Daj\u0119 g\u0142ow\u0119 (wraz z jej ca\u0142\u0105 zawarto\u015bci\u0105), \u017ce zapami\u0119tasz ten artyku\u0142! Dlaczego? Ju\u017c teraz zaczynasz skupia\u0107 na nim swoj\u0105 uwag\u0119, a czytaj\u0105c to zdanie, staje si\u0119 ona jeszcze bardziej aktywna.<\/b><\/p>\n
Bynajmniej nie jest to \u017cadna sztuczka rodem z program\u00f3w telewizyjnych zg\u0142\u0119biaj\u0105cych tajniki ludzkiego m\u00f3zgu. Baza wiedzy o nim staje si\u0119 coraz bardziej obszerna i zaskakuj\u0105ce fenomeny daj\u0105 si\u0119 opisa\u0107 w naukowy, podr\u0119cznikowy spos\u00f3b. Niemniej informacje te wywo\u0142uj\u0105 ogromne zaciekawienie, a i ich pragmatyka widoczna jest w wielu obszarach. Z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cesz wykorzysta\u0107 je na sw\u00f3j u\u017cytek, a tak\u017ce we wsp\u00f3\u0142pracy z innymi.<\/p>\n
Dzia\u0142anie pami\u0119ci kieruje si\u0119 konkretnymi zasadami, kt\u00f3rych znajomo\u015b\u0107 pozwoli ci zwi\u0119kszy\u0107 efekty nauki lub umo\u017cliwi wyj\u015bcie na zakupy bez skrz\u0119tnie spisanej listy<\/p><\/blockquote>\n
Jest jeszcze jeden pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego utrwalisz czytan\u0105 tu tre\u015b\u0107. Artyku\u0142 bowiem dotyczy pami\u0119ci. Jej dzia\u0142anie kieruje si\u0119 konkretnymi zasadami, kt\u00f3rych znajomo\u015b\u0107 pozwoli ci zwi\u0119kszy\u0107 efekty nauki lub umo\u017cliwi wyj\u015bcie na zakupy bez skrz\u0119tnie spisanej listy. Mo\u017ce si\u0119 tak sta\u0107, kiedy zostawisz mleko przy \u015bmietniku \u2013 ale o tym nieco dalej. Na pocz\u0105tek dajmy si\u0119 przedstawi\u0107 r\u00f3\u017cnym typom pami\u0119ci. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c jej pojemno\u015b\u0107 oraz czas przechowywania informacji, pami\u0119\u0107 mo\u017cemy podzieli\u0107 na sensoryczn\u0105, kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 i d\u0142ugotrwa\u0142\u0105. Sensoryczna przydaje si\u0119 jedynie zmys\u0142om, gdzie dos\u0142ownie na kilka milisekund przechowywana jest informacja o bod\u017acach, kt\u00f3re odbieraj\u0105. Nie do\u015bwiadczasz za bardzo jej dzia\u0142ania, cho\u0107 mo\u017cesz j\u0105 zaobserwowa\u0107 podczas\u2026 fireshow. Pan lub pani kre\u015bl\u0105 ognist\u0105 kul\u0105 wielki kr\u0105g, kt\u00f3ry dla twoich oczu staje si\u0119 nie jednym, poruszaj\u0105cym si\u0119 punktem, a w\u0142a\u015bnie wielkim kr\u0119giem. To pami\u0119\u0107 sensoryczna przechowuje jeszcze informacje o wcze\u015bniejszych po\u0142o\u017ceniach kuli. Podobny efekt uzyskasz wykonuj\u0105c zdj\u0119cie o d\u0142ugim czasie na\u015bwietlania.<\/p>\n
Nieco bardziej pojemna jest pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142a. \u0141atwo j\u0105 zbada\u0107 prostym testem. Polega on na zapisywaniu us\u0142yszanych ci\u0105g\u00f3w cyfr. Po ka\u017cdej parze ci\u0105gu jest on poszerzany o kolejny element. Jak my\u015blisz, ile cyfr jeste\u015b w stanie zapami\u0119ta\u0107? \u015arednio uzyskuje si\u0119 wynik 7 element\u00f3w z granic\u0105 +\/- 2. Przechowuj\u0105c w pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej dostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji, \u0142atwo je utraci\u0107, kiedy pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe \u2013 wyrzucaj\u0105 bowiem ju\u017c zastane. A gdyby tak zwi\u0119kszy\u0107 pojemno\u015b\u0107 i czas przechowywania danych? Tu ju\u017c trzeba uda\u0107 si\u0119 do pami\u0119ci d\u0142ugotrwa\u0142ej. Takie przej\u015bcie informacji z pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej do d\u0142ugotrwa\u0142ej nazywane jest konsolidacj\u0105. Podczas niej pobudzane s\u0105 po\u0142\u0105czenia neuron\u00f3w, tworz\u0105 si\u0119 \u015bcie\u017cki pami\u0119ci. Moment zapisu jest niezwykle istotny, gdy\u017c b\u0119dzie on wp\u0142ywa\u0142 na p\u00f3\u017aniejsze przypomnienie sobie danych.<\/p>\n
Ma\u0142a przerwa, wr\u00f3\u0107my na pocz\u0105tek<\/h3>\n
Kiedy kto\u015b opowie ci jak\u0105\u015b now\u0105 histori\u0119 (np. o Nilu), prawdopodobnie najbardziej zapami\u0119tasz w\u0142a\u015bnie pocz\u0105tek i koniec wiadomo\u015bci o afryka\u0144skiej rzece<\/p><\/blockquote>\n
Pami\u0119tasz jakim zdaniem rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 artyku\u0142? Tak, bo w\u0142a\u015bnie wtedy twoja uwaga by\u0142a najbardziej aktywna. W miar\u0119 poruszania si\u0119 w g\u0142\u0105b tre\u015bci b\u0119dzie ona nieco spada\u0107 (cho\u0107 mam nadziej\u0119, \u017ce nie dlatego, \u017ce zanudzam). Pod koniec wzro\u015bnie i r\u00f3wnolegle poprawi si\u0119 twoja pami\u0119\u0107. Taki efekt nazywany jest efektem pierwsze\u0144stwa i \u015bwie\u017co\u015bci. Kiedy kto\u015b opowie ci jak\u0105\u015b now\u0105 histori\u0119 (np. o Nilu), prawdopodobnie najbardziej zapami\u0119tasz w\u0142a\u015bnie pocz\u0105tek i koniec wiadomo\u015bci o afryka\u0144skiej rzece. Efekt ten wykorzystywany jest m.in. w reklamach telewizyjnych sklep\u00f3w. Informacje o cenach wstawiane s\u0105 w \u015brodek spotu i okraszane przekazem fantastycznej atmosfery i \u015bwie\u017co\u015bci produkt\u00f3w. A propos produkt\u00f3w \u2013 znana metoda udzielania informacji zwrotnej, metoda \u201ekanapki\u201d, r\u00f3wnie\u017c na tym bazuje (cho\u0107 teraz nastaje pytanie, czy jest ona efektywna). Wiedz\u0105c o wyst\u0119powaniu takiego efektu, zasadn\u0105 mod\u0105 jest robienie sobie cz\u0119stych przerw w nauce. Dzi\u0119ki temu uzyskasz wi\u0119cej \u201epocz\u0105tk\u00f3w\u201d i \u201eko\u0144c\u00f3w\u201d. Pami\u0119taj tylko, aby przerwa wci\u0105\u017c si\u0119 nie wyd\u0142u\u017ca\u0142a o \u201ejeszcze chwil\u0119\u201d, bo to mo\u017ce by\u0107 pocz\u0105tek ko\u0144ca twoje nauki\u2026<\/p>\n
Dwie p\u00f3\u0142kule \u2013 dwa bratanki<\/h3>\n
Aby zwi\u0119kszy\u0107 zatem wydajno\u015b\u0107 pami\u0119ci, dobrze zna\u0107 pewne wskaz\u00f3wki. Jedna wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 ma\u0142o zaskakuj\u0105ca \u2013 u\u017cywaj ca\u0142ego m\u00f3zgu!<\/p><\/blockquote>\n
Aby zwi\u0119kszy\u0107 zatem wydajno\u015b\u0107 pami\u0119ci, dobrze zna\u0107 pewne wskaz\u00f3wki. Jedna wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 ma\u0142o zaskakuj\u0105ca \u2013 u\u017cywaj ca\u0142ego m\u00f3zgu! Oczywi\u015bcie, wbrew kr\u0105\u017c\u0105cym plotkom naukowym, robimy to ka\u017cdego dnia, jednak podczas zapami\u0119tywania u\u017cywa si\u0119 cz\u0119sto tylko lewej p\u00f3\u0142kuli. Jest ona odpowiedzialna m.in. za schematycznie my\u015blenie, j\u0119zyk, cyfry, logik\u0119. Znacznie \u0142atwiej radzi sobie ze swoj\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 \u2013 praw\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0105. Ta s\u0142ynie z interpretacji obraz\u00f3w, kolor\u00f3w, muzyki, odczuwania przestrzeni \u2013 artystyczna z niej dusza. W duecie stanowi\u0105 wi\u0119c zgran\u0105 ekip\u0119, wszak im wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 pobudze\u0144 i obszar\u00f3w m\u00f3zgu, tym wi\u0119cej po\u0142\u0105cze\u0144 aktywnych, tym \u0142atwiej zapami\u0119tujemy, a potem przypominamy. Podczas zapami\u0119tywania informacji tekstowych, dobrze jest dobra\u0107 do nich kolory i obrazy. Takie rozwi\u0105zanie wykorzystywane jest w mnemotechnikach i mapach my\u015bli. Poka\u017c\u0119 to na najprostszej technice zwanej \u0142a\u0144cuchow\u0105. Ale najpierw poprosz\u0119 ci\u0119 o jednokrotne przeczytanie poni\u017cszych s\u0142\u00f3w, a nast\u0119pnie ich zapisanie w tej samej kolejno\u015bci.<\/p>\n
Oto 15 wyraz\u00f3w: s\u0142oik, zeszyt, mech, ogie\u0144, kuku\u0142ka, wanna, pi\u00f3ro, sa\u0142ata, plecak, widelec, radio, ko\u015b\u0107, peruka, s\u00f3l, taczka.<\/p>\n
Ile uda\u0142o ci si\u0119 zapami\u0119ta\u0107 i zapisa\u0107? U\u017cywaj\u0105c tylko lewej p\u00f3\u0142kuli \u2013 nie tak du\u017co, gdy do\u0142\u0105czysz do niej praw\u0105. Metoda \u0142a\u0144cuchowa polega na tym, aby wyobrazi\u0107 sobie 2 wyrazy ko\u0142o siebie we wsp\u00f3lnej sytuacji. Np. s\u0142oik i zeszyt \u2013 wyobra\u017cam sobie, \u017ce id\u0119 do szko\u0142y i leje jak z cebra. Nie chc\u0119 zamoczy\u0107 swojego zeszytu, wi\u0119c wk\u0142adam go do s\u0142oika. Nast\u0119pnie \u0142\u0105cz\u0119 zeszyt i mech i do\u0142\u0105czam inn\u0105 histori\u0119 \u2013 kiedy\u015b na robinsonadzie ukry\u0142em zeszyt ze swoimi tajemnicami, po kilku latach odnalaz\u0142em go \u2013 by\u0142 zaro\u015bni\u0119ty mchem. Nast\u0119pnie mech \u0142\u0105cze z ogniem, itd. Tym samym zapami\u0119tuj\u0119 ca\u0142e obrazy. Chc\u0105c odtworzy\u0107 wyrazy, zaczynam od s\u0142oika i ju\u017c maluj\u0105 mi si\u0119 wszystkie sytuacje, z kt\u00f3rych wy\u0142apuj\u0119 s\u0142owa. Istotne, by sytuacje by\u0142y komiczne, wyolbrzymione, absurdalne \u2013 dzi\u0119ki temu \u0142atwiej je zapami\u0119ta\u0107. Jak my\u015blisz, dlaczego?<\/p>\n
Inn\u0105 technik\u0105 nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do predyspozycji prawej p\u00f3\u0142kuli (odno\u015bnie przestrzeni) jest technika \u201erzymskiego pokoju\u201d. Tutaj wyobra\u017casz sobie pomieszczenie \u2013 mo\u017ce by\u0107 tw\u00f3j pok\u00f3j lub ca\u0142y dom. W r\u00f3\u017cnych miejscach w pokoju lub pokojach umieszczasz przedmioty\/wyrazy, kt\u00f3re chcesz zapami\u0119ta\u0107. Przydaje si\u0119 ona, kiedy chcesz nauczy\u0107 si\u0119 tekstu przem\u00f3wienia \u2013 w ka\u017cdym pokoju \u201ezostawiasz\u201d sobie kluczowe informacje, kt\u00f3re chcesz przekaza\u0107. Podczas wyg\u0142aszania, przechadzasz si\u0119 my\u015blami po pokojach i przypominasz istotne kwestie. Id\u0105c natomiast po zakupy, mo\u017cesz wyobrazi\u0107 sobie drog\u0119 z domu do sklepu i na tej trasie mentalnie zostawi\u0107 sobie produkty w charakterystycznych miejscach (pol\u0119dwiczki wo\u0142owe na przej\u015bciu dla pieszych, mleko przy \u015bmietniku).<\/p>\n
Uwaga, b\u0119dzie emocjonalnie\u2026<\/h3>\n
Podczas nauki dobrze jest wi\u0119c by\u0107 pobudzonym emocjonalnie \u2013 czy to zabaw\u0105 i \u015bmiechem, czy mobilizuj\u0105cym stresem<\/p><\/blockquote>\n
Wspomniane absurdalne i komiczne sytuacje wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z rozbawieniem. Takie wp\u0142ywanie na emocje jest niezwykle wa\u017cne, gdy\u017c pe\u0142ni\u0105 one istotn\u0105 rol\u0119 przy zapami\u0119tywaniu. Pami\u0119tasz, co robi\u0142e\u015b, kiedy dowiedzia\u0142e\u015b si\u0119 o katastrofie w Smole\u0144sku? A tydzie\u0144 wcze\u015bniej\/p\u00f3\u017aniej? Emocje to kolejne pobudzenia w m\u00f3zgu kolejnych obszar\u00f3w. Po latach jeste\u015b w stanie przypomnie\u0107 sobie sytuacje, jakie z nimi wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powa\u0142y, cho\u0107 czasem sama sytuacja mo\u017ce zosta\u0107 zapomniana, a odzywaj\u0105 si\u0119 jedynie emocje. Dziecko, w kt\u00f3re wjecha\u0142 rower przy pewnej charakterystycznej ulicy, po latach mo\u017ce zapomnie\u0107 o wydarzeniu. Przechodz\u0105c natomiast t\u0105 ulic\u0105, mo\u017ce poczu\u0107 negatywne odczucia. Tak mo\u017ce narodzi\u0107 si\u0119 fobia. Innym razem, dziecko, kt\u00f3re na tej ulicy cz\u0119sto objada\u0142o si\u0119 wat\u0105 cukrow\u0105, w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce doznawa\u0107 przyjemnych odczu\u0107 podczas spaceru, nie wiedz\u0105c jednak dlaczego. Przypomnij sobie, co czujesz wchodz\u0105c do domu babci. To troch\u0119 podobna sytuacja, chocia\u017c \u0142atwo j\u0105 sobie wyt\u0142umaczy\u0107. A propos domu babci \u2013 potrafisz przypomnie\u0107 sobie jego zapach? Albo zapach gumy balonowej Kaczora Donalda, albo inny zapach z lat dzieci\u0144stwa? Zapachy s\u0105 \u0142atwo zapami\u0119tywane ze wzgl\u0119du na anatomiczne bliskie po\u0142o\u017cenie opuszki w\u0119chowej, gdzie s\u0105 one odbierane, i obszar\u00f3w odpowiedzialnych za pami\u0119\u0107.<\/p>\n
Podczas nauki dobrze jest wi\u0119c by\u0107 pobudzonym emocjonalnie \u2013 czy to zabaw\u0105 i \u015bmiechem, czy mobilizuj\u0105cym stresem. Chc\u0105c sobie przypomnie\u0107 wyuczon\u0105 parti\u0119, dobrze jest wr\u00f3ci\u0107 do stanu emocjonalnego nauki. Co ci \u0142atwiej przychodzi \u2013 rozbawienie czy stres?<\/p>\n
Nie jeste\u015b w Simsach!<\/h3>\n
\u0141atwiej jest przypomnie\u0107 sobie informacj\u0119, kiedy znajdujesz si\u0119 w miejscu, gdzie j\u0105 naby\u0142e\u015b<\/p><\/blockquote>\n
Wr\u00f3ci\u0107 mo\u017cna jeszcze w dos\u0142ownym znaczeniu. Okazuje si\u0119, \u017ce \u0142atwiej jest przypomnie\u0107 sobie informacj\u0119, kiedy znajdujesz si\u0119 w miejscu, gdzie j\u0105 naby\u0142e\u015b. Przeprowadzono pewne badanie na dw\u00f3ch grupach. Ka\u017cda z nich musia\u0142a nauczy\u0107 si\u0119 pewnego tekstu. Pierwsza robi\u0142a to na l\u0105dzie, druga za\u015b pod wod\u0105. Po tym etapie grupy podzielono na dwie. Jedna, b\u0119d\u0105ca na l\u0105dzie, uda\u0142a si\u0119 pod wod\u0119. Podobnie druga pod wod\u0105 uda\u0142a si\u0119 na l\u0105d. Tym razem poproszono cztery grupy o podanie zapami\u0119tanej informacji. Jak my\u015blisz, kt\u00f3rym grupom zadanie posz\u0142o efektywniej? Ot\u00f3\u017c w\u0142a\u015bnie tym, kt\u00f3re nie zmieni\u0142y swojego miejsca. Wszed\u0142e\u015b do kuchni i zapomnia\u0142e\u015b po co? Warto wr\u00f3ci\u0107 do swojego pokoju \u2013 nikt ci nie skasowa\u0142 zadania jak w Simsach. W pokoju \u0142atwiej odtworzysz swoje zamiary. Z tej wiadomo\u015bci p\u0142ynie tak\u017ce wniosek, \u017ce do egzamin\u00f3w czy sprawdzian\u00f3w dobrze jest uczy\u0107 si\u0119 w miejscu, gdzie maj\u0105 si\u0119 odby\u0107.<\/p>\n
Repetitio est mater studiorum<\/h3>\n
Robienie powt\u00f3rek przed sprawdzianem czy egzaminem to cz\u0119sto utopijne postanowienia. Niemniej jest to niezwykle efektywne \u2013 potwierdzono naukowo!<\/p><\/blockquote>\n
Jakkolwiek u\u0142atwisz sobie proces zapami\u0119tywania, pami\u0119taj, \u017ce \u201epowtarzanie jest matk\u0105 nauki\u201d. Ka\u017cda twoja powt\u00f3rka to wzmocnienie szlak\u00f3w pami\u0119ciowych. Im wi\u0119cej dokonasz ich aktywno\u015bci, tym trwalej b\u0119d\u0105 przechowywa\u0107 twoje dane. Robienie powt\u00f3rek przed sprawdzianem czy egzaminem to cz\u0119sto utopijne postanowienia. Niemniej jest to niezwykle efektywne \u2013 potwierdzono naukowo! A \u017ceby zapami\u0119ta\u0107 zwiastuny informacji o pami\u0119ci, zach\u0119cam do samodzielnych poszukiwa\u0144 i odkry\u0107 \u2013 dzia\u0142anie znacznie \u0142atwiej daje si\u0119 zapami\u0119ta\u0107 ni\u017c przeczytanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Daj\u0119 g\u0142ow\u0119 (wraz z jej ca\u0142\u0105 zawarto\u015bci\u0105), \u017ce zapami\u0119tasz ten artyku\u0142! Dlaczego? Ju\u017c teraz zaczynasz skupia\u0107 na nim swoj\u0105 uwag\u0119, a czytaj\u0105c to zdanie, staje si\u0119 ona jeszcze bardziej aktywna.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[416,418,417,414,415],"class_list":["post-20374","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-it","tag-cwiczenie-pamieci","tag-emocje","tag-mozg","tag-pamiec","tag-zapamietywanie"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20374"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20375,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20374\/revisions\/20375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}