. Morza, g\u00f3ry to jest to\u201d. Z jednej strony, to jaka\u015b odpowied\u017a. Z drugiej, m\u00f3g\u0142bym to powiedzie\u0107 o ka\u017cdym cz\u0142owieku na \u015bwiecie. Zn\u00f3w znajomy d\u017awi\u0119k, oto kolejna wiadomo\u015b\u0107. \u201eAle tak naprawd\u0119 musisz zapyta\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka, nie? Ci\u0119\u017cko tak powiedzie\u0107 za wszystkich. Odpowiadam tylko za mnie i moj\u0105 rodzin\u0119\u201d. Konsternacja. Jak to? To Chorwaci nie s\u0105 jednym po\u0142\u0105czonym organizmem? M\u00f3j \u015bwiatopogl\u0105d w tym momencie zupe\u0142nie si\u0119 posypa\u0142.<\/p>\n
Super, w takim razie zosta\u0142o mi oko\u0142o czterech milion\u00f3w trzystu tysi\u0119cy wiadomo\u015bci do rozes\u0142ania, bo tylu mieszka\u0144c\u00f3w liczy Chorwacja. Niemniej jestem uparty i dr\u0105\u017c\u0119 temat. Luka pisze, \u017ce w czasie podr\u00f3\u017cy lubi patrze\u0107 za okno i zastanawia\u0107 si\u0119, dlaczego tu jest inaczej ni\u017c w Zagrzebiu. Serio, Luka? A gdzie podzia\u0142y si\u0119 g\u0142\u0119bokie rozmy\u015blania o \u017cyciu?! Gdzie wewn\u0119trzna przemiana?! Matko, co si\u0119 porobi\u0142o z tymi Chorwatami przez te nieca\u0142e pi\u0119\u0107set lat? Wybudowali\u015bcie sobie t\u0119 kolejk\u0119 w Zagrzebiu i od razu zapodziali\u015bcie gdzie\u015b t\u0119 zdolno\u015b\u0107 wewn\u0119trznej refleksji, to niesamowite, obiektywne spojrzenie na w\u0142asne \u017cycie?…<\/p>\n
Swoj\u0105 drog\u0105 ta kolejka to ciekawy wynalazek, no bo kto robi kolej linowo-terenow\u0105 na trasie 66 metr\u00f3w? W zasadzie to taka dwadzie\u015bcia razy mniejsza Guba\u0142\u00f3wka, tylko po\u015brodku Zagrzebia. (Jak tak pomy\u015bl\u0119, to w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 do wybudowania sobie windy w parterowym domu. Ej, ale \u017ceby nie by\u0142o, to ma sens! Do piwnicy po ziemniaki to trzeba by jednak po schodach dyba\u0107, a tak to luksus, komfort i ziemniaki w wiaderku!)<\/p>\n
No, ale wr\u00f3\u0107my do powa\u017cniejszych spraw. Dosta\u0142em w\u0142a\u015bnie odpowied\u017a od mojej wyk\u0142adowczyni. Czytam wiadomo\u015b\u0107 po chorwacku i bardzo powoli (jest wp\u00f3\u0142 do pierwszej w nocy) t\u0142umacz\u0119: \u201eOstatnio bardzo \u00a0popularne s\u0105 w agencjach turystycznych… Krstarenja\u201d. No i tu zaczynaj\u0105 si\u0119 schody, bo s\u0142ownik nie zna takiego wyrazu. Krst to chrzest, wi\u0119c co, turystyka chrzcielna? Ksi\u0105dz chrzci dziecko na skale, ponad g\u0142owami k\u0142aniaj\u0105cej si\u0119 afryka\u0144skiej fauny, jak ma\u0142pa w Kr\u00f3lu Lwie? Nie, na szcz\u0119\u015bcie (a mo\u017ce nieszcz\u0119\u015bcie? Kto nie chcia\u0142by mie\u0107 takiego chrztu?) \u201ekrstarenja\u201d oznacza ni mniej, ni wi\u0119cej, tylko: \u201erejsy\u201d.<\/p>\n
Turcja jest dla Chorwacji takim krajem, jak… Chorwacja dla Polski.<\/p><\/blockquote>\n
Czytam dalej i dowiaduj\u0119 si\u0119, \u017ce Turcja jest dla Chorwacji takim krajem, jak… Chorwacja dla Polski. Ostatnio popularne w\u015br\u00f3d Amerykan\u00f3w jest uzupe\u0142nianie mapy Europy. Ko\u0144czy si\u0119 to z regu\u0142y zdziwieniem, \u017ce Europa nie jest pa\u0144stwem lub, w lepszym przypadku, \u201ePierogami\u201d wpisanymi zamiast nazwy Polski i \u201ePutinem\u201d zamiast Rosji. No c\u00f3\u017c, Chorwaci na miejscu Turcji wpisaliby zapewne \u201eLast minute\u201d lub \u201eWakacje\u201d.<\/p>\n
Zbli\u017cam si\u0119 powoli do ko\u0144ca wiadomo\u015bci, a m\u00f3j wzrok zawiesza si\u0119 na moment na frazie \u201ecity breaks\u201d. No i to jest jaki\u015b konkret! W Polsce chyba nadal niewiele os\u00f3b podr\u00f3\u017cuje w ten spos\u00f3b, czego dowodem niech b\u0119dzie fakt, \u017ce musia\u0142em wygooglowa\u0107, czym to si\u0119 je. Dla moich towarzyszy w niewiedzy wyja\u015bniam: city breaks to bardzo kr\u00f3tka (nawet kilkunastogodzinna) podr\u00f3\u017c \u00a0na zwiedzanie miasta.<\/p>\n
Czy Chorwaci podr\u00f3\u017cuj\u0105 wi\u0119cej od nas? Nie znam odpowiedzi na to pytanie, ale zapewne nie. Czy maj\u0105 gdzie podr\u00f3\u017cowa\u0107? Jak najbardziej tak! Nie bez przyczyny kraj ten zamienia si\u0119 przecie\u017c w okresie letnim w polsk\u0105 koloni\u0119. W dodatku blisko s\u0105 Turcja, W\u0142ochy, Cypr lub nawet P\u00f3\u0142nocna Afryka\u2026 Nic, tylko zabukowa\u0107 bilet na samolot, prom, poci\u0105g, tramwaj\u2026<\/p>\n
I tylko tych dawnych przemy\u015ble\u0144 i przemian jako\u015b tak \u017cal\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201eNapisz, jak Chorwaci podchodz\u0105 do podr\u00f3\u017cy\u201d \u2013 us\u0142ysza\u0142em od redaktorki. R\u0119ce zawis\u0142y nad klawiatur\u0105 z palcami gotowymi do b\u0142yskawicznych ruch\u00f3w zginaj\u0105cych i… No w\u0142a\u015bnie, co tu napisa\u0107…?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[320],"tags":[328,322],"class_list":["post-19990","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wws","tag-chorwacja","tag-podroz"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19990"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19995,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19990\/revisions\/19995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}