{"id":24410,"date":"2018-06-27T12:22:01","date_gmt":"2018-06-27T10:22:01","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=24410"},"modified":"2018-08-28T00:11:08","modified_gmt":"2018-08-27T22:11:08","slug":"czym-jest-niesmialosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czym-jest-niesmialosc\/","title":{"rendered":"Czym jest nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"<p><b><i>Nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 jest podst\u0119pnym problemem osobistym, kt\u00f3ry urasta do problem\u00f3w epidemii &#8211; mo\u017cna go w uzasadniony spos\u00f3b nazwa\u0107 chorob\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/i><\/b><\/p>\n<p>Powy\u017csze zdanie pochodzi z ksi\u0105\u017cki Philipa Zimbardo <i>Nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107. <\/i>Zastan\u00f3wmy si\u0119 wi\u0119c, czym wed\u0142ug tych s\u0142\u00f3w jest nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107? Do niedawna wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce to po prostu cecha charakteru &#8211; albo si\u0119 j\u0105 ma, albo nie i tyle. Doro\u015bli m\u00f3wili mi w dzieci\u0144stwie, \u017ce jak si\u0119 jest nie\u015bmia\u0142ym, to w ko\u0144cu si\u0119 z tego wyro\u015bnie, \u017ce to mija. Pewnie mn\u00f3stwo ludzi us\u0142ysza\u0142o co\u015b takiego od rodziny, od pani w sklepie, do kt\u00f3rej bali si\u0119 odezwa\u0107 czy od nauczycielki w szkole.<\/p>\n<p>Nie mo\u017cna jednak myli\u0107 nie\u015bmia\u0142o\u015bci z onie\u015bmieleniem. Nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 czy l\u0119k spo\u0142eczny jest wzgl\u0119dnie trwa\u0142\u0105 cech\u0105 osobowo\u015bci. Onie\u015bmielenie natomiast jest oznak\u0105 tego, \u017ce dostosowujemy si\u0119 do spo\u0142ecze\u0144stwa, je\u015bli tylko jest umiarkowane. Wed\u0142ug s\u0142ownika j\u0119zyka polskiego, onie\u015bmielenie to odczucie chwilowego braku pewno\u015bci siebie, za\u017cenowania. Jest to wi\u0119c emocja, kt\u00f3ra, jak wszystkie inne, mija u wi\u0119kszo\u015bci ludzi. Kto z nas nie czu\u0142 si\u0119 kiedy\u015b za\u017cenowany, zawstydzony? A kto z nas wie, \u017ce jest osob\u0105 nie\u015bmia\u0142\u0105?<\/p>\n<blockquote><p>Osoby nie\u015bmia\u0142e odczuwaj\u0105 wy\u017cszy dyskomfort w kontaktach z nieznajomymi<\/p><\/blockquote>\n<p>Badania, kt\u00f3re przeprowadzi\u0142 Zimbardo, pokaza\u0142y, \u017ce ludzie z wysokim poziomem nie\u015bmia\u0142o\u015bci odczuwali wy\u017cszy dyskomfort w kontaktach z nieznajomymi oraz w nowych, nieznanych sytuacjach. Osoby nie\u015bmia\u0142e maj\u0105 sk\u0142onno\u015bci do niepokoju w sytuacjach, kt\u00f3re prowadz\u0105 do kontakt\u00f3w z lud\u017ami.<\/p>\n<div id=\"attachment_24413\" style=\"width: 1034px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-24413\" class=\"wp-image-24413 size-large\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/pixabay_ludzie-1024x683.jpg\" alt=\"pixabay.com\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/pixabay_ludzie-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/pixabay_ludzie-600x400.jpg 600w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/pixabay_ludzie-300x200.jpg 300w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/pixabay_ludzie-768x512.jpg 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/pixabay_ludzie.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><p id=\"caption-attachment-24413\" class=\"wp-caption-text\"><em>pixabay.com<\/em><\/p><\/div>\n<p><i>Wsp\u00f3lnym mianownikiem dla nie\u015bmia\u0142o\u015bci, l\u0119ku spo\u0142ecznego i fobii spo\u0142ecznej jest prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia zahamowania behawioralnego w sytuacjach kontakt\u00f3w interpersonalnych <\/i>&#8211; pisze Irena Dzwonkowska w swojej ksi\u0105\u017cce <i>Nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 a wspieraj\u0105ce i trudne relacje z lud\u017ami<\/i>. Pro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c, fobia i l\u0119k spo\u0142eczny oraz nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 maj\u0105 wsp\u00f3lny mianownik: wycofywanie si\u0119 z kontakt\u00f3w z lud\u017ami. Osoby cierpi\u0105ce na l\u0119k spo\u0142eczny prze\u017cywaj\u0105 wewn\u0119trzny koszmar. Odczuwaj\u0105 l\u0119k przed ocen\u0105, nawet w sytuacji, w kt\u00f3rej nie s\u0105 oceniane. Czasem sama my\u015bl o tym, \u017ce za chwil\u0119 mo\u017ce si\u0119 to sta\u0107, bywa przera\u017caj\u0105ca. Reaguj\u0105 niepokojem w\u015br\u00f3d wielu ludzi, a czasem nawet w\u015br\u00f3d niewielu. Jak pisze Irena Dzwonkowska w wy\u017cej wymienionej ksi\u0105\u017cce, teoretycznie mo\u017cna rozr\u00f3\u017cni\u0107 l\u0119k spo\u0142eczny i nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107. Jednak badania pokaza\u0142y, \u017ce w praktyce nie ma narz\u0119dzi pomiarowych, kt\u00f3re s\u0105 w stanie to zrobi\u0107.<\/p>\n<h3><b>Uwa\u017caj, co m\u00f3wisz<\/b><\/h3>\n<p>W \u017cyciu spotykamy przer\u00f3\u017cnych ludzi. Po ilu z nich wida\u0107, \u017ce boi si\u0119 kontakt\u00f3w z innymi osobami? Czy w og\u00f3le wiemy, jak rozpozna\u0107, \u017ce kto\u015b jest rzeczywi\u015bcie nie\u015bmia\u0142y, cierpi na fobi\u0119 spo\u0142eczn\u0105, a nie jest po prostu chwilowo zawstydzony?<\/p>\n<blockquote><p><i>Czuj\u0119, \u017ce gdy co\u015b powiem, b\u0119dzie to odebrane \u017ale<br \/>\n<\/i><\/p><\/blockquote>\n<p>Przed napisaniem tego artyku\u0142u, zada\u0142am kilka pyta\u0144 osobom pe\u0142ni\u0105cym funkcje w dru\u017cynach. Na pytanie c<i>zym wed\u0142ug ciebie jest nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107, <\/i>zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiedzia\u0142a, \u017ce jest to strach, l\u0119k, brak odwagi, pewno\u015bci siebie. Jedna z dru\u017cynowych napisa\u0142a:<i> barier\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek cz\u0119sto czuje si\u0119 s\u0142abszy od grupy, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduje. Jest prze\u015bwiadczeniem, \u017ce gdy co\u015b powiem, b\u0119dzie to odebrane \u017ale, dlatego boj\u0119 si\u0119 wypowiedzi.<\/i><\/p>\n<p>No w\u0142a\u015bnie. W szkole wymaga si\u0119 od nas publicznych wyst\u0105pie\u0144, nawet przy b\u0142ahym, jak si\u0119 wydaje, recytowaniu wiersza, czy jeszcze bardziej b\u0142ahym, zg\u0142oszeniu si\u0119 do odpowiedzi na zadane pytanie. Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce im wi\u0119cej sytuacji, w kt\u00f3rych pope\u0142nienie b\u0142\u0119du spotyka si\u0119 z negatywn\u0105 reakcj\u0105 otoczenia, tym bardziej stajemy si\u0119 osobami nie\u015bmia\u0142ymi.<\/p>\n<div id=\"attachment_24142\" style=\"width: 538px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-24142\" class=\"wp-image-24142 size-full\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/rodzoch-wedrowka.jpg\" alt=\"rodzoch wedrowka\" width=\"528\" height=\"544\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/rodzoch-wedrowka.jpg 528w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/rodzoch-wedrowka-291x300.jpg 291w\" sizes=\"auto, (max-width: 528px) 100vw, 528px\" \/><p id=\"caption-attachment-24142\" class=\"wp-caption-text\"><em>fot. ZHP\/Piotr Rodzoch<\/em><\/p><\/div>\n<p>Znam to z autopsji. Przed do\u0142\u0105czeniem do ZHP nie by\u0142am w stanie wypowiedzie\u0107 si\u0119 na forum klasy, bo parali\u017cowa\u0142a mnie my\u015bl, \u017ce mog\u0119 powiedzie\u0107 co\u015b nie tak. Nie m\u00f3wi\u0119 jednak, \u017ce to zupe\u0142nie odesz\u0142o. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce impulsem do napisania tego artyku\u0142u by\u0142a rozmowa instruktorska, na kt\u00f3rej zda\u0142am sobie spraw\u0119 z tego, jak bardzo przeszkadza mi ten m\u00f3j malutki l\u0119k spo\u0142eczny.<\/p>\n<blockquote><p>Cz\u0119sto dru\u017cyny w\u0119drownicze s\u0105 tak zgrane, \u017ce nowym trudno jest si\u0119 odnale\u017a\u0107<\/p><\/blockquote>\n<p>Z mojej sondy, na kt\u00f3r\u0105 odpowiedzia\u0142y 203 osoby wynika, \u017ce w 56,2% dru\u017cyn pojawia si\u0119 problem nie\u015bmia\u0142o\u015bci. A tylko u 11,3% w og\u00f3le go nie ma. Wed\u0142ug os\u00f3b, kt\u00f3re odpowiada\u0142y, nie\u015bmiali s\u0105 zwykle nowi &#8211; tacy, kt\u00f3rzy na przyk\u0142ad przyszli po naborze lub z innego \u015brodowiska i siedz\u0105 z boku, bo nie znaj\u0105 ca\u0142ej reszty i nie maj\u0105 odwagi, by ich pozna\u0107. Jak sobie z tym poradzi\u0107, patrz\u0105c na to z perspektywy reszty dru\u017cyny? Cz\u0119sto dru\u017cyny w\u0119drownicze s\u0105 tak zgrane, \u017ce nowym, szczeg\u00f3lnie nie\u015bmia\u0142ym, trudno jest si\u0119 odnale\u017a\u0107. Jest to ca\u0142kowicie normalne, bo przecie\u017c tamci zwykle znaj\u0105 si\u0119 od jakiego\u015b czasu, maj\u0105 wsp\u00f3lne wspomnienia, powiedzonka i \u017carty. Nie ignorujmy tych nowych! Sami zwykle nie s\u0105 w stanie podej\u015b\u0107 i zagada\u0107, niewa\u017cne jak bardzo by tego chcieli. Zorganizujmy wsp\u00f3lne wyj\u015bcie na miasto, zaanga\u017cujmy ich w rozmow\u0119. Na pewno poczuj\u0105 si\u0119 pewniej.<\/p>\n<p>Osoby ze sk\u0142onno\u015bciami do nie\u015bmia\u0142o\u015bci zwykle du\u017co my\u015bl\u0105 na temat tego, co inni m\u00f3wi\u0105 do nich i o nich. Dlatego tak bardzo trzeba uwa\u017ca\u0107 na s\u0142owa. I dlatego te s\u0142owa, s\u0105 dla nich bardzo istotne. Niekt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 z nimi na ca\u0142e \u017cycie, wi\u0119c najlepiej sprawi\u0107, by by\u0142y pozytywne.<\/p>\n<h3><b>Jak sobie radzi\u0107 z nie\u015bmia\u0142o\u015bci\u0105?<\/b><\/h3>\n<p>A jak radzi\u0107 sobie z nie\u015bmia\u0142o\u015bci\u0105 u znajomych? Zwykle nie jest to tylko onie\u015bmielenie spowodowane sytuacj\u0105, tylko po prostu l\u0119k, o mniejszym czy wi\u0119kszym nat\u0119\u017ceniu. Gada\u0107 i zagadywa\u0107, pyta\u0107 o jakie\u015b b\u0142ahe rzeczy, czy rozwija\u0107 najg\u0142upsze tematy. Ale oczywi\u015bcie z umiarem. Wida\u0107, kiedy taka osoba, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w introwertyk, jest poirytowana i nie bardzo chce rozmawia\u0107.<\/p>\n<blockquote><p>Nigdy nie mo\u017cemy by\u0107 pewni przyczyn<\/p><\/blockquote>\n<p>Pami\u0119tajcie tylko, \u017ce trudno znale\u017a\u0107 recept\u0119 na nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107. Wszystko zale\u017cy od czynnik\u00f3w wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych. Nigdy nie mo\u017cemy by\u0107 pewni przyczyn tej przypad\u0142o\u015bci &#8211; niekt\u00f3rzy po prostu tacy si\u0119 rodz\u0105, cho\u0107 nie oznacza to, \u017ce nie mog\u0105 si\u0119 zmieni\u0107.<\/p>\n<p>Je\u017celi nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 przeszkadza w \u017cyciu codziennym, to odpowiednim krokiem jest walka z ni\u0105. Powinni\u015bmy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 ma swoje cechy, kt\u00f3re pomagaj\u0105 znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na jej zwalczanie. Je\u015bli tylko to zapami\u0119tamy, b\u0119dzie nam \u0142atwiej j\u0105 pokona\u0107 i pom\u00f3c to zrobi\u0107 innym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie\u015bmia\u0142o\u015b\u0107 jest podst\u0119pnym problemem osobistym, kt\u00f3ry urasta do problem\u00f3w epidemii &#8211; mo\u017cna go w uzasadniony spos\u00f3b nazwa\u0107 chorob\u0105 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":24412,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[1106],"class_list":["post-24410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wt","tag-niesmialosc"],"acf":{"attached_posts":null},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24410"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24415,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24410\/revisions\/24415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}