{"id":24565,"date":"2018-10-14T02:04:52","date_gmt":"2018-10-14T00:04:52","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=24565"},"modified":"2018-10-13T20:10:19","modified_gmt":"2018-10-13T18:10:19","slug":"teoria-chaosu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/teoria-chaosu\/","title":{"rendered":"Teoria chaosu"},"content":{"rendered":"

Du\u017co m\u00f3wimy o planowaniu, pracy dru\u017cyn, zast\u0119p\u00f3w, pr\u00f3b na stopnie. Za ma\u0142o jednak o tym, \u017ce w wychowaniu nie zawsze tak si\u0119 da. Czasem musimy by\u0107 jak drapie\u017cnik, trzeba si\u0119 przyczai\u0107 i czeka\u0107 na dogodn\u0105 okazj\u0119.<\/b><\/p>\n

Pogoda na Wyspie Sobieszewskiej czasem wyka\u0144cza\u0142a nawet najtrwardszych zawodnik\u00f3w. Na niebie \u017cadnej chmury, a jednocze\u015bnie porywisty wiatr. Nie czu\u0107 upa\u0142u, ale s\u0142o\u0144ce robi\u0142o swoje. W tak\u0105 pogod\u0119 harcerze starsi i w\u0119drownicy nie pojawiali si\u0119 na drugiej turze zaj\u0119\u0107, kt\u00f3re dla nich prowadzi\u0142em.<\/p>\n

Korzystaj\u0105c z braku uczestnik\u00f3w, poprawia\u0142em namiot, kt\u00f3ry nadszarpn\u0119\u0142y nieco trzy dni opierania si\u0119 wiatrowi. Nagle us\u0142ysza\u0142em zza plec\u00f3w Mog\u0119 tu usi\u0105\u015b\u0107? Oczywi\u015bcie \u00a0– <\/i>powiedzia\u0142em odwracaj\u0105c si\u0119 do szczup\u0142ego, piegowatego harcerza. Przysiad\u0142 na skrzynce i roz\u0142o\u017cy\u0142 na swoich kolanach p\u0142\u00f3cienn\u0105 torb\u0119 wykonan\u0105 na jednym z warsztat\u00f3w. Obiektywnie by\u0142a niezbyt udana, ale z pewno\u015bci\u0105 jego w\u0142asna, pami\u0105tkowa, subiektywnie – najlepsza. <\/i>Ju\u017c bez pytania, usiad\u0142o obok dw\u00f3ch koleg\u00f3w z zast\u0119pu.<\/p>\n

Jestem instruktorem i musz\u0119 wam co\u015b powiedzie\u0107<\/i><\/p><\/blockquote>\n

Udaj\u0105c, \u017ce nadal poprawiam co\u015b przy namiocie, przys\u0142uchiwa\u0142em si\u0119 rozmowie. Pierwszy mia\u0142 pretensje do jednego z koleg\u00f3w, \u017ce zawsze si\u0119 z niego wy\u015bmiewa i szydzi nawet w czasie odwiedzin i nocowania u niego w domu. By\u0142 wyra\u017anie tym wzburzony, m\u00f3wi\u0142, bliski p\u0142aczu. Trzeci, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 mia\u0142 zadatki na zast\u0119powego, pr\u00f3bowa\u0142 \u0142agodzi\u0107 sytuacj\u0119, ale nie by\u0142o mu \u0142atwo. Oskar\u017cany z bezczeln\u0105 min\u0105 udawa\u0142, \u017ce kompletnie nie rozumie o co chodzi. W trakcie rozmowy dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce ten pierwszy ma na imi\u0119 Damian, drugi Kacper, a ten z zadatkami na zast\u0119powego to Bartek. S\u0142ucha\u0142em rozmowy, bo chcia\u0142em dowiedzie\u0107 si\u0119 czy Bartkowi si\u0119 uda. Niestety nie sz\u0142o mu zbyt dobrze, a\u017c w pewnym momencie Damian powiedzia\u0142: Naprawd\u0119 przyszed\u0142em do harcerstwa, bo my\u015bla\u0142em, \u017ce to jest miejsce, gdzie si\u0119 takie rzeczy nie b\u0119d\u0105 dzia\u0142y. No, ale okazuje si\u0119, \u017ce i tak to samo si\u0119 dzieje, tak\u017ce chyba zrezygnuj\u0119!<\/i> Wtedy zawo\u0142a\u0142em: hej ch\u0142opaki! S\u0142uchajcie, ja jestem instruktorem i musz\u0119 wam co\u015b powiedzie\u0107. Damian, ja ci\u0119 doskonale rozumiem, moja historia jest bardzo podobna<\/i>. Koledzy z dru\u017cyny przezywali mnie idiotycznym przezwiskiem, co doprowadza\u0142o mnie do p\u0142aczu. Kiedy\u015b nawet uciek\u0142em do lasu z namiotu. Ale to jest najlepsze miejsce dla takich jak ty<\/i>. Wsz\u0119dzie b\u0119d\u0105 tacy<\/i> – tu zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 w stron\u0119 Kacpra – kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 wspi\u0105\u0107 po plecach koleg\u00f3w, na ich przykro\u015bciach buduj\u0105 sw\u00f3j autorytet, ale w harcerstwie najszybciej naucz\u0105 si\u0119, \u017ce nie warto tak robi\u0107, bo to s\u0105 tylko chwilowe \u201czwyci\u0119stwa\u201d<\/i>.<\/p>\n

Chwile ulotne<\/b><\/h3>\n

Projektuj\u0105c program wychowawczy dru\u017cyny,<\/a> mo\u017cemy ulec zbytniej pewno\u015bci, \u017ce mamy pod kontrol\u0105 \u015brodowisko wychowawcze. Planujemy, okre\u015blamy cele, my\u015blimy o tym, jak sprawdzi\u0107 czy zosta\u0142y zrealizowane, dobieramy odpowiednie narz\u0119dzia i instrumenty.<\/p>\n

Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia wychowank\u00f3w jest poza naszym wp\u0142ywem<\/p><\/blockquote>\n

Musimy jednak zadba\u0107, \u017ceby nie zgubi\u0142a nas zbytnia pewno\u015b\u0107 siebie, zbytnie skupienie si\u0119 jedynie na realizacji planu. Zajmujemy si\u0119 przecie\u017c wychowaniem, wspieraniem osobistego rozwoju. To praca z cz\u0142owiekiem. Nad tym co si\u0119 dzieje w \u017cyciu wychowank\u00f3w nie mamy ostatecznej kontroli. Zbyt wiele jest zmiennych, a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ich \u017cycia jest zupe\u0142nie poza naszym bezpo\u015brednim wp\u0142ywem: rodzina, szko\u0142a, klub sportowy itp.<\/p>\n

Musimy wci\u0105\u017c czuwa\u0107, bo chwila na dobr\u0105 i g\u0142\u0119bok\u0105 rozmow\u0119 wychowawcz\u0105 albo propozycj\u0119 nowego wyzwania mo\u017ce nadarzy\u0107 si\u0119 niespodziewanie. Jaka\u015b sytuacja, kt\u00f3rej nie przewidzieli\u015bmy, mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce nasz podopieczny stanie si\u0119 bardziej otwarty na to, co m\u00f3wimy albo na sk\u0142adane propozycje, bo b\u0119dzie to korespondowa\u0107 z jego niedawno prze\u017cytym do\u015bwiadczeniem. Dlatego poza planowaniem pracy z dru\u017cyn\u0105, musimy tak\u017ce planowa\u0107 prac\u0119 nad swoj\u0105 empati\u0105 i wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na drugiego cz\u0142owieka. Bez tego przegapimy te okazje, nie b\u0119dziemy umieli rozpozna\u0107 dogodnego momentu na bezpo\u015brednie i osobiste oddzia\u0142ywanie wychowawcze.<\/p>\n

Wzajemno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywa\u0144 to, gdy jedni ucz\u0105 si\u0119 od drugich<\/em><\/p><\/blockquote>\n

To nie jest jaka\u015b bardzo oryginalna refleksja, raczej przypomnienie tego, co w opisie naszej metody wychowawczej zawiera si\u0119 w ha\u015ble wzajemno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywa\u0144.<\/i> Jest to, jak opisuj\u0105 podstawy wychowawcze, sytuacja, w kt\u00f3rej jedni ucz\u0105 si\u0119 od drugich przez wzorowe post\u0119powanie, przyk\u0142ad osobisty i baczn\u0105 obserwacj\u0119 innych<\/i>. Cho\u0107 oczywi\u015bcie najwa\u017cniejszym harcerskim wychowawc\u0105 jest dru\u017cynowy<\/i> to wzajemno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywa\u0144 dotyczy nie tylko kadr dru\u017cyn.<\/p>\n

Dla harcerzy w\u0119drownicy s\u0105 bardzo cz\u0119sto wzorem szczeg\u00f3lnie w sprawach tego, co jest aktualnie hajpowe czy jak si\u0119 zachowa\u0107 w codziennych sytuacjach, bez wzgl\u0119du na to czy pe\u0142ni\u0105 funkcje instruktorskie, czy nie. To naturalne w ka\u017cdej grupie, a owocem tego powinno by\u0107 skracanie dystansu mi\u0119dzy harcerzami z r\u00f3\u017cnych grup wiekowych i pokole\u0144.<\/p>\n

Zaplanowa\u0107 nieplanowalne<\/b><\/h3>\n

W naukach \u015bcis\u0142ych istnieje teoria chaosu,<\/a> kt\u00f3ra wykorzystywana jest m.in. przy prognozowaniu pogody. Troch\u0119 tak jak w tych sytuacjach, o kt\u00f3rych pisz\u0119: nie mamy pewno\u015bci jak b\u0119dzie, ale jako\u015b mo\u017cemy si\u0119 przygotowa\u0107. Jak jednak to zrobi\u0107? Mam kilka rad, znowu nie takich, \u017ce wow, nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142<\/i>, ale takich, co to musz\u0119 sobie karteczk\u0119 powiesi\u0107, \u017ceby o tym nie zapomina\u0107<\/i>.<\/p>\n

Tylko trzeba si\u0119 gapi\u0107 na w\u0119drownik\u00f3w, a nie na telefon<\/p><\/blockquote>\n

Po pierwsze: by\u0107 bacznym obserwatorem. Mam tak\u0105 przypad\u0142o\u015b\u0107, \u017ce cz\u0119sto zagapiam si\u0119 na ludzi. Rodzina si\u0119 z tego \u015bmieje. Tutaj to si\u0119 przydaje. S\u0142uchanie tego, co wychowankowie m\u00f3wi\u0105 do siebie, obserwowanie ich rozm\u00f3w, zabaw, bez ingerowania, pozwala zobaczy\u0107 wiele spraw, kt\u00f3re skrywaj\u0105 si\u0119 w rozmowach.<\/p>\n

W harcerstwie nadarza si\u0119 wiele okazji do takich obserwacji. Dobre jest czekanie na poci\u0105g czy w og\u00f3le jakiekolwiek czekanie. Tylko trzeba si\u0119 gapi\u0107 na nich, a nie na telefon.<\/p>\n

Po drugie: rzecz oczywista, \u017ce trzeba rozmawia\u0107. Trzeba rozmawia\u0107 nie tylko o \u017cyciu dru\u017cyny, ale o wszystkim. I tutaj te\u017c trzeba cierpliwo\u015bci. Czasem rozbieg jest bardzo d\u0142ugi, zanim kto\u015b dojdzie do sedna. Dlatego trzeba si\u0119 nastawi\u0107 przede wszystkim na s\u0142uchanie.<\/p>\n

Po trzecie: wszystkie sytuacje niekomfortowe<\/i> jak np. d\u0142ugi marsz, jedzenie pizzy z pude\u0142ka na peronie, przebijanie odcisk\u00f3w na stopach, s\u0105 katalizatorami takich rozm\u00f3w.<\/p>\n

Tak sobie my\u015bl\u0119\u2026 a wszystkie te my\u015bli przez zlot ZHP, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 wspomnienia o jednej z najwa\u017cniejszych przyg\u00f3d mojego \u017cycia. Wraz z tr\u00f3jk\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 prowadzi\u0142em dru\u017cyn\u0119. Tymi my\u015blami chcia\u0142bym si\u0119 z wami podzieli\u0107.<\/p>\n

c.d.n.<\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

Przeczytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n