{"id":20434,"date":"2014-10-21T09:00:02","date_gmt":"2014-10-21T07:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=20434"},"modified":"2014-11-02T19:14:33","modified_gmt":"2014-11-02T17:14:33","slug":"szukajac-krzyza-bozogrobcow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/szukajac-krzyza-bozogrobcow\/","title":{"rendered":"Szukaj\u0105c krzy\u017ca bo\u017cogrobc\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p><strong><b>Rajd Grunwaldzki to jedno z najwi\u0119kszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 ZHP. Bior\u0105 w nim udzia\u0142 harcerze, kluby turystyczne, rodziny i grupy przyjaci\u00f3\u0142. Jest on tak\u017ce niezwyk\u0142\u0105 przygod\u0105 w nurcie turystyki kulturowej, kt\u00f3r\u0105 postanowi\u0142em prze\u017cy\u0107.<\/b><\/strong><\/p>\n<p>W dniach 9-13 lipca odby\u0142 si\u0119 RG14, a na 10 trasach bawi\u0142o si\u0119 ponad 800 uczestnik\u00f3w\u00a0ze wszystkich chor\u0105gwi ZHP.<\/p>\n<h3><b>2 lipca, \u015broda<\/b><\/h3>\n<p><strong><b>Bielsko-Bia\u0142a \u2192 Rypin<\/b><\/strong><\/p>\n<blockquote><p>(&#8230;) rajd bez fabu\u0142y, bez punkt\u00f3w kontrolnych, bez kart patrolu, bez tablicy z punktacj\u0105, bez rekwizyt\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ostatni patrol dociera na miejsce po 23:00, wi\u0119c wprowadzenie do fabu\u0142y rozpoczyna si\u0119 w \u015brodku nocy. Zreszt\u0105 <b>\u2212<\/b> jakiej fabu\u0142y? Odwo\u0142ali j\u0105 jeszcze w maju, bo komenda rajdu podpisa\u0142a z warszawsk\u0105 Fundacj\u0105 \u201eKu\u017anica\u201d umow\u0119 o poszukiwaniu \u00a0zabytku \u2013 krzy\u017ca ksi\u0119\u017cnej dobrzy\u0144skiej Anastazji z Halicza, zawieraj\u0105cego drzazg\u0119 z Drzewa Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Na dzie\u0144 dobry dostajemy fotokopie zapisk\u00f3w ks. prof. Franciszka P\u0119kalskiego \u2013 ostatniego cz\u0142onka zakonu bo\u017cogrobc\u00f3w. Odnaleziono je kilka miesi\u0119cy temu w jednym z krakowskich klasztor\u00f3w. Wynika z nich, \u017ce ks. P\u0119kalski po upadku zakonu wszed\u0142 w posiadanie owego krzy\u017ca. Wybra\u0142 si\u0119 z nim na ziemi\u0119 dobrzy\u0144sk\u0105 i&#8230; wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c bez niego. Zapisa\u0142 miejsca, kt\u00f3re odwiedzi\u0142, a naszym zadaniem jest wyruszy\u0107 jego \u015bladami. Pomaga nam Pawe\u0142 D\u0105browski \u2013 historyk, ekspert \u201eKu\u017anicy\u201d. Przebywa w Warszawie i codziennie przysy\u0142a nam maile z rzeczami do sprawdzenia na trasie.<\/p>\n<p>Czyli rajd bez fabu\u0142y, bez punkt\u00f3w kontrolnych, bez kart patrolu, bez tablicy z punktacj\u0105, bez rekwizyt\u00f3w. Jeden patrol, jak si\u0119 dowiedzia\u0142, to zmieni\u0142 tras\u0119. My spr\u00f3bujemy.<\/p>\n<h3><b>3 lipca, czwartek<\/b><\/h3>\n<p><b>Rypin \u2192 Sad\u0142owo<\/b><\/p>\n<blockquote><p>Szukamy \u015bredniowiecznego zabytku. Szanse jego znalezienia s\u0105 raczej umiarkowane, ale pr\u00f3bujemy.<\/p><\/blockquote>\n<p>Pobudka. Dostajemy e-mail od D\u0105browskiego \u2212 mamy pod\u0105\u017ca\u0107 \u015bladem zapisk\u00f3w ks. P\u0119kalskiego. Po pierwsze musimy stan\u0105\u0107 przed wej\u015bciem do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Ducha w Rypinie. Ale on nie istnieje od 70 lat! Jednak na nieczynnym cmentarzu, kilka dni temu, buldo\u017cer niechc\u0105cy ods\u0142oni\u0142 fundamenty \u015bwi\u0105tyni. Zgodnie z zaleceniami musimy spojrze\u0107 w stron\u0119 Jerozolimy \u2013 ale to znaczy, \u017ce na po\u0142udnie czy na wsch\u00f3d? Bo tak naprawd\u0119 znajduje si\u0119 na po\u0142udniu, lecz stare ko\u015bcio\u0142y orientowali o\u0142tarzami ku wchodowi. Nast\u0119pnym zadaniem jest znale\u017a\u0107 na \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a stare, antydemoniczne rysunki, przeszuka\u0107 zakrysti\u0119, w kt\u00f3rej przechowywano ostatni kielich po bo\u017cogrobcach.<\/p>\n<p>Mapa ze zbli\u017ceniami wystarczy do namierzenia nast\u0119pnego punktu \u2013 grodziska w Starorypinie. Na miejscu w kopercie z materia\u0142ami znajdujemy mapy, relacje z wykopalisk i reprodukcj\u0119 XIX-wiecznego obrazu. Chocia\u017c dooko\u0142a tylko chaszcze, wystarcza nam to \u017ceby obliczy\u0107 drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 pokonywa\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 id\u0105c z zamku do ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>Potem ma\u0142a przerwa w poszukiwaniach. Jeszcze w Rypinie odczytali\u015bmy umieszczone w r\u00f3\u017cnych miejscach QR-kody i odczytali\u015bmy ci\u0105g cyfr. Wygl\u0105da\u0142 jak wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne, wi\u0119c pod\u0105\u017camy tym tropem. Jest godzina 16:00, 30 stopni w s\u0142o\u0144cu, a cienia nigdzie nie wida\u0107. Docieramy w miejsce wyznaczone przez wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne. Co dalej? Nikt nie powiedzia\u0142. Nagle dzwoni telefon: &#8222;Dotarli\u015bcie do celu. Teraz udajcie si\u0119 na wsch\u00f3d\u201d. Najpierw mi\u0142e uczucie, a potem pytanie <b>\u2212<\/b> gdzie jest ten \u201esnajper\u201d, kto do nas dzwoni\u0142?! Dooko\u0142a \u017cywej duszy!<\/p>\n<p>Na odprawie pytamy, co si\u0119 dzieje na trasie, ile w tej fabule prawdy, a ile fikcji. Terenowy konsultant historyczny (fundacja przys\u0142a\u0142a osob\u0119 do obs\u0142ugi) oburza si\u0119 \u2212 nie ma fikcji. Szukamy \u015bredniowiecznego zabytku. Szanse jego znalezienia s\u0105 raczej umiarkowane, ale pr\u00f3bujemy.<\/p>\n<h3><b>4 lipca, pi\u0105tek<\/b><\/h3>\n<p><b>Sad\u0142owo \u2192 \u015awiedziebnia<\/b><\/p>\n<blockquote><p>Staje si\u0119 jasne, \u017ce to wszystko dzieje si\u0119 naprawd\u0119, a odnalezienie krzy\u017ca, je\u015bli si\u0119 uda, b\u0119dzie odkryciem, powiedzmy, dziesi\u0119ciolecia.<\/p><\/blockquote>\n<p>Pobudka, \u015bniadanie, wymarsz. Zwiedzamy pa\u0142ac, gdzie teraz rz\u0105dzi Pan Zbyszek Mistrz D\u0142uta, ruiny zamku, gdzie rz\u0105dz\u0105 komary, oraz ko\u015bci\u00f3\u0142. Ks. P\u0119kalski wspomina\u0142, \u017ce w czasie swojej podr\u00f3\u017cy spojrza\u0142 w oczy jego fundatorom, lecz oni nie \u017cyj\u0105 od 100 lat. Domy\u015blamy si\u0119, \u017ce patrzy\u0142 na portrety nieboszczyk\u00f3w Pl\u0105skowskich. Wok\u00f3\u0142 nich napisy, a w notatkach P\u0119kalskiego klucz wskazuj\u0105cy, kt\u00f3re litery wybra\u0107 i w jakim porz\u0105dku u\u0142o\u017cy\u0107, aby powsta\u0142o has\u0142o. Wychodzi nam z tego \u201eSzukaj pod sercem NMP Wspomo\u017cycielki Ubogich\u201d. Ale \u017cadnego wizerunku NMP Wspomo\u017cycielki Ubogich w tym ko\u015bciele nie ma. Potem sprawa jako\u015b przycicha.<\/p>\n<p>Przed opuszczeniem Sad\u0142owa rozsiewamy jeszcze \u201elegend\u0119 miejsk\u0105\u201d, \u017ceby przypomnie\u0107 mieszka\u0144com ciekawostk\u0119 o ich wsi \u2212 autentyczn\u0105 histori\u0119 o jej w\u0142a\u015bcicielce, Mariannie z \u0141osi\u00f3w Romockiej, kt\u00f3ra napada\u0142a na karawany kupieckie, kierowa\u0142a kilkoma zajazdami i jednym zbiorowym gwa\u0142tem w toru\u0144skim klasztorze. Pretekstem jest rozpytywanie miejscowych o jej ducha. Zachowujemy si\u0119, jakby\u015bmy o nim wiedzieli z pewnych \u017ar\u00f3de\u0142 i pytamy tylko, gdzie mo\u017cna go zobaczy\u0107, o jakich porach si\u0119 ukazuje, gdzie mo\u017cemy porozmawia\u0107 z kim\u015b, kto go widzia\u0142 na oczy. Po godzinie huczy o tym ca\u0142a wie\u015b, a miejscowi m\u00f3wi\u0105 ju\u017c tylko o szlachciance rozb\u00f3jnicy. Przestajemy wi\u0119c by\u0107 potrzebni i ruszamy dalej.<\/p>\n<p>Po drodze ma\u0142a zabawa w przerwie od poszukiwa\u0144 \u2212 trzeba si\u0119 zameldowa\u0107 w okre\u015blonych punktach na mapie, a inne omija\u0107, by nie da\u0107 si\u0119 z\u0142apa\u0107 rozstawionym tam fotografom.<\/p>\n<p>Tego dnia k\u0142\u00f3cimy si\u0119 te\u017c o to, czy te ca\u0142e poszukiwania dziej\u0105 si\u0119 naprawd\u0119. Nasz znajomy siedzia\u0142 w Bielsku i sprawdza\u0142 dla nas informacje na stronach internetowych, a nawet w bibliotekach cyfrowych. Wszystko si\u0119 zgadza\u0142o \u2013 o bo\u017cogrobcach, o ks. P\u0119kalskim, o ksi\u0119\u017cnej Anastazji i jej rodzinie. Nawet Fundacja \u201eKu\u017anica\u201d wyst\u0119puje w Krajowym Rejestrze S\u0105dowym. Dotarli\u015bmy tak\u017ce do tre\u015bci umowy o poszukiwaniu krzy\u017ca i do zdj\u0119\u0107 z jej uroczystego podpisania. Staje si\u0119 jasne, \u017ce to wszystko dzieje si\u0119 naprawd\u0119, a odnalezienie krzy\u017ca, je\u015bli si\u0119 uda, b\u0119dzie odkryciem, powiedzmy, dziesi\u0119ciolecia. Potem jeszcze Micha\u0142 z obs\u0142ugi z dum\u0105 rozdaje wszystkim patrolom wydrukowany artyku\u0142 z ostatniego \u201eCzasu Rypina\u201d, a tam znowu P\u0119kalski, Anastazja, remont klasztoru po bo\u017cogrobcach, z ca\u0142ego kraju przyjechali wolontariusze z ZHP i prowadz\u0105 poszukiwania.<\/p>\n<h3><b>5 lipca, sobota<\/b><\/h3>\n<p><b>\u015awiedziebnia \u2192 G\u00f3rzno<\/b><\/p>\n<blockquote><p>Magdy szcz\u0119\u015bcie polega na tym, \u017ce zamiast na paj\u0105ka, jej r\u0119ka w jednej ze szczelin trafia na ma\u0142y, twardy przedmiot oblepiony kurzem, py\u0142em i paj\u0119czynami.<\/p><\/blockquote>\n<p>Dzie\u0144 nieco r\u00f3\u017cny od innych, bo po drodze nie ma \u017cadnych miejsc, kt\u00f3re opisa\u0142by ks. P\u0119kalski. Tym razem idziemy nie patrolami, lecz mieszanymi grupami, kt\u00f3re zdobywaj\u0105 specjalne sprawno\u015bci: technika wywiadu, technika rozpoznania, budowniczego sieci kontakt\u00f3w, dokumentalisty albo performera.<\/p>\n<p>Popo\u0142udnie w G\u00f3rznie up\u0142ywa sielankowo, kiedy nagle dowiaduj\u0119 si\u0119 o przes\u0142uchaniu (tu musz\u0119 pozdrowi\u0107 \u201ePomara\u0144czarni\u0119\u201d z Gniezna, kt\u00f3rej dru\u017cynowa, Magda, wyja\u015bni\u0142a mi, o co tak naprawd\u0119 chodzi). W \u015awiedziebni przegapili\u015bmy dw\u00f3r ksi\u0105\u017c\u0105t Mirskich, w kt\u00f3rym ks. P\u0119kalski ogl\u0105da\u0142 skrytki z powstania styczniowego. Par\u0119 os\u00f3b co\u015b tkn\u0119\u0142o i pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142, \u017ceby tam wr\u00f3ci\u0107. Samoch\u00f3d jest tylko jeden. Jedzie wi\u0119c obo\u017any, konsultant historyczny i trzej przedstawiciele patroli, kt\u00f3re mia\u0142y najlepsze pomys\u0142y na to czego, gdzie i jak szuka\u0107.<\/p>\n<p>Z piwnicami jest tak, \u017ce cz\u0142owiek zawsze podejrzewa, \u017ce co\u015b go zaraz zje. Szczeg\u00f3lnie kiedy musi odnale\u017a\u0107 skrytk\u0119 w kilkusetletnim ceglanym stropie. Jak? Najlepiej wk\u0142adaj\u0105c r\u0119k\u0119 w ka\u017cd\u0105 napotkan\u0105 dziur\u0119 w sklepieniu. Tak mia\u0142y wygl\u0105da\u0107 powsta\u0144cze skrytki, kt\u00f3re ogl\u0105da\u0142 ks. P\u0119kalski. Magdy szcz\u0119\u015bcie polega na tym, \u017ce zamiast na paj\u0105ka, jej r\u0119ka w jednej ze szczelin trafia na ma\u0142y, twardy przedmiot oblepiony kurzem, py\u0142em i paj\u0119czynami. Najpierw fala rado\u015bci, potem ju\u017c zimna krew. Obs\u0142uga jest przygotowana \u2212 zabezpieczamy znalezisko i ruszamy z powrotem. Ca\u0142\u0105 drog\u0119 konsultant wisi na telefonie. Najpierw D\u0105browski \u2212 w jakim stanie jest krzy\u017c, czy nie jest zawilgocony, w \u017cadnym wypadku nie pr\u00f3bujcie go czy\u015bci\u0107! Potem dyrektor muzeum w Rypinie. Jeszcze dzi\u015b przywiezie nam specjalny pakiet do zabezpieczenia krzy\u017ca, a jutro przewiezie go do Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu, sk\u0105d odbierze go konserwator.<\/p>\n<p>Po powrocie \u015bwi\u0119tujemy. Ale to nie koniec! Dzwoni D\u0105browski \u2212 krzy\u017c jest niekompletny. Kszta\u0142t wskazuje, \u017ce by\u0142 w istocie ozdob\u0105 dla relikwiarza umieszczonego na przeci\u0119ciu ramion. Mia\u0142a by\u0107 drzazga z Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Relikwiarz wypad\u0142? Skradziono go? Ukryto osobno? \u00a0Co z NMP Wspomo\u017cycielk\u0105 Ubogich?<\/p>\n<p>Kolejna noc z papierkami&#8230; m\u00f3g\u0142bym tak \u017cy\u0107.<\/p>\n<h3><b>6 lipca, niedziela<\/b><\/h3>\n<p><b>G\u00f3rzno<\/b><\/p>\n<blockquote><p>Dzwon jest wysoko, a \u201epod sercem\u201d znajduje si\u0119 w\u0142a\u015bciwie prawie ca\u0142a wie\u017ca.<\/p><\/blockquote>\n<p>W czasie mszy rozgl\u0105damy si\u0119 po ko\u015bciele bo\u017cogrobc\u00f3w. Pod \u015bwi\u0105tyni\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 krypty ze szcz\u0105tkami zakonnik\u00f3w. Kiedy\u015b kto\u015b z rajdu tam wchodzi\u0142, ale tym razem ksi\u0105dz jest nieugi\u0119ty. Na mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeszukania samego ko\u015bcio\u0142a te\u017c musimy poczeka\u0107 do wieczora.<\/p>\n<p>E-mail od D\u0105browskiego (bez tego dzie\u0144 nie ma prawa si\u0119 zacz\u0105\u0107) \u2013 krzy\u017c jest XII-wiecznej bizantyjskiej roboty, wi\u0119c spokojnie m\u00f3g\u0142 nale\u017ce\u0107 do ruskiej ksi\u0119\u017cniczki z prze\u0142omu XIII i XIV stulecia. Sam D\u0105browski wpad\u0142 na trop. W ksi\u0105\u017cce o historii bo\u017cogrobc\u00f3w znalaz\u0142 wzmiank\u0119 o inskrypcji <i>S(ancta) Maria svcvrre miseris<\/i> (<i>\u015awi\u0119ta Mario wspomagaj ubogich<\/i>). To mo\u017ce by\u0107 to! Kserokopia ksi\u0105\u017cki podobno jest u obs\u0142ugi. Znajdujemy j\u0105 w stercie innych materia\u0142\u00f3w. Czytam dok\u0142adnie wskazany rozdzia\u0142 \u2013 nic! Potem przychodzi ol\u015bnienie \u2013 mo\u017ce w przypisach? Jest! Tak brzmi napis na ko\u015bcielnym dzwonie w G\u00f3rznie. \u201ePod sercem NMP Wspomo\u017cycielki Ubogich\u201d \u2013 \u00a0wszystko jasne! Mamy niewiele czasu \u2013 do chwili, kiedy ksi\u0105dz odm\u00f3wi brewiarz. Na wie\u017c\u0119! Najpierw kamienne schody, potem metalowa drabina, p\u00f3\u017aniej drabiny drewniane. Od patrzenia w d\u00f3\u0142 kr\u0119ci si\u0119 w g\u0142owie. Na belkach pod dzwonem jest du\u017co kurzu, lecz nie ma relikwiarza. Naradzamy si\u0119. Dzwon jest wysoko, a \u201epod sercem\u201d znajduje si\u0119 w\u0142a\u015bciwie prawie ca\u0142a wie\u017ca. 24 metry wysoko\u015bci do przeszukania. Przegl\u0105damy nawet mechanizm starych organ\u00f3w. Nie ma. Koleg\u0119 z patrolu co\u015b tkn\u0119\u0142o i si\u0119gn\u0105\u0142 r\u0119k\u0105 do wysokiej na dwie ceg\u0142y szczeliny w murze, ukrytej za belk\u0105 przylegaj\u0105c\u0105 do \u015bciany. Z zalegaj\u0105cego tam kurzu wyci\u0105gn\u0105\u0142 najpierw pude\u0142ko po zapa\u0142kach, potem&#8230; sk\u00f3r\u0119 od s\u0142oniny, a na koniec ma\u0142y, twardy przedmiot. To metalowa obr\u0119cz pokryta kurzem i paj\u0119czynami, wewn\u0105trz kt\u00f3rej, pomi\u0119dzy dwiema okr\u0105g\u0142ymi szybkami, wida\u0107 by\u0142o kawa\u0142ek drewna \u2013 drzazg\u0119 z Drzewa Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego!<\/p>\n<h3><b>7 lipca, poniedzia\u0142ek<\/b><\/h3>\n<p><b>G\u00f3rzno \u2192 Lidzbark<\/b><\/p>\n<blockquote><p><i>Ca\u0142a akcja to zabawa, kt\u00f3ra stwarza pretekst do odwiedzenia i zbadania ciekawych miejsc.<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>W poniedzia\u0142ek dostajemy do r\u0119ki egzemplarz \u201eCzasu Rypina\u201d z artyku\u0142em o poszukiwaniach prowadzonych przez harcerzy. Na pierwszy rzut oka wszystko si\u0119 zgadza, ale jest jeden dodatkowy akapit. Kluczowy akapit.<\/p>\n<p><i>To tylko zabawa<\/i><\/p>\n<p><i>Ca\u0142a akcja to zabawa, kt\u00f3ra stwarza pretekst do odwiedzenia i zbadania ciekawych miejsc. Histori\u0119 nap\u0119dza poszukiwanie fikcyjnego zaginionego zabytku \u2013 krzy\u017ca ksi\u0119\u017cnej dobrzy\u0144skiej Anastazji, za\u015b wskaz\u00f3wki umo\u017cliwiaj\u0105ce jego odnalezienie b\u0119d\u0105 pochodzi\u0142y z fikcyjnych zapisk\u00f3w ostatniego cz\u0142onka zakonu bo\u017cogrobc\u00f3w, ks. prof. Franciszka P\u0119kalskiego. Opr\u00f3cz tych dw\u00f3ch motyw\u00f3w (zabytkowego krzy\u017ca i sensacyjnych zapisk\u00f3w), inne elementy fabu\u0142y s\u0105 autentyczne i potwierdzone \u017ar\u00f3d\u0142owo. Zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry rozwi\u0105\u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 zagadk\u0119, odnajdzie przygotowan\u0105 przez specjalist\u0119-r\u0119kodzielnika replik\u0119 \u015bredniowiecznego krzy\u017ca w stylu bizantyjsko-ruskim <\/i>(cyt. za: \u201eCzas Rypina\u201d, czwartek, 3 lipca 2014)<i>.<\/i><\/p>\n<p>Nie napisali tylko o jednym \u2013 Pawe\u0142 D\u0105browski, ekspert z \u201eKu\u017anicy\u201d, te\u017c nie istnieje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rajd Grunwaldzki to jedno z najwi\u0119kszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 ZHP. Bior\u0105 w nim udzia\u0142 harcerze, kluby turystyczne, rodziny i grupy przyjaci\u00f3\u0142. Jest on tak\u017ce niezwyk\u0142\u0105 przygod\u0105 w nurcie turystyki kulturowej, kt\u00f3r\u0105 postanowi\u0142em prze\u017cy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[200],"tags":[],"class_list":["post-20434","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nts"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20434"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20524,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20434\/revisions\/20524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}