Jaki powinien by\u0107 program przygotowywany przez harcerzy? Ostatnio kto\u015b mi powiedzia\u0142, \u017ce chce, \u017ceby by\u0142 \u201ezr\u00f3wnowa\u017cony\u201d. Ale co to znaczy? <\/b><\/p>\n
Warto zacz\u0105\u0107 od tego, \u017ce zgodnie ze Statutem ZHP program organizacji jest stale doskonalony i stymuluj\u0105cy. Mo\u017cna to interpretowa\u0107 na sw\u00f3j spos\u00f3b, jednak wnioski zawsze s\u0105 podobne i m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce program musi by\u0107 dostosowany do aktualnych potrzeb wychowawczych oraz do jednostek, czyt. ka\u017cdy znajdzie w nim co\u015b dla siebie. Program ca\u0142y czas si\u0119 zmienia. I o charakter tej zmiany g\u0142\u00f3wnie mi chodzi. Co to znaczy, \u017ce jest ona \u201ezr\u00f3wnowa\u017cona\u201d? <\/span><\/p>\n \u201e<\/span>Zr\u00f3wnowa\u017cony program<\/span>\u201d<\/span> to taki, kt\u00f3rego narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 wykorzystywane przez przychodz\u0105cych po nas harcerzy<\/span><\/p><\/blockquote>\n Jedn\u0105 z \u201eWarto\u015bci Aktywnego Obywatela \u015awiata\u201d jest \u201eZr\u00f3wnowa\u017cony styl \u017cycia\u201d. Rozwini\u0119cie znaczenia tej warto\u015bci m\u00f3wi o tym, \u017ce instruktorki i instruktorzy harcerscy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce to, w jaki spos\u00f3b dziel\u0105 si\u0119 zasoby Ziemi i w jaki spos\u00f3b z nich korzystamy wp\u0142ywa na zdrowie planety i ka\u017cdego, z kim je dzielimy \u2013 teraz i w przysz\u0142o\u015bci. Rozpoznaj\u0105 nier\u00f3wno\u015b\u0107 \u015bladu ekologicznego pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi regionami \u015bwiata. Rozumiej\u0105 to, \u017ce w naszych relacjach z Ziemi\u0105 musimy uzna\u0107, \u017ce jej zasoby s\u0105 ograniczone oraz uzna\u0107 prawa cz\u0142owieka obejmuj\u0105ce wszystkich ludzi. Aktywnie wspieraj\u0105 zr\u00f3wnowa\u017cony styl \u017cycia, kt\u00f3ry zachowuje zdrowie i zasoby planety dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to tak\u017ce ze staraniami ku znalezieniu jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci rozwi\u0105za\u0144 ponadczasowych, nie jednorazowych. A to w\u0142a\u015bnie mam na my\u015bli pisz\u0105c o \u201ezr\u00f3wnowa\u017conym\u201d programie. Takim, kt\u00f3rego narz\u0119dzia b\u0119d\u0105 wykorzystywane przez przychodz\u0105cych po nas harcerzach. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, w internecie znajdziemy sporo definicji s\u0142owa \u201ezr\u00f3wnowa\u017cony\u201d. Najbardziej interesuj\u0105ce dla mnie prywatnie jest jego znaczenie w kontek\u015bcie \u201ezr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju\u201d (do tego polecam lektur\u0119 na temat Cel\u00f3w Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju<\/a><\/span>\u00a0ONZ).<\/span><\/p>\n Zalety wprowadzania rozwi\u0105za\u0144 tego typu s\u0105 ca\u0142kiem spore. Przede wszystkim chodzi o nie powtarzanie (z niewiedzy) czego\u015b, co by\u0142o ju\u017c zrobione. W tym miejscu bardzo pomocny jest Centralny Bank Pomys\u0142\u00f3w<\/a><\/span>, w kt\u00f3rym zawsze mo\u017cemy sprawdzi\u0107, czy dla naszego problemu nie zosta\u0142y ju\u017c zaproponowane rozwi\u0105zania. Z drugiej strony chodzi te\u017c o zbieranie i wykorzystywanie naszych do\u015bwiadcze\u0144, aby ca\u0142y czas zwi\u0119ksza\u0107 poziom tego, co robimy. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takich dzia\u0142a\u0144 jest spisywanie rekomendacji po organizacji jakiej\u015b imprezy. Niezale\u017cnie od tego czy by\u0142 to biwak, szkolenie czy mo\u017ce wydarzenie na poziomie centralnym (ostatnie spotkanie Komendy W\u0119drowniczej Watry 2016 polega\u0142o na spisaniu rekomendacji dla kolejnej, wtedy jeszcze nieznanej, ekipy). Takiego celu mo\u017cna tak\u017ce upatrywa\u0107 w aktualnych w danej chwili Standardach Szkole\u0144 Instruktorskich, kt\u00f3re zawieraj\u0105 mi\u0119dzy innymi przydatne wskaz\u00f3wki na temat organizacji tego typu wydarze\u0144. <\/span><\/p>\n Pomy\u015blmy o tym, \u017ceby owoce pracy poprzednich dru\u017cynowych i harcerzy stanowi\u0142y swoisty kapita\u0142\u00a0na start<\/span><\/p><\/blockquote>\n Warto jednak prze\u0142o\u017cy\u0107 poj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 \u201ezr\u00f3wnowa\u017conych\u201d na grunt dru\u017cyny. W dru\u017cynach w\u0119drowniczych mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 tak, \u017ce w przeci\u0105gu kilku lat wymieni si\u0119 ca\u0142y sk\u0142ad. Pomy\u015blmy o tym, \u017ceby owoce pracy poprzednich dru\u017cynowych i harcerzy stanowi\u0142y swoisty kapita\u0142 na start, kt\u00f3ry mo\u017ce obejmowa\u0107: baz\u0119 kontaktow\u0105, wypracowane relacje z urz\u0119dami, szko\u0142ami, parafiami, gotowe rozwi\u0105zania logistyczne i szkoleniowe itd. Kiedy kupujemy sprz\u0119t na ob\u00f3z to zastan\u00f3wmy si\u0119 czy b\u0119dzie mia\u0142 zastosowanie tylko raz w roku, czy mo\u017ce lepiej naby\u0107 co\u015b, co pos\u0142u\u017cy nam r\u00f3wnie skutecznie, a poza tym znajdzie zastosowanie na co dzie\u0144? A mo\u017ce lepiej co\u015b po\u017cyczy\u0107, skoro u\u017cywamy np. NSa tylko raz? Nie chodzi jednak tylko o sprz\u0119t. Kiedy realizujemy pr\u00f3by tak\u017ce warto zada\u0107 sobie pytanie czy nasze wyzwania to jednorazowy wysi\u0142ek z kt\u00f3rego skorzystamy raz i w\u0142a\u015bciwie nic w d\u0142ugim okresie nie zmieni, czy mo\u017ce niewielka zmiana podej\u015bcia spowoduje, \u017ce nasze dzia\u0142anie faktycznie wp\u0142ynie na obraz naszego otoczenia (taka r\u00f3\u017cnica jak pomi\u0119dzy zebraniem \u015bmieci, a postawieniem kosza).<\/span><\/p>\n W harcerstwie nie brakuje innych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 uznane za zr\u00f3wnowa\u017cone<\/span><\/p><\/blockquote>\n Ku inspiracji chcia\u0142bym przedstawi\u0107 narz\u0119dzie stworzone w ramach projektu \u201eAktywni Obywatele \u015awiata\u201d. Nazywa si\u0119 \u201eGlobalny Kompas\u201d<\/a><\/span>\u00a0i jest skierowane do dru\u017cyn, kt\u00f3re chc\u0105 pochyli\u0107 si\u0119 nad problematyk\u0105 globalnego znaczenia swoich codziennych aktywno\u015bci oraz wykorzystaniem edukacji globalnej w swojej wewn\u0119trznej pracy w celu zwi\u0119kszenia otwarto\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci globalnej harcerzy. Pomimo tego, \u017ce szczerze zach\u0119cam do zg\u0142\u0119biania tematyki edukacji globalnej<\/span>\u00a0to chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie charakterystyczne rzeczy. Pierwsza polega na tym, \u017ce narz\u0119dzie jest samoobs\u0142ugowe i samowystarczalne. Jedyna ingerencja zewn\u0119trzna z nim zwi\u0105zana to aktualizacja tre\u015bci i ewentualna pomoc u\u017cytkownikom, kt\u00f3ra jest jednak zjawiskiem sporadycznym. Druga kwestia to fakt, \u017ce narz\u0119dzie pozostanie u\u017cyteczne nawet po zako\u0144czeniu projektu, co wpisuje si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 zr\u00f3wnowa\u017conych. Nawet za kilka lat b\u0119dzie mo\u017cna wej\u015b\u0107 na t\u0119 stron\u0119 i z niej skorzysta\u0107. Co prawda wtedy ju\u017c nie dostaniecie plakietki za wype\u0142nienie wszystkich zada\u0144, ale c\u00f3\u017c, przecie\u017c nie wszystko si\u0119 robi dla naszywki!<\/span><\/p>\n