{"id":24841,"date":"2019-02-22T12:02:03","date_gmt":"2019-02-22T10:02:03","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=24841"},"modified":"2019-03-27T08:56:34","modified_gmt":"2019-03-27T06:56:34","slug":"pierwsza-skautka-rzeczypospolitej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pierwsza-skautka-rzeczypospolitej\/","title":{"rendered":"Pierwsza Skautka Rzeczypospolitej"},"content":{"rendered":"

Udzia\u0142 dziewcz\u0105t w harcerstwie od samych jego pocz\u0105tk\u00f3w jest czym\u015b wyj\u0105tkowym. Nowy ruch sta\u0142 si\u0119 miejscem prze\u0142amywania p\u0142ciowych stereotyp\u00f3w. Aby to zrozumie\u0107, trzeba najpierw pozna\u0107 histori\u0119 tej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej dziewcz\u0119ta otrzyma\u0142y w harcerstwie swoje miejsce.<\/b><\/p>\n

Historia polskiego harcerstwa to przede wszystkim ludzie. To dzi\u0119ki ich pasji tworzenia i ch\u0119ci dzia\u0142ania m\u0142odzie\u017c polska mog\u0142a pozna\u0107 \u017cycie harcerskie, uroki \u017cycia obozowego, poczu\u0107 si\u0119 potrzebna i u\u017cyteczna. Polski skauting mo\u017ce si\u0119 poszczyci\u0107 wieloma wybitnymi postaciami, w\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 osoba Olgi Drahonowskiej-Ma\u0142kowskiej, pierwszej polskiej harcmistrzyni i za\u0142o\u017cycielki polskiego harcerstwa.<\/p>\n

Urodzi\u0142a si\u0119 1 wrze\u015bnia 1888 roku w Krzeszowicach w Ma\u0142opolsce. Od najm\u0142odszych lat wykazywa\u0142a uzdolnienia malarskie, literackie i muzyczne. Studiowa\u0142a we Lwowie, gdzie uko\u0144czy\u0142a konserwatorium muzyczne. Tam te\u017c zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 w wielu m\u0142odzie\u017cowych organizacjach \u2013 bra\u0142a udzia\u0142 w \u0107wiczeniach gimnastycznych i zaj\u0119ciach sportowych, prowadzonych przez Towarzystwo Gimnastyczne Sok\u00f3\u0142<\/em>, w Organizacji Polskich Dru\u017cyn Strzeleckich, a tak\u017ce w Eleusis<\/em> i w Zarzewiu<\/em>.<\/p>\n

Ta szeroka dzia\u0142alno\u015b\u0107 Olgi zaowocowa\u0142a uzyskaniem przez ni\u0105 uprawnie\u0144 instruktorki oraz nauczycielki gimnastyki i wychowania fizycznego, zdobyciem stopnia porucznika w tajnej szkole wojskowej Zarzewia<\/em> i… obr\u0105czki. Bowiem w\u0142a\u015bnie na jednym ze spotka\u0144 stowarzyszenia Eleusis<\/em> pozna\u0142a swojego p\u00f3\u017aniejszego m\u0119\u017ca \u2013 Andrzeja Ma\u0142kowskiego, za\u0142o\u017cyciela i patrona polskiego harcerstwa.<\/p>\n

Skauting dla dziewcz\u0105t<\/b><\/h3>\n

W marcu 1911 roku zorganizowany zosta\u0142 przy Sokole \u2013 Macierzy<\/em> we Lwowie pierwszy kilkutygodniowy informacyjny kurs skautowy. Ju\u017c dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej spo\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy sokolej zosta\u0142y powo\u0142ane do \u017cycia trzy pierwsze dru\u017cyny skautowe: dwie m\u0119skie i jedna \u017ce\u0144ska im. pu\u0142kownika Plater\u00f3wny, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142a Olga Drahonowska.<\/p>\n

W Polsce od samego pocz\u0105tku w skautingu w\u0142\u0105czone by\u0142y tak\u017ce dziewcz\u0119ta<\/p><\/blockquote>\n

Wed\u0142ug pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144 Baden-Powella skauting mia\u0142 by\u0107 organizacj\u0105 jedynie dla ch\u0142opc\u00f3w. Dopiero gdy ruch sta\u0142 si\u0119 niezwykle popularny, tw\u00f3rca zmieni\u0142 zdanie. Za to w Polsce od samego pocz\u0105tku w aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142\u0105czone by\u0142y tak\u017ce dziewcz\u0119ta. By\u0142o to poniek\u0105d zrozumia\u0142e, bior\u0105c pod uwag\u0119 polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 niewol\u0119, powstania narodowe, now\u0105 rol\u0119 i znaczenie kobiety w spo\u0142ecze\u0144stwie. Poza tym, do g\u0142osu zaczyna\u0142y dochodzi\u0107 coraz popularniejsze has\u0142a emancypantek, domagaj\u0105cych si\u0119 r\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznej, niezale\u017cnej od p\u0142ci. Dziewcz\u0119ta by\u0142y tak\u017ce cz\u0142onkiniami i \u00a0aktywnymi dzia\u0142aczkami wielu polskich organizacji.<\/p>\n

\u015awietnym tego przyk\u0142adem jest w\u0142a\u015bnie Olga Drahonowska. Pierwotnie \u017ce\u0144skie i m\u0119skie dru\u017cyny mia\u0142y te same w\u0142adze oraz jednakow\u0105 i ci\u0105g\u0142\u0105 numeracj\u0119 dru\u017cyn. Formalne rozdzielenie skautingu na \u017ce\u0144ski i m\u0119ski nast\u0105pi\u0142o dopiero 1 stycznia 1913 roku. Macierzysta dziewcz\u0119ca dru\u017cyna pod przewodnictwem Olgi Drahonowskiej, z Trzeciej Lwowskiej sta\u0142a si\u0119 Pierwsz\u0105. Wraz z secesj\u0105 organizacyjn\u0105 przysz\u0142a r\u00f3wnie\u017c ch\u0119\u0107 wypracowania w\u0142asnych metod wychowawczych. Kilka miesi\u0119cy wyt\u0119\u017conej pracy, kilkana\u015bcie \u017ce\u0144skich kurs\u00f3w instruktorskich i niezliczona ilo\u015b\u0107 oboz\u00f3w oraz pieszych w\u0119dr\u00f3wek po g\u00f3rach da\u0142y pozytywne rezultaty w postaci opracowanej przez Olg\u0119 broszurki Polskie skautki \u2013 zarys organizacyjny.<\/i> Wybuch I wojny \u015bwiatowej uniemo\u017cliwi\u0142 realizacj\u0119 dalszych plan\u00f3w \u2013 \u00a0na przyk\u0142ad zorganizowania jesieni\u0105 1914 roku pierwszej konferencji programowej \u017ce\u0144skiego skautingu.<\/p>\n

Broszura Polskie skautki<\/i> uchodzi za bia\u0142ego kruka w literaturze \u017ce\u0144skiego skautingu. G\u0142\u00f3wn\u0105 tez\u0105 tej pracy jest stwierdzenie, i\u017c organizacja skautek polskich jest instytucj\u0105 wychowania moralnego i fizycznego. W broszurce znajduje si\u0119 tak\u017ce has\u0142o Czuwaj!<\/i>, wprowadzone przez Olg\u0119 Drahonowsk\u0105 w lipcu 1912 roku podczas pierwszego obozu III Dru\u017cyny Skautek w Kosowie.<\/p>\n

Warto\u015bci<\/b><\/h3>\n

Wiersz Wszystko, co<\/i> nasze… <\/i>zosta\u0142 przez Olg\u0119 dostosowany do melodii rewolucyjnej pie\u015bni Na barykady<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Nasza bohaterka jest tak\u017ce wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 Hymnu ZHP. Numer 23. Skauta<\/i> z 15 wrze\u015bnia 1912 roku wydrukowa\u0142 pierwsz\u0105 publikacj\u0119 tej pie\u015bni. Wiersz Ignacego Kozielewskiego, Wszystko, co<\/i> nasze… <\/i>zosta\u0142 przez Olg\u0119 dostosowany do melodii rewolucyjnej pie\u015bni z 1905 roku, Na barykady<\/i> i uzupe\u0142niony przez ni\u0105 refrenem Rami\u0119 pr\u0119\u017c.<\/i><\/p>\n

Olga szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142a do ostatniego punktu Prawa, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce Harcerka jest czysta w my\u015bli, mowie i uczynkach, nie pali tytoniu, nie pije napoj\u00f3w<\/i> alkoholowych.<\/i> Abstynencja obowi\u0105zywa\u0142a w skautingu wszystkich \u2013 druh\u00f3w i skaut\u00f3w ka\u017cdego stopnia, zar\u00f3wno w skautingu \u017ce\u0144skim, jak i m\u0119skim.<\/p>\n

Walka pi\u00f3rem<\/b><\/h3>\n

Olga Drahonowska por\u00f3wnywa\u0142a cz\u0119stokro\u0107 polskie skautki z ich r\u00f3wie\u015bniczkami na Zachodzie, zwykle z Angielkami lub Amerykankami. Krytykowa\u0142a obecno\u015b\u0107 w zachodnich ruchach m\u0142odzie\u017cowych \u015blad\u00f3w tradycji india\u0144skich i poga\u0144skich, kt\u00f3re mia\u0142y uatrakcyjni\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 m\u0142odych dziewcz\u0105t.<\/p>\n

Skauting by\u0142 oskar\u017cany przez konserwatywn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa o ch\u0119\u0107 na\u015bladowania zachodnich sufra\u017cystek<\/p><\/blockquote>\n

Dla Pierwszej Polskiej Skautki m\u0142ode Polki powinny wzorowa\u0107 si\u0119 na czym\u015b zupe\u0142nie innym. Bra\u0142a ona w obron\u0119 wychowanie dziewcz\u0105t poprzez skauting, gdy te oskar\u017cane by\u0142y przez konserwatywn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa o ch\u0119\u0107 na\u015bladowania zachodnich sufra\u017cystek. Pisa\u0142a na ten temat tak: Je\u015bli chodzi nam o wychowanie narodowe, to przecie\u017c nie mo\u017cemy go pomy\u015ble\u0107 bez r\u00f3wnoczesnego wychowywania i ch\u0142opc\u00f3w, i dziewcz\u0105t. O ile z\u0142e wychowanie m\u0142odzie\u017cy m\u0119skiej sprowadza zanik cn\u00f3t obywatelskich w spo\u0142ecze\u0144stwie, o tyle z drugiej strony najdzielniejsi m\u0119\u017cowie nicby [pis. oryg.] trwa\u0142ego dla narodu nie mogli zdzia\u0142a\u0107 bez dzielnych i rozumnych kobiet, kt\u00f3re s\u0105 matkami i wychowawczyniami nast\u0119pnego pokolenia. Takie dzielne kobiety mo\u017ce i powinno u nas wychowywa\u0107 skautostwo. <\/i>
\n<\/i><\/p>\n

Jednocze\u015bnie zastrzega\u0142a i broni\u0142a oryginalno\u015bci ruchu, pisz\u0105c: Skautostwo baden-powellowskie posiada tak niezmiernie bogat\u0105 tre\u015b\u0107 i jest tak \u015bwietnie dostosowane do wrodzonych sk\u0142onno\u015bci m\u0142odzie\u017cy, \u017ce zar\u00f3wno ch\u0142opcy, jak i dziewcz\u0119ta mog\u0105 nieograniczenie ze\u0144 czerpa\u0107. Dlatego nieuzasadnionym jest twierdzenie niekt\u00f3rych os\u00f3b,<\/i> jakoby skautki by\u0142y tylko na\u015bladownictwem ch\u0142opc\u00f3w.<\/i><\/p>\n

Owoce pracy<\/b><\/h3>\n

Dla wielu by\u0142a tylko<\/i> wdow\u0105 po Andrzeju Ma\u0142kowskim<\/p><\/blockquote>\n

Olga Drahonowska-Ma\u0142kowska po 1918 roku w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ochoczo w nadchodz\u0105c\u0105 er\u0119, otwieraj\u0105c\u0105 si\u0119 przed polskim harcerstwem. Nie przydzielono jej jednak, jak tego nale\u017ca\u0142o oczekiwa\u0107, \u017cadnych wysokich funkcji poza honorowym tytu\u0142em Harcmistrzyni Rzeczypospolitej, nadanym przez Zjazd Walny ZHP w 1927 roku za wybitne zas\u0142ugi. Dla wielu by\u0142a przecie\u017c tylko<\/i> wdow\u0105 po Andrzeju Ma\u0142kowskim, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w czasie wojny.<\/p>\n

Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 z tego okresu skupia\u0142a si\u0119 przede wszystkim na tworzeniu i rozwijaniu Harcerskiej Szko\u0142y Pracy (zwanej Cisowym Dworkiem) w Sromowcach Wy\u017cnych, w kt\u00f3rej od 1925 roku uczono metod\u0105 harcersk\u0105. Uwa\u017cana by\u0142a przez okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 za osob\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 i nazywana by\u0142a Ga\u017adzin\u0105<\/i>.<\/p>\n

Olg\u0119 doceniono w \u015bwiatowym ruchu skautowym. Przewodniczy\u0142a wielu mi\u0119dzynarodowym konferencjom i w 1932 roku zosta\u0142a wybrana do \u015awiatowego Komitetu Skautek, przez wiele lat by\u0142a tak\u017ce cz\u0142onkini\u0105 \u015awiatowego Biura Skautowego. Podobnie szerok\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142a w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Z czasem przestano obawia\u0107 si\u0119 dziewcz\u0105t w mundurach<\/p><\/blockquote>\n

Skauting \u017ce\u0144ski uzyska\u0142 z czasem aprobat\u0119 oraz sympati\u0119 konserwatywnego i zachowawczego polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Przestano obawia\u0107 si\u0119 dziewcz\u0105t w mundurach, kt\u00f3re rzekomo mia\u0142y odebra\u0107 im powab i urok kobiecy. Niew\u0105tpliwie trudno wyobrazi\u0107 sobie zatem ten pierwszy, pionierski okres w dziejach polskiego \u017ce\u0144skiego skautingu bez energii i entuzjazmu Olgi Drahonowskiej-Ma\u0142kowskiej \u2013 druhny Ole\u0144ki<\/i>, Ga\u017adziny<\/i>, dru\u017cynowej III Lwowskiej Dru\u017cyny im. p\u0142k. E. Plater, tw\u00f3rczyni zawo\u0142ania Czuwaj<\/i> i Hymnu ZHP, instruktorki wielu kurs\u00f3w skautowych oraz \u2013 zupe\u0142nie ju\u017c prywatnie \u2013 \u017cony Andrzeja Ma\u0142kowskiego.<\/p>\n

 <\/p>\n

Artyku\u0142 jest skr\u00f3con\u0105 wersj\u0105 publikacji E. G\u0142owackiej, „Pierwsza Skautka Rzeczypospolitej \u2013 wk\u0142ad Olgi Ma\u0142kowskiej w narodziny skautingu dla dziewcz\u0105t” [w:] „Rola i miejsce kobiet w edukacji i kulturze polskiej”, pod red. W. Jamro\u017cka i D. \u017bo\u0142\u0105d\u017a-Strzelczyk, t. II, Pozna\u0144 2001. Cytaty z Olgi Drahonowskiej-Ma\u0142kowskiej pochodz\u0105 z „Skautostwo dla dziewcz\u0105t” [w:] A. Ma\u0142kowski, O. Ma\u0142kowska, „Archiwalia. Wyb\u00f3r tekst\u00f3w”, Krak\u00f3w 1989. <\/i>Lead i \u015br\u00f3dtytu\u0142y pochodz\u0105 od redakcji.<\/em><\/p>\n

Przeczytaj te\u017c:<\/em><\/strong><\/p>\n