Odkrywanie kultury s\u0142uchania muzyki to prawdziwe w\u0119drownicze wyzwanie. Odwiedzenie \u015bwi\u0105tyni muzyki, kt\u00f3r\u0105 niew\u0105tpliwie jest filharmonia, to zadanie proste tylko na poz\u00f3r. Jak si\u0119 za to zabra\u0107, je\u015bli jest si\u0119 zupe\u0142nie zielonym?<\/b><\/p>\n
Kiedy harcerze wkraczaj\u0105 w wiek w\u0119drowniczy, trzeba k\u0142a\u015b\u0107 nacisk na rozwijanie wra\u017cliwo\u015bci. Mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 w wieloraki spos\u00f3b: proponuj\u0105c interesuj\u0105ce ksi\u0105\u017cki, przedstawienia, filmy \u2013 dzia\u0142ania te powinny si\u0119 jednak odbywa\u0107 w kuluarach, w my\u015bl zasady po\u015brednio\u015bci oddzia\u0142ywa\u0144.<\/p>\n
Klasyka rozwija wra\u017cliwo\u015b\u0107 na pi\u0119kno i pomaga zrozumie\u0107 wszystkie inne gatunki muzyki.<\/p><\/blockquote>\n
Jest jednak dziedzina, o kt\u00f3rej ka\u017cdy harcerz m\u00f3g\u0142by rozmawia\u0107 godzinami \u2013 muzyka. Ka\u017cdy ma sw\u00f3j w\u0142asny, niepowtarzalny gust. Jednak wed\u0142ug naukowc\u00f3w jest to jedna z tych rzeczy, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 nie rodzimy. To co\u015b, co musimy wyrobi\u0107. Zazwyczaj odbywa si\u0119 to dwoma torami. Albo sami pr\u00f3bujemy, szukamy, albo s\u0142uchamy polece\u0144 znajomych. Dla wi\u0119kszo\u015bci odbiorc\u00f3w z boku zostaje odniesienie do muzyki klasycznej, kt\u00f3r\u0105 wszyscy znaj\u0105, ale nikt jej nie s\u0142ucha (wychodz\u0105c z mylnego za\u0142o\u017cenia, \u017ce trzeba si\u0119 na tym zna\u0107 lub po\u0142kn\u0105\u0107 kij od miot\u0142y, bo to takie \u201epowa\u017cne\u201d). Klasyki nie trzeba s\u0142ucha\u0107 nami\u0119tnie, jednak\u017ce poznanie jej rozwija wra\u017cliwo\u015b\u0107 na pi\u0119kno i pomaga zrozumie\u0107 wszystkie inne gatunki muzyki \u2013 w ko\u0144cu wszystkie one s\u0105 jej ewolucj\u0105.<\/p>\n
Tworz\u0105c plan pracy dru\u017cyny, zastan\u00f3wcie si\u0119, czy chcieliby\u015bcie w ramach swoich zbi\u00f3rek poobcowa\u0107 z tzw. kultur\u0105 wysok\u0105 (np. zdobywaj\u0105c znak s\u0142u\u017cby kulturze). Je\u015bli tak, to otwiera si\u0119 przed wami nowy \u015bwiat do odkrycia i nowy szczyt do zdobycia. Wyj\u015bcie do filharmonii to jeden ze stopni do jego osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n
Co to jest filharmonia?<\/b><\/h3>\n
Filharmonia to przeogromna masa ludzi, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci musz\u0105 doskonale ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.<\/p><\/blockquote>\n
Filharmonia to nie tylko okre\u015blenie budynku, w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 sale koncertowe. To przede wszystkim instytucja sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z setek ludzi. Od kilku dyrektor\u00f3w, przez sk\u0142ad orkiestry i \u00a0solist\u00f3w. Cz\u0119sto filharmonia posiada r\u00f3wnie\u017c sw\u00f3j ch\u00f3r. Filharmonia zatrudnia zazwyczaj kilku dyrygent\u00f3w, cz\u0119sto ten pierwszy \u2013 najwa\u017cniejszy \u2013 jest zarazem dyrektorem artystycznym (czyli to od niego zale\u017cy program koncert\u00f3w na ca\u0142y rok). Dodatkowo w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w filharmonii mo\u017cna znale\u017a\u0107 stroicieli, konserwator\u00f3w instrument\u00f3w, obs\u0142ug\u0119 sceny, pracownik\u00f3w kas, szatni, kawiarni, sprawdzaj\u0105cych bilety czy sprz\u0105taczy. Jest to przeogromna masa ludzi, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci musz\u0105 doskonale ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, aby wszystko harmonijnie dzia\u0142a\u0142o.<\/p>\n
Filharmonia zaprasza cz\u0119sto znanych dyrygent\u00f3w, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 koncerty \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z orkiestr\u0105 czy ch\u00f3rem. Ze wzgl\u0119du na to, i\u017c s\u0105 to \u2013 bez wyj\u0105tku \u2013 wybitni indywiduali\u015bci, to o nich (obok altowiolist\u00f3w czy tenor\u00f3w) muzycy sypi\u0105 najwi\u0119cej \u017cart\u00f3w.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n
Wyb\u00f3r koncertu<\/b><\/h3>\n
Trudno jest utrafi\u0107 w gust odbiorc\u00f3w, st\u0105d w filharmoniach cz\u0119sto gra si\u0119 kilka zr\u00f3\u017cnicowanych utwor\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n
Nie maj\u0105c obycia w \u015bwiecie muzyki ci\u0119\u017cko jest wybra\u0107 dobry koncert. Cz\u0119sto ludzie, je\u015bli ju\u017c chc\u0105 spr\u00f3bowa\u0107, kupuj\u0105 bilety na koncerty z muzyk\u0105 kompozytor\u00f3w, kt\u00f3rych nazwiska, jak przez mg\u0142\u0119, kojarz\u0105 z podstaw\u00f3wki. Trudno jest utrafi\u0107 w gust odbiorc\u00f3w, nie ma na to z\u0142otego \u015brodka, st\u0105d w filharmoniach praktykuje si\u0119 granie \u2013 podczas jednego koncertu \u2013 kilku zr\u00f3\u017cnicowanych utwor\u00f3w, aby trafi\u0107 do wi\u0119kszej liczby os\u00f3b. O tym czy koncert, na kt\u00f3ry chcemy si\u0119 wybra\u0107 jest dobry nie musimy od razu wiedzie\u0107. W czasach, gdy wszystkie potrzebne informacje znajdziemy w Internecie wystarczy zestawi\u0107 program filharmonii z recenzjami internetowymi \u2013 kt\u00f3re stoj\u0105 na wysokim poziomie.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n
Idzie Chopin i Bach<\/b><\/h3>\n
Ma\u0142a czarna jest zawsze w cenie, im dyskretniej i klasyczniej, tym lepiej.<\/p><\/blockquote>\n
Wybrali\u015bmy miejsce i koncert, czas si\u0119 wyszykowa\u0107. I zaraz, ale jak my si\u0119 mamy ubra\u0107? Co znaczy \u0142adnie? Dostaj\u0119 g\u0119siej sk\u00f3rki gdy widz\u0119 ludzi w d\u017cinsach w filharmonii (co smutne r\u00f3wnie\u017c starszych). Nie uwa\u017cam, rzecz jasna, \u017ce trzeba popada\u0107 w skrajno\u015b\u0107 \u2013 frak, smoking, wieczorowa suknia z koli\u0105 diament\u00f3w. Ubranie na koncert powinno by\u0107 przede wszystkim schludne (czasem wyprasowana koszula i wypastowane buty znacz\u0105 wi\u0119cej ni\u017c niechlujnie ubrany garnitur za pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy). Jako, \u017ce koncerty w wi\u0119kszo\u015bci odbywaj\u0105 si\u0119 wieczorem obowi\u0105zuje tzw. str\u00f3j wieczorowy. Rozumie\u0107 przez to trzeba str\u00f3j stonowany \u2013 czarny garnitur jest w sam raz na t\u0119 okazj\u0119, koniecznie z bia\u0142\u0105 koszul\u0105 i estetycznym (bro\u0144 bo\u017ce pstrokatym) krawatem czy muszk\u0105. Je\u015bli chodzi o ubiory damskie powiem tak. Ma\u0142a czarna jest zawsze w cenie, im dyskretniej i klasyczniej, tym lepiej. Nic nie podkre\u015bla pi\u0119kna kobiety bardziej ni\u017c skromny str\u00f3j z pi\u0119knymi dodatkami. Dobry str\u00f3j to nie tylko wym\u00f3g formalny \u2013 to dobre samopoczucie. Nie martwcie si\u0119 tym, \u017ce zobaczycie w filharmonii tabun ludzi ubranych jak z przypadkowej \u0142apanki z ulicy \u2013 dla nich te\u017c jest tam miejsce.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n
Co, gdzie, jak?<\/b><\/h3>\n
Gwi\u017cd\u017ccie, im by\u0142o lepiej tym bardziej \u2013 muzycy, cho\u0107 nie przyznaj\u0105 si\u0119 do tego, uwielbiaj\u0105 to.<\/p><\/blockquote>\n
Uda\u0142o si\u0119, dotarli\u015bcie ju\u017c na miejsce minimum 15 minut przed koncertem. Wchodzicie, pokazujecie bilety, udajecie si\u0119 do szatni celem dopieszczenia swego wygl\u0105du. Ale jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej zachowa\u0107? Je\u015bli nigdy wcze\u015bniej nie byli\u015bcie w tym budynku niezw\u0142ocznie udajcie si\u0119 na swoje miejsce. \u00a0Nast\u0119puje pierwszy gong \u2013 zaprasza on do zajmowania miejsc. Mo\u017cna swobodnie rozmawia\u0107. Nast\u0119puje drugi gong \u2013 powoli sala wype\u0142nia si\u0119 po brzegi. Rozmowy powinny zmierza\u0107 ku ko\u0144cowi. Nast\u0119puje trzeci gong \u2013 uwaga zamykamy sal\u0119 i za chwil\u0119 zaczynamy. \u015awiat\u0142a przyciemniaj\u0105 si\u0119, rozmowy milkn\u0105. Na scen\u0119 wchodz\u0105 z dwu stron muzycy zajmuj\u0105c miejsca. W tym momencie wypada, przynajmniej przez chwil\u0119, bi\u0107 brawo. Orkiestra stroi si\u0119. Oboista podaje d\u017awi\u0119k \u201ea\u201d, kt\u00f3ry odbieraj\u0105 od niego instrumenty d\u0119te oraz pierwszy skrzypek (siedz\u0105cy najbli\u017cej dyrygenta, tzw. koncertmistrz). Gdy wszyscy zako\u0144czyli strojenie, po chwili ciszy wchodzi dyrygent, a za lub przed nim \u2013 je\u015bli tego wymaga utw\u00f3r \u2013 wychodzi solista lub soli\u015bci. \u00a0Po uk\u0142onach i zapadni\u0119ciu ciszy rozpoczyna si\u0119 utw\u00f3r. I tu bardzo wa\u017cna uwaga \u2013 podczas jego wykonywanie nie mo\u017cna rozmawia\u0107, kaszle\u0107, szele\u015bci\u0107 czymkolwiek, nie wspominaj\u0105c o wy\u0142\u0105czeniu telefonu, o czym cz\u0119sto (co smutne) trzeba przypomina\u0107. Wyj\u015b\u0107 ze swojego miejsca mo\u017cna w zupe\u0142nej ostateczno\u015bci. Najlepiej skupi\u0107 si\u0119 na prze\u017cyciu utworu, ale z pewn\u0105 pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci\u0105. Mam tu na my\u015bli moment zako\u0144czenia utworu. Po to nale\u017cy zapozna\u0107 si\u0119 z programem przed wyj\u015bciem, aby wiedzie\u0107 ile utw\u00f3r ma cz\u0119\u015bci i nie pope\u0142ni\u0107 faux pas<\/i> klaszcz\u0105c mi\u0119dzy cz\u0119\u015bciami lub \u2013 o zgrozo \u2013 gdy utw\u00f3r si\u0119 jeszcze nie zako\u0144czy\u0142, a wykonawca po prostu gra piano<\/i> (cicho). Od razu przypomina mi si\u0119 historia gdy Ingolf Wunder (wybitny m\u0142ody pianista) koncertowa\u0142 w Krakowie. Da\u0142 on \u2013 jak na razie \u2013 jedynie trzy koncerty. Na ka\u017cdym z nich komu\u015b zadzwoni\u0142 telefon, ma\u0142o tego \u2013 gdy ko\u0144czy\u0142 jeden z bis\u00f3w, nadgorliwa publiczno\u015b\u0107 nie da\u0142a mu wyciszy\u0107 i delikatnie zako\u0144czy\u0107 utworu, przerwa\u0142a wyst\u0119p oklaskami \u2013 nic dziwnego, \u017ce muzyk nie ma ochoty wraca\u0107 do mojego miasta na kolejne wyst\u0119py. Koncerty filharmoniczne maj\u0105 zazwyczaj dwie cz\u0119\u015bci. Tote\u017c po pierwszej warto uda\u0107 si\u0119 na przerw\u0119 aby porozmawia\u0107 o swoich wra\u017ceniach, skorzysta\u0107 z toalety czy kawiarenki. I tu kolejna uwaga \u2013 wychodz\u0105c z rz\u0119du zawsze przechodzimy przodem do siedz\u0105cych os\u00f3b!<\/p>\n
Przerwa to czas na wymian\u0119 uwag na temat utwor\u00f3w (lub samego ich wykonania). Wyrzu\u0107my z siebie emocje, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y nam podczas s\u0142uchania. Im bardziej burzliwa dyskusja, tym z wi\u0119kszym apetytem wr\u00f3cimy na kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 kt\u00f3ra zawsze (co jest celowym zabiegiem) jest lepsza od pierwszej.<\/p>\n
I zn\u00f3w ten sam rytua\u0142 \u2013 trzy gongi, brawa, strojenie. Po zako\u0144czeniu drugiej cz\u0119\u015bci koncertu nast\u0119puj\u0105 zazwyczaj owacje, tzn. je\u015bli nieprawdopodobnie Wam si\u0119 podoba\u0142o, nie b\u00f3jcie si\u0119 klaska\u0107 na stoj\u0105co, jak wstanie ca\u0142a dru\u017cyna, to i ca\u0142a filharmonia. Radujcie si\u0119 swoimi wra\u017ceniami, wo\u0142ajcie \u201e\u0142uuu\u201d, gwi\u017cd\u017ccie, im by\u0142o lepiej tym bardziej \u2013 muzycy, cho\u0107 nie przyznaj\u0105 si\u0119 do tego, uwielbiaj\u0105 to. Pami\u0119tajcie jednak, \u017ce je\u015bli wam si\u0119 nie podoba\u0142o nikt nie ka\u017ce wam klaska\u0107, mo\u017cecie siedzie\u0107 w ciszy \u2013 b\u0105d\u017acie szczerzy, tak\u017ce przed sob\u0105. Swoje miejsca opu\u015b\u0107cie dopiero, gdy orkiestra b\u0119dzie ostatecznie schodzi\u0107 ze sceny. Cz\u0119sto soli\u015bci bisuj\u0105, wtedy od razu gasn\u0105 \u015bwiat\u0142a i macie 3 sekundy na to aby si\u0119 uciszy\u0107 i zasi\u0105\u015b\u0107 na miejsca \u2013 w my\u015bl wcze\u015bniejszych zasad. Po zako\u0144czonym koncercie udajcie si\u0119 do szatni, grzecznie odczekajcie w kolejce po p\u0142aszcze \u2013 nic nie wkurza bardziej jak ludzie wciskaj\u0105cy si\u0119 w szybko id\u0105c\u0105 kolejk\u0119. Oczywi\u015bcie, je\u015bli jest ku temu mo\u017cliwo\u015b\u0107 mo\u017cecie uda\u0107 si\u0119 do garder\u00f3b tudzie\u017c za scen\u0119 po autograf solisty czy dyrygenta, to jest jednakie w ka\u017cdym gatunku muzycznym. Swoje uwagi wymie\u0144cie w drodze powrotnej. I tak oto weszli\u015bcie do \u015bwiata oderwanego od rzeczywisto\u015bci, gdzie czas p\u0142ynie w rytm muzyki.<\/p>\n
\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n
Pos\u0142owie\/Poradnik<\/b><\/h3>\n
W programach filharmonii mo\u017cecie spotka\u0107 si\u0119 z wielk\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105. Cho\u0107 nie da si\u0119 utrafi\u0107 we wszystkie gusta naraz, mo\u017cna \u2013 mniej wi\u0119cej \u2013 okre\u015bli\u0107 na co dru\u017cyna ma ochot\u0119: pot\u0119\u017cne brzmienie orkiestry symfonicznej (wielokrotnie bardziej wbija w fotel ni\u017c koncert ostrego metalu) czy te\u017c delikatna kameralistyka, gdzie ka\u017cdy d\u017awi\u0119k jest ambrozj\u0105. Je\u015bli szukacie pewnego punktu zaczepienia co do wykona\u0144 polecam star\u0105 praktyk\u0119 \u2013 nazwy utwor\u00f3w i orkiestr wpisujcie po angielsku, na pewno traficie na dobre wykonania.<\/p>\n
A tu ma\u0142a prywata \u2013 czyich wykona\u0144 szuka\u0107 (na pocz\u0105tek): dyrygenci \u2013 Karajan, Abbado, Rattle, Bernstein, Gardiner, orkiestry \u2013 Berliner Philharmoniker, Wiener Philharmoniker, London Philharmonic Orchestra, piani\u015bci \u2013 Sokolov, Archerich, Zimmerman, Blechacz, Anderszewski, skrzypkowie \u2013 Vengerov, Perlman, Stern, wiolonczeli\u015bci \u2013 Roztropowicz, Yo-Yo Ma.<\/p>\n
Wi\u0119c samych uniesie\u0144 \u017cycz\u0119!<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Odkrywanie kultury s\u0142uchania muzyki to prawdziwe w\u0119drownicze wyzwanie. Odwiedzenie \u015bwi\u0105tyni muzyki, kt\u00f3r\u0105 niew\u0105tpliwie jest filharmonia, to zadanie proste tylko na poz\u00f3r. Jak si\u0119 za to zabra\u0107, je\u015bli jest si\u0119 zupe\u0142nie zielonym?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[445,447,440,446],"class_list":["post-20533","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk","tag-filharmonia","tag-koncert","tag-kultura","tag-muzyka"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20533"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20533\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20686,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20533\/revisions\/20686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}